Interpelacja nr 11561
Interpelacja w sprawie poprawy opieki nad pacjentami z przewlekłą chorobą nerek (PChN)
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie poprawy opieki nad pacjentami z przewlekłą chorobą nerek (PChN)
Interpelacja nr 11561
do ministra zdrowia
w sprawie poprawy opieki nad pacjentami z przewlekłą chorobą nerek (PChN)
Zgłaszający: Sylwia Bielawska, Renata Rak
Data wpływu: 04-08-2025
Szanowna Pani Minister,
dotychczasowe zaangażowanie i wsparcie dla inicjatyw na rzecz poprawy opieki nad pacjentami z przewlekłą chorobą nerek (PChN) ze strony Ministerstwa Zdrowia jest zauważalne i dostrzegalne. Państwa otwartość na głos ekspertów i środowisk pacjenckich odegrała kluczową rolę w wypracowaniu istotnych zmian, które z dniem 1 lipca 2025 roku weszły w życie w ramach programu lekowego B.113: „Leczenie pacjentów z chorobami nerek”. Aktualizacja tego programu jest efektem konstruktywnego dialogu z Ministerstwem Zdrowia i została pozytywnie zaopiniowana przez Radę Przejrzystości AOTMiT. Wśród najważniejszych zmian, które znacznie poprawiają dostępność i efektywność terapii nefroprotekcyjnej, znalazły się m.in. uproszczenie kryteriów kwalifikacji pacjentów do programu oraz ograniczenie liczby obowiązkowych wizyt i zakresu wymaganych badań kontrolnych przy zachowaniu bezpieczeństwa, o które środowisko wnioskowało od lat.
Zmiany te dostosowują świadczenia do codziennej praktyki klinicznej i wyzwań, przed którymi stoją pacjenci w zaawansowanych stadiach PChN (szczególnie 4 i 5). Ich celem jest wydłużenie okresu bez konieczności stosowania dializoterapii, poprawa jakości życia chorych, a także efektywniejsze wykorzystanie zasobów systemu ochrony zdrowia.
Pomimo tych ważnych i potrzebnych zmian przed nami kolejne wspólne zadanie – systemowe wzmocnienie roli dietetyka klinicznego w opiece nad pacjentami nefrologicznymi. Dane z ogólnopolskich badań wskazują, że aż 75% pacjentów z PChN w stadium 3–4 nigdy nie miało dostępu do profesjonalnej pomocy dietetycznej, pomimo że niedożywienie dotyczy nawet 20% chorych w zaawansowanym stadium choroby. Liczne publikacje i rekomendacje Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego jednoznacznie wskazują, że odpowiednia dietoterapia – szczególnie w połączeniu z terapią ketoanalogami aminokwasów – pozwala na realne spowolnienie postępu choroby, poprawę parametrów metabolicznych i zmniejszenie liczby interwencji farmakologicznych.
Dlatego zwracamy się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje uwzględnienie etatów dietetyków klinicznych w poradniach i oddziałach nefrologicznych jako obowiązującego standardu organizacyjnego?
2. Czy możliwe jest włączenie tych etatów do taryf finansowania ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa finansowanie konsultacji i edukacji żywieniowej pacjentów w ramach świadczeń gwarantowanych i programów lekowych?
4. Czy planowane są działania edukacyjne wśród lekarzy – zwłaszcza POZ i nefrologów – na temat znaczenia dietoterapii w PChN?
Z wyrazami szacunku
Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 11561
do ministra zdrowia
w sprawie poprawy opieki nad pacjentami z przewlekłą chorobą nerek (PChN)
Zgłaszający: Sylwia Bielawska, Renata Rak
Data wpływu: 04-08-2025
Szanowna Pani Minister,
dotychczasowe zaangażowanie i wsparcie dla inicjatyw na rzecz poprawy opieki nad pacjentami z przewlekłą chorobą nerek (PChN) ze strony Ministerstwa Zdrowia jest zauważalne i dostrzegalne. Państwa otwartość na głos ekspertów i środowisk pacjenckich odegrała kluczową rolę w wypracowaniu istotnych zmian, które z dniem 1 lipca 2025 roku weszły w życie w ramach programu lekowego B.113: „Leczenie pacjentów z chorobami nerek”. Aktualizacja tego programu jest efektem konstruktywnego dialogu z Ministerstwem Zdrowia i została pozytywnie zaopiniowana przez Radę Przejrzystości AOTMiT. Wśród najważniejszych zmian, które znacznie poprawiają dostępność i efektywność terapii nefroprotekcyjnej, znalazły się m.in. uproszczenie kryteriów kwalifikacji pacjentów do programu oraz ograniczenie liczby obowiązkowych wizyt i zakresu wymaganych badań kontrolnych przy zachowaniu bezpieczeństwa, o które środowisko wnioskowało od lat.
Zmiany te dostosowują świadczenia do codziennej praktyki klinicznej i wyzwań, przed którymi stoją pacjenci w zaawansowanych stadiach PChN (szczególnie 4 i 5). Ich celem jest wydłużenie okresu bez konieczności stosowania dializoterapii, poprawa jakości życia chorych, a także efektywniejsze wykorzystanie zasobów systemu ochrony zdrowia.
Pomimo tych ważnych i potrzebnych zmian przed nami kolejne wspólne zadanie – systemowe wzmocnienie roli dietetyka klinicznego w opiece nad pacjentami nefrologicznymi. Dane z ogólnopolskich badań wskazują, że aż 75% pacjentów z PChN w stadium 3–4 nigdy nie miało dostępu do profesjonalnej pomocy dietetycznej, pomimo że niedożywienie dotyczy nawet 20% chorych w zaawansowanym stadium choroby. Liczne publikacje i rekomendacje Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego jednoznacznie wskazują, że odpowiednia dietoterapia – szczególnie w połączeniu z terapią ketoanalogami aminokwasów – pozwala na realne spowolnienie postępu choroby, poprawę parametrów metabolicznych i zmniejszenie liczby interwencji farmakologicznych.
Dlatego zwracamy się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje uwzględnienie etatów dietetyków klinicznych w poradniach i oddziałach nefrologicznych jako obowiązującego standardu organizacyjnego?
2. Czy możliwe jest włączenie tych etatów do taryf finansowania ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa finansowanie konsultacji i edukacji żywieniowej pacjentów w ramach świadczeń gwarantowanych i programów lekowych?
4. Czy planowane są działania edukacyjne wśród lekarzy – zwłaszcza POZ i nefrologów – na temat znaczenia dietoterapii w PChN?
Z wyrazami szacunku
Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9431 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.145.2025.MT
Warszawa, 22 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11561 w sprawie poprawy opieki nad pacjentami z
przewlekłą chorobą nerek (PChN), złożoną przez Panią Poseł Sylwię Bielawską i Panią
Poseł Renatę Rak, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Aktualnie trwa realizacja programu pilotażowego „Dobry posiłek w szpitalu”, w ramach
którego pacjenci mają dostęp do porad żywieniowych udzielanych przez osobę planującą
dietę na zlecenie lekarza. Do programu mogą być kwalifikowani m.in. pacjenci z przewlekłą
chorobą nerek (PChN), o ile spełniają kryteria określone w § 7 ust. 1 rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 25 września 2023 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie
edukacji żywieniowej oraz poprawy jakości żywienia w szpitalach - „Dobry posiłek w
szpitalu” (Dz.U. z 2023 r. poz. 2021, z późn. zm.). Na realizację ww. programu pilotażowego
szpitale otrzymują dodatkowe środki finansowe w wysokości 25,62 zł za osobodzień
pobytu w szpitalu pacjenta zakwalifikowanego do programu pilotażowego.
Ponadto pacjenci z PChN kwalifikują się do objęcia opieką koordynowaną w Podstawowej
Opiece Zdrowotnej i w ramach tej opieki mają możliwość skorzystania z konsultacji
dietetycznych.
W kwestii edukacji żywieniowej należy również wskazać, że w ramach Narodowego
Programu Zdrowia na lata 2021-20251 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH –
Państwowy Instytut Badawczy prowadzi Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej
(NCEŻ), które ma za zadanie edukować różne grupy populacji zgodnie z podejściem
1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 marca 2021 r. w sprawie Narodowego Programu Zdrowia na lata
2021-2025 (Dz.U. 2021 poz. 642)
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
„evidance-based” czyli w oparciu o wiarygodne dowody naukowe. W ramach NCEŻ
publikowane są m.in. zalecenia żywieniowe w przewlekłej chorobie nerek. Dodatkowo w
ramach NCEŻ działa Centrum Dietetyczne Online (CDO), będące internetową poradnią
oferującą bezpłatne konsultacje dietetyczne online. Na konsultacje mogą zgłaszać się m.in.
osoby z przewlekłą chorobą nerek. Dietetycy CDO mogą udzielić tym pacjentom
praktycznych porad dotyczących planowania i realizacji diety. Co istotne, skorzystanie z
usług CDO nie wymaga skierowania.
W kwestii rozszerzenia działań edukacyjnych wśród lekarzy na temat znaczenia
dietoterapii w PChN, na wstępie należy przywołać rozporządzenie Ministra Edukacji i
Nauki z dnia 29 września 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie standardów
kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty,
farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika
medycznego (Dz. U. 2152), które określa standardy kształcenia na kierunku lekarskim i
lekarsko-dentystycznym od roku akademickiego 2024/2025.
W powyższych standardach wskazano m. in., że w zakresie wiedzy absolwent kierunku
lekarskiego zna i rozumie:
uwarunkowania środowiskowe i epidemiologiczne, przyczyny, objawy, zasady
diagnozowania i postępowania terapeutycznego w przypadku najczęstszych
chorób występujących u dzieci oraz ich powikłań w tym: ostrego uszkodzenia
nerek, przewlekłej choroby nerek, zakażeń układu moczowego, zaburzeń
oddawania moczu, wad wrodzonych układu moczowego, choroby refluksowej
pęcherzowo-moczowodowej, kamicy nerkowej, chorób kłębuszków nerkowych,
chorób cewkowo-śródmiąższowych(tubulopatie, kwasice cewkowe), chorób nerek
genetycznie uwarunkowanych, nadciśnienia nerkopochodnego;
uwarunkowania środowiskowe i epidemiologiczne, przyczyny, objawy, zasady
diagnozowania i postępowania terapeutycznego w przypadku najczęstszych
chorób internistycznych występujących u dorosłych oraz ich powikłań w tym:
chorób nerek i dróg moczowych, w tym ostrego uszkodzenia nerek i przewlekłej
choroby nerek we wszystkich stadiach oraz ich powikłań, chorób kłębuszków
nerkowych(pierwotnych i wtórnych, w tym nefropatii cukrzycowej i chorób
układowych) i chorób śródmiąższowych nerek, nadciśnienia nerkopochodnego,
torbieli nerek, kamicy nerkowej, zakażeń układu moczowego(górnego i dolnego
odcinka), chorób nerek w okresie ciąży, nowotworów układu moczowego
nowotworów nerek, pęcherza moczowego, gruczołu krokowego;
zasady farmakoterapii u pacjentów z niewydolnością nerek i leczenia
nerkozastępczego;
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
zasady leczenia żywieniowego i płynoterapii w różnych stanach chorobowych;
najczęściej występujące stany zagrożenia życia u dzieci i dorosłych oraz zasady
postępowania w tych stanach, w tym w stanach pochodzenia: nerkowego;
przyczyny i konsekwencje niewłaściwego odżywiania, w tym długotrwałego
niedostatecznego i nadmiernego spożywania pokarmów i stosowania
niezbilansowanej diety oraz zaburzenia trawienia i wchłaniania.
W zakresie umiejętności absolwent kierunku lekarskiego potrafi:
prowadzić edukację zdrowotną pacjenta, w tym edukację żywieniową dostosowaną
do indywidualnych potrzeb.
Jednocześnie należy zauważyć, że lekarz przed przyznaniem pełnego prawa wykonywania
zawodu jest zobowiązany do realizacji obowiązkowego stażu podyplomowego, na
podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lutego 2023 r. w sprawie stażu
podyplomowego lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2023 poz. 377). W programie stażu
wskazano m.in. w zakresie chorób wewnętrznych zagadnienia związane z układem
moczowym; w zakresie pediatrii rozpoznawanie i leczenie u dzieci chorób nerek; w zakresie
medycyny rodzinnej w ramach profilaktyki, diagnostyki i leczenia przewlekłych schorzeń
stanowiących częste przyczyny zgłoszeń pacjentów do poradni - chorób układu moczowego
(w szczególności przerostu gruczołu krokowego, przewlekłej choroby nerek). Należy
również dodać, że dalsze kształcenie lekarzy odbywa się w szczególności poprzez szkolenie
specjalizacyjne w danej dziedzinie medycyny. Programy szkoleń specjalizacyjnych dostępne
są na stronie Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP).
Mając na uwadze powyższe, odnosząc się do propozycji rozszerzenia działań edukacyjnych
wśród lekarzy na temat znaczenia dietoterapii w PChN, należy podkreślić, że program
specjalizacji w dziedzinie nefrologii obejmuje tematykę, którą lekarze odbywający szkolenie
specjalizacyjne powinni znać i stosować dotyczącą postępowania dietetycznego i leczenia
żywieniowego, stosowania metod zapobiegawczych związanych z właściwymi zalecaniami
żywieniowymi, działaniami interwencyjnymi w otyłości, kwalifikacji i przygotowania do
leczenia nerkozastępczego oraz przygotowania do leczenia przeszczepieniem nerki z
zachowaniem prawidłowego żywienia i aktywności fizycznej.
Z kolei program specjalizacyjny w dziedzinie urologii obejmuje swoim programem tematykę
dotyczącą żywienia pozajelitowego i dojelitowego–umiejętność ustalenia wskazań,
znajomość powszechnie dostępnych preparatów wykorzystywanych do tych form żywienia.
W programie specjalizacji zawarto też odbycie kursu „Leczenie żywieniowe”, w trakcie
którego lekarze nabywają wiedzę teoretyczną i praktyczną dotyczącą:
1)niedożywienia–częstość występowania, następstwa, rodzaje niedożywienia;
2) metody oceny stanu odżywienia;
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
3) metod leczenia żywieniowego–żywienie pozajelitowe (obwodowe, centralne), żywienie
dojelitowe (doustne, przez zgłębnik, przez stomię);
4) powikłań leczenia żywieniowego–zapobieganie, rozpoznanie, leczenie;
5) preparatów stosowanych w żywieniu poza- i dojelitowym;
6) wskazań doleczenia żywieniowego ze szczególnym uwzględnieniem okresu
okołooperacyjnego i żywienia krytycznie chorych;
7) organizacji i dokumentacji leczenia żywieniowego.
Programy specjalizacyjne są przygotowywane i aktualizowane przez powołany przez
dyrektora CMKP Zespół ekspertów działający pod przewodnictwem konsultanta
krajowego w danej dziedzinie medycyny.
Niezależnie od powyższego należy nadmienić, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia
1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2024 r. poz.1287, z późn. zm.), lekarz
ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej,
dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób,
zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością. Ponadto art. 18 ust. 1
tejże ustawy wskazuje, że lekarz ma prawo i obowiązek doskonalenia zawodowego. Lekarz
może realizować obowiązek doskonalenia zawodowego w różnych formach wymienionych
w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 21 lutego 2022 r. w sprawie sposobu
dopełnienia obowiązku doskonalenia zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów (Dz.U. 2022
poz. 464). Nie ma przeciwskazań, by w ramach doskonalenia zawodowego organizowane
były przez towarzystwa naukowe, CMKP, konsultantów krajowych i wojewódzkich, izby
lekarskie i inne podmioty kursy, szkolenia, zjazdy czy konferencje dotyczące omawianej
tematyki. Lekarz może pogłębiać swoją wiedze również w drodze samokształcenia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.145.2025.MT
Warszawa, 22 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11561 w sprawie poprawy opieki nad pacjentami z
przewlekłą chorobą nerek (PChN), złożoną przez Panią Poseł Sylwię Bielawską i Panią
Poseł Renatę Rak, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Aktualnie trwa realizacja programu pilotażowego „Dobry posiłek w szpitalu”, w ramach
którego pacjenci mają dostęp do porad żywieniowych udzielanych przez osobę planującą
dietę na zlecenie lekarza. Do programu mogą być kwalifikowani m.in. pacjenci z przewlekłą
chorobą nerek (PChN), o ile spełniają kryteria określone w § 7 ust. 1 rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 25 września 2023 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie
edukacji żywieniowej oraz poprawy jakości żywienia w szpitalach - „Dobry posiłek w
szpitalu” (Dz.U. z 2023 r. poz. 2021, z późn. zm.). Na realizację ww. programu pilotażowego
szpitale otrzymują dodatkowe środki finansowe w wysokości 25,62 zł za osobodzień
pobytu w szpitalu pacjenta zakwalifikowanego do programu pilotażowego.
Ponadto pacjenci z PChN kwalifikują się do objęcia opieką koordynowaną w Podstawowej
Opiece Zdrowotnej i w ramach tej opieki mają możliwość skorzystania z konsultacji
dietetycznych.
W kwestii edukacji żywieniowej należy również wskazać, że w ramach Narodowego
Programu Zdrowia na lata 2021-20251 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH –
Państwowy Instytut Badawczy prowadzi Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej
(NCEŻ), które ma za zadanie edukować różne grupy populacji zgodnie z podejściem
1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 marca 2021 r. w sprawie Narodowego Programu Zdrowia na lata
2021-2025 (Dz.U. 2021 poz. 642)
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
„evidance-based” czyli w oparciu o wiarygodne dowody naukowe. W ramach NCEŻ
publikowane są m.in. zalecenia żywieniowe w przewlekłej chorobie nerek. Dodatkowo w
ramach NCEŻ działa Centrum Dietetyczne Online (CDO), będące internetową poradnią
oferującą bezpłatne konsultacje dietetyczne online. Na konsultacje mogą zgłaszać się m.in.
osoby z przewlekłą chorobą nerek. Dietetycy CDO mogą udzielić tym pacjentom
praktycznych porad dotyczących planowania i realizacji diety. Co istotne, skorzystanie z
usług CDO nie wymaga skierowania.
W kwestii rozszerzenia działań edukacyjnych wśród lekarzy na temat znaczenia
dietoterapii w PChN, na wstępie należy przywołać rozporządzenie Ministra Edukacji i
Nauki z dnia 29 września 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie standardów
kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty,
farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika
medycznego (Dz. U. 2152), które określa standardy kształcenia na kierunku lekarskim i
lekarsko-dentystycznym od roku akademickiego 2024/2025.
W powyższych standardach wskazano m. in., że w zakresie wiedzy absolwent kierunku
lekarskiego zna i rozumie:
uwarunkowania środowiskowe i epidemiologiczne, przyczyny, objawy, zasady
diagnozowania i postępowania terapeutycznego w przypadku najczęstszych
chorób występujących u dzieci oraz ich powikłań w tym: ostrego uszkodzenia
nerek, przewlekłej choroby nerek, zakażeń układu moczowego, zaburzeń
oddawania moczu, wad wrodzonych układu moczowego, choroby refluksowej
pęcherzowo-moczowodowej, kamicy nerkowej, chorób kłębuszków nerkowych,
chorób cewkowo-śródmiąższowych(tubulopatie, kwasice cewkowe), chorób nerek
genetycznie uwarunkowanych, nadciśnienia nerkopochodnego;
uwarunkowania środowiskowe i epidemiologiczne, przyczyny, objawy, zasady
diagnozowania i postępowania terapeutycznego w przypadku najczęstszych
chorób internistycznych występujących u dorosłych oraz ich powikłań w tym:
chorób nerek i dróg moczowych, w tym ostrego uszkodzenia nerek i przewlekłej
choroby nerek we wszystkich stadiach oraz ich powikłań, chorób kłębuszków
nerkowych(pierwotnych i wtórnych, w tym nefropatii cukrzycowej i chorób
układowych) i chorób śródmiąższowych nerek, nadciśnienia nerkopochodnego,
torbieli nerek, kamicy nerkowej, zakażeń układu moczowego(górnego i dolnego
odcinka), chorób nerek w okresie ciąży, nowotworów układu moczowego
nowotworów nerek, pęcherza moczowego, gruczołu krokowego;
zasady farmakoterapii u pacjentów z niewydolnością nerek i leczenia
nerkozastępczego;
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
zasady leczenia żywieniowego i płynoterapii w różnych stanach chorobowych;
najczęściej występujące stany zagrożenia życia u dzieci i dorosłych oraz zasady
postępowania w tych stanach, w tym w stanach pochodzenia: nerkowego;
przyczyny i konsekwencje niewłaściwego odżywiania, w tym długotrwałego
niedostatecznego i nadmiernego spożywania pokarmów i stosowania
niezbilansowanej diety oraz zaburzenia trawienia i wchłaniania.
W zakresie umiejętności absolwent kierunku lekarskiego potrafi:
prowadzić edukację zdrowotną pacjenta, w tym edukację żywieniową dostosowaną
do indywidualnych potrzeb.
Jednocześnie należy zauważyć, że lekarz przed przyznaniem pełnego prawa wykonywania
zawodu jest zobowiązany do realizacji obowiązkowego stażu podyplomowego, na
podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lutego 2023 r. w sprawie stażu
podyplomowego lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2023 poz. 377). W programie stażu
wskazano m.in. w zakresie chorób wewnętrznych zagadnienia związane z układem
moczowym; w zakresie pediatrii rozpoznawanie i leczenie u dzieci chorób nerek; w zakresie
medycyny rodzinnej w ramach profilaktyki, diagnostyki i leczenia przewlekłych schorzeń
stanowiących częste przyczyny zgłoszeń pacjentów do poradni - chorób układu moczowego
(w szczególności przerostu gruczołu krokowego, przewlekłej choroby nerek). Należy
również dodać, że dalsze kształcenie lekarzy odbywa się w szczególności poprzez szkolenie
specjalizacyjne w danej dziedzinie medycyny. Programy szkoleń specjalizacyjnych dostępne
są na stronie Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP).
Mając na uwadze powyższe, odnosząc się do propozycji rozszerzenia działań edukacyjnych
wśród lekarzy na temat znaczenia dietoterapii w PChN, należy podkreślić, że program
specjalizacji w dziedzinie nefrologii obejmuje tematykę, którą lekarze odbywający szkolenie
specjalizacyjne powinni znać i stosować dotyczącą postępowania dietetycznego i leczenia
żywieniowego, stosowania metod zapobiegawczych związanych z właściwymi zalecaniami
żywieniowymi, działaniami interwencyjnymi w otyłości, kwalifikacji i przygotowania do
leczenia nerkozastępczego oraz przygotowania do leczenia przeszczepieniem nerki z
zachowaniem prawidłowego żywienia i aktywności fizycznej.
Z kolei program specjalizacyjny w dziedzinie urologii obejmuje swoim programem tematykę
dotyczącą żywienia pozajelitowego i dojelitowego–umiejętność ustalenia wskazań,
znajomość powszechnie dostępnych preparatów wykorzystywanych do tych form żywienia.
W programie specjalizacji zawarto też odbycie kursu „Leczenie żywieniowe”, w trakcie
którego lekarze nabywają wiedzę teoretyczną i praktyczną dotyczącą:
1)niedożywienia–częstość występowania, następstwa, rodzaje niedożywienia;
2) metody oceny stanu odżywienia;
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
3) metod leczenia żywieniowego–żywienie pozajelitowe (obwodowe, centralne), żywienie
dojelitowe (doustne, przez zgłębnik, przez stomię);
4) powikłań leczenia żywieniowego–zapobieganie, rozpoznanie, leczenie;
5) preparatów stosowanych w żywieniu poza- i dojelitowym;
6) wskazań doleczenia żywieniowego ze szczególnym uwzględnieniem okresu
okołooperacyjnego i żywienia krytycznie chorych;
7) organizacji i dokumentacji leczenia żywieniowego.
Programy specjalizacyjne są przygotowywane i aktualizowane przez powołany przez
dyrektora CMKP Zespół ekspertów działający pod przewodnictwem konsultanta
krajowego w danej dziedzinie medycyny.
Niezależnie od powyższego należy nadmienić, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia
1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2024 r. poz.1287, z późn. zm.), lekarz
ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej,
dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób,
zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością. Ponadto art. 18 ust. 1
tejże ustawy wskazuje, że lekarz ma prawo i obowiązek doskonalenia zawodowego. Lekarz
może realizować obowiązek doskonalenia zawodowego w różnych formach wymienionych
w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 21 lutego 2022 r. w sprawie sposobu
dopełnienia obowiązku doskonalenia zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów (Dz.U. 2022
poz. 464). Nie ma przeciwskazań, by w ramach doskonalenia zawodowego organizowane
były przez towarzystwa naukowe, CMKP, konsultantów krajowych i wojewódzkich, izby
lekarskie i inne podmioty kursy, szkolenia, zjazdy czy konferencje dotyczące omawianej
tematyki. Lekarz może pogłębiać swoją wiedze również w drodze samokształcenia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --