Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 25 sierpnia 2025 r.
znak sprawy: BM.zp.058.19.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedź na interpelację nr 11523.
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 11523 złożoną przez posła na Sejm RP Pana Krzysztofa
Szymańskiego w sprawie w sprawie braku ogłoszenia stanu klęski żywiołowej
i niewdrożenia mechanizmów pomocy dla rolników z Żuław, przedstawiam
odpowiedzi na pytania zawarte w przedmiotowym piśmie.
1. Dlaczego, mimo spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 3 Ustawy o stanie
klęski żywiołowej (Dz.U. 2002 nr 62 poz. 558), do dnia 1 sierpnia 2025 r.
nie ogłoszono stanu klęski żywiołowej na Żuławach?
2. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożyło wniosek do Rady Ministrów
o wprowadzenie stanu klęski żywiołowej w celu uruchomienia pomocy publicznej
dla poszkodowanych rolników? Jeśli nie, jakie były powody?
Uprzejmie informuję, że zgodnie z art. 2. ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie
klęski żywiołowej (tj. Dz.U.2025.112) stan klęski żywiołowej może być wprowadzony
dla zapobieżenia skutkom katastrof naturalnych lub awarii technicznych noszących
znamiona klęski żywiołowej oraz w celu ich usunięcia.

-- 1 of 9 --

Zgodnie zaś z art. 5. ust.1. ww. ustawy to Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia,
może wprowadzić stan klęski żywiołowej z własnej inicjatywy lub na wniosek
właściwego wojewody.
W tej konkretnej sytuacji ani Wojewoda Pomorski, ani Wojewoda Warmińsko –
Mazurski nie złożył wniosku o wprowadzenie stanu klęski żywiołowej na Żuławach,
ponieważ, ich zdaniem nie zostały spełnione ustawowe przesłanki wymagane
do takiego kroku, a sytuacja nie wymagała sięgania po nadzwyczajne środki, gdyż
administracja na tym terenie dysponowała wystarczającymi zasobami do skutecznej
reakcji.
Stan klęski żywiołowej jest ogłaszany tylko wtedy, gdy zagrożenie przekracza
możliwości działania administracji publicznej, a w przypadku Żuław kryzys, choć
poważny, był skutecznie zarządzany w standardowym trybie.
Na Żuławach aktywnie działały służby (strażacy PSP i OSP, Wody Polskie, WOT),
a działania ratunkowe i pomocowe były organizowane sprawnie co zmniejszyło
społeczną i formalną potrzebę wnioskowania o klęskę żywiołową.
4. Czy uruchomiono fundusz kryzysowy lub inne mechanizmy wsparcia finansowego
dla rolników z terenów dotkniętych podtopieniami na Żuławach? Jeśli tak, jakie
kwoty przeznaczono i na jakich zasadach?
5. Czy Ministerstwo planuje uproszczenie procedur wypłaty rekompensat i dopłat do
zniszczonych areałów, np. w oparciu o dane z wniosków dopłatowych składanych
do ARiMR, aby zapewnić szybką i równą pomoc?
Obecnie stosownie do przepisów rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r.
w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa (Dz. U. 2015 poz.187 z późn. zm.) komisje powołane przez wojewodów
szacują straty w gospodarstwach, w których wystąpiły szkody spowodowane przez
grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź,
huragan, piorun, obsunięcia się ziemi lub lawinę w rozumieniu przepisów
o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.
Po dokonaniu oceny strat w gospodarstwach rolnych będzie możliwe określenie ich
skali oraz podjęcie decyzji dotyczących wdrożenia dodatkowych form pomocy.

-- 2 of 9 --

Jednocześnie na podstawie obecnie obowiązujących przepisów producenci rolni
poszkodowani w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych posiadający
protokoły z oszacowania strat mogą ubiegać się o:
• preferencyjny kredyty na wznowienie produkcji i odtworzenie środków trwałych.
Kredyt na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych, w których wystąpiły
szkody spowodowane niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi może zostać
udzielony w terminie do 12 miesięcy od daty sporządzenia protokołu przez komisję
powołaną przez wojewodę (na podstawie ww. rozporządzenia). Oprocentowanie tych
kredytów wynosi 0,5% dla producenta rolnego, który w dniu wystąpienia szkód
posiadał ubezpieczone 50% powierzchni upraw rolnych, z wyłączeniem wieloletnich
użytków zielonych, lub co najmniej 50% liczby zwierząt gospodarskich, w przypadku
pozostałych producentów rolnych oprocentowanie obecnie wynosi 4,6100 %.
Szczegółowe informacje o warunkach i zasadach udzielania kredytów oraz w jakich
bankach można starać o ww. kredyty znajdują się na stronie Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa: https://www.gov.pl/web/arimr/1- kredyty-preferencyjne;
• ulgę w opłaceniu bieżących składek na ubezpieczenie społeczne oraz regulowaniu
zaległości z tego tytułu w formie odroczenia terminu płatności składek i rozłożenia ich
na dogodne raty, a także umorzenie w całości lub w części bieżących składek
na wniosek złożony do KRUS (art. 41a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.
o ubezpieczeniu społecznym rolników – Dz. U z 2022 r. poz. 933, 1155 i 2140);
• odroczenie i rozłożenie na raty płatności z tytułu umów sprzedaży i dzierżawy
nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz ulg w opłatach czynszu,
a także umorzenia raty płatności czynszu z tytułu umów dzierżawy (art. 23a ustawy
z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
Państwa, Dz.U. t. j. z 2024 r. poz. 589);
• ulgę w podatku rolnym, na indywidualny wniosek producenta rolnego złożony
do wójta (art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, Dz.U. t. j.
z 2023 r. poz. 2383 i 2760).
Ponadto informuję, że funkcjonujący od 2006 r. na podstawie ustawy
o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2025 r. poz. 251)

-- 3 of 9 --

system ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich umożliwia 65 % dopłatę
z budżetu państwa do składki ubezpieczenia:
 upraw zbóż, w tym gryki i kukurydzy, upraw rzepaku, rzepiku, słonecznika,
facelii, gorczycy, lnu, konopi włóknistych, chmielu, tytoniu, warzyw
gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek, ziemniaków, buraków
cukrowych, bobowatych grubonasiennych (roślin strączkowych), w tym soi,
upraw bobowatych drobnonasiennych lub roślin zielarskich, od zasiewu lub
wysadzenia do ich zbioru, od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez
huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę,
suszę, ujemne skutki przezimowania oraz przymrozki wiosenne lub
 bydła, koni, owiec, kóz, drobiu lub świń od ryzyka wystąpienia szkód
spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun,
obsunięcie się ziemi, lawinę oraz w wyniku uboju z konieczności.
Od stycznia 2025 roku wprowadzono zmiany do ustawy o ubezpieczeniach upraw
rolnych i zwierząt gospodarskich, które rozszerzyły katalog upraw, do których
udzielane są ze środków budżetu państwa dopłaty do składek z tytułu zawarcia umów
ubezpieczenia o słonecznik, facelię, len, konopie włókniste, bobowate
drobnonasienne, rośliny zielarskie i gorczycę.
Dodatkowo w celu zwiększenia dostępności ubezpieczenia - zwiększona została
fakultatywna franszyza do 35 % w przypadku ubezpieczenia upraw drzew i krzewów
owocowych oraz truskawek oraz zwiększone zostały limity procentowe stawek sumy
ubezpieczenia za ubezpieczenia upraw drzew i krzewów owocowych oraz truskawek
z dopłatą do składek ubezpieczenia z 9 % dla gleb I-IV klasy, 12 % dla gleb V klasy
i 15 % dla gleb VI klasy odpowiednio do: 20 %, 22 % i 25 %.
Ponadto, aktualnie konsultowany jest projekt Wytycznych szczegółowych
dotyczących przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy dla interwencji I.12.2
Dofinansowanie funduszy wzajemnościowych w ramach Planu Strategicznego dla
Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. W projekcie Wytycznych proponuje się
70 % dofinansowanie kosztów tworzenia funduszy wzajemnościowych w formie
małych towarzystw ubezpieczeń wzajemnych lub związków wzajemności
członkowskiej w ramach istniejących towarzystw ubezpieczeń wzajemnych oraz

-- 4 of 9 --

refinansowanie przez pierwsze trzy lata 70 % wypłaconych odszkodowań przez nowo
utworzone fundusze wzajemnościowe.
Powyższe zapobiegnie zmniejszeniu dochodów producentów rolnych w przypadku
wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych lub spadkiem cen produktów
rolnych.
Uprzejmie informuję, iż w odpowiedzi na wnioski zgłaszane do Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi w związku z trudnościami w dostępie do preferencyjnego ubezpieczenia
upraw rolnych, aktualnie prowadzone są prace nad zmianą ustawy o ubezpieczeniach
upraw rolnych i zwierząt gospodarskich w celu uproszczenia systemu dopłat
do składek producentów rolnych ubezpieczenia upraw rolnych i zwierząt
gospodarskich.
Ponadto, w odniesieniu do płatności bezpośrednich należy wyjaśnić, że w przypadku,
gdy rolnik nie jest w stanie spełnić kryteriów kwalifikowalności ze względu na czynniki
od niego niezależne, przepisy unijne przewidują w stosownych przypadkach
stosowanie klauzuli dotyczącej wystąpienia siły wyższej oraz nadzwyczajnych
okoliczności. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia 2021/2116(1) m.in. poważne zdarzenie
pogodowe (np. susza, gradobicie, powódź, mróz, piorun, osuwiska ziemi, zalanie
na skutek opadów atmosferycznych) powodujące duże szkody w gospodarstwie
uznaje się za siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności.
Zgodnie z obowiązującymi rozwiązaniami prawnymi beneficjent zachowuje prawo
do otrzymania pomocy w przypadku, gdy niezgodność z warunkami przyznawania
pomocy wynika z działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, pod
warunkiem, że grunty spełniały warunki kwalifikowalności w dniu wystąpienia siły
wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Jednocześnie w tych przypadkach nie
są nakładane kary.
W przypadku wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, które mogą
mieć wpływ na powierzchnię kwalifikującą się do płatności, niezwłocznie
po wystąpieniu tego zdarzenia rolnik powinien złożyć do biura powiatowego ARiMR
pisemne oświadczenie o zaistniałych okolicznościach, opatrzone czytelnym podpisem

-- 5 of 9 --

i datą złożenia wraz z dowodami potwierdzającymi wystąpienie nadzwyczajnych
okoliczności lub siły wyższej.
Dowodem potwierdzającym wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych
okoliczności może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy
i nie jest sprzeczne z prawem. Dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków,
opinie biegłych oraz oględziny.
Decyzje dotyczące siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności podejmowane
są indywidualnie w odniesieniu do każdego przypadku, na podstawie ww. dowodów.
Szczegółowe informacje znajdują się na stronie: https://www.gov.pl/web/arimr/sila-
wyzsza-i-nadzwyczajne-okolicznosci-w-roku-2025.
Jednocześnie należy poinformować, że wychodząc naprzeciw oczekiwaniom polskich
rolników dotyczącym jak najwcześniejszej realizacji środków z tytułu dopłat, w tym
roku planowane jest także uruchomienie wypłat zaliczek z tytułu płatności
bezpośrednich i płatności II filaru WPR. Zaliczki będą wypłacane w najwcześniejszym
możliwym terminie (tj. od 16 października br.) oraz w maksymalnej wysokości
dopuszczonej przepisami UE. Należy poinformować, że na wniosek państw
członkowskich, Komisja Europejska podjęła już prace nad przepisami umożliwiającymi
zwiększenie na rok 2025 poziomu zaliczek z 50% do 70% w przypadku płatności
bezpośrednich oraz z 75% do 85% w przypadku płatności II filaru WPR.
Rozporządzenia KE regulujące powyższe kwestie mają zostać opublikowanie w drugiej
połowie września.
3. Czy Ministerstwo przekazało Ministerstwu Infrastruktury informacje
o zaniedbaniach PGW Wody Polskie w utrzymaniu infrastruktury wodnej
na Żuławach i zażądało działań naprawczych?
7. Czy Ministerstwo poprze wprowadzenie specustawy dla Żuław, umożliwiającej
szybkie wsparcie finansowe dla rolników, uproszczenie procedur oraz współpracę
z samorządami i PGW Wody Polskie w celu odbudowy infrastruktury i zapobiegania
dalszym stratom?

-- 6 of 9 --

Odpowiadając na powyższe pytania uprzejmie informuję, że nadzór nad działalnością
Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie leży w gestii Ministra
Infrastruktury.
Nadmienić jedynie można, że w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020
realizowane jest poddziałanie 4.3. Wsparcie na inwestycje związane z rozwojem,
modernizacją i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa w zakresie „Zarządzania
zasobami wodnymi” (2), z którego można było pozyskać środki na inwestycje związane
z gospodarką wodną. Wsparcie miało na celu zwiększanie możliwości retencyjnych
oraz przeciwdziałanie powodzi i suszy w zlewniach rolniczych. Beneficjentem wsparcia
były gminy oraz Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGW WP).
W przypadku PGW WP w ramach działania finansowaniu (kwota wsparcia do 10 mln
zł na operację) podlegały prace związane z budową lub przebudową urządzeń
wodnych i hydrotechnicznych na ciekach wodnych. W 2022 r. powstała lista
inwestycji, które zostały objęte wsparciem w ramach ww. poddziałania. Inwestycje
te zostały zaopiniowane przez działający przy Ministrze Rolnictwa i Rozwoju Wsi
zespół opiniodawczo-doradczy. Wśród zaopiniowanych inwestycji były również
te, zlokalizowane na obszarze Żuław Wiślanych. Prace dotyczące tych inwestycji
polegały głównie na modernizacji sieci melioracyjnej, wraz z jej infrastrukturą, w tym
budowie nowych urządzeń melioracyjnych.
W przypadku gmin zakres wsparcia obejmował budowę małych zbiorników
retencyjnych o powierzchni nieprzekraczającej 5000 m2 oraz głębokości
nieprzekraczającej 3 m od naturalnej powierzchni terenu, których celem jest
gromadzenie nie tylko wody opadowe i roztopowe, ale także będą mogły dodatkowo
korzystać z wód gruntowych i wód płynących, np. w rowach melioracyjnych.
Dodatkowo za koszty kwalifikowalne obejmujące infrastrukturę towarzyszącą uznano
m.in. koszty urządzania stref buforowych (ekotonowych) służących redukcji
zanieczyszczeń spływających do zbiornika, urządzania wodopojów o łagodnym
pochyleniu zejścia dla zwierząt (dzikich) do wody, umocnienia wlotów i wylotów,
upustów, przelewów, przewałów. Inwestycja mogła być zrealizowana w miejscowości
należącej do gminy wiejskiej, gminy miejsko-wiejskiej (z wyłączeniem miast liczących
powyżej 5 tys. mieszkańców), gminy miejskiej (z wyłączeniem miejscowości liczących

-- 7 of 9 --

powyżej 5 tys. mieszkańców). Maksymalna kwota dofinansowania wynosiła 500 tyś.
zł na operację (bez limitu na gminę).
6. Jakie konkretne działania podejmuje Ministerstwo, aby zabezpieczyć sezon rolniczy
2025 na Żuławach, w tym odtworzenie upraw i ochronę zdegradowanych gleb?
Uprzejmie informuję, iż skierowałem pismo do podmiotów certyfikujących
w integrowanej produkcji roślin, w którym zwróciłem uwagę na trudną sytuację
rolników, których gospodarstwa uległy zalaniu lub podtopieniu.
W przedmiotowej korespondencji wskazałem, że jeśli producent roślin dokonał
zgłoszenia o zamiarze stosowania integrowanej produkcji roślin, natomiast ze względu
na panujące warunki został zmuszony do przyspieszenia lub opóźnienia określonych
zabiegów, w tym siewu, podmiot certyfikujący może uwzględnić nadzwyczajne
warunki panujące na terenach objętych powodzią i podjąć się certyfikacji uprawy
zgłoszonej przez producenta roślin jeśli możliwe jest wykonanie czynności
administracyjnych i kontrolnych niezbędnych do sprawdzenia spełniania wymagań
integrowanej produkcji roślin i certyfikacji roślin.
Podmioty certyfikujące już w ubiegłym roku otrzymały pismo, w związku z powodzią
na Dolnym Śląsku, dotyczące wydawania certyfikatów poświadczających stosowanie
integrowanej produkcji roślin na terenach dotkniętych powodzią (lub innymi klęskami
prowadzącymi do zniszczenia plonów). Ma ono zastosowanie również do obecnej
sytuacji.
Otrzymanie certyfikatu jest warunkiem niezbędnym do wsparcia rolników
płatnościami w ramach ekoschematu integrowana produkcja roślin, dlatego ważne jest
jednolite i uwzględniające trudną sytuację rolników działanie podmiotów
certyfikujących w przypadku certyfikacji zbiorów w 2025 r. i zakładania upraw
ozimych zgodnie z zasadami integrowanej produkcji roślin.

-- 8 of 9 --

Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia
2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania
nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013
(Dz. Urz. UE L 435 z 6.12.2021, z późn. zm.);
(2) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2022 r.
w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty
pomocy finansowej na operacje typu „Zarządzanie zasobami wodnymi”
w ramach poddziałania „Wsparcie na inwestycje związane z rozwojem,
modernizacją i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa” objętego Programem
Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 (Dz.U. 2022 poz. 1519 oraz
z 2023 r., poz. 1299).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 9 of 9 --