Interpelacja w sprawie ograniczania liczby posterunków Straży Leśnej i etatów strażników leśnych w jednostkach organizacyjnych PGL Lasy Państwowe
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11520
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie ograniczania liczby posterunków Straży Leśnej i etatów strażników leśnych w jednostkach organizacyjnych PGL Lasy Państwowe
Zgłaszający: Katarzyna Sójka
Data wpływu: 03-08-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z docierającymi do mojego biura licznymi sygnałami od strażników leśnych, związków zawodowych, pracowników Lasów Państwowych oraz przedstawicieli innych służb mundurowych (m.in. Państwowej Straży Pożarnej, Policji i Straży Granicznej) zwracam się z prośbą o udzielenie informacji publicznej oraz zajęcie jednoznacznego stanowiska w związku z wdrażanym pilotażem reorganizacji Straży Leśnej na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych (RDLP) w Poznaniu.
Zgłaszane obawy dotyczą m.in. ograniczenia liczby posterunków, redukcji etatów, wprowadzania jednoosobowych składów oraz potencjalnych zagrożeń prawnych i operacyjnych wynikających z tego modelu działania.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania oraz udostępnienie następujących informacji:
1. Kopie pism, analiz, wystąpień oraz korespondencji kierowanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska do Generalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w sprawie planów ograniczenia etatów strażników leśnych w jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych.
2. Kopie opinii prawnych, ekspertyz oraz analiz dotyczących pilotażowego programu ograniczenia liczby posterunków Straży Leśnej na terenie RDLP w Poznaniu, w szczególności:
- sporządzonych przez radców prawnych zatrudnionych w Lasach Państwowych,
- przygotowanych przez kancelarie prawne działające na zlecenie Generalnej Dyrekcji Lasów Państwowych lub regionalnych dyrekcji,
- opracowanych przez inne instytucje lub niezależnych doradców prawnych,
ze szczególnym uwzględnieniem analizy aspektów formalnoprawnych oraz potencjalnych naruszeń przepisów prawa, w tym art. 231 Kodeksu karnego (przekroczenie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego).
3. Kopie zarządzeń, decyzji i poleceń służbowych wydanych przez Generalną Dyrekcję Lasów Państwowych oraz RDLP w Poznaniu w sprawie wdrażania pilotażu reorganizacji Straży Leśnej, obejmujących:
- zmniejszenie liczby posterunków,
- zmniejszenie obsady osobowej do jednego strażnika na posterunku.
4. Czy w Ministerstwie Klimatu i Środowiska lub w strukturach Lasów Państwowych prowadzone są obecnie prace legislacyjne, koncepcyjne lub organizacyjne dotyczące:
- dalszej redukcji posterunków Straży Leśnej,
- wdrożenia modelu jednoosobowych posterunków jako rozwiązania docelowego na skalę ogólnokrajową.
5. Informację o dodatkowych kosztach poniesionych przez jednostki organizacyjne Lasów Państwowych objęte pilotażem - w tym kosztach administracyjnych, podatkach i opłatach, które są konsekwencją wdrażanych zmian organizacyjnych.
6. Czy pilotaż zakłada funkcjonowanie jednoosobowych patroli Straży Leśnej? Jeśli tak, proszę o informację:
- jakie środki bezpieczeństwa zostały wdrożone dla strażników podejmujących samotnie interwencje terenowe,
- czy istnieją procedury minimalizujące ryzyko dla zdrowia i życia funkcjonariuszy pracujących w pojedynkę.
Zgłaszane przez funkcjonariuszy Straży Leśnej i inne służby mundurowe wątpliwości dotyczące pilotażowego modelu reorganizacji Straży Leśnej w RDLP w Poznaniu mają charakter zarówno prawny, operacyjny, jak i etyczny.
Pilotaż polegający na zmniejszeniu liczby posterunków oraz ograniczeniu ich obsady do jednej osoby:
- budzi poważne wątpliwości co do legalności podejmowanych decyzji,
- zagraża bezpieczeństwu strażników wykonujących obowiązki służbowe w warunkach terenowych,
- może stanowić naruszenie przepisów karnych, w tym art. 231 Kodeksu karnego, przez osoby decyzyjne oraz funkcjonariuszy, zmuszonych do działania w sytuacjach niejednoznacznych prawnie.
Wątpliwości budzi również brak przejrzystości procesu decyzyjnego – w tym brak ujawnienia opinii prawnych i brak konsultacji społecznych, mimo że reorganizacja dotyczy służby publicznej pełniącej istotną rolę w systemie ochrony zasobów przyrodniczych Skarbu Państwa.
Dodatkowe zagrożenie stanowi:
- rosnąca presja gospodarcza i turystyczna na zasoby leśne,
- działalność zorganizowanych grup przestępczych zajmujących się kradzieżą drewna (np. ujawniona w jednym tylko nadleśnictwie RDLP Poznań kradzież drewna o wartości ponad 2 mln zł),
- coraz częstsze przypadki agresji wobec pracowników Lasów Państwowych.
Wdrażanie modelu jednoosobowych posterunków bez należytego zabezpieczenia funkcjonariuszy, bez odpowiednich analiz prawnych oraz bez konsultacji ze środowiskiem może mieć poważne i nieodwracalne skutki zarówno dla porządku prawnego, jak i bezpieczeństwa publicznego.
W związku z powyższym wnoszę o:
- pilne udostępnienie żądanych dokumentów,
- jednoznaczne stanowisko Ministerstwa Klimatu i Środowiska w sprawie pilotażu prowadzonego przez RDLP w Poznaniu,
- informację, czy rozważane jest rozszerzenie tego modelu na inne jednostki Lasów Państwowych.
Z poważaniem Katarzyna Sójka
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (31)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10031 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.72.2025.BW
3939194.15922561.12896805
Warszawa, 19-09-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki na Sejm RP Katarzyny Sójki
(znak: K10INT11520).
Temat: ograniczanie liczby posterunków Straży Leśnej i etatów strażników leśnych
w jednostkach organizacyjnych PGL Lasy Państwowe.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr K10INT11520 Posłanki na Sejm RP Katarzyny Sójki
w sprawie ograniczania liczby posterunków Straży Leśnej i etatów strażników leśnych
w jednostkach organizacyjnych Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe,
przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Według informacji uzyskanych z Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych, Regionalna
Dyrekcja Lasów Państwowych w Poznaniu (dalej: RDLP w Poznaniu) na terenie
25 jednostek organizacyjnych zatrudniała 50 strażników leśnych. W każdym z posterunków
Straży Leśnej funcjonowała obsada dwóch strażników. Po przejściu na emeryturę dwóch
pracowników Straży Leśnej w Nadleśnictwach Konstantynowo oraz Taczanów podjęto
próbę wprowadzenia zmian w zatrudnieniu. Wiązało się to z trwającymi pracami
zmierzającymi do racjonalizacji zatrudnienia i wypracowania zasad optymalnego poziomu
etatów w jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych. W ramach tych założeń,
Dyrektor RDLP w Poznaniu podjął decyzję o połączeniu posterunków Straży Leśnej
w sąsiadujących ze sobą Nadleśnictwach: Konstantynowo i Kościan oraz Taczanów
i Przedborów i 17 stycznia 2025 r. zwrócił się do Dyrektora Generalnego Lasów
Państwowych o wyrażenie zgody na wprowadzenie programu pilotażowego łączenia
posterunków (zał. 1.). Dyrektor Generalny Lasów Państwowych w piśmie z 7 lutego 2025 r.
nie wniósł zastrzeżeń do czasowego połączenia wskazanych posterunków Straży Leśnej
(zał. 2.). Po uzyskaniu akceptacji, 12 lutego 2025 r. Dyrektor RDLP w Poznaniu wydał
zarządzenie nr 9 w sprawie wprowadzenia czasowego pilotażu połączenia posterunków
Straży Leśnej funkcjonujących w ramach Nadleśnictw: Konstantynowo, Kościan,
Przedborów, Taczanów (zał. 3.). 24 lutego 2025 r. nadleśnictwa biorące udział w czasowym
pilotażu oraz RDLP w Poznaniu zawarły porozumienia określające zasady funkcjonowania
pilotażu (zał. 4. i 5.). Program pilotażowy rozpoczął się z dniem 1 marca 2025 r.
-- 1 of 4 --
19 marca 2025 r. RDLP w Poznaniu przesłała do Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych
pismo dotyczące okoliczności wprowadzenia czasowego pilotażu połączenia posterunków
Straży Leśnej (zał. 6.), będące odpowiedzią na przekazane do RDLP w Poznaniu
za pośrednictwem Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych pismo Pana Mikołaja Dorożały,
Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska (zał. 7.).
16 kwietnia 2025 r. RDLP w Poznaniu, po przeprowadzeniu wstępnej analizy
funkcjonowania czasowego pilotażu, przesłała do Dyrektora Generalnego Lasów
Państwowych pismo, w którym wskazano budzące wątpliwości kwestie prawne
wprowadzonych rozwiązań (zał. 8.). Do pisma załączone zostały dwie niezależne opinie
prawne, z prośbą o ustosunkowanie się do nich zespołu radców prawnych Dyrekcji
Generalnej Lasów Państwowych (zał. 9. i 10.). W przedmiotowej sprawie uzyskano opinię
prawną radcy prawnego Piotra Szulca (zał. 11.).
Wobec istniejących wątpliwości prawnych, w okresie od 1 marca do 31 maja 2025 r.
na terenie Nadleśnictw Konstantynowo oraz Taczanów prowadzone były jedynie działania
prewencyjne. Następnie Dyrektor RDLP w Poznaniu oraz nadleśniczowie nadleśnictw
biorących udział w pilotażu – podczas spotkania poświęconego możliwości usprawnienia
działań Straży Leśnej jednostek objętych pilotażem, w tym zabezpieczeniu właściwego
poziomu realizacji ustawowych zadań – podjęli decyzję o powołaniu dwóch trzyosobowych
Grup Interwencyjnych Straży Leśnej, utworzonych z pracowników Straży Leśnej
nadleśnictw Konstantynowo–Kościan oraz Przedborów–Taczanów. Grupy Interwencyjne
zostały powołane zgodnie z wytycznymi zarządzenia nr 69 Dyrektora Generalnego Lasów
Państwowych z dnia 11 listopada 2019 r. w sprawie określenia organizacji i zakresu
działania posterunków Straży Leśnej w nadleśnictwach i grup interwencyjnych Straży Leśnej
w regionalnych dyrekcjach Lasów Państwowych oraz szczegółowych zasad szkolenia
strażników leśnych.
30 czerwca 2025 r. Dyrektor RDLP w Poznaniu wydał zarządzenie nr 39, zmieniające
zarządzenie nr 9 z dnia 12 lutego 2025 r. w sprawie wprowadzenia czasowego pilotażu
połączenia posterunków straży leśnej funkcjonujących w ramach Nadleśnictw:
Konstantynowo Kościan, Przedborów, Taczanów (zał. 12.). Jednocześnie zostały
rozwiązane obydwa trójstronne porozumienia z 24 lutego 2025 r. (zał. 13. i 14.).
Wprowadzona zmiana stanowiła odpowiedź na wątpliwości dotyczące zgodności
dotychczasowego rozwiązania z obowiązującymi przepisami prawa. Umożliwiła zarazem
podejmowanie interwencji przez Grupę Interwencyjną Straży Leśnej na terenie nadleśnictw
Konstantynowo oraz Taczanów, bez ryzyka naruszenia art. 231 Kodeksu karnego
(tj. przekroczenie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego).
Jednocześnie Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych poinformowała Ministerstwo
Klimatu i Środowiska, że poza pismem z 7 lutego 2025 r. (zał. 2.) nie wydawała innych
poleceń, zarządzeń lub decyzji w sprawie reorganizacji Straży Leśnej, obejmujących
zmniejszenie liczby posterunków oraz zmniejszenie obsady osobowej do jednego strażnika
na posterunku.
Ponadto podkreślam, że obecnie nie są prowadzone prace legislacyjne, koncepcyjne
lub organizacyjne dotyczące dalszej redukcji posterunków Straży Leśnej oraz wdrożenia
-- 2 of 4 --
modelu jednoosobowych posterunków, jako rozwiązania docelowego na skalę
ogólnokrajową. Mając na uwadze specyfikę pracy strażnika leśnego, w szczególności
posiadane ustawowe uprawnienia oraz poziom wyposażenia i wynikający z tego tytułu
obowiązek zachowania właściwego poziomu bezpieczeństwa, wdrożony tymczasowy
program pilotażowy nie zakładał funkcjonowania jednoosobowych patroli Straży Leśnej.
Wobec tego nie było potrzeby ani podstaw do opracowania zasad i procedur
minimalizujących ryzyko dla zdrowia i życia funkcjonariuszy pracujących w pojedynkę.
Załączam również pismo Dyrektora RDLP w Poznaniu z 29 sierpnia 2025 r. (zał. 15.),
wskazujące na aspekty finansowe wdrożenia pilotażu, z którego wynika osiągnięcie
nominalnych oszczędności na poziomie 31,6 tys. zł po pierwszych 4 miesiącach pilotażu.
W ocenie Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych analiza ta nie zawiera wszystkich
czynników wpływających na ostateczny wynik finansowy takiej decyzji, w szczególności
wpływu zmniejszenia możliwości faktycznych w zakresie działań prewencyjnych,
patrolowych oraz interwencyjnych, a co za tym idzie skuteczności w realizacji zadań
(w ramach pilotażu funkcjonuje po jednym patrolu doraźnej grupy interwencyjnej
na dwa nadleśnictwa).
Dodatkowo informuję, że zadania zlecone przez ustawodawcę Państwowemu
Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe, w tym Straży Leśnej, są istotne zarówno z punktu
widzenia funkcjonowania Lasów Państwowych (zwłaszcza w kontekście przeciwdziałania
szkodnictwu leśnemu), jak i zachowania właściwego poziomu gotowości jednostek
przewidzianych do militaryzacji, w ramach której Straż Leśna odgrywa niezwykle ważną rolę.
Ponadto kluczową kwestią jest fakt istnienia ograniczeń prawnych regulujących obecne
funkcjonowanie i zakres działania posterunków Straży Leśnej w nadleśnictwach. W związku
z tym, Dyrektor Generalny Lasów Państwowych podjął decyzję o wydaniu Dyrektorowi
RDLP w Poznaniu polecenia zakończenia prowadzonego pilotażu z dniem 30 września
2025 r. oraz przekazania analiz i wniosków końcowych (zał. 16.).
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 4 --
Załączniki:
1. Pismo Dyrektora RDLP w Poznaniu do DGLP z 17 stycznia 2025 r., znak
DS.0141.1.2025.
2. Pismo DGLP do RDLP w Poznaniu z 7 lutego 2025 r., znak GS.2502.5.2025.
3. Zarządzenie nr 9 Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Poznaniu
z dnia 12 lutego 2025 r. w sprawie wprowadzenia czasowego pilotażu połączenia
posterunków Straży Leśnej funkcjonujących w ramach nadleśnictw:
Konstantynowo, Kościan, Przedborów, Taczanów, znak DS.0140.1.2025.
4. Porozumienie z 24 lutego 2025 r., znak DS.0140.1.2025 pomiędzy RDLP
w Poznaniu a Nadleśnictwami Konstantynowo i Kościan.
5. Porozumienie z 24 lutego 2025 r., znak DS.0140.1.2025 pomiędzy RDLP
w Poznaniu a Nadleśnictwami Przedborów i Taczanów.
6. Pismo RDLP w Poznaniu do DGLP z 19 marca 2025 r., znak DS.2502.12.2025.
7. Pismo MKiŚ do DGLP z 10 marca 2025 r., znak DLŁ-WN.050.2.2025.ZW.
8. Pismo RDLP w Poznaniu do DGLP z 16 kwietnia 2025 r., znak DS.2502.12.2025.
9. Opinia sędziego Sądu Apelacyjnego w Poznaniu Henryka Komisarskiego.
10. Opinia radcy prawnego Kancelarii „Sokołowski Zdrojewski Ścibisz Radcy Prawni”
sp. p.
11. Opinia rady prawnego Piotra Szulca z 1 września 2025 r., znak GL.023.31.2025.
12. Zarządzenie nr 39 Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Poznaniu
z dnia 30 czerwca 2025 r. zmieniające Zarządzenie nr 9 Dyrektora Regionalnej
Dyrekcji Lasów Państwowych w Poznaniu z dnia 12 lutego 2025 r. w sprawie
wprowadzenia czasowego pilotażu połączenia posterunków Straży Leśnej
funkcjonujących w ramach nadleśnictw: Konstantynowo, Kościan, Przedborów,
Taczanów, znak DS.0140.1.2025.
13. Rozwiązanie Porozumienia z 24 lutego 2025 r., znak DS.0140.1.2025 pomiędzy
RDLP w Poznaniu a Nadleśnictwami Konstantynowo i Kościan.
14. Rozwiązanie Porozumienia z 24 lutego 2025 r., znak DS.0140.1.2025 pomiędzy
RDLP w Poznaniu a Nadleśnictwami Przedborów i Taczanów.
15. Pismo RDLP w Poznaniu do DGLP z 29 sierpnia 2025 r., znak DS.2502.12.2025.
16. Pismo DGLP do RDLP w Poznaniu z 2 września 2025 r., znak GS.2502.5.2025.
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 4 of 4 --