Interpelacja nr 11515
Interpelacja w sprawie stanowiska Ministerstwa Finansów wobec planowanych zmian w systemie finansowania budżetu Unii Europejskiej na lata 2028-2034 oraz ich wpływu na pełną suwerenność fiskalną Polski
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Klimat, Energia i Środowisko (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie stanowiska Ministerstwa Finansów wobec planowanych zmian w systemie finansowania budżetu Unii Europejskiej na lata 2028-2034 oraz ich wpływu na pełną suwerenność fiskalną Polski
Interpelacja nr 11515
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie stanowiska Ministerstwa Finansów wobec planowanych zmian w systemie finansowania budżetu Unii Europejskiej na lata 2028-2034 oraz ich wpływu na pełną suwerenność fiskalną Polski
Zgłaszający: Urszula Pasławska
Data wpływu: 02-08-2025
Zgodnie z art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu zwracam się z interpelacją poselską w sprawie stanowiska Ministerstwa Finansów wobec planowanych zmian w systemie finansowania budżetu Unii Europejskiej na lata 2028-2034 oraz ich wpływu na pełną suwerenność fiskalną Polski. Komisja Europejska przedstawiła propozycje dotyczące nowego wieloletniego budżetu Unii Europejskiej na lata 2028-2034. W ich ramach planowane jest wprowadzenie trzech nowych mechanizmów pozyskiwania środków do budżetu UE, tzw. zasobów własnych UE. To TEDOR - czyli przekazywanie przez państwa członkowskie 15 proc. wpływów z akcyzy tytoniowej i nikotynowej, CORE - czyli płacona przez państwa ryczałtowa opłata od dużych firm o rocznych obrotach przekraczających 100 mln EUR oraz opłaty za brak recyklingu elektroodpadów. Część dochodów generowanych w krajach członkowskich ma więc być przekierowywana na poziom unijny, poza budżety państw. Dodatkowo Komisja Europejska, za pomocą aktów delegowanych, będzie mogła zmieniać stawki podatków (np. akcyzy) bez jednomyślnej decyzji krajów członkowskich. Ten stan rzeczy może budzić obawy, takie jak ograniczenie wpływów do budżetów państw członkowskich oraz zmniejszenie suwerenności ich polityki fiskalnej wskutek narzucania jednolitych stawek podatkowych na poziomie unijnym. Szczególnie kontrowersyjna wydaje się propozycja w ramach mechanizmu TEDOR, która poprzez skokowy wzrost stawek akcyzy tytoniowej może mieć negatywny wpływ na kraje o niższych dochodach, takie jak Polska. Doświadczenia ostatnich lat potwierdzają tezę, że zbyt dynamiczne podnoszenie akcyzy prowadzi do wzrostu szarej strefy, a tym samym do obniżenia dochodów budżetowych. W pierwszym kwartale 2025 roku sprzedaż papierosów, tytoniu do palenia i tytoniu do podgrzewania spadła o blisko 20 proc. w porównaniu do 2024 r. Istnieje zatem ryzyko, że kolejna podwyżka akcyzy doprowadzi do pogłębienia zapaści rynku i wzrostu nielegalnego handlu. Już same zapowiedzi podwyżek spowodowały wzrost szarej strefy o ponad 2,2 proc. w ostatnim kwartale 2024 r. Propozycje UE wymagają więc szerokiej debaty publicznej oraz dokładnej analizy skutków dla Polski, zarówno finansowych jak i społecznych.
Niniejszym zwracam się o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie jest stanowisko Ministerstwa Finansów wobec planowanej reformy finansów UE, szczególnie w kontekście proponowanych nowych zasobów własnych, głównie mechanizmu TEDOR?
2. Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizę wpływu proponowanych zmian na dochody budżetu państwa?
3. Czy zdaniem resortu proponowane mechanizmy mogą ograniczyć suwerenność fiskalną Polski?
4. Jakie działania zamierza podjąć resort w celu ochrony krajowego rynku tytoniowego i zapobiegania wzrostowi szarej strefy w wyniku ewentualnego wdrożenia mechanizmu TEDOR?
5. Czy Ministerstwo Finansów będzie domagać się rewizji lub złagodzenia propozycji Komisji Europejskiej w zakresie nowych zasobów własnych?
Interpelacja nr 11515
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie stanowiska Ministerstwa Finansów wobec planowanych zmian w systemie finansowania budżetu Unii Europejskiej na lata 2028-2034 oraz ich wpływu na pełną suwerenność fiskalną Polski
Zgłaszający: Urszula Pasławska
Data wpływu: 02-08-2025
Zgodnie z art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu zwracam się z interpelacją poselską w sprawie stanowiska Ministerstwa Finansów wobec planowanych zmian w systemie finansowania budżetu Unii Europejskiej na lata 2028-2034 oraz ich wpływu na pełną suwerenność fiskalną Polski. Komisja Europejska przedstawiła propozycje dotyczące nowego wieloletniego budżetu Unii Europejskiej na lata 2028-2034. W ich ramach planowane jest wprowadzenie trzech nowych mechanizmów pozyskiwania środków do budżetu UE, tzw. zasobów własnych UE. To TEDOR - czyli przekazywanie przez państwa członkowskie 15 proc. wpływów z akcyzy tytoniowej i nikotynowej, CORE - czyli płacona przez państwa ryczałtowa opłata od dużych firm o rocznych obrotach przekraczających 100 mln EUR oraz opłaty za brak recyklingu elektroodpadów. Część dochodów generowanych w krajach członkowskich ma więc być przekierowywana na poziom unijny, poza budżety państw. Dodatkowo Komisja Europejska, za pomocą aktów delegowanych, będzie mogła zmieniać stawki podatków (np. akcyzy) bez jednomyślnej decyzji krajów członkowskich. Ten stan rzeczy może budzić obawy, takie jak ograniczenie wpływów do budżetów państw członkowskich oraz zmniejszenie suwerenności ich polityki fiskalnej wskutek narzucania jednolitych stawek podatkowych na poziomie unijnym. Szczególnie kontrowersyjna wydaje się propozycja w ramach mechanizmu TEDOR, która poprzez skokowy wzrost stawek akcyzy tytoniowej może mieć negatywny wpływ na kraje o niższych dochodach, takie jak Polska. Doświadczenia ostatnich lat potwierdzają tezę, że zbyt dynamiczne podnoszenie akcyzy prowadzi do wzrostu szarej strefy, a tym samym do obniżenia dochodów budżetowych. W pierwszym kwartale 2025 roku sprzedaż papierosów, tytoniu do palenia i tytoniu do podgrzewania spadła o blisko 20 proc. w porównaniu do 2024 r. Istnieje zatem ryzyko, że kolejna podwyżka akcyzy doprowadzi do pogłębienia zapaści rynku i wzrostu nielegalnego handlu. Już same zapowiedzi podwyżek spowodowały wzrost szarej strefy o ponad 2,2 proc. w ostatnim kwartale 2024 r. Propozycje UE wymagają więc szerokiej debaty publicznej oraz dokładnej analizy skutków dla Polski, zarówno finansowych jak i społecznych.
Niniejszym zwracam się o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie jest stanowisko Ministerstwa Finansów wobec planowanej reformy finansów UE, szczególnie w kontekście proponowanych nowych zasobów własnych, głównie mechanizmu TEDOR?
2. Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizę wpływu proponowanych zmian na dochody budżetu państwa?
3. Czy zdaniem resortu proponowane mechanizmy mogą ograniczyć suwerenność fiskalną Polski?
4. Jakie działania zamierza podjąć resort w celu ochrony krajowego rynku tytoniowego i zapobiegania wzrostowi szarej strefy w wyniku ewentualnego wdrożenia mechanizmu TEDOR?
5. Czy Ministerstwo Finansów będzie domagać się rewizji lub złagodzenia propozycji Komisji Europejskiej w zakresie nowych zasobów własnych?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
13%
Konkretność
87%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.8 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3761 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 20 sierpnia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 11515
Znak sprawy: WM3.054.2.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Urszuli Pasławskiej nr 11515 przekazuję
poniższe odpowiedzi:
Ad 1. Komisja Europejska (KE) przedstawiła projekt nowej decyzji o zasobach
własnych (dokument COM(2025)574) 16 lipca br. Aktualne trwają prace nad
Stanowiskiem RP w odniesieniu do proponowanych zmian i nowych elementów
systemu zasobów własnych (dochodów budżetu UE). Stanowisko RP, po
uzgodnieniu przez Rząd, zostanie przekazane Sejmowi RP i będzie rozpatrywane
przez Komisję ds. Unii Europejskiej.
Warto wstępnie podkreślić, iż Polska, jako jeden z głównych beneficjentów budżetu
UE, co do zasady jest zainteresowana zapewnieniem należytego finansowania tego
budżetu poprzez system zasobów własnych UE. Modyfikacja obecnego systemu
powinna być jednak należycie uzasadniona i spełniać szereg warunków, w tym
zapewniać sprawiedliwe obciążenie państw członkowskich UE.
Ad 2. Ministerstwo Finansów prowadzi aktualnie analizy dotyczące skutków
finansowych dla Polski ww. projektu decyzji. Wstępne wyniki analiz zostaną
przedstawione w stanowisku Rządu. Przeprowadzenie dogłębnych analiz będzie
wymagało przedstawienia przez KE szczegółowych informacji i wyjaśnień do
przedłożonej propozycji.
Ad 3. Decyzja o zasobach własnych jest przyjmowana zgodnie z art. 311 Traktatu
o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w drodze specjalnej procedury ustawodawczej,
tj. jednomyślnie przez Radę UE po konsultacji z Parlamentem Europejskim. Decyzja
wchodzi w życie po jej zatwierdzeniu przez wszystkie państwa członkowskie
zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi (w Polsce w drodze tzw.
-- 1 of 2 --
2/2
dużej ratyfikacji, tj. na podstawie zgody Sejmu RP wyrażonej w ustawie). Proces
przyjęcia decyzji wymaga więc dwukrotnego wyrażenia zgody przez każde państwo
członkowskie.
Co do zasady nowe zasoby własne tworzone są na bazie już istniejących rozwiązań
i mechanizmów, które są regulowane w aktach sektorowych, np. unijny kodeks
celny, przepisy dot. podatku VAT, a w zakresie nowych propozycji – m.in. przepisy
dotyczące akcyzy na wyroby tytoniowe. Podkreślić należy, że decyzja o zasobach
własnych w żadnym wypadku nie zmienia i nie wpływa na zmiany przepisów
sektorowych.
Ad 4. Proponowany mechanizm finansowania budżetu UE ma polegać na
przekazaniu przez państwa członkowskie m.in. wpłaty w wysokości odpowiadającej
15% wpływów od akcyzy minimalnej na wyroby tytoniowe i wyroby powiązane. Co
do zasady dochody podatkowe trafiają do budżetu państwa, skąd są
redystrybuowane zgodnie z ustawą budżetową na dany rok. Przekazanie do budżetu
UE środków budżetowych w wysokości odpowiadającej części wpływów
z krajowego podatku akcyzowego w celu zwiększenia zasobów własnych UE
pozostaje bez wpływu na szarą strefę i ochronę polskiego rynku tytoniowego.
Ad 5. Stanowisko RP w odniesieniu do wniosku KE zostanie sformułowane po
dokonaniu szczegółowej analizy i oceny proponowanych zmian w systemie zasobów
własnych UE. Na tym etapie można wskazać, że Polska będzie sprzeciwiała się
rozwiązaniom nadmiernie obciążającym państwa mniej zamożne. W związku z tym
Polska nadal będzie sprzeciwiała się propozycji zasobu własnego opartego o system
ETS, tak jak miało to miejsce w odniesieniu do poprzednich wniosków KE w sprawie
nowych zasobów własnych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 2 of 2 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 20 sierpnia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 11515
Znak sprawy: WM3.054.2.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Urszuli Pasławskiej nr 11515 przekazuję
poniższe odpowiedzi:
Ad 1. Komisja Europejska (KE) przedstawiła projekt nowej decyzji o zasobach
własnych (dokument COM(2025)574) 16 lipca br. Aktualne trwają prace nad
Stanowiskiem RP w odniesieniu do proponowanych zmian i nowych elementów
systemu zasobów własnych (dochodów budżetu UE). Stanowisko RP, po
uzgodnieniu przez Rząd, zostanie przekazane Sejmowi RP i będzie rozpatrywane
przez Komisję ds. Unii Europejskiej.
Warto wstępnie podkreślić, iż Polska, jako jeden z głównych beneficjentów budżetu
UE, co do zasady jest zainteresowana zapewnieniem należytego finansowania tego
budżetu poprzez system zasobów własnych UE. Modyfikacja obecnego systemu
powinna być jednak należycie uzasadniona i spełniać szereg warunków, w tym
zapewniać sprawiedliwe obciążenie państw członkowskich UE.
Ad 2. Ministerstwo Finansów prowadzi aktualnie analizy dotyczące skutków
finansowych dla Polski ww. projektu decyzji. Wstępne wyniki analiz zostaną
przedstawione w stanowisku Rządu. Przeprowadzenie dogłębnych analiz będzie
wymagało przedstawienia przez KE szczegółowych informacji i wyjaśnień do
przedłożonej propozycji.
Ad 3. Decyzja o zasobach własnych jest przyjmowana zgodnie z art. 311 Traktatu
o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w drodze specjalnej procedury ustawodawczej,
tj. jednomyślnie przez Radę UE po konsultacji z Parlamentem Europejskim. Decyzja
wchodzi w życie po jej zatwierdzeniu przez wszystkie państwa członkowskie
zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi (w Polsce w drodze tzw.
-- 1 of 2 --
2/2
dużej ratyfikacji, tj. na podstawie zgody Sejmu RP wyrażonej w ustawie). Proces
przyjęcia decyzji wymaga więc dwukrotnego wyrażenia zgody przez każde państwo
członkowskie.
Co do zasady nowe zasoby własne tworzone są na bazie już istniejących rozwiązań
i mechanizmów, które są regulowane w aktach sektorowych, np. unijny kodeks
celny, przepisy dot. podatku VAT, a w zakresie nowych propozycji – m.in. przepisy
dotyczące akcyzy na wyroby tytoniowe. Podkreślić należy, że decyzja o zasobach
własnych w żadnym wypadku nie zmienia i nie wpływa na zmiany przepisów
sektorowych.
Ad 4. Proponowany mechanizm finansowania budżetu UE ma polegać na
przekazaniu przez państwa członkowskie m.in. wpłaty w wysokości odpowiadającej
15% wpływów od akcyzy minimalnej na wyroby tytoniowe i wyroby powiązane. Co
do zasady dochody podatkowe trafiają do budżetu państwa, skąd są
redystrybuowane zgodnie z ustawą budżetową na dany rok. Przekazanie do budżetu
UE środków budżetowych w wysokości odpowiadającej części wpływów
z krajowego podatku akcyzowego w celu zwiększenia zasobów własnych UE
pozostaje bez wpływu na szarą strefę i ochronę polskiego rynku tytoniowego.
Ad 5. Stanowisko RP w odniesieniu do wniosku KE zostanie sformułowane po
dokonaniu szczegółowej analizy i oceny proponowanych zmian w systemie zasobów
własnych UE. Na tym etapie można wskazać, że Polska będzie sprzeciwiała się
rozwiązaniom nadmiernie obciążającym państwa mniej zamożne. W związku z tym
Polska nadal będzie sprzeciwiała się propozycji zasobu własnego opartego o system
ETS, tak jak miało to miejsce w odniesieniu do poprzednich wniosków KE w sprawie
nowych zasobów własnych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 2 of 2 --