Interpelacja nr 11512
Interpelacja w sprawie odmowy uznania przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku egzekucji z wyroku Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie odmowy uznania przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku egzekucji z wyroku Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie
Interpelacja nr 11512
do ministra sprawiedliwości
w sprawie odmowy uznania przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku egzekucji z wyroku Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 01-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana Ministra z interpelacją w sprawie bulwersującej odmowy stwierdzenia wykonalności wyroku Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku (sygnatura akt V ACo 839/24), mimo że wyrok ten został prawomocnie utrzymany w mocy przez Sąd Najwyższy. Sprawa ta dotyczy pana Wojciecha Boruszko, polskiego przedsiębiorcy, i, co niepokojące, ujawnia poważny problem systemowy w funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości w Polsce, który może dotykać polskich przedsiębiorców w sporach z międzynarodowymi korporacjami.
1. Okoliczności sprawy
Pan Wojciech Boruszko był jedynym udziałowcem spółki KTS S.a r.l. z siedzibą w Luksemburgu, która w 2011 roku sprzedała większościowy pakiet udziałów w Zakładach Tłuszczowych w Bodaczowie sp. z o.o. („ZTB“) spółce MLV 11 sp. z o.o., należącej do grupy Glencore. Umowa sprzedaży zawierała klauzulę zapisu na sąd polubowny, ustanawiającą wyłączną właściwość Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie do rozstrzygania sporów. Mimo przejęcia kontroli nad przedsiębiorstwem, pan Boruszko nie otrzymał należnej ceny sprzedaży udziałów.
W 2013 roku spółka KTS S.a r.l. została zlikwidowana, a pan Wojciech Boruszko stał się jej następcą prawnym, przejmując wszelkie prawa i obowiązki, w tym roszczenie o zapłatę ceny. Jego status następcy prawnego został potwierdzony przez sądy w Luksemburgu oraz prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego w Polsce. W międzyczasie, w prawa nabywcy udziałów (MLV 11 sp. z o.o.) weszła spółka ZTB, która stała się stroną transakcji z panem Boruszko, a następnie zmieniła nazwę na Viterra Bodaczów sp. z o.o..
2. Postępowanie arbitrażowe i wyrok Sądu Najwyższego
W 2015 roku pan Wojciech Boruszko wszczął spór arbitrażowy przeciwko ZTB przed Sądem Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie. Sąd Arbitrażowy, po szczegółowym zbadaniu sprawy, w tym kwestii następstwa prawnego pana Boruszko i skuteczności zapisu na sąd polubowny, wydał w 2019 roku wyrok zasądzający na jego rzecz cenę sprzedaży udziałów wraz z odsetkami, co obecnie wynosi kilkanaście milionów złotych. Druga strona transakcji wniosła skargę o uchylenie wyroku Sądu Arbitrażowego. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił skargę w wyroku z dnia 27 kwietnia 2021 roku, utrzymując w mocy wyrok Sądu Arbitrażowego.
Następnie spółka ZTB wniosła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Postępowanie to zakończyło się w grudniu 2024 roku prawomocnym oddaleniem skargi przez Sąd Najwyższy i utrzymaniem w mocy wyroku Sądu Arbitrażowego. Sąd Najwyższy w swoim orzeczeniu z dnia 12 grudnia 2024 roku wprost potwierdził, że pan Wojciech Boruszko był następcą prawnym KTS S.a r.l. i że zapis na sąd polubowny był wobec niego ważny i skuteczny.
3. Odmowa wykonalności przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku
Zgodnie z polską procedurą cywilną, aby wyrok arbitrażowy mógł być wyegzekwowany, konieczne jest uzyskanie postanowienia sądu powszechnego o stwierdzeniu jego wykonalności. Pan Wojciech Boruszko złożył wniosek w tej sprawie do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w grudniu 2024 roku. Jednakże, w postępowaniu o sygnaturze akt V ACo 839/24, w dniu 7 kwietnia 2025 roku Sąd Apelacyjny w Gdańsku odmówił stwierdzenia wykonalności wyroku Sądu Arbitrażowego.
Co rażące, Sąd Apelacyjny w Gdańsku, wbrew obowiązkowi związania wyrokiem Sądu Najwyższego, ponownie zbadał i zakwestionował kwestie już prawomocnie rozstrzygnięte, w szczególności skuteczność zapisu na sąd polubowny oraz legitymację procesową pana Wojciecha Boruszko. W efekcie orzeczenie Sądu Arbitrażowego, prawomocnie utrzymane w mocy przez Sąd Najwyższy, zostaje pozbawione skutków prawnych przez sąd powszechny, który działa wbrew konstytucyjnej zasadzie związania orzeczeniem Sądu Najwyższego.
3a. Dodatkowe zagrożenie dla praworządności – udział neo-sędziego w rozpoznaniu zażalenia
Dodatkowo wskazujemy, że sprawę zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku (sygn. akt V ACz 1316/25), w której rozpoznawane będzie odwołanie od decyzji o odmowie nadania klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Arbitrażowego, będzie rozpoznawał tzw. neo-sędzia – SSA Rafał Terlecki. SSA Rafał Terlecki został rekomendowany do pełnienia urzędu sędziego Sądu Apelacyjnego przez nową Krajową Radę Sądownictwa (neo-KRS) uchwałą nr 549/2018 z dnia 20 listopada 2018 roku, której legalność była przedmiotem krytyki ze strony środowisk prawniczych i instytucji europejskich ze względu na brak niezależności tej rady od władzy wykonawczej. Pełnił również funkcję prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku w latach 2017–2023, będąc powołanym przez ówczesnego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobrę. Jego kariera i powołanie były przedmiotem interpelacji poselskiej (nr 16 858), a informacja o pełnionej przez niego funkcji znajduje się na oficjalnej stronie Sądu Okręgowego w Gdańsku.
Ponadto, zgodnie z doniesieniami medialnymi (Oko.press, Newsweek), neo-sędzia R. Terlecki brał udział w spotkaniu, podczas którego prowadzono agitację wyborczą na rzecz kandydata PiS na urząd prezydenta RP, Karola Nawrockiego, co skutkowało jego odwołaniem z funkcji rzecznika prasowego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku przez nowego prezesa tego sądu, SSA Sławomira Steinborna, powołanego przez ministra Adama Bodnara w dniu 6 kwietnia 2025 roku. Informacje te zostały potwierdzone przez szereg źródeł prasowych, m.in.:
Oko.press – Członek neo-KRS i neo-sędziowie agitowali za Nawrockim,
Oko.press – Sędzia z Gdańska odwołany po tekście OKO.press,
Newsweek – Afera hejterska. „Utłucz jakiegoś kaściaka“. Jak sędziowie w grupie Kasta polowali na niezależnych sędziów.
Istotne jest również, że SSA Rafał Terlecki był wskazywany jako uczestnik tzw. grupy „Kasta/Antykasta“, powiązanej z ówczesnym wiceministrem sprawiedliwości Łukaszem Piebiakiem, której działalność polegała na dyskredytowaniu niezależnych sędziów i wpływaniu na wizerunek wymiaru sprawiedliwości w mediach społecznościowych.
Tymczasem to właśnie ten neo-sędzia ma rozpoznać zażalenie w sprawie, której zasadność została już prawomocnie potwierdzona przez Sąd Najwyższy w składzie spełniającym standardy konstytucyjne i europejskie. Powierzenie mu tej sprawy, mimo powszechnych wątpliwości co do niezależności jego powołania i działalności, budzi poważne kontrowersje. Należy stanowczo podkreślić, że niezależność i bezstronność sądu są fundamentalnymi zasadami procesu cywilnego gwarantowanymi zarówno przez Konstytucję RP, jak i przez art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Wzbudza to uzasadnione obawy, że wyrok Sądu Najwyższego i wynikające z niego skutki mogą nie zostać należycie uszanowane, co podważyłoby nie tylko sens wyroku arbitrażowego, ale także autorytet Sądu Najwyższego oraz zasady bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, w tym zaufania inwestorów do polskiego systemu prawnego.
4. Konsekwencje systemowe
Powyższa sytuacja budzi poważne obawy o pewność prawa, która jest fundamentem państwa prawnego, oraz o zasadę zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości. Podważa również bezpieczeństwo obrotu gospodarczego, które wymaga przewidywalności i jednolitego stosowania prawa przez sądy. Szczególnie niepokojące jest podważenie skuteczności arbitrażu, który jest uznanym w polskim prawie i Kodeksie postępowania cywilnego mechanizmem rozstrzygania sporów, także w obrocie międzynarodowym. Arbitraż jest rekomendowanym narzędziem dla profesjonalnych uczestników rynku, zapewniającym szybsze i bardziej wyspecjalizowane rozstrzyganie sporów gospodarczych. Podważenie skutków wyroku arbitrażowego, mimo prawomocnego oddalenia skargi o jego uchylenie przez Sąd Najwyższy, oznacza w praktyce niweczenie sensu całej instytucji arbitrażu. Najbardziej rażący jest fakt, że Sąd Apelacyjny w Gdańsku w swoim orzeczeniu faktycznie podważył ustalenia i rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego, działając wbrew konstytucyjnej zasadzie związania sądu niższej instancji wyrokiem najwyższej instancji sądowej. Takie postępowanie oznacza de facto odwrócenie hierarchii sądów i zanegowanie nadrzędnej roli Sądu Najwyższego w zapewnianiu jednolitości wykładni i stosowania prawa. Działania te mogą zniechęcać inwestorów krajowych i zagranicznych, wywołując przekonanie o braku stabilności i przewidywalności polskiego systemu prawnego. Może to negatywnie wpływać na wizerunek Polski jako państwa prawa i obniżać jej atrakcyjność jako miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o podjęcie następujących działań:
1. Zbadanie wskazanej sprawy i praktyki orzeczniczej Sądu Apelacyjnego w Gdańsku pod kątem naruszeń przepisów postępowania cywilnego oraz zasad rzetelnego procesu sądowego w sprawach o stwierdzenie wykonalności wyroków sądów polubownych.
2. Podjęcie kroków w celu zapewnienia jednolitości stosowania prawa przez sądy powszechne, w szczególności w zakresie przestrzegania zasady związania orzeczeniami Sądu Najwyższego.
3. O odpowiedź Pana Ministra na pytanie: Jakie stanowisko zajmuje ministerstwo we wskazanej sprawie?
Z poważaniem
Interpelacja nr 11512
do ministra sprawiedliwości
w sprawie odmowy uznania przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku egzekucji z wyroku Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 01-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana Ministra z interpelacją w sprawie bulwersującej odmowy stwierdzenia wykonalności wyroku Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku (sygnatura akt V ACo 839/24), mimo że wyrok ten został prawomocnie utrzymany w mocy przez Sąd Najwyższy. Sprawa ta dotyczy pana Wojciecha Boruszko, polskiego przedsiębiorcy, i, co niepokojące, ujawnia poważny problem systemowy w funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości w Polsce, który może dotykać polskich przedsiębiorców w sporach z międzynarodowymi korporacjami.
1. Okoliczności sprawy
Pan Wojciech Boruszko był jedynym udziałowcem spółki KTS S.a r.l. z siedzibą w Luksemburgu, która w 2011 roku sprzedała większościowy pakiet udziałów w Zakładach Tłuszczowych w Bodaczowie sp. z o.o. („ZTB“) spółce MLV 11 sp. z o.o., należącej do grupy Glencore. Umowa sprzedaży zawierała klauzulę zapisu na sąd polubowny, ustanawiającą wyłączną właściwość Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie do rozstrzygania sporów. Mimo przejęcia kontroli nad przedsiębiorstwem, pan Boruszko nie otrzymał należnej ceny sprzedaży udziałów.
W 2013 roku spółka KTS S.a r.l. została zlikwidowana, a pan Wojciech Boruszko stał się jej następcą prawnym, przejmując wszelkie prawa i obowiązki, w tym roszczenie o zapłatę ceny. Jego status następcy prawnego został potwierdzony przez sądy w Luksemburgu oraz prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego w Polsce. W międzyczasie, w prawa nabywcy udziałów (MLV 11 sp. z o.o.) weszła spółka ZTB, która stała się stroną transakcji z panem Boruszko, a następnie zmieniła nazwę na Viterra Bodaczów sp. z o.o..
2. Postępowanie arbitrażowe i wyrok Sądu Najwyższego
W 2015 roku pan Wojciech Boruszko wszczął spór arbitrażowy przeciwko ZTB przed Sądem Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie. Sąd Arbitrażowy, po szczegółowym zbadaniu sprawy, w tym kwestii następstwa prawnego pana Boruszko i skuteczności zapisu na sąd polubowny, wydał w 2019 roku wyrok zasądzający na jego rzecz cenę sprzedaży udziałów wraz z odsetkami, co obecnie wynosi kilkanaście milionów złotych. Druga strona transakcji wniosła skargę o uchylenie wyroku Sądu Arbitrażowego. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił skargę w wyroku z dnia 27 kwietnia 2021 roku, utrzymując w mocy wyrok Sądu Arbitrażowego.
Następnie spółka ZTB wniosła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Postępowanie to zakończyło się w grudniu 2024 roku prawomocnym oddaleniem skargi przez Sąd Najwyższy i utrzymaniem w mocy wyroku Sądu Arbitrażowego. Sąd Najwyższy w swoim orzeczeniu z dnia 12 grudnia 2024 roku wprost potwierdził, że pan Wojciech Boruszko był następcą prawnym KTS S.a r.l. i że zapis na sąd polubowny był wobec niego ważny i skuteczny.
3. Odmowa wykonalności przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku
Zgodnie z polską procedurą cywilną, aby wyrok arbitrażowy mógł być wyegzekwowany, konieczne jest uzyskanie postanowienia sądu powszechnego o stwierdzeniu jego wykonalności. Pan Wojciech Boruszko złożył wniosek w tej sprawie do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w grudniu 2024 roku. Jednakże, w postępowaniu o sygnaturze akt V ACo 839/24, w dniu 7 kwietnia 2025 roku Sąd Apelacyjny w Gdańsku odmówił stwierdzenia wykonalności wyroku Sądu Arbitrażowego.
Co rażące, Sąd Apelacyjny w Gdańsku, wbrew obowiązkowi związania wyrokiem Sądu Najwyższego, ponownie zbadał i zakwestionował kwestie już prawomocnie rozstrzygnięte, w szczególności skuteczność zapisu na sąd polubowny oraz legitymację procesową pana Wojciecha Boruszko. W efekcie orzeczenie Sądu Arbitrażowego, prawomocnie utrzymane w mocy przez Sąd Najwyższy, zostaje pozbawione skutków prawnych przez sąd powszechny, który działa wbrew konstytucyjnej zasadzie związania orzeczeniem Sądu Najwyższego.
3a. Dodatkowe zagrożenie dla praworządności – udział neo-sędziego w rozpoznaniu zażalenia
Dodatkowo wskazujemy, że sprawę zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku (sygn. akt V ACz 1316/25), w której rozpoznawane będzie odwołanie od decyzji o odmowie nadania klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Arbitrażowego, będzie rozpoznawał tzw. neo-sędzia – SSA Rafał Terlecki. SSA Rafał Terlecki został rekomendowany do pełnienia urzędu sędziego Sądu Apelacyjnego przez nową Krajową Radę Sądownictwa (neo-KRS) uchwałą nr 549/2018 z dnia 20 listopada 2018 roku, której legalność była przedmiotem krytyki ze strony środowisk prawniczych i instytucji europejskich ze względu na brak niezależności tej rady od władzy wykonawczej. Pełnił również funkcję prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku w latach 2017–2023, będąc powołanym przez ówczesnego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobrę. Jego kariera i powołanie były przedmiotem interpelacji poselskiej (nr 16 858), a informacja o pełnionej przez niego funkcji znajduje się na oficjalnej stronie Sądu Okręgowego w Gdańsku.
Ponadto, zgodnie z doniesieniami medialnymi (Oko.press, Newsweek), neo-sędzia R. Terlecki brał udział w spotkaniu, podczas którego prowadzono agitację wyborczą na rzecz kandydata PiS na urząd prezydenta RP, Karola Nawrockiego, co skutkowało jego odwołaniem z funkcji rzecznika prasowego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku przez nowego prezesa tego sądu, SSA Sławomira Steinborna, powołanego przez ministra Adama Bodnara w dniu 6 kwietnia 2025 roku. Informacje te zostały potwierdzone przez szereg źródeł prasowych, m.in.:
Oko.press – Członek neo-KRS i neo-sędziowie agitowali za Nawrockim,
Oko.press – Sędzia z Gdańska odwołany po tekście OKO.press,
Newsweek – Afera hejterska. „Utłucz jakiegoś kaściaka“. Jak sędziowie w grupie Kasta polowali na niezależnych sędziów.
Istotne jest również, że SSA Rafał Terlecki był wskazywany jako uczestnik tzw. grupy „Kasta/Antykasta“, powiązanej z ówczesnym wiceministrem sprawiedliwości Łukaszem Piebiakiem, której działalność polegała na dyskredytowaniu niezależnych sędziów i wpływaniu na wizerunek wymiaru sprawiedliwości w mediach społecznościowych.
Tymczasem to właśnie ten neo-sędzia ma rozpoznać zażalenie w sprawie, której zasadność została już prawomocnie potwierdzona przez Sąd Najwyższy w składzie spełniającym standardy konstytucyjne i europejskie. Powierzenie mu tej sprawy, mimo powszechnych wątpliwości co do niezależności jego powołania i działalności, budzi poważne kontrowersje. Należy stanowczo podkreślić, że niezależność i bezstronność sądu są fundamentalnymi zasadami procesu cywilnego gwarantowanymi zarówno przez Konstytucję RP, jak i przez art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Wzbudza to uzasadnione obawy, że wyrok Sądu Najwyższego i wynikające z niego skutki mogą nie zostać należycie uszanowane, co podważyłoby nie tylko sens wyroku arbitrażowego, ale także autorytet Sądu Najwyższego oraz zasady bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, w tym zaufania inwestorów do polskiego systemu prawnego.
4. Konsekwencje systemowe
Powyższa sytuacja budzi poważne obawy o pewność prawa, która jest fundamentem państwa prawnego, oraz o zasadę zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości. Podważa również bezpieczeństwo obrotu gospodarczego, które wymaga przewidywalności i jednolitego stosowania prawa przez sądy. Szczególnie niepokojące jest podważenie skuteczności arbitrażu, który jest uznanym w polskim prawie i Kodeksie postępowania cywilnego mechanizmem rozstrzygania sporów, także w obrocie międzynarodowym. Arbitraż jest rekomendowanym narzędziem dla profesjonalnych uczestników rynku, zapewniającym szybsze i bardziej wyspecjalizowane rozstrzyganie sporów gospodarczych. Podważenie skutków wyroku arbitrażowego, mimo prawomocnego oddalenia skargi o jego uchylenie przez Sąd Najwyższy, oznacza w praktyce niweczenie sensu całej instytucji arbitrażu. Najbardziej rażący jest fakt, że Sąd Apelacyjny w Gdańsku w swoim orzeczeniu faktycznie podważył ustalenia i rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego, działając wbrew konstytucyjnej zasadzie związania sądu niższej instancji wyrokiem najwyższej instancji sądowej. Takie postępowanie oznacza de facto odwrócenie hierarchii sądów i zanegowanie nadrzędnej roli Sądu Najwyższego w zapewnianiu jednolitości wykładni i stosowania prawa. Działania te mogą zniechęcać inwestorów krajowych i zagranicznych, wywołując przekonanie o braku stabilności i przewidywalności polskiego systemu prawnego. Może to negatywnie wpływać na wizerunek Polski jako państwa prawa i obniżać jej atrakcyjność jako miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o podjęcie następujących działań:
1. Zbadanie wskazanej sprawy i praktyki orzeczniczej Sądu Apelacyjnego w Gdańsku pod kątem naruszeń przepisów postępowania cywilnego oraz zasad rzetelnego procesu sądowego w sprawach o stwierdzenie wykonalności wyroków sądów polubownych.
2. Podjęcie kroków w celu zapewnienia jednolitości stosowania prawa przez sądy powszechne, w szczególności w zakresie przestrzegania zasady związania orzeczeniami Sądu Najwyższego.
3. O odpowiedź Pana Ministra na pytanie: Jakie stanowisko zajmuje ministerstwo we wskazanej sprawie?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
15
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (15)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14281 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.335.2025
Warszawa, 02 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 11512 Pani Posłanki Bożeny Lisowskiej
w sprawie odmowy uznania przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku egzekucji z wyroku Sądu
Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie.
Ad 1
Minister Sprawiedliwości sprawuje zewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością
administracyjną sądów powszechnych, którego zakres określają przepisy ustawy z dnia 27
lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334, dalej
jako: u.s.p.). Stosownie do treści art. 37g § 1 u.s.p., w ramach nadzoru zewnętrznego
Minister Sprawiedliwości analizuje informacje roczne o działalności sądów, ustala ogólne
kierunki wewnętrznego nadzoru administracyjnego, wykonywanego przez prezesów
sądów apelacyjnych i wydaje zarządzenia w tym zakresie. Poza zakresem nadzoru Ministra
pozostaje badanie toku postępowania w poszczególnych sprawach. Minister
Sprawiedliwości nie ma wglądu w akta toczących się spraw i nie może oceniać na ich
podstawie sprawności postępowania, ani objąć tego postępowania nadzorem. Takie
uprawnienie posiada prezes sądu, który w ramach sprawowanego wewnętrznego nadzoru
administracyjnego został wyposażony w kompetencje do badania sprawności
postępowania, żądania wyjaśnień, usunięcia uchybień, jak również uchylania czynności
administracyjnych niezgodnych z prawem, naruszających sprawność postępowania
-- 1 of 8 --
2
sądowego lub z innych przyczyn niecelowych (art. 37 § 1 i § 3 oraz art. 37b § 1 u.s.p.),
a także - zarządzenia lustracji postępowania.
Sprawowany przez Ministra Sprawiedliwości zewnętrzny nadzór administracyjny nad
działalnością administracyjną sądów polega na analizie i ocenie prawidłowości oraz
skuteczności wykonywania przez prezesów sądów wewnętrznego nadzoru
administracyjnego, przy czym czynności z zakresu nadzoru administracyjnego nie mogą
wkraczać w dziedzinę, w której sędziowie i asesorzy sądowi są niezawiśli (art. 9b u.s.p.).
Ocena merytoryczna wydanych orzeczeń pozostaje zatem poza zakresem uprawnień
nadzorczych Ministra Sprawiedliwości nad sądami powszechnymi, które mogą dotyczyć
wyłącznie działalności administracyjnej, a nie orzeczniczej sądów (art. 9a i 9b ustawy
Prawo o ustroju sądów powszechnych).
Z uwagi na to, że z cytowanych przepisów wynika, że orzeczenia niezawisłych sądów nie
mogą być przedmiotem badania służb nadzoru Ministerstwa Sprawiedliwości, ani
organów nadzoru wewnętrznego, to tym samym wyłączona jest jakakolwiek ingerencja
w proces orzeczniczy, czy też ocena wydanych orzeczeń przez organy nadzoru
administracyjnego. Minister i Prezes Sądu nie mają kompetencji do oceny czy
postanowienie wydane w sprawie V ACo 839/24, a zaskarżone w sprawie V ACz 1316/25
jest prawidłowe. Co więcej, Minister Sprawiedliwości nie ma również kompetencji do
badania praktyki orzeczniczej konkretnego Sądu pod kątem naruszeń przepisów
postepowania cywilnego, czy zasad rzetelnego procesu, gdyż byłaby do nieuprawniona
ingerencja w działalność orzeczniczą sądu. Nieprawidłowości w zakresie podjętych decyzji
orzeczniczych mogą być eliminowane jedynie w toku kontroli instancyjnej na skutek
rozpoznania wniesionego przez stronę środka zaskarżenia. W toku postępowania
cywilnego stronie służy środek odwoławczy od każdego merytorycznego rozstrzygnięcia
sądu inicjujący kontrolę judykacyjną w ramach kontroli odwoławczej przeprowadzonej
przez sądy w trybie przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Dodać należy, że nadzór
judykacyjny wykonywany jest nie przez Ministra Sprawiedliwości, lecz przez Sąd
Najwyższy.
-- 2 of 8 --
3
Odnosząc się do treści interpelacji podnieść należy, że Minister Sprawiedliwości nie ma
również wpływu na obsadę sądu, a stronie formułującej konkretne zarzuty do składu sądu
służy wniosek o wyłączenie sędziego.
Ad 2
Do ustawowych zadań Ministra Sprawiedliwości nie należy ujednolicanie orzecznictwa.
Minister Sprawiedliwości nie ma takich kompetencji ustawowych ani narzędzi prawnych.
Minister Sprawiedliwości nie prowadzi monitoringu dotyczącego nieprawidłowości
w postępowaniach cywilnych, gdyż taki nadzór merytoryczny byłby ingerencją w kwestie
orzecznicze, co w świetle przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz
postanowień Konstytucji jest niedopuszczalne. Kwestie nieprawidłowości w orzecznictwie
są monitorowane przez Sąd Najwyższy w ramach nadzoru judykacyjnego.
Niezależnie od powyższego informuję, że zgodnie z art. 47a § 1 u.s.p., sprawy są
przydzielane sędziom i asesorom sądowym losowo, w ramach poszczególnych kategorii
spraw, chyba że sprawa podlega przydziałowi sędziemu pełniącemu dyżur. Przydział
spraw w ramach poszczególnych kategorii jest równy, chyba że został zmniejszony z uwagi
na pełnioną funkcję, uczestniczenie w przydziale spraw innej kategorii lub z innych
przyczyn przewidzianych ustawą.
Zmiana składu sądu może nastąpić w sytuacjach opisanych w art. 47b u.s.p., zatem tylko
w przypadku niemożności rozpoznania sprawy w dotychczasowym składzie albo
długotrwałej przeszkody w rozpoznaniu sprawy w dotychczasowym składzie. Powołany
przepis stosuje się odpowiednio, jeżeli konieczne jest podjęcie czynności w sprawie,
w szczególności, gdy wynika to z odrębnych przepisów lub przemawia za tym wzgląd na
sprawność postępowania, a skład sądu, któremu została przydzielona sprawa, nie może
jej podjąć, czynność ta jest podejmowana przez skład sądu wyznaczony zgodnie z planem
zastępstw, a jeżeli czynność nie jest objęta planem zastępstw, przez skład sądu
wyznaczony zgodnie z art. 47a u.s.p.
-- 3 of 8 --
4
Kolejno art. 37b § 1 pkt 3 u.s.p., określa zakres wewnętrznego nadzoru administracyjnego
prowadzonego przez prezesów sądów, do którego zaliczono także kontrolę przydzielania
sędziom, asesorom sądowym i referendarzom sądowym spraw oraz ocenę ich
równomiernego obciążenia pracą.
Szczegółowy sposób przydzielania spraw sędziom reguluje System Losowego Przydziału
Spraw (SLPS), znajdujący swoje podstawy w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości –
Regulamin urzędowania sądów powszechnych z dnia 18.06.2019 r. (Dz.U. z 2024 r., poz.
867).
Stosownie do art. 379 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania
cywilnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 1568), nieważność postępowania zachodzi: […] jeżeli skład
sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał
udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.
3 lutego 2025 r., na wspólnej konferencji prasowej Ministra Sprawiedliwości
i Przewodniczącego Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury, Pan prof.
Krystian Markiewicz przedstawił dwa projekty ustaw przygotowane przez KKUSiP,
dotyczące problemu wadliwych powołań sędziowskich w latach 2018-2025. Projekty te
stały się w Ministerstwie Sprawiedliwości przedmiotem intensywnych prac, tak aby na
poziomie ustrojowym rozwiązać problemy wynikające z konsekwencji powoływania osób
na urząd sędziego, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa działającej w kształcie
sprzecznym z Konstytucją RP. Zwieńczeniem wstępnego etapu tych prac stał się projekt
ustawy o przywróceniu ładu konstytucyjnego w sądownictwie, który podano do publicznej
wiadomości 24 kwietnia 2025 r. Z treścią projektu można się zapoznać na stronach
Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Sprawiedliwości, pod poniższym adresem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/projekt-ustawy-o-przywroceniu-ladu-
konstytucyjnego-w-sadownictwie
Celem tego projektu jest przywrócenie ładu konstytucyjnego w sądownictwie. Zgodnie
z zasadniczymi motywami reformy chodzi przede wszystkim o uregulowanie statusu osób
powołanych na urząd sędziego na wniosek obecnej Krajowej Rady Sądownictwa. Projekt
-- 4 of 8 --
5
zakłada, że nastąpi to przez kompleksową, ustawową regulację skutków uchwał obecnej
Rady. Skutki te są zróżnicowane ze względu na sytuację prawną, w której znajdowały się
osoby powołane w latach 2018–2025 na urząd sędziego na wniosek wadliwie
ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa.
W Ministerstwie Sprawiedliwości został także przygotowany projekt z 11 stycznia 2024
roku o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (projekt nr UD6). Ustawa została
uchwalona przez Sejm 12 kwietnia 2024 roku (druk 219). Celem ustawy jest przede
wszystkim przywrócenie treści zgodnej z Konstytucją RP przepisom regulującym sposób
wyboru sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa oraz usunięcie negatywnych
konsekwencji wadliwego rozwiązania obowiązującego od 2018 roku.
Ustawa ma również na celu dostosowanie przepisów ustawowych do standardów
określonych w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka oraz w orzeczeniach Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu
Administracyjnego, dotyczących gwarancji odrębności i niezależności władzy sądowniczej
od innych władz państwowych, w tym gwarancji niezależności Krajowej Rady
Sądownictwa od organów władzy ustawodawczej oraz władzy wykonawczej w procedurze
powoływania sędziów. Ustawa przewiduje m.in., że 15 sędziów do Krajowej Rady
Sądownictwa będzie wybieranych w wyborach bezpośrednich przez wszystkich sędziów
polskich sądów: https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=219.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej 2 sierpnia 2024 roku skierował ww. ustawę do
Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej.
Kolejną ważną zmianę dla sądownictwa przewiduje przygotowany przez resort
sprawiedliwości projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych
oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych z 16 kwietnia 2024 roku (projekt nr
UC35). Sejm RP uchwalił tę ustawę 6 marca 2025 roku, w dniu 16 kwietnia 2025 roku
ustawa została podpisana przez Prezydenta RP. Ustawa została opublikowana
w Dzienniku Ustaw pod pozycją 526.
-- 5 of 8 --
6
Nowelizacja wprowadza przejrzyste zasady delegowania przez Ministra Sprawiedliwości
sędziego sądu powszechnego do pełnienia obowiązków orzeczniczych, a także reguluje
kwestie związane z dodatkami przysługującymi w związku z delegowaniem. Ustawa
stanowi realizację wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 16 listopada
2021 roku w sprawach połączonych od C‑748/19 do C‑754/19.
W Ministerstwie Sprawiedliwości został przygotowany także kolejny projekt zmiany
Prawa o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, który ma na celu
zwiększenie poziomu samorządności sądów i demokratyzację funkcjonowania ich
organów, jak również zmiany w zakresie organizacji sądów dyscyplinarnych i instytucji
rzeczników dyscyplinarnych. Drugi obszar zmian jest związany z przywróceniem
elementarnego ładu w szeroko rozumianym wymiarze sprawiedliwości, w zakresie
odnoszącym się do niezawisłości sędziowskiej oraz odpowiedzialności dyscyplinarnej
sędziów (nr projektu UD206).
Planowane zmiany przewidują m.in.:
1) zniesienie regulacji zakładających zakaz kwestionowania umocowania sądów
i trybunałów, konstytucyjnych organów państwowych oraz organów kontroli
i ochrony prawnej, a także zakaz ustalania lub oceny przez sąd lub inny organ
władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego
powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru
sprawiedliwości,
2) zniesienie przepisów zobowiązujących sędziów do składania pisemnych
oświadczeń o członkostwie w zrzeszeniu, w tym w stowarzyszeniu, o funkcji
pełnionej w organie fundacji nieprowadzącej działalności gospodarczej,
o członkostwie w partii politycznej,
3) uchylenie regulacji przewidujących odpowiedzialność dyscyplinarną z tytułu
„odmowy wykonywania wymiaru sprawiedliwości”, „działania lub zaniechania
mogącego uniemożliwić lub istotnie utrudnić funkcjonowanie organu wymiaru
sprawiedliwości”, a także „działania kwestionującego istnienie stosunku
służbowego sędziego, skuteczność powołania sędziego, lub umocowanie
konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej”.
-- 6 of 8 --
7
Ponadto projektowana ustawa przewiduje wyeliminowanie z porządku prawnego
regulacji funkcjonalnie sprzężonych ze znoszonymi przepisami, zakwestionowanymi przez
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a odnoszących się do badania spełniania przez
sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności
towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Procedura w tym
zakresie stanie się bezprzedmiotowa w związku ze zniesieniem zakazów dotyczących
oceny prawidłowości umocowania organów władzy publicznej.
Treść projektu wraz z uzasadnieniem została opublikowana w serwisie Rządowego
Centrum Legislacji: https://legislacja.gov.pl/projekt/12395952.
Warto podkreślić, że Ministra Sprawiedliwości w pracach nad kompleksową reformą
wymiaru sprawiedliwości wspiera powołana 13 marca 2024 roku Komisja Kodyfikacyjna
Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. Celem Komisji jest opracowywanie projektów aktów
normatywnych o podstawowym znaczeniu dla wymiaru sprawiedliwości.
Z wynikami prac Komisji można się zapoznać w serwisie Ministerstwa Sprawiedliwości:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/komisja-kodyfikacyjna-ustroju-sadownictwa-i-
prokuratury
Obecnie trwają nadal w Ministerstwie Sprawiedliwości i w Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju
Sądownictwa i Prokuratury, prace mające na celu, na poziomie ustrojowym, rozwiązać
problemy wynikające z konsekwencji powoływania osób na urząd sędziego, na wniosek
Krajowej Rady Sądownictwa działającej w kształcie sprzecznym z Konstytucją RP.
20 sierpnia 2025 r. Przewodniczący KKUSiP dr hab. Krystian Markiewicz, prof. UŚ, powołał
Zespół Problemowy do spraw pozycji ustrojowej sędziów. W skład zespołu weszli:
Przewodniczący Zespołu – sędzia dr hab. Marcin Walasik, prof. UAM. Członkowie Zespołu:
r.pr. Mateusz Grabarczyk, sędzia dr hab. Krystian Markiewicz, prof. UŚ, sędzia Bartłomiej
Przymusiński, r.pr dr hab. Bartosz Wołodkiewicz.
-- 7 of 8 --
8
Minister Sprawiedliwości zdaje sobie sprawę z problemów jakie wynikają z działalności
Krajowej Rady Sądownictwa w obecnym, niekonstytucyjnym kształcie i jest
zdeterminowany w walce o przywrócenie konstytucyjnego ładu w polskim systemie
sądowniczym.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 8 of 8 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.335.2025
Warszawa, 02 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 11512 Pani Posłanki Bożeny Lisowskiej
w sprawie odmowy uznania przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku egzekucji z wyroku Sądu
Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie.
Ad 1
Minister Sprawiedliwości sprawuje zewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością
administracyjną sądów powszechnych, którego zakres określają przepisy ustawy z dnia 27
lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334, dalej
jako: u.s.p.). Stosownie do treści art. 37g § 1 u.s.p., w ramach nadzoru zewnętrznego
Minister Sprawiedliwości analizuje informacje roczne o działalności sądów, ustala ogólne
kierunki wewnętrznego nadzoru administracyjnego, wykonywanego przez prezesów
sądów apelacyjnych i wydaje zarządzenia w tym zakresie. Poza zakresem nadzoru Ministra
pozostaje badanie toku postępowania w poszczególnych sprawach. Minister
Sprawiedliwości nie ma wglądu w akta toczących się spraw i nie może oceniać na ich
podstawie sprawności postępowania, ani objąć tego postępowania nadzorem. Takie
uprawnienie posiada prezes sądu, który w ramach sprawowanego wewnętrznego nadzoru
administracyjnego został wyposażony w kompetencje do badania sprawności
postępowania, żądania wyjaśnień, usunięcia uchybień, jak również uchylania czynności
administracyjnych niezgodnych z prawem, naruszających sprawność postępowania
-- 1 of 8 --
2
sądowego lub z innych przyczyn niecelowych (art. 37 § 1 i § 3 oraz art. 37b § 1 u.s.p.),
a także - zarządzenia lustracji postępowania.
Sprawowany przez Ministra Sprawiedliwości zewnętrzny nadzór administracyjny nad
działalnością administracyjną sądów polega na analizie i ocenie prawidłowości oraz
skuteczności wykonywania przez prezesów sądów wewnętrznego nadzoru
administracyjnego, przy czym czynności z zakresu nadzoru administracyjnego nie mogą
wkraczać w dziedzinę, w której sędziowie i asesorzy sądowi są niezawiśli (art. 9b u.s.p.).
Ocena merytoryczna wydanych orzeczeń pozostaje zatem poza zakresem uprawnień
nadzorczych Ministra Sprawiedliwości nad sądami powszechnymi, które mogą dotyczyć
wyłącznie działalności administracyjnej, a nie orzeczniczej sądów (art. 9a i 9b ustawy
Prawo o ustroju sądów powszechnych).
Z uwagi na to, że z cytowanych przepisów wynika, że orzeczenia niezawisłych sądów nie
mogą być przedmiotem badania służb nadzoru Ministerstwa Sprawiedliwości, ani
organów nadzoru wewnętrznego, to tym samym wyłączona jest jakakolwiek ingerencja
w proces orzeczniczy, czy też ocena wydanych orzeczeń przez organy nadzoru
administracyjnego. Minister i Prezes Sądu nie mają kompetencji do oceny czy
postanowienie wydane w sprawie V ACo 839/24, a zaskarżone w sprawie V ACz 1316/25
jest prawidłowe. Co więcej, Minister Sprawiedliwości nie ma również kompetencji do
badania praktyki orzeczniczej konkretnego Sądu pod kątem naruszeń przepisów
postepowania cywilnego, czy zasad rzetelnego procesu, gdyż byłaby do nieuprawniona
ingerencja w działalność orzeczniczą sądu. Nieprawidłowości w zakresie podjętych decyzji
orzeczniczych mogą być eliminowane jedynie w toku kontroli instancyjnej na skutek
rozpoznania wniesionego przez stronę środka zaskarżenia. W toku postępowania
cywilnego stronie służy środek odwoławczy od każdego merytorycznego rozstrzygnięcia
sądu inicjujący kontrolę judykacyjną w ramach kontroli odwoławczej przeprowadzonej
przez sądy w trybie przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Dodać należy, że nadzór
judykacyjny wykonywany jest nie przez Ministra Sprawiedliwości, lecz przez Sąd
Najwyższy.
-- 2 of 8 --
3
Odnosząc się do treści interpelacji podnieść należy, że Minister Sprawiedliwości nie ma
również wpływu na obsadę sądu, a stronie formułującej konkretne zarzuty do składu sądu
służy wniosek o wyłączenie sędziego.
Ad 2
Do ustawowych zadań Ministra Sprawiedliwości nie należy ujednolicanie orzecznictwa.
Minister Sprawiedliwości nie ma takich kompetencji ustawowych ani narzędzi prawnych.
Minister Sprawiedliwości nie prowadzi monitoringu dotyczącego nieprawidłowości
w postępowaniach cywilnych, gdyż taki nadzór merytoryczny byłby ingerencją w kwestie
orzecznicze, co w świetle przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz
postanowień Konstytucji jest niedopuszczalne. Kwestie nieprawidłowości w orzecznictwie
są monitorowane przez Sąd Najwyższy w ramach nadzoru judykacyjnego.
Niezależnie od powyższego informuję, że zgodnie z art. 47a § 1 u.s.p., sprawy są
przydzielane sędziom i asesorom sądowym losowo, w ramach poszczególnych kategorii
spraw, chyba że sprawa podlega przydziałowi sędziemu pełniącemu dyżur. Przydział
spraw w ramach poszczególnych kategorii jest równy, chyba że został zmniejszony z uwagi
na pełnioną funkcję, uczestniczenie w przydziale spraw innej kategorii lub z innych
przyczyn przewidzianych ustawą.
Zmiana składu sądu może nastąpić w sytuacjach opisanych w art. 47b u.s.p., zatem tylko
w przypadku niemożności rozpoznania sprawy w dotychczasowym składzie albo
długotrwałej przeszkody w rozpoznaniu sprawy w dotychczasowym składzie. Powołany
przepis stosuje się odpowiednio, jeżeli konieczne jest podjęcie czynności w sprawie,
w szczególności, gdy wynika to z odrębnych przepisów lub przemawia za tym wzgląd na
sprawność postępowania, a skład sądu, któremu została przydzielona sprawa, nie może
jej podjąć, czynność ta jest podejmowana przez skład sądu wyznaczony zgodnie z planem
zastępstw, a jeżeli czynność nie jest objęta planem zastępstw, przez skład sądu
wyznaczony zgodnie z art. 47a u.s.p.
-- 3 of 8 --
4
Kolejno art. 37b § 1 pkt 3 u.s.p., określa zakres wewnętrznego nadzoru administracyjnego
prowadzonego przez prezesów sądów, do którego zaliczono także kontrolę przydzielania
sędziom, asesorom sądowym i referendarzom sądowym spraw oraz ocenę ich
równomiernego obciążenia pracą.
Szczegółowy sposób przydzielania spraw sędziom reguluje System Losowego Przydziału
Spraw (SLPS), znajdujący swoje podstawy w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości –
Regulamin urzędowania sądów powszechnych z dnia 18.06.2019 r. (Dz.U. z 2024 r., poz.
867).
Stosownie do art. 379 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania
cywilnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 1568), nieważność postępowania zachodzi: […] jeżeli skład
sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał
udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.
3 lutego 2025 r., na wspólnej konferencji prasowej Ministra Sprawiedliwości
i Przewodniczącego Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury, Pan prof.
Krystian Markiewicz przedstawił dwa projekty ustaw przygotowane przez KKUSiP,
dotyczące problemu wadliwych powołań sędziowskich w latach 2018-2025. Projekty te
stały się w Ministerstwie Sprawiedliwości przedmiotem intensywnych prac, tak aby na
poziomie ustrojowym rozwiązać problemy wynikające z konsekwencji powoływania osób
na urząd sędziego, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa działającej w kształcie
sprzecznym z Konstytucją RP. Zwieńczeniem wstępnego etapu tych prac stał się projekt
ustawy o przywróceniu ładu konstytucyjnego w sądownictwie, który podano do publicznej
wiadomości 24 kwietnia 2025 r. Z treścią projektu można się zapoznać na stronach
Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Sprawiedliwości, pod poniższym adresem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/projekt-ustawy-o-przywroceniu-ladu-
konstytucyjnego-w-sadownictwie
Celem tego projektu jest przywrócenie ładu konstytucyjnego w sądownictwie. Zgodnie
z zasadniczymi motywami reformy chodzi przede wszystkim o uregulowanie statusu osób
powołanych na urząd sędziego na wniosek obecnej Krajowej Rady Sądownictwa. Projekt
-- 4 of 8 --
5
zakłada, że nastąpi to przez kompleksową, ustawową regulację skutków uchwał obecnej
Rady. Skutki te są zróżnicowane ze względu na sytuację prawną, w której znajdowały się
osoby powołane w latach 2018–2025 na urząd sędziego na wniosek wadliwie
ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa.
W Ministerstwie Sprawiedliwości został także przygotowany projekt z 11 stycznia 2024
roku o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (projekt nr UD6). Ustawa została
uchwalona przez Sejm 12 kwietnia 2024 roku (druk 219). Celem ustawy jest przede
wszystkim przywrócenie treści zgodnej z Konstytucją RP przepisom regulującym sposób
wyboru sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa oraz usunięcie negatywnych
konsekwencji wadliwego rozwiązania obowiązującego od 2018 roku.
Ustawa ma również na celu dostosowanie przepisów ustawowych do standardów
określonych w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka oraz w orzeczeniach Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu
Administracyjnego, dotyczących gwarancji odrębności i niezależności władzy sądowniczej
od innych władz państwowych, w tym gwarancji niezależności Krajowej Rady
Sądownictwa od organów władzy ustawodawczej oraz władzy wykonawczej w procedurze
powoływania sędziów. Ustawa przewiduje m.in., że 15 sędziów do Krajowej Rady
Sądownictwa będzie wybieranych w wyborach bezpośrednich przez wszystkich sędziów
polskich sądów: https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=219.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej 2 sierpnia 2024 roku skierował ww. ustawę do
Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej.
Kolejną ważną zmianę dla sądownictwa przewiduje przygotowany przez resort
sprawiedliwości projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych
oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych z 16 kwietnia 2024 roku (projekt nr
UC35). Sejm RP uchwalił tę ustawę 6 marca 2025 roku, w dniu 16 kwietnia 2025 roku
ustawa została podpisana przez Prezydenta RP. Ustawa została opublikowana
w Dzienniku Ustaw pod pozycją 526.
-- 5 of 8 --
6
Nowelizacja wprowadza przejrzyste zasady delegowania przez Ministra Sprawiedliwości
sędziego sądu powszechnego do pełnienia obowiązków orzeczniczych, a także reguluje
kwestie związane z dodatkami przysługującymi w związku z delegowaniem. Ustawa
stanowi realizację wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 16 listopada
2021 roku w sprawach połączonych od C‑748/19 do C‑754/19.
W Ministerstwie Sprawiedliwości został przygotowany także kolejny projekt zmiany
Prawa o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, który ma na celu
zwiększenie poziomu samorządności sądów i demokratyzację funkcjonowania ich
organów, jak również zmiany w zakresie organizacji sądów dyscyplinarnych i instytucji
rzeczników dyscyplinarnych. Drugi obszar zmian jest związany z przywróceniem
elementarnego ładu w szeroko rozumianym wymiarze sprawiedliwości, w zakresie
odnoszącym się do niezawisłości sędziowskiej oraz odpowiedzialności dyscyplinarnej
sędziów (nr projektu UD206).
Planowane zmiany przewidują m.in.:
1) zniesienie regulacji zakładających zakaz kwestionowania umocowania sądów
i trybunałów, konstytucyjnych organów państwowych oraz organów kontroli
i ochrony prawnej, a także zakaz ustalania lub oceny przez sąd lub inny organ
władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego
powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru
sprawiedliwości,
2) zniesienie przepisów zobowiązujących sędziów do składania pisemnych
oświadczeń o członkostwie w zrzeszeniu, w tym w stowarzyszeniu, o funkcji
pełnionej w organie fundacji nieprowadzącej działalności gospodarczej,
o członkostwie w partii politycznej,
3) uchylenie regulacji przewidujących odpowiedzialność dyscyplinarną z tytułu
„odmowy wykonywania wymiaru sprawiedliwości”, „działania lub zaniechania
mogącego uniemożliwić lub istotnie utrudnić funkcjonowanie organu wymiaru
sprawiedliwości”, a także „działania kwestionującego istnienie stosunku
służbowego sędziego, skuteczność powołania sędziego, lub umocowanie
konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej”.
-- 6 of 8 --
7
Ponadto projektowana ustawa przewiduje wyeliminowanie z porządku prawnego
regulacji funkcjonalnie sprzężonych ze znoszonymi przepisami, zakwestionowanymi przez
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a odnoszących się do badania spełniania przez
sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności
towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Procedura w tym
zakresie stanie się bezprzedmiotowa w związku ze zniesieniem zakazów dotyczących
oceny prawidłowości umocowania organów władzy publicznej.
Treść projektu wraz z uzasadnieniem została opublikowana w serwisie Rządowego
Centrum Legislacji: https://legislacja.gov.pl/projekt/12395952.
Warto podkreślić, że Ministra Sprawiedliwości w pracach nad kompleksową reformą
wymiaru sprawiedliwości wspiera powołana 13 marca 2024 roku Komisja Kodyfikacyjna
Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. Celem Komisji jest opracowywanie projektów aktów
normatywnych o podstawowym znaczeniu dla wymiaru sprawiedliwości.
Z wynikami prac Komisji można się zapoznać w serwisie Ministerstwa Sprawiedliwości:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/komisja-kodyfikacyjna-ustroju-sadownictwa-i-
prokuratury
Obecnie trwają nadal w Ministerstwie Sprawiedliwości i w Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju
Sądownictwa i Prokuratury, prace mające na celu, na poziomie ustrojowym, rozwiązać
problemy wynikające z konsekwencji powoływania osób na urząd sędziego, na wniosek
Krajowej Rady Sądownictwa działającej w kształcie sprzecznym z Konstytucją RP.
20 sierpnia 2025 r. Przewodniczący KKUSiP dr hab. Krystian Markiewicz, prof. UŚ, powołał
Zespół Problemowy do spraw pozycji ustrojowej sędziów. W skład zespołu weszli:
Przewodniczący Zespołu – sędzia dr hab. Marcin Walasik, prof. UAM. Członkowie Zespołu:
r.pr. Mateusz Grabarczyk, sędzia dr hab. Krystian Markiewicz, prof. UŚ, sędzia Bartłomiej
Przymusiński, r.pr dr hab. Bartosz Wołodkiewicz.
-- 7 of 8 --
8
Minister Sprawiedliwości zdaje sobie sprawę z problemów jakie wynikają z działalności
Krajowej Rady Sądownictwa w obecnym, niekonstytucyjnym kształcie i jest
zdeterminowany w walce o przywrócenie konstytucyjnego ładu w polskim systemie
sądowniczym.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 8 of 8 --