Interpelacja w sprawie braku wykwalifikowanej kadry w sektorze przemysłowym i potrzeby systemowych działań w zakresie kształcenia zawodowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11505
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie braku wykwalifikowanej kadry w sektorze przemysłowym i potrzeby systemowych działań w zakresie kształcenia zawodowego
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 01-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
Polska odnotowuje dynamiczny wzrost napływu inwestycji przemysłowych, gdzie według PAIH tylko w pierwszym półroczu 2025 roku wartość nowych projektów przekroczyła 6,5 mld euro, co stawia nas w czołówce państw regionu. Mimo to, jak wskazuje raport Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego z maja br., ponad 68% firm przemysłowych deklaruje trudności z pozyskaniem odpowiednio wykwalifikowanych pracowników technicznych i inżynieryjnych. Braki te dotyczą m.in. operatorów maszyn CNC, mechatroników, spawaczy, techników automatyki czy specjalistów ds. jakości. Obecny system kształcenia zawodowego i dualnego nie odpowiada na potrzeby rynku, a regionalne centra szkoleniowe są niewystarczające.
W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje opracowanie narodowej strategii odbudowy szkolnictwa technicznego i zawodowego w oparciu o potrzeby inwestorów branżowych?
2. Czy jest rozważane stworzenie systemu regionalnych centrów kompetencji zawodowych finansowanych z funduszy unijnych i przy współudziale sektora prywatnego?
3. Jakie działania podejmuje resort, by zachęcić młodzież do wyboru kierunków technicznych i przemysłowych, również przez kampanie informacyjne i stypendia branżowe?
4. Czy rząd rozważa przyspieszenie procedur nostryfikacyjnych i rekrutacyjnych dla pracowników technicznych z zagranicy, aby uzupełnić braki krótkoterminowe?
Z wyrazami szacunku
Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (25)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
36316 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DMP-VIII.054.2.2025
Warszawa, 17 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 11505 Pani Poseł Olgi Semeniuk-Patkowskiej
w sprawie braku wykwalifikowanej kadry w sektorze przemysłowym i potrzeby
systemowych działań w zakresie kształcenia zawodowego
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 11505 Pani Poseł Olgi Semeniuk-Patkowskiej
w sprawie braku wykwalifikowanej kadry w sektorze przemysłowym i potrzeby
systemowych działań w zakresie kształcenia zawodowego. Ministerstwo Rozwoju
i Technologii (MRiT) przygotowało odpowiedź przy wykorzystaniu wkładów przesłanych
przez Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN), Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa
Wyższego (MNiSW) oraz Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS).
Ad 1. „Czy Ministerstwo planuje opracowanie narodowej strategii odbudowy szkolnictwa
technicznego i zawodowego w oparciu o potrzeby inwestorów branżowych?”
Krajowe priorytety strategiczne w zakresie kształcenia w branżowych szkołach I i II
stopnia, technikach i szkołach policealnych (tj. szeroko rozumianego kształcenia
zawodowego) są zdefiniowane w dokumentach składających się na spójny i hierarchiczny
system strategii, polityk publicznych i programów przyjmowanych na podstawie przepisów
ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
Strategią w najszerszym kontekście definiującą priorytety krajowe w obszarze kapitału
ludzkiego, w tym umiejętności i kwalifikacji, jest Strategia Rozwoju Kapitału Ludzkiego
2030, definiująca 4 cele szczegółowe, w tym cel nr 1 pn. Podniesienie poziomu
kompetencji oraz kwalifikacji obywateli, w tym cyfrowych.
Konkretne sposoby realizacji tego celu zawarte są w kierunku interwencji pn. Lepsze
dopasowanie edukacji i uczenia się do potrzeb nowoczesnej gospodarki i dotyczą
m. in. dopasowania szkolnictwa branżowego do potrzeb gospodarki poprzez współpracę
szkół i samorządów lokalnych z pracodawcami, modernizację oferty i treści kształcenia
i szkolenia zawodowego, monitorowanie rynku pracy pod kątem zapotrzebowania na
kompetencje i zawody, popularyzację szkolnictwa branżowego wśród uczniów i ich
rodziców oraz podnoszenie kompetencji i kwalifikacji nauczycieli prowadzących
kształcenie w szkołach branżowych.
Polityką publiczną (w rozumieniu ww. ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju)
konkretyzującą cele strategiczne w zakresie rozwoju umiejętności, w tym kształcenia
zawodowego, jest Zintegrowana Strategia Umiejętności 2030 (ZSU 2030). ZSU 2030,
opracowana z wykorzystaniem analiz OECD, obejmuje cały system edukacji i szkoleń,
w tym edukację ogólną, edukację zawodową, szkolnictwo wyższe, edukację pozaformalną
i uczenie się nieformalne. Uwzględnia zapotrzebowanie na określone umiejętności, ich
dostępność, a także metody przewidywania zapotrzebowania na umiejętności, ich
-- 1 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
kształtowanie i rozwój, dostosowywanie do potrzeb rynku pracy i gospodarki, skuteczne
zastosowanie oraz system zarządzania i koordynacji.
Ważnym elementem zapewniania kompatybilności edukacji formalnej i pozaformalnej
z potrzebami pracodawców jest transfer wiedzy praktycznej z przedsiębiorstw do
instytucji edukacyjnych, między innymi poprzez system praktyk i staży osób uczących się
i kadry uczącej. Nowa struktura szkolnictwa zawodowego (branżowe szkoły I stopnia,
branżowe szkoły II stopnia, technika i szkoły policealne) bazuje na współpracy
z pracodawcami. Priorytetem jest zaangażowanie pracodawców na każdym etapie
kształcenia zawodowego, począwszy od określania potrzeb w zakresie nowych zawodów
i kwalifikacji, poprzez projektowanie i realizację kształcenia zawodowego przy ścisłym
udziale pracodawców, wyposażanie lub doposażanie pracowni kształcenia zawodowego,
aż po weryfikację efektów uczenia się i zatrudnianie absolwentów szkół.
ZSU 2030 składa się z części ogólnej – definiującej obszary priorytetowe i części
szczegółowej, która wskazuje kierunki działań i metody ich realizacji. Z punktu widzenia
kształcenia zawodowego na szczególną uwagę zasługują obszary:
- „Współpraca pracodawców z edukacją formalną i pozaformalną”, a w nim kierunki:
„Rozwijanie współpracy pomiędzy pracodawcami a instytucjami edukacji formalnej i
pozaformalnej” oraz „Rozwijanie zaplecza technicznego, dydaktycznego
i instytucjonalnego kształcenia zawodowego uwzględniającego rzeczywiste warunki
pracy”;
- „Rozwijanie umiejętności w edukacji formalnej – kadry uczące”, którego celem jest
wsparcie kadr uczących w edukacji formalnej poprzez rozwój systemu kształcenia
i doskonalenia zawodowego oraz przez tworzenie optymalnych warunków do rozwijania
umiejętności osób uczących się.
Mając na względzie, że rok 2025 oznacza połowę okresu realizacji ZSU 2030,
Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi przygotowania do przeglądu śródokresowego
tej Strategii, który posłuży systemowemu podsumowaniu efektów w ostatnich latach oraz
zaktualizowaniu kierunków dalszych działań w kontekście zmieniających się
uwarunkowań, o których m. in. jest mowa w interpelacji Pani Poseł. Efekty tych
kompleksowych prac przeglądowych będą znane w 2026 r., niemniej należy zauważyć,
że wiele działań jest ewaluowanych także w trybie ciągłym i na tej podstawie są one
udoskonalane i dostosowywane do potrzeb uczestników kształcenia, pracodawców oraz
gospodarki.
Jednym z poczynionych już wniosków jest potrzeba wzmocnienia koordynacji kształcenia
i rozwoju umiejętności w ujęciu terytorialnym, tak by działania prowadzone m. in. na
poziomie regionów odpowiadały na potrzeby lokalnych rynków pracy, podmiotów
gospodarczych i mieszkańców. Z tego względu w sierpniu br. rozpoczęły się uzgodnienia
i konsultacje (poprzedzone prekonsultacjami z wieloma podmiotami, w tym na poziomie
regionalnym) projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie województwa i niektórych
innych ustaw, którego celem jest wzmocnienie koordynacji działań na rzecz rozwoju
umiejętności w polskich regionach. Projektowana ustawa realizuje jednocześnie kamień
milowy A43G dla reformy A3.1. „Kadry dla nowoczesnej gospodarki: poprawa
dopasowania umiejętności i kwalifikacji do wymogów rynku pracy”, ujętej w Krajowym
Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).
Nowe przepisy określą zadania regionów dotyczące koordynacji polityki w dziedzinie
rozwoju umiejętności oraz wprowadzą narzędzia umożliwiające samorządom województw
wpływ na ofertę edukacyjną w regionie. Zasadniczym elementem zmian jest uregulowanie
statusu prawnego Wojewódzkich Zespołów Koordynacji do spraw polityki umiejętności
-- 2 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
(WZK), które obecnie działają w ramach inwestycji KPO A3.1.1 "Wsparcie rozwoju
nowoczesnego szkolenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe
życie”.
WZK będą zatem kluczowym narzędziem realizacji ZSU 2030 na poziomie regionalnym.
Dla osiągnięcia celów Strategii konieczne jest bowiem zapewnienie komplementarności
i synergii działań podejmowanych na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym, a także
zapewnienie, że rozwój umiejętności będzie miał charakter równomierny w ujęciu
terytorialnym. Kluczowym założeniem jest także poprawa dopasowania oferty kształcenia
i szkolenia zawodowego do potrzeb lokalnych rynków pracy, zwłaszcza w kontekście
transformacji cyfrowej, zielonej oraz wdrażania nowoczesnych technologii w gospodarce.
WZK będą działać przy zarządzie województwa jako organy opiniodawczo-doradcze, a ich
zadania będą obejmować m.in.: opiniowanie strategii rozwoju województwa
i przedstawianie rekomendacji dotyczących realizacji polityki rozwoju województwa,
udział w opiniowaniu zasadności kształcenia w danym zawodzie zgodnie z potrzebami
rynku pracy, opiniowanie wykazu zawodów, w których za przygotowanie zawodowe
młodocianych pracowników może być dokonywana refundacja oraz współpraca z innymi
podmiotami działającymi w obszarze kształcenia i szkolenia zawodowego i uczenia się
przez całe życie. Skład WZK, obejmujący m.in.: przedstawicieli samorządu, instytucji
edukacyjnych, pracodawców, organizacji branżowych i związkowych, ma na celu
zapewnienie różnorodności perspektyw w dyskusji na temat rozwoju umiejętności
w różnych formach kształcenia i szkolenia oraz efektywnego wykorzystania umiejętności
na rynku pracy i w aktywności społecznej.
W odniesieniu do kształcenia zawodowego na studiach, Minister Nauki i Szkolnictwa
Wyższego poinformował, że w marcu 2025 r. powołał Zespół do spraw opracowania
projektu strategii rozwoju szkolnictwa wyższego. Zespół zajmuje się m.in. wskazaniem
kluczowych kompetencji dla przyszłych pokoleń studentów i wzmocnieniem powiązań
między uczelniami a gospodarką. Wstępny projekt wspomnianej strategii zespół
przedstawi do 30 września 2025 r.
Ad 2. „Czy rozważane jest stworzenie systemu regionalnych centrów kompetencji
zawodowych, finansowanych z funduszy unijnych i przy współudziale sektora
prywatnego?”
Od września 2023 r. w polskim systemie oświaty funkcjonuje branżowe centrum
umiejętności (dalej: BCU) - publiczna lub niepubliczna jednostka systemu oświaty,
o zasięgu ogólnopolskim, umożliwiająca uzyskanie i uzupełnienie wiedzy, umiejętności
i kwalifikacji zawodowych lub zmianę kwalifikacji zawodowych, którego założenie
i prowadzenie (zarówno publicznego jak i niepublicznego BCU) jest możliwe wyłącznie po
nawiązaniu porozumienia między jego organem prowadzącym a organizacją branżową
właściwą dla danej dziedziny zawodowej (porozumienie nie jest wymagane, jeżeli organem
prowadzącym BCU jest organizacja branżowa właściwa dla danej dziedziny zawodowej).
Celem BCU jest wsparcie przygotowania kadr na potrzeby nowoczesnej gospodarki
w poszczególnych branżach z wykorzystaniem najnowszych technik i technologii w danej
dziedzinie.
BCU prowadzi działalność w zakresie jednej z dziedzin zawodowych określonych
w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 27 września 2023 r. w sprawie wykazu
dziedzin zawodowych wraz z przyporządkowanymi do nich zawodami określonymi
w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego.
Zakres działania BCU wykracza poza dotychczasowe tradycyjne modele kształcenia,
szkolenia, egzaminowania i doskonalenia zawodowego. Jako ukierunkowana branżowo
-- 3 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
placówka kształcenia, szkolenia i egzaminowania w zakresie jednej z dziedzin
zawodowych, BCU prowadzi działalność:
1) edukacyjno-szkoleniową,
2) wspierającą współpracę szkół, placówek i uczelni z pracodawcami,
3) innowacyjno-rozwojową upowszechniającą wiedzę, nowoczesne technologie oraz
transformację ekologiczną i cyfrową,
4) wspierającą realizację doradztwa zawodowego dla uczniów i aktywizację zawodową
studentów, doktorantów i absolwentów studiów.
Działania BCU są skierowane do uczniów, studentów, doktorantów, nauczycieli,
nauczycieli akademickich oraz pracowników, a także innych osób dorosłych, w tym osób
planujących przekwalifikowanie.
Kluczowy element oferty edukacyjnej BCU stanowi nowa forma pozaszkolna kształcenia
ustawicznego, zarezerwowana wyłącznie dla tego rodzaju placówki, tj. branżowe szkolenie
zawodowe, a także kursy przygotowujące do nabywania adekwatnych do potrzeb danej
branży kwalifikacji sektorowych, firmowane przez organizację branżową właściwą dla
danej dziedziny zawodowej.
W odróżnieniu od innych placówek systemu oświaty BCU oferują szkolenia branżowe
dla nauczycieli kształcenia zawodowego, zwiększając dostęp tej grupy nauczycieli do
doskonalenia zawodowego i poszerzając możliwości rozwoju warsztatu pracy. Oferta
edukacyjno-szkoleniowa BCU uzupełnia zatem ofertę kształcenia i szkolenia zawodowego
w systemie oświaty oraz systemie szkolnictwa wyższego, a także wspiera proces uczenia
się przez całe życie zgodnie z ideą Zintegrowanej Strategii Umiejętności 2030.
Poza działalnością edukacyjno-szkoleniową BCU prowadzi działania integrujące edukację
z biznesem – integruje szkoły prowadzące kształcenie zawodowe, placówki kształcenia
ustawicznego, centra kształcenia zawodowego, uczelnie oraz pracodawców, organizacje
pracodawców, samorządy gospodarcze, stowarzyszenia lub samorządy zawodowe,
sektorowe rady do spraw kompetencji z uwzględnieniem Rady Programowej do spraw
kompetencji, prowadzące działalność w zakresie jednej z dziedzin zawodowych.
Po spełnieniu wymagań określonych w konkursie „Utworzenie i wsparcie funkcjonowania
120 branżowych centrów umiejętności (BCU) realizujących koncepcję centrów
doskonałości zawodowej (CoVEs)” oraz ustalonych w załączniku do wniosku dotyczącego
decyzji wykonawczej Rady zmieniającej decyzję wykonawczą (UE) z dnia 17 czerwca 2022
r. w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Polski,
w pełni funkcjonuje już 30 BCU, tworząc ogólnopolską sieć branżowych centrów
umiejętności na lata 2023-2028 ogłoszoną w obwieszczeniu Ministra Edukacji z dnia
22 lipca 2025 r. Wkrótce wykaz ten zostanie uzupełniony o kolejne BCU, które spełniły
wszystkie wymagane warunki.
Ad 3. „Jakie działania podejmuje resort, by zachęcić młodzież do wyboru kierunków
technicznych i przemysłowych, również poprzez kampanie informacyjne i stypendia
branżowe?”
Jednym z kluczowych działań podjętych przez rząd w zakresie rozwoju i promocji
kształcenia zawodowego jest podjęcie dialogu i współpracy z organizacjami branżowymi,
w tym przedstawicielami samorządu gospodarczego w ramach realizowanego przez
Ministerstwo Edukacji Narodowej projektu pn. „Porozumienie branżowe na rzecz
kształcenia i szkolenia zawodowego. Zwiększenie udziału przedstawicieli
-- 4 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
i przedstawicielek branż w rozwoju kształcenia zawodowego i uczenia się w miejscu
pracy”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.
W listopadzie 2024 r. rozpoczął się cykl spotkań poświęconych kształceniu zawodowemu,
które są platformą do rozmów z przedstawicielami branż na temat zapotrzebowania
na kadry średniego i niższego szczebla, sposobów pozyskiwania pracowników oraz
potrzeb i oczekiwań branż związanych z kształceniem zawodowym. W czasie tych spotkań
prezentowane są także możliwości współpracy pracodawców ze szkolnictwem
branżowym, w tym kształcenia dualnego. Reprezentanci branż dostają konkretne
propozycje włączenia się w działania rządu mające na celu doskonalenie i rozwój oraz
promocję systemu kształcenia zawodowego. W 2024 r. odbyły się spotkania
z przedstawicielami 6 sektorów gospodarki: ogrodnictwa, energetyki odnawialnej,
mechaniki precyzyjnej, nieruchomości, automatyki i robotyki oraz lotnictwa. Na rok 2025
zaplanowano 26 spotkań. W pierwszym półroczu 2025 r. odbyło się 11 spotkań
branżowych. Działania te będą kontynuowane do 2027 r., tak aby objęły wszystkie
dziedziny zawodowe.
Z każdego z ww. spotkań branżowych przygotowywany jest reportaż wideo, który składa
się z materiału filmowego opatrzonego komentarzami kilku uczestników – przedstawicieli
branż, w formie tzw. „setek”. Wideorelacje dokumentują kluczowe dyskusje
i rekomendacje dotyczące dostosowania systemu kształcenia zawodowego do potrzeb
rynku pracy w poszczególnych branżach/dziedzinach zawodowych. Wideorelacje z tych
spotkań są dostępne na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii aktywnie uczestniczy we wspomnianych spotkaniach
z przedstawicielami poszczególnych branż i sektorów wsłuchując się w głosy dotyczące
potrzeb kadrowych pracodawców i koniecznych zmian w edukacji zawodowej, których
celem jest m.in. zachęcenie młodzieży do wyboru kierunków technicznych i
przemysłowych. Wszystkie konstruktywne wnioski dotyczące unowocześniania treści
kształcenia zawodowego, wprowadzania nowych zawodów technicznych lub
dodatkowych umiejętności (specjalizacji) w już istniejących zawodach są realizowane.
Niezależnie od wyżej opisanego projektu koordynowanego przez MEN, Ministerstwo
Rozwoju i Technologii we współpracy z organizacjami pracodawców, izbami
gospodarczymi i stowarzyszeniami branżowymi regularnie wnioskuje do Ministra Edukacji
o wprowadzanie zmian w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego umożliwiających
kształcenie w nowych, atrakcyjnych zawodach szkolnych, dostosowanych do
zmieniającego się rynku pracy. Regularnie podejmujemy również inicjatywy mające na celu
aktualizacje podstaw programowych kształcenia w poszczególnych zawodach z działów
administracji gospodarka, budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne
oraz mieszkalnictwo.
W ostatnich latach dzięki naszemu zaangażowaniu szkoły branżowe i technika mogły
rozpocząć kształcenie w nowych lub uwspółcześnionych zawodach: technik spawalnictwa,
technik robotyk, technik izolacji przemysłowych, technik przemysłu drzewnego, monter
konstrukcji targowo-wystawienniczych, technik obsługi przemysłu targowo-
wystawienniczego, technik montażu i automatyki stolarki budowlanej, operator obrabiarek
skrawających sterowanych numerycznie, operator maszyn i urządzeń przemysłu
drzewnego, podolog, elektromechanik pojazdów samochodowych, technik aranżacji
wnętrz, technik gospodarki nieruchomościami. Obecnie współpracujemy z pracodawcami
przy opracowaniu aktualizacji podstawy programowej kształcenia techników chłodnictwa
i klimatyzacji.
-- 5 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Jednocześnie MRiT aktywnie działa na rzecz rozwoju Zintegrowanego Systemu
Kwalifikacji, sukcesywnie publikując obwieszczenia o włączeniu do tego systemu
kolejnych kwalifikacji wolnorynkowych lub sektorowych.
W czerwcu 2025 r. powołano krajowy zespół konsultantów branżowych do spraw
zawodów i kwalifikacji właściwych dla zawodów szkolnictwa branżowego, który jest
organem pomocniczym Ministra Edukacji i do jego zadań należy w szczególności:
prognozowanie zapotrzebowania na zawody w branżach w perspektywie
krótkoterminowej i długoterminowej, w oparciu o zmieniające się potrzeby rynku
pracy i trendy gospodarcze;
konsultowanie zmian programowych w systemie kształcenia zawodowego pod
kątem dostosowania go do potrzeb poszczególnych sektorów gospodarki;
opracowywanie rekomendacji dotyczących kwalifikacji sektorowych;
identyfikowanie kluczowych kompetencji przyszłości, które powinny być
rozwijane w ramach edukacji zawodowej;
współpraca przy doskonaleniu systemu egzaminów zawodowych;
upowszechnianie kształcenia dualnego.
Członkami Zespołu są: przedstawiciele organizacji branżowych właściwych dla danej
dziedziny zawodowej, przedstawiciele reprezentatywnych organizacji związkowych oraz
reprezentatywnych organizacji pracodawców w rozumieniu ustawy 4 lipca 2015 r.
o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego. Obecnie trwa
nabór dla przedstawicieli branż do udziału w pracach ww. zespołu.
Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało również o planowanej realizacji zadania
polegającego na działaniach upowszechniających kształcenie zawodowe, w tym kampanię
medialną promującą kształcenie zawodowe. W sierpniu br. Ministerstwo Edukacji
Narodowej zamieściło ogłoszenie o zamiarze przeprowadzenia wstępnych konsultacji
rynkowych, poprzedzających ogłoszenie postępowania przetargowego dotyczącego
opracowania koncepcji oraz przygotowania i przeprowadzenia ogólnopolskiej kampanii
informacyjno-promocyjnej kształcenia zawodowego w latach 2025-2026. Termin zgłoszeń
upłynął 26 sierpnia br.
Ponadto w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027
(FERS), na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ośrodek Rozwoju Edukacji
w Warszawie realizuje projekt pn.: „Utworzenie i upowszechnienie portalu
infozawodowe.men.gov.pl”. Celem projektu jest przygotowanie portalu stanowiącego
źródło informacji o zawodach i kształceniu zawodowym, a także wspierającego
współpracę pracodawców ze szkołami oraz realizację doradztwa zawodowego dla różnych
grup wiekowych. W 2025 roku zaplanowano upowszechnienie pilotażowej wersji portalu
w szkołach. 20 lutego 2025 roku za pośrednictwem Systemu Informacji Oświatowej
przekazano do wszystkich szkół podstawowych i ponadpodstawowych mail informujący
o zasobach portalu i możliwości skorzystania z nich przez nauczycieli, dyrektorów
i doradców zawodowych.
Warto podkreślić , że w maju br. na kanale youtube MEN został również zamieszczony
spot promujący kształcenie zawodowe
https://www.youtube.com/watch?v=REHiZ_0y1vQ). Jego celem było wsparcie procesu
podejmowania decyzji o wyborze szkoły przez absolwentów szkół podstawowych
w związku z rekrutacją do szkół ponadpodstawowych.
W odniesieniu do działań podejmowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa
Wyższego, by zachęcić młodzież do wyboru „kierunków technicznych i przemysłowych”
(STEM), również poprzez kampanie informacyjne i stypendia branżowe, informuję, że
-- 6 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
MNiSW prowadzi różnorodne działania zachęcające do podejmowania kształcenia na
kierunkach STEM, w tym inicjatywy mające na celu zmniejszanie dysproporcji udziału
kobiet i mężczyzn na takich kierunkach studiów. Większa liczba studentek na
wspomnianych kierunkach może przyczynić się do niwelowania niedoboru pracowników
technicznych i inżynieryjnych na rynku pracy.
Innym rodzajem działań podejmowanych na rzecz dopasowania kompetencji osób
młodych do potrzeb rynku pracy jest m.in. wspieranie kształcenia dualnego. Dualny
system kształcenia (polegający na tym, że równolegle z nauką w szkole osoba ją
pobierająca kształci się w zakładzie pracy) jest ceniony ze względu na bezpośredni kontakt
ucznia z przedsiębiorstwem, dostosowanie kształcenia zawodowego do potrzeb
pracodawców oraz umożliwienie płynnego przejścia od nauki w szkole do aktywności na
rynku pracy. W Polsce kształcenie dualne jest realizowane poprzez zatrudnianie
młodocianych pracowników w celu ich przygotowania zawodowego.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej aktywnie wspiera system kształcenia
branżowego przeznaczając środki Funduszu Pracy na:
dofinansowanie pracodawcom kosztów kształcenia młodocianych pracowników;
refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników;
finansowanie kosztów przygotowania i przeprowadzenia egzaminu.
Zadaniem resortu pracy jest zabezpieczenie środków Funduszu Pracy w wysokości
prognozowanego zapotrzebowania na wspieranie kształcenia zawodowego w planie
finansowym funduszu na dany rok budżetowy. W planie Funduszu Pracy na 2025 r. na
wskazane formy wspierania kształcenia branżowego zarezerwowano 1 mld 410 mln zł.
W okresie nauki zawodu oraz przyuczenia do wykonywania określonej pracy przysługuje
wynagrodzenie obliczane w stosunku procentowym do przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale, obowiązującego od
pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu przez Prezesa GUS.
Stawki wynagrodzeń młodocianych pracowników określa rozporządzenie Rady Ministrów
w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 2018 r.
poz. 2010 z późn. zm.). Wysokość minimalnego wynagrodzenia jest zależna od roku nauki
młodocianego i wynosi 8%, 9% lub 10% przeciętnego wynagrodzenia.
Zgodnie z art. 32 ust 1 pkt 23 ustawy z dnia 12 maja 2005 r. o rynku pracy, samorząd
województwa zobligowany określić do 30 kwietnia każdego roku wykazu zawodów,
w których za przygotowanie zawodowe wypłacana może być refundacja wynagrodzeń
młodocianych pracowników i składek na ich ubezpieczenie społeczne – po zasięgnięciu
opinii wojewódzkiej rady rynku pracy oraz ogłoszenia tego wykazu w wojewódzkim
dzienniku urzędowym. Oznacza to, że pracodawcy zachęcani są do kształcenia
pracowników młodocianych w zawodach, na które jest zapotrzebowanie na rynku pracy.
Z tej formy pomocy korzystają licznie pracodawcy, w tym rzemieślnicy prowadzący
praktyczną naukę w tzw. zawodach rzemieślniczych, często unikatowych, ale coraz
częściej poszukiwanych na rynku pracy.
Od września 2023 r. minimalne wynagrodzenie młodocianych pracowników wzrosło
o 3 punkty procentowe. Był to wzrost , który przełożył się na konkretne podwyżki dla
młodocianych (np. uczniowie III klasy szkoły branżowej, którzy przed podwyżką
otrzymywali 498,70 zł, otrzymują obecnie 896,23 zł). Kwota ta będzie cyklicznie rosnąć,
ponieważ jest ustalana w stosunku procentowym do przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale, które od lat rośnie.
Zmiana stawek wynagrodzeń młodocianych znacznie zwiększyła środki przeznaczane
na ten cel. W roku 2024 r. wydatkowano z Funduszu Pracy na refundację 837 mln zł
-- 7 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wobec 539 mln w 2023 r. W roku 2025 r. na refundację wynagrodzeń młodocianych
zarezerwowano 900 milionów złotych.
Ustawa o rynku pracy wprowadziła mocniejsze powiązanie dotowanego ze środków
publicznych kształcenia dualnego z zatrudnieniem. Akt ten podtrzymał funkcjonujące
wcześniej rozwiązanie w postaci deklaracji pracodawcy dotyczącej zatrudnienia
młodocianego przez okres 6 miesięcy po zakończeniu przygotowania zawodowego, ale
wprowadził sankcję, zgodnie z którą niewywiązanie się z zatrudnienia co najmniej 50%
młodocianych (z przyczyn leżących po stronie pracodawcy) skutkuje 24-miesięczną
karencją na uzyskanie refundacji za kolejnych uczniów. Ochotnicze Hufce Pracy, które
wypłacają refundację, zostały upoważnione do przeprowadzania kontroli realizacji umów
o refundację zawartych z pracodawcami, co postulowała m.in. Najwyższa Izba Kontroli.
Do zadań wojewódzkich rad rynku pracy należy wydawanie opinii o zasadności kształcenia
w danym zawodzie zgodnie z potrzebami rynku pracy, po zapoznaniu się z prognozą
zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym
i wojewódzkim rynku pracy, o której mowa w art. 46b ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. –
Prawo oświatowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm.) Zwiększa to szanse młodych osób
na kształcenie w zawodach, na które występuje zapotrzebowanie na rynku pracy.
Ad 4 „Czy rząd rozważa przyspieszenie procedur nostryfikacyjnych i rekrutacyjnych dla
pracowników technicznych z zagranicy, aby uzupełnić braki krótkoterminowe?”
W przedmiocie rozwiązań, które mogą przyczynić się do potencjalnego przyspieszenia
procedur rekrutacyjnych pracowników technicznych z zagranicy, aby uzupełnić braki na
polskim rynku pracy, pragnę wskazać, że obowiązująca od 1 czerwca br. ustawa z dnia 20
marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na
terytorium Rzeczypospolitej (dalej jako „ustawa o dopuszczalności”), przewiduje szereg
instrumentów mających pozwolić na sprofilowanie migracji zarobkowych w taki sposób,
aby odpowiadały one potrzebom polskiego rynku pracy.
Wśród takich narzędzi wskazać można tworzony na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy
o dopuszczalności przez ministra właściwego do spraw gospodarki wykaz przedsiębiorców
wykonujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą o istotnym
znaczeniu dla gospodarki narodowej (https://www.gov.pl/web/rozwoj-
technologia/wykaz-przedsiebiorcow-o-istotnym-znaczeniu-dla-gospodarki-narodowej).
Wykaz ten obejmuje:
przedsiębiorców korzystających ze wsparcia inwestycji o istotnym znaczeniu dla
gospodarki na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 19 ust. 2 ustawy
z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju;
przedsiębiorców korzystających ze wsparcia nowych inwestycji w rozumieniu art. 2
pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o wspieraniu nowych inwestycji;
przedsiębiorców korzystających ze wsparcia na projekty inwestycyjne o znaczeniu
strategicznym dla przejścia na gospodarkę o zerowej emisji netto w rozumieniu art.
53 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji
w zakresie Krajowego Centrum Przetwarzania Danych.
Ponadto na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o dopuszczalności, minister właściwy do
spraw pracy w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki oraz ministrem
właściwym do spraw wewnętrznych może określić w drodze rozporządzenia wykaz
zawodów, w których występują niedobory kadrowe. Aktualnie trwają prace analityczne
dotyczące projektu rozporządzenia.
-- 8 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Umieszczenie w jednym z ww. wykazów jest uwzględniane przez wojewodę przy ustalaniu
kolejności rozpatrywania wniosków o wydanie zezwolenia na pracę (art. 27 ustawy
o dopuszczalności). Konsul, rozpatrując wnioski o wydanie wizy, uwzględnia następnie
pierwszeństwo cudzoziemców mających wykonywać pracę na podstawie takich zezwoleń
(art. 77 ust. 9a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach).
W odniesieniu do przepisów regulujących postępowanie nostryfikacyjne, które pozostają
we właściwości Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego informuję, że MNiSW nie
prowadzi aktualnie prac legislacyjnych mających na celu zmianę terminów określonych dla
prowadzenia postępowania nostryfikacyjnego. Zgodnie z art. 327 ustawy PSWN, dyplom
ukończenia studiów za granicą może być uznany za równoważny odpowiedniemu
polskiemu dyplomowi i tytułowi zawodowemu na podstawie umowy międzynarodowej
określającej równoważność, a w przypadku jej braku – w drodze postępowania
nostryfikacyjnego.
Uznanie dyplomu na podstawie umowy międzynarodowej nie wiąże się z koniecznością
uzyskania jakiejkolwiek dodatkowej procedury. Posiadacze takich dyplomów mogą
dołączyć do nich pisemną informację o dyplomie wygenerowaną z systemu Kwalifikator
(www.kwalifikator.nawa.gov.pl) na stronie Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej
(NAWA). Informacja jest generowana w formie dokumentu PDF, a jej rzetelność jest
gwarantowana podpisem elektronicznym NAWA.
Jeśli dyplom wymaga uznania w drodze postępowania nostryfikacyjnego, postępowanie
jest prowadzone przez uczelnię posiadającą kategorię naukową A+, A albo B+
w dyscyplinie, której dotyczy wniosek. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki
i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie nostryfikacji dyplomów
ukończenia studiów za granicą oraz potwierdzania ukończenia studiów na określonym
poziomie (Dz.U. poz. 1881), uczelnia nostryfikująca uznaje albo odmawia uznania dyplomu
ukończenia studiów za granicą za równoważny odpowiedniemu polskiemu dyplomowi
i tytułowi zawodowemu w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku spełniającego
wymagania formalne. Do terminu tego, nie wlicza się okresów wyznaczonych na:
przedłożenie tłumaczenia dokumentów (jeżeli jest wymagane) lub złożenia egzaminów lub
odbycia praktyk zawodowych (jeśli wnioskodawca został do tego zobowiązany przez
uczelnię nostryfikującą).
Co do zasady postępowanie nostryfikacyjne służyć powinno celom akademickim, jednakże
wobec braku systemowych rozwiązań dotyczących uznawania kwalifikacji zawodowych,
zaświadczenia o uznaniu dyplomu są wykorzystywane również do celów zawodowych.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że mimo akademickiego celu prowadzenia postępowania
nostryfikacyjnego, jego termin pozostaje w spójności z terminami obowiązującymi
w postępowaniach o uznanie kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach
członkowskich Unii Europejskiej (przepisy ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach
uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii
Europejskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 334), wynikające z postanowień dyrektywy
2005/36/WE z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych
(Dz.Urz. UE L 255 z 30.09.2005, str. 22, z późn. zm.)).
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 9 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z
późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5,
00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Małych i Średnich
Przedsiębiorstw.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w
MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z
2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Finansów i Gospodarki (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie – w
przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Moniuszki 1A 00-014 Warszawa.
-- 10 of 10 --