Interpelacja w sprawie trudności małych i średnich przedsiębiorstw przemysłowych w procesie transformacji energetycznej oraz potrzeby stworzenia dedykowanych mechanizmów wsparcia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11504
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie trudności małych i średnich przedsiębiorstw przemysłowych w procesie transformacji energetycznej oraz potrzeby stworzenia dedykowanych mechanizmów wsparcia
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 01-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zgodnie z opublikowanym w czerwcu br. raportem Instytutu Reform pt. „Zielona transformacja przemysłu“ aż 62% małych i średnich przedsiębiorstw przemysłowych w Polsce nie planuje inwestycji w OZE ani poprawy efektywności energetycznej w perspektywie 3 lat, głównie z powodu ograniczonego dostępu do kapitału, niskiej wiedzy technologicznej i braku wsparcia doradczego. Jest to alarmujące w kontekście rosnących cen energii oraz europejskich wymogów dekarbonizacyjnych, które mogą poważnie osłabić konkurencyjność polskiego przemysłu, zwłaszcza w regionach poprzemysłowych i byłych obszarach PGR.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje stworzenie specjalnego funduszu transformacyjnego dla MŚP przemysłowych, który umożliwi finansowanie inwestycji w efektywność energetyczną i OZE?
2. Czy jest rozważane wprowadzenie regionalnych punktów doradczych ds. zielonej transformacji, ułatwiających MŚP dostęp do wiedzy i partnerstw technologicznych?
3. Jakie działania podejmuje resort, aby zwiększyć dostępność gwarancji publicznych i finansowania pomostowego dla firm modernizujących swoje procesy produkcyjne?
4. Czy ministerstwo planuje zróżnicowanie polityki wsparcia transformacji energetycznej w zależności od regionu np. przez preferencje dla województw poprzemysłowych?
Z wyrazami szacunku
Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 19 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (7)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
39277 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DIP-IV.054.4.2025
Warszawa, 01 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 11504 dot. trudności małych i średnich
przedsiębiorstw przemysłowych w procesie transformacji energetycznej oraz potrzeby
stworzenia dedykowanych mechanizmów wsparcia.
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z przekazaną interpelacją Pani Poseł Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej w sprawie
trudności małych i średnich przedsiębiorstw przemysłowych w procesie transformacji
energetycznej oraz potrzeby stworzenia dedykowanych mechanizmów wsparcia,
przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania przygotowane we współpracy z
Ministerstwem Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwem Energii.
Odnosząc się do pytania pierwszego dot. planów stworzenia specjalnego funduszu
transformacyjnego dla MŚP przemysłowych, który umożliwi finansowanie inwestycji
w efektywność energetyczną i OZE. MKiŚ prowadzi działania legislacyjne, na podstawie
których zaprojektowane zostały rozwiązania służące przyspieszaniu inwestycji w
odnawialne źródła energii (OZE) i dalszemu rozwojowi energetyki odnawialnej w Polsce.
W projekcie ustawy o zmianie ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej
w morskich farmach wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (nr UD162) znajdują się
przepisy wprowadzające ramy prawne dla wyznaczania tzw. obszarów przyspieszonego
rozwoju instalacji odnawialnego źródła energii (OPRO), które mają stanowić podzbiór
obszarów o największym potencjale do lokalizowania poszczególnych rodzajów instalacji
OZE, zidentyfikowanych na podstawie tzw. mapowania potencjału OZE, opracowywanego
obecnie na zlecenie MKiŚ.
OPRO mają być wyznaczane przez organy samorządu województwa na podstawie planów
obszarów przyspieszonego rozwoju instalacji odnawianego źródła energii. Docelowo
OPRO mają pozwolić przede wszystkim na skrócenie etapu wydawania pozwoleń
środowiskowych, uznawanego za najbardziej czasochłonny, dzięki czemu proces
inwestycyjny ma zostać znacząco skrócony, tj. do maksymalnie 12 miesięcy.
W powiązaniu z powyższym rozwiązaniem, projekt UD162 wprowadza m.in. zachętę dla
inwestycji umożliwiających odbiór energii elektrycznej linią bezpośrednią z instalacji
zlokalizowanych na OPRO. Wykorzystujący to rozwiązanie przedsiębiorca, który jest
odbiorcą przemysłowym wpisanym do wykazu odbiorców przemysłowych, prowadzonego
przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE), ma podlegać zwolnieniu z tzw. opłaty
solidarnościowej.
Wprowadzenie projektowanej zmiany wpłynie na obniżenie kosztów dla przedsiębiorców
oraz dekarbonizację gospodarki, co znacząco przyczyni się do poprawy jej
-- 1 of 12 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
konkurencyjności, utrzymanie działalności przemysłu, w tym kluczowego dla
bezpieczeństwa narodowego przemysłu energochłonnego (np. hutnictwa), czy
zwiększenie stabilności i bezpieczeństwa Krajowego Systemu Energetycznego (KSE),
dzięki większej absorpcji energii z jednostek OZE.
Projekt UD162 został przekazany do rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów
oraz przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego. Wejście w życie
projektowanych rozwiązań planowane jest w IV kw. br.
Ponadto MKiŚ podejmuje działania mające na celu przyspieszenie procesu transformacji
energetycznej, której celem jest zwiększenie udziału OZE w polskim miksie
energetycznym. W obecnych warunkach niezwykle istotne jest zapewnienie
bezpieczeństwa energetycznego oraz utrzymanie tempa transformacji sektora
energetycznego w kierunku OZE poprzez zapewnienie środków na inwestycje w zieloną
energię. Odnawialne źródła to nie tylko szansa na obniżenie rachunków za energię i ciepło,
ale także na nowe miejsca pracy w nowoczesnej gospodarce przyszłości z udziałem
polskich przedsiębiorców i innowatorów, w celu budowy przemysłów konkurencyjnych na
skalę światową.
MKiŚ w pełni podziela przekonanie, że transformacja energetyczna, rozwój czystych
technologii oraz zapewnienie stabilnych i przewidywalnych warunków dla przedsiębiorstw
są kluczowe dla aktualnej i przyszłej konkurencyjności polskiej gospodarki oraz realizacji
celów klimatycznych.
Systematyczny wzrost wykorzystania instalacji OZE, w tym w sektorze prosumenckim
(także w MŚP) i energetyki rozproszonej, w połączeniu z działaniami w zakresie
efektywności energetycznej (np. w budynkach mieszkalnych i biurowych, przemyśle czy
usługach) oraz zwiększoną efektywnością wykorzystania energii pozwala m.in. na:
zmniejszenie zapotrzebowania na energię z sieci przy zwiększonym lokalnym
bezpieczeństwie dostaw energii (niezawodność zasilania),
obniżenie rachunków (oszczędności na energii czynnej i dystrybucji),
zwiększenie odporności na wahania cen energii.
Technologie OZE o niskich kosztach zmiennych, mimo pewnych wahań z powodu inflacji,
wyższych kosztów materiałów i wzrostu kosztów pracy, pozostają najbardziej
konkurencyjne kosztowo, co będzie czynnikiem wspierającym nie tylko dalszy ich rozwój,
ale również sprzężenie sektorów i elektryfikację przemysłu w kontekście zwiększenia
konkurencyjności przedsiębiorstw.
Ważnym czynnikiem dla dalszego rozwoju OZE jest zwiększenie popytu na energię
odnawialną, a zatem proces elektryfikacji gospodarki, która stworzy większą bazę odbioru
dla nadmiaru zielonej energii. Nadwyżki te będą mogły zostać zagospodarowane na
zasadach rynkowych przez przedsiębiorstwa korzystające z niskich cen energii w okresach
zwiększonej generacji pogodozależnych instalacji OZE. Pozwoli to na jednoczesne
odciążenie sieci elektroenergetycznych oraz obniżenie kosztów energii przedsiębiorstw
i wzrost konkurencyjności działalności przez nie prowadzonej.
Transformacja energetyczna oparta na OZE pozostaje jednym z kluczowych priorytetów
MKiŚ – nie tylko z perspektywy klimatycznej, ale również gospodarczej.
W tym kontekście należy zwrócić uwagę na ustawę o zmianie ustawy o odnawialnych
źródłach energii oraz niektórych innych ustaw [3], która znacząco zmieniła system ulg dla
odbiorców energochłonnych regulowanych ustawą o odnawialnych źródłach energii [4],
dalej: „ustawa o OZE”.
-- 2 of 12 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ww. nowelizacją wprowadzono zmiany zwiększające konkurencyjność przedsiębiorstw
energochłonnych, takie jak:
wprowadzenie dwóch poziomów ulg w wysokości 75% oraz 85% obowiązku
zakupu i umorzenia świadectw pochodzenia oraz opłat: OZE i kogeneracyjnej –
w miejsce dotychczasowych progów (20%/40%/85%). Są to najwyższe możliwe
poziomy ulg zgodne z komunikatem Komisji – Wytyczne w sprawie pomocy
państwa na ochronę klimatu i środowiska oraz cele związane z energią z 2022 r.
(Dz.U. C 80 z 18. 2. 2022, pp. 1–89), dalej: „CEEAG”;
rozszerzenie zakresu sektorów objętych ulgami: dotychczas ulgi przysługiwały 63
sektorom wskazanym w wytycznych CEEAG. Po wejściu w życie nowelizacji,
liczba ta wzrośnie o kolejne 53 sektory – do łącznie 116 sektorów według
klasyfikacji PKD określonej w CEEAG;
zwiększenie liczby uprawnionych podmiotów: szacuje się, że po wejściu w życie
projektowanej ustawy, liczba firm kwalifikujących się do ulg wzrosła z około 380
do około 1100.
Wprowadzenie tych rozwiązań stanowi istotny krok w kierunku zwiększenia przewagi
konkurencyjnej polskiego przemysłu na rynku europejskim, przy jednoczesnym wspieraniu
celów klimatycznych i środowiskowych.
Wprowadzenie mechanizmu warunkowości w ustawie o OZE, czyli możliwości
skorzystania z ulg przez odbiorców przemysłowych, pod warunkiem, że przedsiębiorstwo
ubiegające się o ulgę spełni co najmniej jeden z poniższych warunków:
a) wdrożenia zaleceń z audytu energetycznego, o ile okres zwrotu inwestycji nie
przekracza 3 lat, a koszty są proporcjonalne;
b) ograniczenia śladu węglowego zużycia energii elektrycznej, tak aby co najmniej
30% zużywanej energii pochodziło ze źródeł bezemisyjnych – co w praktyce
oznacza m.in. inwestycje we własne instalacje OZE lub zakup energii elektrycznej
z OZE w ramach kontraktów PPA;
c) alokacji co najmniej 50% wartości pomocy na inwestycje prowadzące do znacznej
redukcji emisji gazów cieplarnianych – w tym modernizacji procesów
technologicznych, instalacje OZE lub integrację z magazynami energii.
Wspomniana wyżej warunkowość stanowi zatem nie tylko wymóg formalny, ale również
narzędzie wspierające transformację energetyczną przemysłu, zwiększając udział energii
odnawialnej w zużyciu końcowym oraz przyczyniając się do realizacji celów klimatycznych
i środowiskowych.
MKiŚ dąży do dalszego dynamicznego rozwoju OZE, w szczególności wielkoskalowych
instalacji fotowoltaicznych (PV), które w najbliższych latach będą zależały od integracji
sektorowej (tzw. sector-couplingu), czyli elektryfikacji różnych sektorów gospodarki
pozwalających na konsumowanie nadwyżek energii elektrycznej z OZE w procesach
przemysłowych, transporcie czy produkcji ciepła, w tym ciepłej wody użytkowej oraz od
tempa budowy elektrolizerów zielonego wodoru.
Już dziś dostępnych jest wiele programów, które wspierają inwestycje w efektywność
energetyczną i odnawialne źródła energii w sektorze MŚP. Poniżej przedstawiam
zestawienie najważniejszych instrumentów, które mogą być wykorzystywane w tym
zakresie.
Programy wspierające efektywność energetyczną w przedsiębiorstwach:
• [Fundusz Modernizacyjny] Przemysł energochłonny – poprawa efektywności
energetycznej (NFOŚiGW)
-- 3 of 12 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Program wspiera przedsiębiorstwa objęte systemem EU ETS w realizacji inwestycji
zmniejszających energochłonność. Finansowane są m.in. instalacje odzysku ciepła,
systemy zarządzania energią oraz modernizacje technologiczne. Trwa proces zwiększenia
budżetu programu z 350 mln PLN do 835 mln PLN.
Alokacja: 835 mln PLN / 194 mln EUR Forma finansowania: Zwrotna (pożyczka).
• [Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki] FENG.03.01 Kredyt Ekologiczny
(BGK)
Kredyt przeznaczony dla MŚP oraz firm typu small/mid-caps na inwestycje zwiększające
efektywność energetyczną. Finansowane są m.in. termomodernizacje, wymiana źródeł
energii, modernizacja linii technologicznych oraz instalacja OZE.
Alokacja: 595 mln EUR / 2,56 mld PLN Forma finansowania: Zwrotna (kredyt).
• [FENG] FENG.03.02 Zielony Fundusz Gwarancyjny (BGK)
Instrument gwarancyjny wspierający dostęp do finansowania dłużnego dla MŚP
realizujących inwestycje związane z transformacją energetyczną. Gwarancje mogą
obejmować zarówno inwestycje, jak i koszty operacyjne.
Alokacja: 180 mln EUR / 774 mln PLN Forma finansowania: Zwrotna (gwarancje).
• Regionalne Programy Operacyjne – Efektywność energetyczna w przedsiębiorstwach
Programy regionalne oferują dotacje dla mikro i małych przedsiębiorstw na poprawę
efektywności energetycznej, audyty energetyczne oraz instalację OZE. Zakres wsparcia
zależy od województwa.
Alokacja: 313 mln EUR / 1,35 mld PLN Forma finansowania: Bezzwrotna (dotacja).
Programy wspierające inwestycje w OZE w przedsiębiorstwach:
• [Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko] FENX.02.02 Rozwój OZE
Program wspiera budowę i modernizację instalacji do produkcji energii elektrycznej
i cieplnej z OZE, w tym biogazu i biometanu. Finansowane są również magazyny energii
oraz przyłączenia do sieci. Wsparcie dostępne jest dla przedsiębiorstw oraz społeczności
energetycznych.
Alokacja: 908 mln EUR / 3,904 mld PLN Forma finansowania: Bezzwrotna (dotacja)
i zwrotna (pożyczka).
• [FM] Wsparcie dla przemysłu energochłonnego (NFOŚiGW)
Program oferuje pożyczki dla przedsiębiorstw posiadających instalacje energochłonne,
mające na celu zmniejszenie emisyjności branż przemysłowych. Wsparcie obejmuje
inwestycje w OZE oraz poprawę efektywności energetycznej. Aktualnie trwa procedura
notyfikacyjna dofinansowania dla jednego projektu. Po wyniku procesu notyfikacji zostaną
poczynione ustalenia międzyresortowe dotyczące uruchomienia kolejnego naboru
w ramach programu.
Alokacja: 930 mln EUR / 4 mld PLN Forma finansowania: Zwrotna (pożyczka).
• [FM] Przemysł energochłonny – OZE (NFOŚiGW)
Program wspiera przedsiębiorstwa w zwiększeniu produkcji energii z odnawialnych źródeł,
szczególnie w sektorach o wysokim zużyciu energii. Finansowane są m.in.: instalacje
fotowoltaiczne, wiatrowe oraz inne źródła OZE. Nabór wniosków trwał do 20.12.2024 r.
-- 4 of 12 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W zależności od wykorzystania alokacji planowane jest uruchomienie kolejnego naboru
w 2025 r.
Alokacja: 151 mln EUR / 650 mln PLN Forma finansowania: Zwrotna (pożyczka).
• Regionalne Programy Operacyjne – OZE
Programy regionalne umożliwiają finansowanie instalacji OZE w przedsiębiorstwach,
w tym mikroinstalacji i systemów magazynowania energii.
Alokacja: 354 mln EUR / 1,52 mld PLN Forma finansowania: Bezzwrotna (dotacja).
Odnosząc się do pytania drugiego dot. rozważań wprowadzenia regionalnych punktów
doradczych ds. zielonej transformacji, ułatwiających MŚP dostęp do wiedzy i partnerstw
technologicznych. Temat wsparcia informacyjnego dla działań służących transformacji
energetyczno-klimatycznej jest istotny i znajduje odzwierciedlenie w już funkcjonujących
rozwiązaniach.
Jednym z nich jest uruchomiony w czerwcu br. Krajowy Punkt Kontaktowy ds.
Odnawialnych Źródeł Energii (dalej: „KPK OZE”), funkcjonujący w ramach dedykowanej
strony internetowej i wpisujący się w działania edukacyjne i informacyjne na rzecz rozwoju
odnawialnych źródeł energii.
KPK OZE ma za zadanie udzielać wsparcia w zakresie procedur administracyjnych, które
wymagane są w ramach procesów inwestycyjno-budowlanych instalacji odnawialnego
źródła energii.
Portal KPK OZE [A] umożliwia skorzystanie z:
katalogu procesów inwestycyjnych OZE [B];
opisów procedur administracyjnych [C];
formularza kontaktowego za pomocą którego wszyscy zainteresowani mogą
skontaktować się z ekspertami KPK OZE w sprawie zagadnień dotyczących całego
procesu inwestycyjnego lub poszczególnych procedur [D];
podręcznika procedur inwestycyjnych OZE – zawierającego szczegółowe
informacje dotyczące procesów inwestycyjnych w OZE [E].
Z inicjatywy MKiŚ, w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę Klimat
i Środowisko (FEnIKS) finansowany jest Projekt Doradztwa Energetycznego [F],
realizowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(NFOŚiGW) we współpracy z 16 wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i
gospodarki wodnej. Projekt tworzy sieć doradców klimatyczno-energetycznych
działających w każdym województwie.
Doradcy energetyczni udzielają bezpłatnych porad i konsultacji w zakresie efektywności
energetycznej, odnawialnych źródeł energii, gospodarki niskoemisyjnej oraz adaptacji do
zmian klimatu. Pomagają także w identyfikacji dostępnych źródeł finansowania inwestycji
oraz w przygotowaniu projektów. Z ich wsparcia mogą korzystać m.in. przedsiębiorcy,
samorządy, osoby fizyczne oraz sektor mieszkaniowy.
Szczegóły programu:
Projekt Doradztwa Energetycznego 2.0
Źródło finansowania: Program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko
2021–2027 (FEnIKS), działanie 1.1 Efektywność energetyczna
Budżet projektu: 172 mln zł
Forma wsparcia: Bezpłatne doradztwo
-- 5 of 12 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Zakres: Efektywność energetyczna, OZE, gospodarka obiegu zamkniętego, adaptacja do
zmian klimatu
Projekt ten odpowiada na potrzebę zwiększenia dostępności wiedzy i wsparcia
technologicznego dla MŚP, szczególnie w kontekście planowania i realizacji inwestycji
związanych z zieloną transformacją. Działania doradcze są prowadzone lokalnie, co
ułatwia kontakt i współpracę z przedsiębiorcami w regionach.
Warto także dodać, że MKiŚ prowadzi również działania umożliwiające digitalizację
procesów inwestycyjnych OZE. Obecnie realizowane są prace na rzecz utworzenia
platformy informatycznej na potrzeby wydawania pozwoleń w zakresie OZE. Jest to
działanie wpisujące się w proces cyfryzacji procedur administracyjnych dla OZE, które ma
zapewniać cyfrowe wnioskowanie i rozpatrywanie wniosków na wszystkich etapach
administracyjnych, wymaganych do realizacji inwestycji i eksploatacji instalacji OZE
(z wyjątkiem podłączenia do sieci). Uruchomienie ww. platformy planowane jest na drugie
półrocze 2026 r.
Odnośnie do pytania trzeciego dot. działań resortu, aby zwiększyć dostępność gwarancji
publicznych i finansowania pomostowego, dla firm modernizujących swoje procesy
produkcyjne. W ramach funduszy europejskich dostępne są programy, które mogą pomóc
przedsiębiorstwom w modernizacji procesów produkcyjnych — szczególnie poprzez
inwestycje w efektywność energetyczną takich procesów. Lista programów, które mogą
być przydatne dla firm planujących zmiany technologiczne i energetyczne została
przedstawiona w odpowiedzi na pytanie 1. w sekcji Programy wspierające efektywność
energetyczną w przedsiębiorstwach.
Odnośnie do pytania czwartego dot. planów zróżnicowania polityki wsparcia transformacji
energetycznej w zależności od regionu, np. poprzez preferencje dla województw
poprzemysłowych. Transformacja energetyczna może mieć różny wpływ na poszczególne
regiony Polski — szczególnie na te, które mają przemysłowy charakter i są bardziej
narażone na skutki zmian gospodarczych. Dlatego stosowane są specjalne mechanizmy
wsparcia dla takich obszarów, w tym dla województw poprzemysłowych i regionów
węglowych.
Jednym z kluczowych instrumentów jest Fundusz Sprawiedliwej Transformacji (FST). Jego
celem jest pomoc regionom, które muszą przejść przez proces restrukturyzacji
gospodarczej i społecznej w związku z odchodzeniem od wysokoemisyjnych źródeł energii
oraz wydobyciem paliw kopalnych. Środki z FST są wdrażane na poziomie regionalnym
przez samorządy województw: śląskiego, małopolskiego, dolnośląskiego, wielkopolskiego
i łódzkiego, a na poziomie krajowym proces koordynuje Ministerstwo Funduszy i Polityki
Regionalnej (MFiPR).
Mechanizm ten wspiera m.in.:
tworzenie nowych miejsc pracy w sektorach niskoemisyjnych i innowacyjnych,
rozwój infrastruktury i inwestycje sprzyjające zrównoważonemu rozwojowi,
pomoc dla przedsiębiorców i społeczności lokalnych w dostosowaniu się do
nowych warunków,
działania zapobiegające negatywnym skutkom społecznym i gospodarczym
w regionach o wysokiej emisji CO₂.
W trakcie negocjacji dotyczących przyszłej perspektywy finansowej polityki spójności,
strona polska planuje postulować utrzymanie i rozwój tego mechanizmu, tak aby wsparcie
dla regionów objętych transformacją było kontynuowane i rozszerzane.
-- 6 of 12 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ponadto Ministerstwo Energii jest obecnie w procesie konsultacji projektu „Białej Księgi
Zrównoważonej transformacji regionów węglowych w Polsce 2025–2049”. Dokument
powstał we współpracy z przedstawicielami środowiska naukowego (Politechnika Śląska,
Uniwersytet Śląski, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Akademia WSB) oraz
z ekspertami Banku Światowego. W marcu 2025 r. odbyła się specjalna Misja Banku
Światowego, podczas której szerokie grono interesariuszy – samorządy, związki
zawodowe, uczelnie, spółki górnicze – miało okazję wnieść do dokumentu swoje uwagi
i sugestie. Biała księga wyznacza strategiczne kierunki działań na rzecz sprawiedliwej
i zrównoważonej transformacji regionów, których gospodarka opiera się na węglu
kamiennym i brunatnym. Formułuje również rekomendacje dla procesu transformacji
w wymiarze społecznym, gospodarczym i zarządczym, w tym dotyczące transformacji
energetycznej. Proces transformacji regionów węglowych w Polsce wymaga, w wymiarze
społecznym, zapewnienia wielopoziomowego wsparcia, od programów przekwalifikowania
i edukacji ustawicznej, przez ochronę socjalną i mechanizmy osłonowe, po aktywne
włączanie społeczności lokalnych w proces decyzyjny tak, aby łagodzenie skutków
wygaszania górnictwa szło w parze z tworzeniem nowych perspektyw rozwojowych
i wzmacnianiem tożsamości kulturowej regionów. W wymiarze gospodarczym kluczowe
jest zdywersyfikowanie struktury ekonomicznej terenów pogórniczych poprzez rozwój
nowych branż, zwłaszcza zielonych technologii, odnawialnych źródeł energii, przemysłów
kreatywnych i sektorów wysokich technologii a także, poprzez pełne wykorzystanie
istniejącej infrastruktury przemysłowej i kadrowej, tak by przekształcenie majątku
i aktywów górniczych stało się impulsem dla reindustrializacji i budowy trwałych przewag
konkurencyjnych regionów. Z kolei w wymiarze zarządczym i energetycznym
transformacja powinna być prowadzona w oparciu o spójną i skoordynowaną strategię,
łączącą inwestycje w nowoczesną infrastrukturę energetyczną (sieci, ciepłownictwo,
źródła zero- i niskoemisyjne) z mechanizmami chroniącymi obywateli przed ubóstwem
energetycznym, przy jednoczesnym wzmocnieniu instytucjonalnej zdolności samorządów
i państwa do realizacji projektów wielkoskalowych, co wymaga przejrzystych ram
finansowych oraz trwałego dialogu z partnerami społecznymi i gospodarczymi.
Jednocześnie informuję, że w ramach struktury Ministerstwa Energii prace kontynuuje
powołany w byłym Ministerstwie Przemysłu Zespół do spraw opracowania rozwiązań
mających na celu poprawę funkcjonowania branży hutniczej. Zespół opracował projekt
„Planu działań dla zrównoważonego rozwoju przemysłu stalowego w Polsce”. Dokument –
uwzględnia sześć kluczowych obszarów mających największe znaczenie dla przyszłości
branży: konkurencyjność, bezpieczeństwo, środowisko, energia, dekarbonizacja oraz
gospodarka o obiegu zamkniętym. Obecnie w ramach ww. zespołu, którego skład został
rozszerzony o przedstawicieli pracodawców oraz strony społecznej, kontynuowane są
prace nad ostatecznym kształtem ww. dokumentu.
Ponadto odnośnie do kwestii ogólnego wsparcia, w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
trwają konkretne prace mające na celu wsparcie przedsiębiorców w procesie transformacji
energetycznej m.in. nad szerokim wsparciem dla sektora energochłonnego. MRiT pracuje
nad przygotowaniem projektu ustawy o zaangażowaniu przemysłu energochłonnego
w rozwój niskoemisyjnych źródeł energii w systemie elektroenergetycznym (tzw. kontrakt
różnicowy). Mechanizmu, który przynajmniej częściowo ustabilizuje cenę energii
elektrycznej dla grupy tzw. odbiorców energochłonnych. W rezultacie, umożliwi to
odbiorcom energochłonnym lepsze planowanie długoterminowych inwestycji w obszarze
dekarbonizacji, w tym realizacji przedsięwzięć w zakresie powstawania nowych,
niskoemisyjnych mocy wytwórczych. To z kolei wpłynie korzystnie na długoterminowe
zmniejszenie zależności od wahań rynkowych cen energii, poprawi ich pozycję
konkurencyjną oraz przyczyni się do redukcji emisji w polskiej gospodarce. Celem
rozwiązania jest stworzenie ram prawnych umożliwiających odbiorcom energochłonnym
-- 7 of 12 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
uzyskanie stabilnej ceny energii elektrycznej – proponowany poziom 250 zł/MWh, na
okres 5 lat a z drugiej strony zobowiązanie odbiorców do zaangażowania kapitałowego
w instalacje OZE.
MRiT przygotowuje również wniosek do Komisji Europejskiej ws. nowelizacji komunikatu
Komisji – Wytyczne w sprawie niektórych środków pomocy państwa w kontekście
systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych po 2021 r. rozszerzający
listę o kolejne sektory, istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa gospodarczego Polski.
Przedsiębiorcy, którzy reprezentują sektory i podsektory energochłonne są uprawnieni do
otrzymywania pomocy publicznej w formie rekompensat na pokrycie kosztów uprawnień
do emisji dwutlenku węgla przenoszonych na nich w cenach energii elektrycznej. W 2025
r. wytyczne Komisji, umożliwiające uznać pomoc państwa dla określonych branż za zgodną
z zasadami rynku wewnętrznego UE i niewpływającą niekorzystnie na warunki wymiany
handlowej w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem, są poddawane okresowemu
przeglądowi i będzie możliwe przeprowadzenie ewentualnej nowelizacji. Ministerstwo
Rozwoju i Technologii uważa, że aktualna lista sektorów jest niewystarczająca. Zmianie
uległy uwarunkowania wpływające na konkurencyjność sektorów przemysłowych w tym
m.in. wzrost kosztów uprawnień do emisji, istotny w przypadku polskiej energetyki,
charakteryzującej się bardzo wysoką emisyjnością wytwarzania energii elektrycznej;
podwojenie zużycia energii elektrycznej w procesie dekarbonizacji, w tym elektryfikacji
i wychwytywaniu, i składowaniu dwutlenku węgla (CCUS) oraz istotny wzrost kosztów
energii i gazu po inwazji Rosji na Ukrainę. W opinii MRiT pomoc dla wskazanych sektorów
pozwoli na znaczącą redukcję emisji dwutlenku węgla w zakładach energochłonnych,
a także pozwoli na inwestycje w nowopowstających łańcuchach dostaw oraz wzmocnienie
konkurencyjności przemysłu UE, zgodne z założeniami Clean Industrial Deal.
Dodatkowo istnieją założenia oraz podejmowane są działania określone w ramach
aktualizacji Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK), który wielokrotnie
identyfikuje problemy i ukierunkowuje swoje działania na rzecz małych i średnich
przedsiębiorstw. Kluczowym celem polityki energetyczno-klimatycznej będzie stworzenie
sprzyjających warunków dla rozwoju zrównoważonych sektorów gospodarki, a także
wspieranie sprawiedliwej transformacji, która zapewni godne miejsca pracy i równomierny
rozwój ekonomiczny w różnych regionach kraju. Z uwagi na priorytetowe traktowanie
inwestycji w sektorach związanych z odnawialnymi źródłami energii, gospodarką o obiegu
zamkniętym, zrównoważonym rolnictwem, ochroną środowiska i transportem publicznym,
w dalszym ciągu rozwijane będą systemy wsparcia finansowego i fiskalnego. Szczególną
uwagą będą objęte małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), które odgrywają istotną rolę
w rozwoju lokalnym. Wspierany będzie rozwój programów edukacyjnych oraz szkoleń
zawodowych, które pozwolą pracownikom zdobyć nowe umiejętności niezbędne
w zielonych sektorach gospodarki. W szczególności promowane będzie kształcenie
techniczne oraz rozwijane programy przekwalifikowania, skierowane szczególnie do osób
pracujących w sektorach wysokoemisyjnych. Istotną rolę będzie odgrywać współpraca
z uczelniami i instytucjami szkoleniowymi, pomagająca w stworzeniu nowoczesnych
programów edukacyjnych, które będą odpowiadać na potrzeby rynku pracy. W kreowaniu
polityki na rzecz zielonych miejsc pracy istotne będzie prowadzenie szerokiej współpracy
pomiędzy rządem, sektorem prywatnym, pracownikami, organizacjami pozarządowymi
oraz społecznościami lokalnymi. Dialog społeczny jest kluczowy, aby zrozumieć potrzeby
różnych grup interesariuszy i wspólnie wypracować rozwiązania, które będą skuteczne i
sprawiedliwe. Rząd będzie dążył do stworzenia platform współpracy, które umożliwią
wymianę wiedzy i najlepszych praktyk oraz wspólne planowanie działań
w zakresie identyfikowanych potrzeb. Inwestowanie w tworzenie zielonych miejsc pracy
pozwala na długookresowe efekty gospodarcze. Z tego względu dążyć się będzie do
priorytetowego przeznaczania środków finansowych kierowanych na sprawiedliwą
-- 8 of 12 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
transformację właśnie na rozwój podmiotów gospodarczych zapewniających kreowanie
nowych i długotrwałych miejsc pracy w obszarach zielonej transformacji i zielono-
niebieskiej infrastruktury. Transformacja wiąże się z koniecznością poniesienia
początkowych nakładów inwestycyjnych, które mogą obciążać zarówno gospodarstwa
domowe, jak i przedsiębiorstwa. Aby zwiększyć ich dostępność, niezbędne jest
wprowadzenie odpowiednich środków wsparcia. Przykłady takich działań to dotacje na
termomodernizację budynków, ulgi podatkowe czy subsydia dla małych i średnich
przedsiębiorstw. Dzięki takim rozwiązaniom, przejście na zieloną energię może stać się
bardziej przystępne dla wszystkich grup społecznych, a tym samym nie wpłynie nawet
przejściowo negatywnie na ich sytuację finansową.
Lista działań aKPEiK wspierająca MŚP:
• Działanie 103. Instrument finansowy – Program Priorytetowy NFOŚiGW – „Moje
ciepło”
• Działanie 104. Instrument finansowy – Program Priorytetowy NFOŚiGW – „Czyste
Powietrze”
• Działanie 105. Instrument finansowy – Ulga podatkowa dotycząca wydatków
poniesionych na termomodernizację jednorodzinnych budynków mieszkalnych
(ulga termomodernizacyjna)
• Działanie 106. Instrument finansowy – Program TERMO, wsparcie poprawy
efektywności energetycznej w budynkach wielorodzinnych
• Działanie 107. Instrument finansowy – Program Priorytetowy NFOŚiGW –
„Modernizacja szkół”
• Działanie 108. Instrument finansowy – Program Priorytetowy NFOŚiGW –
„Modernizacja budynków użyteczności publicznej”
• Działanie 109. Program wsparcia mikroprzedsiębiorstw – efektywność
energetyczna budynków
• Działanie 110. Efektywny energetycznie sektor publiczny
• Działanie 111. Wprowadzenie modelu oceny ofert w przetargach na budowę
budynków użyteczności publicznych w oparciu o całkowity koszt cyklu życia (LCC)
• Działanie 113. System oceny energetycznej budynków i systemów technicznych
budynków
• Działanie 114. Efektywność energetyczna w budownictwie społecznym
uwzględniającym potrzeby grup wrażliwych
• Działanie 146. Opracowanie i wdrażanie Planu Społeczno-Klimatycznego
• Działanie 143. Stworzenie Centrum Wsparcia Transformacji Energetycznej (CWTE)
• Działanie 147. Redukowanie ubóstwa energetycznego oraz ochrona odbiorcy
wrażliwego
• Działanie 150. Zapewnienie wsparcia dla regionów węglowych
• Działanie 151. Zapewnienie rozwoju regionów węglowych
• Działanie 152. Budowanie świadomości w zakresie transformacji energetyczno-
klimatycznej
• Działanie 155. Pilotaże i programy demonstracyjne wzorcowych rozwiązań
transformacji energetyczno-klimatycznej
• Działanie 158. Kształcenie i doskonalenie zawodowe kadr dla gospodarki
w zakresie transformacji energetyczno-klimatycznej
Mechanizmy finansowe w szczególności na działania rozwojowe zostały określone
w aKPEiK w ramach celu 5.1.1. Zapewnienie środków na transformację energetyczną oraz
na badania i rozwój.
-- 9 of 12 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Transformacja wymaga znacznych nakładów inwestycyjnych i wiąże się z wieloma
wyzwaniami technologicznymi opisanymi w aKPEiK. Inwestycje kapitałowe są ponoszone
zarówno przez sektor publiczny, jak i prywatny, przy czym niejednokrotnie wymagają
mechanizmów wsparcia i zachęt dla inwestorów. Efekty podejmowanych działań będą
wpływać na innowacyjność gospodarki i jej konkurencyjność. Co ważne, środki publiczne
nie są jedynym źródłem finansowania przedsięwzięć, lecz mają charakter wpierający,
pobudzający, kreujący efekt mnożnikowy i ukierunkowujący działania niskoemisyjne.
Bardzo dużą rolę odegrają w tym zakresie środki unijne, oferowane w ramach różnych
programów i funduszy ukierunkowanych na konkretny cel.
W czasie wdrażania aKPEiK pojawiać się będą różne nowe inicjatywy i rozwiązania
finansowe, które będą mogły wpisać się w ambitny plan. Biorąc to wszystko pod uwagę,
przewiduje się opracowanie planu finansowego dla działań aKPEiK, który określi źródła
kapitału, mechanizmy wsparcia oraz zasady współpracy między instytucjami publicznymi
i prywatnymi.
Niezwykle ważne jest wyposażenie podmiotów realizujących aKPEiK w rozwiązania
i narzędzia wspierające prowadzenie transformacji. Do jednej z takich inicjatyw zalicza się:
Centrum Wsparcia Transformacji Energetycznej – które ma stanowić centrum doradcze
dostępne dla podmiotów gospodarczych i obywateli, w oparciu o najlepszą wiedzę
technologiczną i finansową; Przykłady praktyczne:
GreenEvo – Akcelerator Zielonych Technologii
Państwa/podmioty zaangażowane: potencjalnie wszystkie państwa członkowskie UE,
polskie firmy oferujące zielone technologie – laureaci programu GreenEvo – Akcelerator
Zielonych Technologii, realizowanego przez MKiŚ we współpracy z placówkami
dyplomatycznymi Polski na całym świecie.
Opis i oczekiwane efekty: Projekt GreenEvo dotyczy gospodarki odpadami, gospodarki
wodno-ściekowej, odnawialnych źródeł energii, oszczędności energii, ochrony powietrza,
ochrony bioróżnorodności. GreenEvo ma na celu wspieranie transferu polskich,
sprawdzonych technologii środowiskowych na rynki zagraniczne. Realizacja projektu
stanowi ważne narzędzie wspierające proces kształtowania zrównoważonego rozwoju
w Polsce i na świecie. Technologie wspierane w projekcie GreenEvo to gwarantowanej
jakości, sprawdzone rozwiązania, wykazujące pozytywny efekt środowiskowy. Często są
kompleksową odpowiedzią na specyficzne problemy środowiskowe. Cechują się
konkurencyjnością w stosunku do istniejących rozwiązań, dlatego mają istotny potencjał
pod kątem ekspansji do krajów rozwijających się, zmagających się z problemami
w obszarze ochrony środowiska. Projekt stymuluje przejście w kierunku gospodarki
o obiegu zamkniętym, w szczególności poprzez wspieranie oraz promowanie innowacji
ekologicznych i technologii środowiskowych we wszystkich kluczowych obszarach
gospodarki.
GreenEvo wspiera głównie małych i średnich przedsiębiorców oferujących zielone
technologie, którzy często nie mają wystarczających możliwości rozwoju swojej
działalności poza granicami Polski. Ministerstwo wspiera firmy w procesie wejścia na
zagraniczne rynki, jednocześnie promując ideę rozwoju gospodarczego z poszanowaniem
środowiska. Obecna edycja programu realizowana jest w latach 2024-2026.
-- 10 of 12 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
Podstawa prawna:
[1] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 2025 r. w sprawie utworzenia
Ministerstwa Energii (Dz. U. z 2025 r. poz. 1141).
[2] Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2025 r. zmieniające
rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Energii (Dz. U. z
2025 r. poz. 1142).
[3] Ustawa z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1847).
[4] Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2024 r. poz.
1361, z późn. zm.).
Inne źródła:
[A] https://www.gov.pl/web/kontaktoze
[B] https://www.gov.pl/web/kontaktoze/proces-inwestycyjny
[C] https://www.gov.pl/web/kontaktoze/lista-procedur-administracyjnych
[D] https://www.gov.pl/web/kontaktoze/formularz-kontaktowy
[E] https://www.gov.pl/web/kontaktoze/podrecznik-procedur
[F] https://doradztwo-energetyczne.gov.pl/
-- 11 of 12 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z
późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5,
00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Innowacji i Polityki
Przemysłowej.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w
MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z
2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Finansów i Gospodarki (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie – w
przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Moniuszki 1A 00-014 Warszawa.
-- 12 of 12 --