Interpelacja w sprawie odrzucania ofert konkursowych ze względu na zdarzenia losowe, takie jak nagła śmierć lekarza
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11495
do ministra zdrowia
w sprawie odrzucania ofert konkursowych ze względu na zdarzenia losowe, takie jak nagła śmierć lekarza
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak
Data wpływu: 01-08-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z docierającymi do mnie sygnałami od świadczeniodawców biorących udział w postępowaniach konkursowych na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej kieruję niniejszą interpelację dotyczącą niepokojącej praktyki odrzucania ofert konkursowych w sytuacjach wystąpienia nagłych i niezawinionych zdarzeń losowych, takich jak nagła śmierć lekarza lub choroba personelu, co uniemożliwia świadczeniodawcy złożenie pełnej dokumentacji konkursowej.
Z informacji, które do mnie wpłynęły, wynika, że niektóre oddziały wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia powołują się na:
- art. 134 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – w sposób, który nie uwzględnia wyjątkowości losowych, nieprzewidzianych zdarzeń wpływających na zdolność oferenta do skutecznego udziału w postępowaniu,
- art. 149 ust. 1 pkt 7 tejże ustawy – jako podstawę do odrzucania ofert konkursowych bez dania świadczeniodawcom możliwości uzupełnienia dokumentacji w sytuacji nagłego i udokumentowanego zdarzenia losowego.
Tymczasem zarówno literalna treść tych przepisów, jak i ich cel nie powinny służyć automatycznemu odrzucaniu ofert konkursowych, lecz racjonalnej ocenie sytuacji – zwłaszcza gdy możliwe jest szybkie uzupełnienie dokumentów po ustaniu przeszkody losowej.
Zgodnie z zasadą proporcjonalności i równego traktowania podmiotów w dostępie do publicznych środków finansowych organ prowadzący konkurs powinien mieć możliwość elastycznego podejścia w przypadkach niezawinionych zdarzeń losowych, szczególnie w kontekście niedoboru kadry medycznej oraz zapewnienia ciągłości udzielania świadczeń zdrowotnych.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia jest świadome praktyki odrzucania ofert konkursowych z powodu zdarzeń losowych, takich jak nagła śmierć lekarza, uniemożliwiających złożenie pełnej dokumentacji?
Czy ministerstwo uznaje za prawidłowe powoływanie się w takich przypadkach na art. 134 oraz art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy w sposób, który wyklucza możliwość uzupełnienia dokumentacji przez oferenta?
Czy resort planuje wydanie wytycznych dla oddziałów wojewódzkich NFZ w zakresie elastycznego traktowania przypadków losowych i umożliwiania uzupełnień dokumentacji w uzasadnionych przypadkach?
Czy ministerstwo rozważy nowelizację przepisów w celu wyraźnego uregulowania sytuacji wyjątkowych, takich jak ciężka choroba lub zgon członka personelu wskazanego w ofercie?
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada kompetencji” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8839 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.34.2025.ŁR
Warszawa, 23 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Pani Marszałku,
w związku z interpelacją Pana Posła Tomasza Piotra Nowaka z dnia 8 sierpnia 2025 r.,
nr 11495, w sprawie odrzucania ofert konkursowych ze względu na zdarzenia losowe, takie
jak nagła śmierć lekarza, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień stanowiących
odpowiedź na pytania postawione przez Pana Posła.
Czy Ministerstwo Zdrowia jest świadome praktyki odrzucania ofert konkursowych
z powodu zdarzeń losowych, takich jak nagła śmierć lekarza, uniemożliwiających złożenie
pełnej dokumentacji?
Uprzejmie informuję, iż warunki udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych zostały uregulowane w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 146, z późn. zm.) dalej jako „ustawa o świadczeniach” oraz w aktach wykonawczych do
ww. ustawy. Szczegółowe zasady kontraktowania, realizacji i rozliczania tych świadczeń
określają zarządzenia Prezesa NFZ, w tym zarządzenie Nr 18/2017/DSOZ Prezesa
Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 marca 2017 roku w sprawie warunków
postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
(dalej jako „zarządzenie Nr 18/2017”).
Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach podstawą udzielania świadczeń opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Narodowy Fundusz Zdrowia jest
umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą
a Funduszem. Zgodnie z przepisem art. 139 ust. 1 ustawy o świadczeniach zawieranie przez
NFZ umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z zastrzeżeniami, odbywa się po
przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań.
Nadmieniam, iż celem zweryfikowania opisanej w interpelacji praktyki odrzucania ofert
konkursowych z powodu zdarzeń losowych, takich jak nagła śmierć lekarza, Departament
Lecznictwa wystąpił do Narodowego Funduszu Zdrowia. Z informacji przekazanych przez
Centralę NFZ wynika, że opisana w interpelacji poselskiej okoliczność odrzucenia ofert
konkursowych ze względu na zdarzenia losowe, takie jak nagła śmierć lekarza, miała
charakter jednostkowy, stwierdzony dotychczas jedynie w Wielkopolskim Oddziale
Wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Czy Ministerstwo uznaje za prawidłowe powoływanie się w takich przypadkach na art. 134
oraz art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy w sposób, który wyklucza możliwość uzupełnienia
dokumentacji przez oferenta?
Zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach odrzuca się ofertę jeżeli oferent lub
oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz
w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których
mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2. Ponadto zgodnie z art. 146 ust. 6 ustawy o świadczeniach
komisja w części niejawnej konkursu ofert może przeprowadzić negocjacje z oferentami
w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej oraz ceny
za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej. Jak wynika z § 18 ust. 4 zarządzenia Nr
18/2017 po upływie terminu składania ofert, oferent jest związany ofertą do czasu
rozstrzygnięcia postępowania. Wyjątkiem jest przywołana wyżej regulacja art. 146 ust. 5
ustawy o świadczeniach, zgodnie z którą zaoferowana liczba i cena świadczeń, które mogą
ulec zmianie w drodze negocjacji. Oznacza to, że w trakcie postępowania konkursowego, co
do zasady, oferent nie ma możliwości dowolnie zmieniać zaoferowanych warunków.
Sytuacja wyjątkowa w postaci śmierci lekarza, który został w ofercie wymieniony
w wykazie personelu, powoduje, że komisja konkursowa rozpatrując ofertę, nie może
uwzględniać tego lekarza jako personelu oferenta. Powyższe może powodować, że oferent
lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz
w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, co prowadzi
do odrzucenia oferty, zgodnie z 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach. Uzasadniając
poprawność postępowania komisji konkursowej w opisanej sytuacji należy mieć także na
uwadze fakt, że przepisy nie różnicują postępowania komisji w zależności od wskazanych
przez oferenta przyczyn zmiany oferty. Tym samym, komisja konkursowa nie ma
możliwości samodzielnego uznania, który wniosek o zmianę oferty jest zasadny, a który nie.
Wskazane powyżej ramy działania komisji konkursowych należy uznać za zasadne –
uniemożliwiają bowiem dowolność i uznaniowość w działaniu komisji konkursowych, a tym
samym są podstawą zapewnienia równego traktowania wszystkich świadczeniodawców
ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji,
o której mowa w art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach.
W tym miejscu należy wskazać na ugruntowany pogląd sądów administracyjnych
w przedmiocie niedopuszczalności uzupełnienia wymogów koniecznych do udziału
w postępowaniu w trakcie tego postępowania. W wyroku Naczelnego Sądu
Administracyjnego z dnia 10 listopada 2016 r. o sygn. akt II GSK 912/15 wskazano, że
oferta na udzielanie świadczeń ma być aktualna w toku całego postępowania poczynając od
jej złożenia, aż do rozpoczęcia obowiązywania umowy, co służyć ma konkretnemu celowi,
a mianowicie stworzenia możliwości jej zweryfikowania na odpowiednim etapie
postępowania konkursowego. (publ. Legalis nr 1577211). Dodatkowo należy zwrócić
uwagę na prawomocne orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 5 lutego 2020 r. o sygn. akt III SA/Gl 961/19, zgodnie z którym zmiana w
odpowiedziach ankietowych oferentów (w toku prowadzonych postępowań
konkursowych) możliwa jest jedynie w sytuacji, gdy wskazane odpowiedzi zawierają błędną
informację, która nie została uznana przez komisję konkursową za nieprawdziwą
informację, tj. powodującą odrzucenie oferty na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy
o świadczeniach (publ. Legalis nr 2297339).
W uzupełnieniu należy zauważyć, iż zgodnie z § 18 ust. 1 zarządzenia Nr 18/2017 oferent
może uzupełnić złożoną przez siebie ofertę pod warunkiem, że oddział Funduszu otrzyma
pisemne powiadomienie o uzupełnieniu oferty przed upływem terminu składania ofert.
Przepis ten umożliwia uzupełnienie złożonej już oferty poprzez np. rozszerzenie wykazu
personelu o nowego lekarza. Z możliwości tej skorzystać można jedynie przed upływem
terminu składania ofert. W tym miejscu należy wskazać na treść wyroku Wojewódzkiego
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 lutego 2018 r. o sygn. akt III SA/Łd 937/17, w
którym stwierdza się m.in., że: „(…) zgodnie z § 18 ust. 4 zarządzenia nr 18/2017/DSOZ po
upływie terminu składania ofert, oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia
postępowania. Oznacza to, że oferent nie może zmieniać oferty po upływie określonego
terminu. Weryfikacja obejmuje tylko dane zawarte w formularzu ofertowym wraz
z udzielonymi odpowiedziami na pytania ankietowe (…)” (publ. Legalis nr 1741757).
Czy resort planuje wydanie wytycznych dla oddziałów wojewódzkich NFZ w zakresie
elastycznego traktowania przypadków losowych i umożliwiania uzupełnień dokumentacji w
uzasadnionych przypadkach?
Uprzejmie informuję, iż komisja konkursowa przeprowadza postępowanie w sprawie
zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej kierując się przepisami ustawy,
wydanych aktów wykonawczych oraz zarządzeń Prezesa NFZ. Ponadto uprzejmie
wyjaśniam, iż Minister Zdrowia nie jest stroną umowy i nie przeprowadza konkursów
wyboru oferty świadczeniodawców w przedmiocie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej. Minister Zdrowia nie ma możliwości ingerowania w poszczególne
postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami oraz nie posiada
kompetencji do wydawania wiążących wytycznych w zakresie obowiązujących przepisów.
Czy Ministerstwo rozważy nowelizację przepisów w celu wyraźnego uregulowania sytuacji
wyjątkowych, takich jak ciężka choroba lub zgon członka personelu wskazanego w ofercie?
W chwili obecnej nie toczą się prace legislacyjne mające na celu wyraźne uregulowanie
sytuacji wyjątkowych opisanych w piśmie. Jednocześnie, w toku działań podejmowanych
przez Ministerstwo Zdrowia przekazane uwagi i spostrzeżenia zostaną poddane analizie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --