Interpelacja w sprawie niewyjaśnionych zagadnień dotyczących stanu przygotowań obronnych Polski w obliczu eskalacji zagrożenia ze strony Rosji
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11493
do ministra obrony narodowej
w sprawie niewyjaśnionych zagadnień dotyczących stanu przygotowań obronnych Polski w obliczu eskalacji zagrożenia ze strony Rosji
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 01-08-2025
Szanowny Panie Premierze,
w obliczu narastających napięć geopolitycznych oraz powtarzających się ostrzeżeń ze strony zachodnich wywiadów, sojuszników NATO, o których Pan Premier wielokrotnie mówił, kwestia rzeczywistego przygotowania państwa polskiego na scenariusz eskalacji wojny w Europie Środkowo-Wschodniej staje się sprawą najwyższej wagi. Rząd publicznie deklaruje, że Polska buduje „najsilniejszą armię lądową w Europie”, że inwestujemy rekordowe środki w modernizację Sił Zbrojnych RP, a społeczeństwo jest coraz lepiej przygotowane na zagrożenia. Jednak realne działania, które można ocenić w świetle faktów, dokumentów i wykonania budżetu, każą stawiać poważne pytania o spójność i wiarygodność tych zapewnień.
Odpowiedź Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia 30 kwietnia 2025 r. (sygn. BMON-WP.053.309.2025/In-129/25/KT) na interpelację nr 9081 była rozbudowana, lecz w wielu miejscach unikała merytorycznych konkretów. Zamiast rzeczowego odniesienia się do postawionych pytań otrzymaliśmy zestawienia katalogów sprzętu i ogólnych deklaracji, które nie rozwiewają narastających wątpliwości opinii publicznej.
Przede wszystkim pominięto kwestie tak zasadnicze jak:
wyjaśnienie niewykorzystania zaplanowanych środków na obronność (różnica między deklarowanymi 4,2% PKB a wykonanymi 3,7%),
brak podpisanych umów dotyczących kluczowych inwestycji przemysłowych w Polsce, np. produkcja czołgów K2PL (w ostatnich dniach media donoszą, że umowa ma być podpisana),
brak informacji o realnym stanie rezerw amunicyjnych,
brak strategicznej wizji zdolności ofensywnych – nie tylko obronnych,
zatajanie danych dotyczących stopnia realizacji szkoleń dla urzędników, dowódców, samorządowców,
milczenie na temat potencjalnych konsekwencji zmian politycznych w USA i ich wpływu na polską politykę bezpieczeństwa.
W czasach, gdy każdy dzień przynosi nowe doniesienia o eskalacji napięć, kolejne ćwiczenia wojskowe Federacji Rosyjskiej oraz działania sabotażowe wymierzone w infrastrukturę państw NATO, niedopuszczalne jest, by rząd unikał odpowiedzi na pytania dotyczące bezpieczeństwa państwa i obywateli. Interpelacja nie jest atakiem politycznym – jest formą demokratycznego nadzoru nad działaniami władzy wykonawczej przewidzianą w art. 115 Konstytucji RP.
Tym bardziej niezrozumiałe jest ignorowanie konkretów i brak odpowiedzi na najważniejsze pytania. Trudno oprzeć się wrażeniu, że odpowiedź na interpelację nr 9081 miała raczej charakter wizerunkowy niż informacyjny – skierowany do mediów, nie do Sejmu. Tymczasem to nie PR, lecz transparentność, kompetencja i planowanie strategiczne decydują o rzeczywistej odporności państwa.
Niepokój społeczny wzmaga również fakt, że Polska – wbrew wcześniejszym zapowiedziom obecnej ekipy rządzącej – nie osiąga poziomu lokalizacji zamówień w polskich zakładach na poziomie 50%, co osłabia nie tylko potencjał obronny, ale też gospodarkę i bezpieczeństwo dostaw. Zamiast budować samodzielność produkcyjną, Polska coraz bardziej uzależnia się od kontraktów zewnętrznych, przy czym tempo ich realizacji bywa wątpliwe.
Równie ważne są pytania o reakcję rządu na zmianę administracji w USA – a zatem o gotowość do prowadzenia realnej polityki strategicznej w warunkach niepewności międzynarodowej. Brak refleksji nad tym scenariuszem jest przejawem nieodpowiedzialności lub braku poważnej analizy.
W związku z powyższym ponawiam pytania, które zostały pominięte lub nie udzielono na nie satysfakcjonującej odpowiedzi:
1. Wydatki na obronność
Dlaczego w 2024 r. zrealizowano tylko 3,7% PKB na obronność, zamiast zapowiadanych 4,2%?
Na jakie cele przesunięto niewykorzystane środki?
2. Rezerwy amunicji
Jaki jest obecny poziom rezerw amunicji strategicznej (artyleria, czołgi, amunicja precyzyjna)?
Czy Polska jest w stanie prowadzić działania obronne dłużej niż 2 tygodnie bez wsparcia sojuszników?
Jakie są plany zwiększenia zapasów do 2026 roku?
3. Obecność wojsk francuskich i brytyjskich
Jakie dokładnie jednostki wojskowe (rodzaj, zadania) stacjonują w Polsce z ramienia Francji i Wielkiej Brytanii?
Czy podpisane porozumienia obejmują realne zobowiązania operacyjne tych państw w razie ataku?
4. Zdolności obronno-ofensywne
Czy Polska rozwija zdolności do precyzyjnych uderzeń dalekiego zasięgu w celu odpowiedzi na terytorium agresora?
Czy przewiduje się zakup lub rozwój systemów artylerii rakietowej zdolnej do uderzeń poza granicami kraju?
5. Realizacja szkolenia dla administracji
Ilu urzędników i samorządowców zostało realnie przeszkolonych do 30 czerwca 2025 r.?
Czy były to certyfikowane szkolenia zakończone egzaminem czy tylko pogadanki?
Jak wygląda harmonogram szkoleń na kolejne miesiące?
Czy planowane jest raportowanie publiczne ich realizacji?
6. Realizacja zasady „50% uzbrojenia w Polsce”
Jaki procent obecnie zakontraktowanego uzbrojenia i sprzętu wojskowego powstaje w polskich zakładach zbrojeniowych?
Dlaczego nie zrealizowano zasady 50% zakupów w polskich zakładach zbrojeniowych mimo wcześniejszych zapowiedzi?
7. Relacje z USA i administracją D. Trumpa
Czy Polska przygotowuje alternatywny scenariusz strategiczny na wypadek ograniczenia zaangażowania USA w Europie?
Dlaczego w umowie bilateralnej z Francją nie ma żadnej jakościowej różnicy, pogłębionej współpracy i gwarancji w porównaniu z gwarancjami NATO, a takowe istnieją w porozumieniu Francji z Niemcami i Wielką Brytanią czy Grecją?
8. Strategia odstraszania
Czy Polska posiada niezależną strategię odstraszania opartą na założeniu ograniczonej lub opóźnionej reakcji NATO?
Czy rozważana jest głębsza współpraca militarna w regionie (np. Trójmorze, państwa skandynawskie, sojusze bilateralne z państwami, które podzielają zagrożenie ze strony Rosji)?
Sekretarz stanu Paweł Bejda
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5473 znakówAl. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.658.2025/In-275-25/SL/SW
Warszawa, 27.08.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji Pana Posła Jarosława Sachajki oraz Pani Poseł Anny Gembickiej nr 11493 w sprawie
niewyjaśnionych zagadnień dotyczących stanu przygotowań obronnych Polski
w obliczu eskalacji zagrożenia ze strony Rosji
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację Pana Posła Jarosława
Sachajki oraz Pani Poseł Anny Gembickiej nr 11493 w sprawie niewyjaśnionych zagadnień dotyczących
stanu przygotowań obronnych Polski w obliczu eskalacji zagrożenia ze strony Rosji, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższych informacji.
Aktualnie na terytorium Polski przebywa ok. 300 francuskich żołnierzy realizujących zadania
w ramach misji wojskowej Unii Europejskiej do wsparcia Ukrainy - EUMAM UA. W odniesieniu do
obecności brytyjskiej, na terytorium Polski przebywa komponent wojskowy liczący ok. 700 żołnierzy
stacjonujących w ramach tzw. Wysuniętych Sił Lądowych (Forward Land Forces, FLF), stanowiących
element bojowych zdolności NATO do odstraszania.
W odniesieniu do kwestii porozumień i realnych zobowiązań w razie ataku zbrojnego, Polska podpisała
z Francją w Nancy w dniu 9 maja 2025 r. Traktat o wzmocnionej współpracy
i przyjaźni między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Francuską, który m.in. zobowiązuje Strony traktatu
do wzajemnej pomocy, w tym przy użyciu środków wojskowych w przypadku agresji na terytorium
jednej ze Stron. W odniesieniu do Wielkiej Brytanii trwają uzgodnienia nowego traktatu o współpracy z
Polską w obszarze bezpieczeństwa i obrony. W przypadku współpracy wojskowej Polski i USA informuję,
że jest ona ścisła i na bardzo dobrym poziomie, co potwierdza m.in. liczebność sił amerykańskich
stacjonujących w Polsce, stan współpracy zbrojeniowej, jak również częste kontakty kierownictwa
resortów obrony i sił zbrojnych obu państw. Od ponad 75 lat, USA były i są filarem NATO i
bezpieczeństwa w Europie. Polska zabiega, aby podejście amerykańskie do rozmieszczenia sił w Europie
w jak najbardziej optymalny sposób uwzględniało potrzeby bezpieczeństwa państwa polskiego.
Ponadto Polska uczestniczy w wielu formatach regionalnych, np. Trójmorze, Bukaresztańska Dziewiątka,
Grupa Północna. Z uwagi na stan bezpieczeństwa międzynarodowego w Europie, bezpieczeństwo i
obrona znajdują się wśród priorytetowych obszarów intensyfikacji współpracy formatów regionalnych.
Prowadzony jest także intensywny dialog z najważniejszymi partnerami europejskimi w ramach E5.
Wymienione formy współpracy, poprzez efekt synergii, wzmacniają kooperację w ramach NATO i UE
oraz potencjał odstraszania.
-- 1 of 2 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
2
Odnosząc się do kwestii zdolności obronno-ofensywnych, należy zwrócić uwagę, iż Polska aktywnie
bierze udział w inicjatywie European Long-Range Strike Approach (ELSA), której nadrzędnym celem jest
zwiększenie możliwości prowadzenia precyzyjnych uderzeń na duże odległości. Inicjatywa ta stanowi
strategiczną odpowiedź na wnioski płynące z trwającego konfliktu zbrojnego w Ukrainie, a w
szczególności dotyczące konieczności wyposażenia państw europejskich w nowoczesne systemy zdolne
do skutecznego i precyzyjnego rażenia celów na duże odległości. Jednocześnie realizowane są umowy
na dostawę wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych HOMAR-K, obejmujące także dostawę
pocisków precyzyjnego rażenia
o zasięgu do 290 km, a także umowa na dostawę pocisków powietrze-ziemia JASSM-ER.
W przedmiocie szkoleń obronnych zauważyć należy, iż zgodnie § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
31 października 2022 r. w sprawie szkolenia obronnego (Dz. U. poz. 2348), Minister Obrony Narodowej
planuje i organizuje kursy obronne i wyższe kursy obronne. Wyższe kursy obronne kierowane są do osób
zajmujących się kreowaniem rozwiązań systemowych
w obszarze bezpieczeństwa państwa oraz kierowaniem wykonywania zadań obronnych (w tym m.in.
ministrów, wojewodów, parlamentarzystów). Natomiast w kursach obronnych biorą udział osoby
wykonujące zadania obronne w podmiotach administracji publicznej, a także
u przedsiębiorców, na których nałożono obowiązek wykonywania takich zadań. Od wdrożenia
w 2022 r. nowej formuły przedmiotowych szkoleń obronnych do dnia 31 lipca 2025 r., przeszkolono
ponad 21 tysięcy uczestników, z czego ponad 300 osób ukończyło wyższy kurs obronny.
W odniesieniu do kwestii braku osiągnięcia poziomu zakładanych 50 % zakupów w polskich zakładach
zbrojeniowych należy wskazać, iż niniejszy stan spowodowany jest potrzebą ustanowienia nowych
zdolności, zgodnie z oczekiwaniami Sił Zbrojnych RP i trwającym procesem absorbcji technologii przez
polskie podmioty przemysłowego potencjału obronnego. Dzięki wdrażanym wielomiliardowym
inwestycjom w polski przemysł obronny konsekwentnie budowany jest potencjał krajowych zakładów,
co w kolejnych latach powinno pozwolić na sukcesywne zwiększanie poziomu udziału krajowej produkcji
w kontraktach zawieranych na rzecz Sił Zbrojnych RP. Należy zwrócić uwagę, iż w 2025 r. ponad połowa
wszystkich zawartych dotychczas umów podpisana została ze spółkami polskiego przemysłu obronnego.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --