Interpelacja w sprawie dumpingu cenowego, drastycznych obniżek w skupach owoców i braku ochrony polskich rolników - apel o natychmiastową interwencję i ustawowe zabezpieczenie interesu producentów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11492
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie dumpingu cenowego, drastycznych obniżek w skupach owoców i braku ochrony polskich rolników - apel o natychmiastową interwencję i ustawowe zabezpieczenie interesu producentów
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 01-08-2025
Szanowny Panie Premierze,
w sezonie 2025 mamy do czynienia z kolejnym, coraz brutalniejszym etapem praktyk cenowych stosowanych przez największych przetwórców działających na terenie Polski, takich jak Döhler+ (wcześniejszy SWZ i podmioty przejęte), Rauch, Austria Juice, Osmofrost oraz szereg podmiotów powiązanych kapitałowo z zachodnimi holdingami.
Od ponad 20 lat obserwujemy powtarzający się mechanizm: drastyczne, arbitralne obniżki cen w szczycie sezonu, tłumaczone rzekomym pogorszeniem jakości towaru, przestojami produkcyjnymi lub „zbyt dużym wolumenem“. W rzeczywistości mamy do czynienia z systemowym procederem mającym na celu złamanie rynku krajowego i wymuszenie cen skupu poniżej kosztów produkcji.
W tym roku proceder przybrał szczególnie rażące formy – na przełomie lipca i sierpnia 2025 roku ceny malin klasy przemysłowej (pw) spadły na rampach do poziomu 6,50 zł/kg, a na skupach lokalnych – nawet do 6,00 zł/kg. Klasa I potaniała do 7,50 zł/kg.
To poziom poniżej progu opłacalności wyliczanego na podstawie analiz instytutów rolniczych w 2023 roku – które jednoznacznie wskazywały, że koszt wyprodukowania kilograma malin nie może być niższy niż 7,60 zł/kg, nie licząc dodatkowych kosztów inflacyjnych, energii czy wzrostu płacy minimalnej w latach 2024 i 2025.
Początek sezonu – końcówka czerwca i początek lipca – dawał rolnikom nadzieję. Ceny malin klasy ekstra sięgały 12–13 zł/kg, a przemysłowej 10–11 zł/kg. Był to poziom, który pozwalał pokryć koszty, spłacić kredyty pomostowe, opłacić pracowników sezonowych i zrealizować minimalny zysk. Jednak w ciągu kilku dni lipca cena została obniżona o 2–3 zł/kg, co w praktyce zrujnowało kalkulacje setek tysięcy producentów.
Największym absurdem jest to, że maliny z Ukrainy były w wielu momentach droższe niż te skupowane w Polsce. W okresie największego dołka (ostatnie dni lipca) cena za najwyższą klasę malin na Ukrainie sięgała 8,90 zł/kg, podczas gdy u nas rolnik otrzymywał 6,00–7,50 zł.
Co więcej – to ten sam odbiorca. Te same firmy, które działają w Polsce, mają swoje spółki zależne w Mołdawii, Ukrainie i Serbii. Importują owoce po cenach rynkowych, ale od polskich producentów wymuszają dumping.
W Serbii producent malin dostaje równowartość 14–19 zł/kg w przeliczeniu na złotówki. Tłumaczeniem różnicy ma być zawartość brixów w koncentracie, która w Serbii sięga 12, ale w Polsce – w pierwszych partiach malin – było to 10–11, co nie usprawiedliwia różnicy o połowę.
Problemem fundamentalnym jest niemal całkowity brak polskiego kapitału w sektorze przetwórstwa owoców miękkich. Niemal wszystkie większe podmioty są kontrolowane przez podmioty zachodnie – w tym niemieckie, austriackie i holenderskie. Te same koncerny – przez spółki zależne – kontrolują rynek w krajach o znacznie niższych kosztach produkcji, z których bez ograniczeń importują towar do Polski.
Około 90% rynku przetwórstwa malin jest dziś kontrolowane przez kilka zagranicznych firm, które mogą w sposób arbitralny decydować o losie tysięcy rodzin.
Od 18 miesięcy mrożone są w Sejmie propozycje legislacyjne mające na celu:
wprowadzenie minimalnej ceny gwarantowanej (opartej o koszty produkcji),
obowiązek przejrzystych umów kontraktacyjnych.
Proponowane są również działania:
kontrola marż firm przetwórczych,
większa aktywność UOKiK wobec zmów cenowych i pozycji dominujących.
Niestety – projekty te są zamrażane przez większość sejmową w Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rząd i resort rolnictwa nie wykazują żadnej determinacji, by zaproponować swoje rozwiązania.
Od lat widać powtarzający się schemat:
sezon rozpoczyna się od cen akceptowalnych,
następnie następuje gwałtowna obniżka – tłumaczona przestojami, jakością, deszczem,
wtedy rolnicy rezygnują z dalszych zbiorów lub oddają towar poniżej kosztów,
rynek krajowy się załamuje – i wtedy na jesieni wjeżdża import z Ukrainy,
finalnie koncerny skupują towar po cenach ustalonych na własnych zasadach.
To nie rynek. To planowany sabotaż krajowej produkcji i łamanie zasad uczciwej konkurencji.
UOKiK jako organ odpowiedzialny za przeciwdziałanie nadużyciom pozycji dominującej oraz za ochronę rynku przed zmowami cenowymi powinien natychmiast:
przeprowadzić kontrolę różnic w marżach uzyskiwanych na polskich malinach i tych sprowadzanych z Serbii, Mołdawii i Ukrainy,
zbadać strukturę własnościową firm przetwórczych i ich powiązania z zagranicznymi holdingami,
sprawdzić, czy nie doszło do zmowy cenowej w zakresie obniżek skupu malin po 10 lipca 2025 r.,
opublikować analizę polityki cenowej głównych graczy od 2020 do 2025 roku – z zestawieniem zmian w cenach skupu i zyskach firm.
W kontekście opisanych wyżej skandalicznych praktyk cenowych oraz biernej postawy rządu wobec losu setek tysięcy polskich rolników szczególnie szokujące są wcześniejsze wypowiedzi liderów obecnej koalicji rządzącej – zwłaszcza polityków PSL i Koalicji Obywatelskiej – którzy jeszcze w 2023 roku, będąc w opozycji, grzmieli z sejmowej mównicy i scen protestów rolników, żądając natychmiastowej interwencji i deklarując pełne wsparcie dla producentów malin.
Krzysztof Paszyk (PSL) – w kontekście kryzysu malinowego 2023 r.:
„Nie ma naszej zgody na to, żeby polskiego rolnika grabiono. To, co dzieje się na rynku malin, to skandal. Potrzeba interwencji, a Krajowa Grupa Spożywcza powinna tu działać“ (wypowiedzi z lata 2023 r., dostępne m.in. na portalu wiadomoscirolnicze.pl).
Władysław Kosiniak-Kamysz (PSL):
„Polskie rolnictwo to nasz skarb, a rolnicy to filar gospodarki. Nie możemy pozwolić, by byli oszukiwani i okradani przez wielkie koncerny. Dotyczy to szczególnie sektora owoców miękkich, gdzie brak stabilności jest wręcz dramatyczny“ (konferencje prasowe 2023 r., kampania przedwyborcza PSL).
Czesław Siekierski (PSL, minister rolnictwa i rozwoju wsi po objęciu władzy mówił):
„Krajowa Grupa Spożywcza musi odzyskać swój strategiczny charakter. Będzie wspierać rolników, w tym producentów owoców miękkich, poprzez skup, przetwórstwo i poszukiwanie nowych rynków zbytu. Musi być narzędziem do budowania silnego polskiego sektora rolno-spożywczego.“ (wiosna 2024 r., wypowiedzi medialne, m.in. w TVP Info, Radiu Maryja, Polsat News).
Michał Kołodziejczak (KO, były wiceminister rolnictwa i rozwoju wsi):
„Będziemy interweniować na rynku owoców miękkich, bo to, co się dzieje, to skandal. KGS, jeśli będzie dobrze zarządzana, musi odegrać w tym kluczową rolę“ (jesień 2023 r. i wiosna 2024 r., rozmowy z RMF FM, Radio Zet, media społecznościowe).
„Polska musi chronić swój rynek. Musimy sprawdzić, co dzieje się z importem owoców miękkich, szczególnie z Ukrainy. Polscy rolnicy muszą mieć godziwą cenę za swoje produkty, a KGS ma być narzędziem do zapewnienia tej godziwej ceny“ (powtarzane publicznie deklaracje od jesieni 2023 r.).
Dziś, po 19 miesiącach rządów, z tych słów nie pozostało absolutnie nic. Nie ma interwencji KGS. Nie ma ustaw chroniących producentów. Nie ma ochrony przed dumpingiem z Ukrainy. Nie ma żadnego systemowego wsparcia dla plantatorów malin.
Czy te wszystkie wypowiedzi miały służyć wyłącznie zdobyciu władzy, bo „cóż szkodzi obiecać“?
Tym bardziej przerażająca jest dzisiejsza bierność, zamrażanie ustaw opozycji i brak jakiejkolwiek refleksji wobec rozpadu całego sektora. To już nie jest tylko brak strategii – to moralna zdrada rolników, którzy zaufali tym słowom i którzy teraz zostali pozostawieni samym sobie, z pustymi rachunkami i niezebranymi owocami.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo ma dane dotyczące kosztów produkcji malin w 2024 r. i 2025 r.? Czy są one uwzględniane przy analizie cen skupu?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie minimalnych cen referencyjnych lub progów alarmowych?
Czy rząd zamierza ograniczyć import owoców miękkich spoza UE w trakcie trwania sezonu zbiorów w Polsce?
Czy prezes UOKiK podejmie postępowanie w sprawie dumpingu i nadużywania pozycji dominującej przez koncerny przetwórcze?
Czy zostanie przeprowadzona kontrola powiązań właścicielskich między firmami przetwórczymi w Polsce a podmiotami działającymi na Ukrainie, w Mołdawii i Serbii?
Czy rząd analizuje wpływ polityki tych firm na upadek polskiego rolnictwa i konkurencyjności naszych producentów?
Czy władze planują systemowe wsparcie odbudowy przetwórstwa z udziałem polskiego kapitału? Jeżeli tak, to kiedy i jakie kwoty programów zamierzają uruchomić?
Dlaczego Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie proceduje projektów ustawowych mających chronić producentów przed arbitralnymi obniżkami cen?
Czy rząd planuje wprowadzenie obowiązku kontraktacji cenowej z góry, na wzór rozwiązań francuskich lub hiszpańskich?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie obowiązkowego publicznego rejestru cen skupu z podziałem na firmy i regiony?
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
17692 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 28 sierpnia 2025 r.
znak sprawy: DRE.po.058.4.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 11492
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11492 Posłów na Sejm RP, Pani Anny Gembickiej
i Pana Jarosława Sachajko, w sprawie dumpingu cenowego, drastycznych obniżek
w skupach owoców i braku ochrony polskich rolników, przekazuję poniższe
odpowiedzi.
1. Czy Ministerstwo posiada dane dotyczące kosztów produkcji malin w 2024 i 2025
roku? Czy są one uwzględniane przy analizie cen skupu?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) na bieżąco monitoruje sytuację
rynkową w sektorze owoców i warzyw, w tym także na rynku malin.
Od kilku lat w ramach wsparcia eksperckiego Instytut Ekonomiki Rolnictwa
i Gospodarki Żywnościowej – PIB opracowuje dla MRiRW ekspertyzy na temat oceny
kosztów produkcji wybranych produktów rolnych, w tym malin. Na podstawie
wstępnych analiz przeprowadzonych w 2025 r. stwierdzono, że w I połowie 2025 r.
(stan na czerwiec 2025 r.) koszty ogółem produkcji malin wzrosły o 6%.
Jednocześnie należy wskazać, że analizy rynkowe wskazują na wahania ceny skupu
owoców miękkich, w tym malin, w poszczególnych latach, spowodowane głównie
zmiennością wielkości zbiorów, ale też cen zbytu przetworów wytwarzanych z tych
owoców. Dominacja w rozdysponowaniu podaży dostaw do przetwórstwa decyduje
-- 1 of 9 --
o zasadniczym wpływie cen płaconych przez zakłady przetwórcze na opłacalność
produkcji większości owoców miękkich - w przypadku malin dostawy do przetwórstwa
stanowią ok. 80% podaży. Zmienność sytuacji na rynku owoców miękkich powoduje
znaczne wahania opłacalności produkcji.
2. Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie minimalnych cen referencyjnych lub
progów alarmowych?
Uprzejmie informuję, że odpowiedzi na analogiczne pytanie zostało udzielone
w odpowiedzi na interpelację nr 10434 z dnia 15 lipca 2025 r. oraz na interpelację
nr 10915 z dnia 5 sierpnia 2025 r.
3. Czy rząd zamierza ograniczyć import owoców miękkich spoza UE w trakcie trwania
sezonu zbiorów w Polsce?
Wspólna Polityka Handlowa Unii Europejskiej, a więc stosowanie środków
handlowych, w tym wszelkiego rodzaju ograniczeń importu z krajów trzecich, należy
do wyłącznych kompetencji Unii Europejskiej (UE). Środki takie wprowadzane
są decyzją instytucji unijnych przy wiodącej roli Komisji Europejskiej (KE).
Wprowadzane środki handlowe powinny być również zgodne z międzynarodowymi
zasadami handlu Światowej Organizacji Handlu (WTO) oraz zobowiązaniami
wynikającymi z umów handlowych z krajami trzecimi. Według tych zasad
podstawowym instrumentem ochrony krajowych producentów przed konkurencją
z importu są cła, przy czym ich poziom nie może przekraczać poziomu związanego
w ramach umów międzynarodowych. Możliwość stosowania zakazów importu czy
innych restrykcji dotyczy jedynie ściśle określonych sytuacji, zwłaszcza w stosunku
do produktów zagrażających zdrowiu i bezpieczeństwu ludzi, roślin i zwierząt. Przepisy
WTO oraz odpowiadające im przepisy UE dopuszczają możliwość zastosowania
specyficznych środków ochronnych (antydumpingowych, antysubsydyjnych, środków
przed nadmiernym importem) tylko w określonych okolicznościach i po spełnieniu
warunków przewidzianych w porozumieniach WTO. Wymagane jest np.
przeprowadzenie postępowania, które wykaże, że ma miejsce dumping, zakłócające
handel subsydiowanie lub nadmierny import (w zależności od rodzaju postępowania)
oraz że ww. okoliczności powodują szkodę u producentów na rynku UE. W warunkach
UE takie postępowanie prowadzi KE, a w kraju resortem odpowiedzialnym jest
Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Postępowanie takie wymaga zaangażowania
-- 2 of 9 --
producentów reprezentujących znaczącą część produkcji danego towaru. Ze względu
na ww. wymogi oraz duże rozdrobnienie produkcji w sektorze rolnym, wprowadzenie
przez UE tego typu środków w stosunku do towarów rolnych jest w praktyce bardzo
trudne i rzadkie.
Ewentualne wprowadzenie przez państwo członkowskie UE środków ograniczających
import w sposób jednostronny (tj. bez zgody KE) oraz bez uzasadnienia względami
dopuszczalnymi w świetle prawa UE i międzynarodowych zasad handlu (np. bez
wykazania, że taki środek jest konieczny dla ochrony zdrowia i bezpieczeństwa) wiąże
się z ryzykiem zaskarżenia takich działań przed sądami międzynarodowymi. Taki
jednostronny zakaz mógłby również wywołać działania odwetowe (formalne lub
nieformalne) ze strony państw objętych takimi restrykcjami i spowodować
wprowadzenie przez nie barier, w tym zamknięcie rynku, wobec polskiego eksportu
rolno-spożywczego.
MRiRW prezentuje na forum UE postulaty mające na celu ochronę wrażliwych
sektorów rynku rolnego, w tym sektora owoców miękkich, przed nadmiernym
importem spoza UE. Jednocześnie uwzględniając ww. uwarunkowania kompetencyjne
i prawne, zwracamy uwagę, aby nasze postulaty mieściły się w ramach wynikających
z przepisów UE i zobowiązań międzynarodowych.
W dyskusjach na unijnym forum dotyczących negocjacji handlowych z państwami
spoza UE MRiRW stale podkreśla potrzebę uwzględnienia mechanizmów ochronnych
w zobowiązaniach dotyczących liberalizacji stawek celnych we wrażliwych sektorach
rynku rolnego. Podkreślamy również, że preferencje taryfowe w dostępie do unijnego
rynku powinny być uwarunkowane dostosowaniem partnerów z krajów trzecich
do obowiązujących w UE wymogów zrównoważonej produkcji rolnej.
Nie wszystkie nasze postulaty udało się zrealizować, ale część z nich jest uwzględniana,
przykładowo:
W komunikacie „Wizja dla rolnictwa i żywności” KE zapowiada rozpoczęcie prac
celem większego dostosowania produktów importowanych z krajów trzecich
do obowiązujących w UE wymogów produkcji w zakresie dobrostanu zwierząt
i pestycydów.
Przedstawiony przez KE projekt porozumienia z Ukrainą w sprawie nowych
warunków handlu na podstawie art. 29 Układu o stowarzyszeniu UE-Ukraina
-- 3 of 9 --
przewiduje, że przyznane w porozumieniu dodatkowe wielkości kontyngentów
taryfowych mają być uwarunkowane dostosowaniem przez Ukrainę swoich przepisów
do unijnych wymogów produkcji w obszarze dobrostanu zwierząt, stosowania
pestycydów, czy leków weterynaryjnych. Niedopełnienie tego wymogu w ciągu trzech
lat może być podstawą do wycofania przez UE dodatkowych preferencji przyznanych
w porozumieniu.
Popieramy te zapowiedzi i będziemy monitorować ich realizację. Wprowadzenie
wymogu większego dostosowania partnerów handlowych UE do unijnych przepisów
w zakresie pestycydów przyczyniłoby się do poprawy warunków konkurowania
unijnych producentów z importowanymi spoza UE owocami miękkimi i innymi
produktami roślinnymi.
4. Czy Prezes UOKiK podejmie postępowanie w sprawie dumpingu i nadużywania
pozycji dominującej przez koncerny przetwórcze?
Uprzejmie informuję, że odpowiedź Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów na pytanie nr 4 stanowi załącznik nr 1.
5. Czy zostanie przeprowadzona kontrola powiązań właścicielskich między firmami
przetwórczymi w Polsce, a podmiotami działającymi na Ukrainie, w Mołdawii i Serbii?
Dane dotyczące powiązań właścicielskich są ogólnodostępne i podawane
do publicznej wiadomości przez te podmioty (np. na stronach internetowych).
6. Czy rząd analizuje wpływ polityki tych firm na upadek polskiego rolnictwa
i konkurencyjności naszych producentów?
MRiRW nie bada i nie analizuje powiązań właścicielskich podmiotów działających
w sektorze rolno-przetwórczym. Przedmiotem analiz MRiRW są zachowania rynkowe,
które wpływają na sytuację popytowo-podażową w ww. branży.
7. Czy władze planują systemowe wsparcie odbudowy przetwórstwa z udziałem
polskiego kapitału? Jeżeli tak to kiedy i jakie kwoty programów zamierza uruchomić?
Wsparcie rozwoju przetwórstwa rolno-spożywczego w Polsce nakierowane jest
przede wszystkim na rozwój mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), które
należą do polskiego kapitału i są głównym odbiorcą produktów rolnych wytwarzanych
przez lokalnych producentów, co wpływa na integrację kluczowych ogniw łańcucha
żywnościowego (rolnik – przetwórca). Lokalne przetwórstwo odgrywa kluczową rolę
-- 4 of 9 --
w zagospodarowywaniu surowców rolnych wytwarzanych na obszarach wiejskich.
Sektor przetwórstwa MŚP stanowią przede wszystkim polskie firmy.
Wsparcie środkami publicznymi dla poszczególnych sektorów przemysłu
spożywczego miało różny wymiar, lecz znaczenie tego wsparcia nie było nigdy
głównym źródłem finansowania rozwoju sektora. Głównym źródłem dochodów
pozwalających na rozwój firm były wypracowane zyski firm, dzięki funkcjonowaniu
na wspólnym rynku europejskim, a w dalszej kolejności wsparcie ze środków UE.
Od 2022 r. realizowane były mechanizmy wsparcia dotyczące inwestycji A1.4.1
w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) „Inwestycje
na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz
budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu”. Wdrażane są następujące
instrumenty dla rolników w tym zakresie:
1) przetwarzania lub wprowadzania do obrotu/zbywania produktów
rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury w ramach
rolniczego handlu detalicznego (RHD), sprzedaży bezpośredniej i
działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej (MOL)– tzw. „małe
przetwórstwo” (budżet – 492 mln zł),
2) zakupu i montażu silosów wraz z wyposażeniem (budżet – 392,2 mln zł).
Ponadto dla sektora rolno-spożywczego realizowane są instrumenty w zakresie:
1) przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa
lub akwakultury przez mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) (budżet
programu – 3,624 mld zł),
2) przechowywania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych,
rybołówstwa lub akwakultury oraz artykułów rolno-spożywczych – wsparcie
inwestycji przez tzw. centra przechowalniczo-dystrybucyjne oraz regionalne
rolno-spożywcze rynki hurtowe (budżet programu – 1,717 mld zł).
Po zakończeniu KPO dla sektora przetwórczego przewidziano wsparcie, które będzie
realizowane z Planu Strategicznego WPR 2023-2027 w ramach Interwencji I.10.6.1
Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) – w gospodarstwie (Budżet: 51
mln EUR) i I.10.7.1 Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) - poza
gospodarstwem (Budżet: 204 mln EUR).
-- 5 of 9 --
Nabór w ramach interwencji I.10.6.1 planowany jest na I półrocze 2026 r. Wsparcie
w ramach tej interwencji jest nakierowane na realizację działań inwestycyjnych, które
mają wzmocnić pozycję rynkową rolników/mikroprzedsiębiorców, a także wpłynąć
na dywersyfikację i skracanie etapów łańcucha żywnościowego. Pomoc udzielana jest
na inwestycje materialne i niematerialne dotyczące przetwarzania lub
sprzedaży/zbywania produktów rolnych oraz wytwarzania produktów nierolnych,
z wyłączeniem produktów rybołówstwa i akwakultury. Pomoc realizowana będzie
w formie płatności ryczałtowej lub refundacji. W odniesieniu do:
1) zakładania i prowadzenia RHD – ryczałt na jednego beneficjenta w okresie
realizacji interwencji wynosi w zależności od wielkości operacji – nie więcej niż:
30 000 zł lub 60 000 zł lub 120 000 zł, przy czym wysokość ryczałtu wynosi
maksymalnie 65% kosztów operacji;
2) zakładania działalności gospodarczej/MOL w zakresie przetwarzania
produktów rolnych – ryczałt na jednego beneficjenta w okresie realizacji
interwencji wynosi w zależności od wielkości operacji - nie więcej niż: 30 000
zł lub 60 000 zł lub 120 000 zł, przy czym wysokość ryczałtu wynosi
maksymalnie 65% kosztów operacji;
3) kontynuacji prowadzenia działalności gospodarczej/MOL przez
mikroprzedsiębiorcę – refundacja na jednego beneficjenta w okresie realizacji
interwencji wynosi maksymalnie 500 000 zł, zaś intensywność pomocy
w formie refundacji wynosi do 50% kosztów kwalifikowalnych operacji.
Nabór w ramach interwencji I.10.7.1 planowany jest na I półrocze 2026 r. Wsparcie
w ramach tej interwencji jest nakierowane na realizację działań inwestycyjnych, które
mają wzmocnić pozycję rynkową sektora MŚP na obszarach wiejskich (na rynkach
lokalnych), wpłynąć na dywersyfikację i skracanie etapów łańcucha żywnościowego,
a także promować współpracę w ramach łańcucha wartości poprzez obowiązek
podpisywania umów na dostawy pomiędzy rolnikami a przemysłem przetwórczym.
Pomoc udzielana będzie na inwestycje materialne i niematerialne dotyczące
przetwarzania lub sprzedaży/zbywania produktów rolnych oraz wytwarzania
produktów nierolnych, z wyłączeniem produktów rybołówstwa i akwakultury.
Pomoc przyznawana w ramach przedmiotowego wsparcia będzie przyznawana
w dwóch obszarach: Obszar A - przetwórstwo i wprowadzanie do obrotu produktów
rolnych (MŚP), Obszar B - przetwórstwo i wprowadzanie do obrotu ekologicznych
-- 6 of 9 --
produktów rolnych (MŚP). W ramach interwencji wspierane będą inwestycje
materialne i niematerialne dotyczące:
budowy budynków lub budowli,
zakupu technologii na cele dotyczące przetwarzania produktów rolnych lub
wprowadzania do obrotu produktów rolnych (w tym przechowywania, sortowania,
pakowania, przygotowania do sprzedaży – wyłącznie w przypadku zorganizowanych
form współpracy rolników),
ochrony środowiska,
infrastruktury do przetwarzania odpadów żywnościowych na biokomponenty lub
przetwarzania produktów ubocznych powstałych przy wytwarzaniu produktów
rolnych.
W odniesieniu do inwestycji realizowanych przez mikro, małe i średnie
przedsiębiorstwa (MŚP) - pomoc przyznana jednemu beneficjentowi w formie
refundacji w okresie realizacji Programu przewidziano maksymalnie 10 000 000 zł.
Minimalna kwota pomocy na realizację operacji będzie wynosić 100 000 zł.
8. Dlaczego komisja rolnictwa nie proceduje projektów ustawowych mających
chronić producentów przed arbitralnymi obniżkami cen?
MRiRW nie ma wpływu na tryb działania i plan prac Sejmowej Komisji Rolnictwa
i Rozwoju Wsi. Pytania w tej sprawie należy kierować do przewodniczącego
ww. Komisji.
9. Czy rząd planuje wprowadzenie obowiązku kontraktacji cenowej z góry, na wzór
rozwiązań francuskich lub hiszpańskich?
W gospodarce wolnorynkowej najkorzystniejszym sposobem zapewnienia zbytu jest
nawiązanie trwałych związków z odbiorcami (zakładami przetwórczymi) w formie
umów kontraktacji czy umów długoterminowych. Ten sposób daje możliwość
stabilizacji w dłuższym okresie warunków produkcji i zbytu, co dla rolników
ukierunkowanych na produkcję rynkową jest sprawą najważniejszą.
Umowy kontraktacyjne zawierane są w oparciu o przepisy zawarte w ustawie z dnia
23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Na ich podstawie zawieranie umów
kontraktacyjnych odbywa się na zasadach dobrowolności. Dlatego Ministerstwo
Rolnictwa i Rozwoju Wsi stale zachęca zarówno rolników jak i podmioty nabywające
-- 7 of 9 --
produkty rolne do zawierania długoterminowych umów na dostarczanie produktów
rolnych.
Przykładowy wzór umowy kontraktacji, opracowany przez MRiRW, UOKIK, KOWR
oraz przedstawicieli sektora rolnego znajduje się pod adresem na stronie internetowej
MRiRW:
https://www.gov.pl/web/kowr/przykladowy-wzor-umowy-kontraktacji-w-sektorze-
owocow
Należy podkreślić, że pomimo braku ustawowego obowiązku kontraktacji produkcji
istnieją rynki, np. warzyw, ziemniaków czy buraków cukrowych i tytoniu, na których
zdecydowana większość dostaw realizowana jest w ramach umów kontraktacyjnych,
wypracowanych przez dostawców i odbiorców produktów.
Wskazać również należy, że ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych
rynków rolnych od 3 października 2015 r. został wprowadzony obowiązek zawarcia
pisemnej umowy pomiędzy producentem produktów rolnych, a pierwszym nabywcą
i dotyczy sektorów produktów rolnych: zboża, burak cukrowy, mleko surowe, chmiel,
len i konopie, owoce i warzywa, tytoń, wołowina i cielęcina, wieprzowina, baranina
i kozina, jaja, mięso drobiowe. Przepisy stanowią, że umowa ma być podpisana przed
dostawą, nie określają jednak w jakim terminie.
10. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie obowiązkowego publicznego rejestru
cen skupu z podziałem na firmy i regiony?
MRiRW nie planuje wprowadzenia takiego rejestru, natomiast regularnie co tydzień
w biuletynach informacyjnych dla rynku owoców i warzyw publikowane są aktualne
informacje o średnich cenach owoców m.in. skupowanych do przetwórstwa, jak
również sprzedawanych na rynkach hurtowych. Dane dotyczące cen są zbierane
w ramach Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej (ZSRIR)
działającego w MRiRW. Zagadnienia monitoringu cen artykułów rolno-spożywczych
(w tym owoców) w Polsce zostały uregulowane przepisami ustawy z dnia 30 marca
2001 r. o rolniczych badaniach rynkowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1160). Natomiast
szczegółowy zakres badań rynkowych określony jest w rozporządzeniu Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 marca 2021 r. w sprawie zbieranych danych
rynkowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2498). Zakres i częstotliwość obecnie prowadzonych
badań są również zgodne z obowiązującymi przepisami. Głównym źródłem danych dla
ZSRIR są wskazani przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedsiębiorcy dokonujący
-- 8 of 9 --
zakupu lub sprzedaży produktów objętych badaniem cen zgodnie z obowiązującymi
przepisami. W przypadku owoców i warzyw badaniami rynkowymi objęte są obszary
zakupu oraz sprzedaży przez organizacje producentów oraz przez zakłady
przetwórcze. Są to wystarczające dane, aby na bieżąco monitorować sytuację na rynku
oraz móc ją analizować. Aktualnie nie ma podstawy prawnej do prowadzenia przez
MRiRW takiego rejestru.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Załączniki:
1. pismo Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 9 of 9 --