Interpelacja w sprawie dedykowanej taryfy lub innych instrumentów wsparcia gospodarstw domowych wykorzystujących pompy ciepła
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11407
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie dedykowanej taryfy lub innych instrumentów wsparcia gospodarstw domowych wykorzystujących pompy ciepła
Zgłaszający: Maria Małgorzata Janyska, Krystyna Sibińska, Piotr Głowski
Data wpływu: 31-07-2025
Szanowna Pani Minister,
coraz więcej gospodarstw domowych w Polsce decyduje się na wymianę tradycyjnych, emisyjnych źródeł ciepła na pompy ciepła – urządzenia nowoczesne, bezemisyjne i zgodne z europejskimi celami klimatycznymi.
Mimo pozytywnego wpływu na środowisko użytkownicy pomp ciepła nadal ponoszą stosunkowo wysokie koszty eksploatacji, głównie związane z ceną energii elektrycznej. Brak dedykowanych rozwiązań finansowych może skutecznie zniechęcać kolejne gospodarstwa do przechodzenia na tę technologię, co spowalnia proces odejścia od węgla i innych paliw kopalnych w sektorze mieszkaniowym.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy rozważane są rozwiązania, które mogłyby obniżyć koszt energii elektrycznej zużywanej przez pompy ciepła, np. w postaci dedykowanej taryfy dystrybucyjnej lub sprzedażowej?
Czy rząd przewiduje dodatkowe instrumenty wsparcia (np. podatkowe, finansowe, administracyjne) dla osób fizycznych, które zdecydowały się na ekologiczne źródła ogrzewania, aby wyrównać szanse i nagradzać proklimatyczne postawy?
Czy prowadzone są analizy dotyczące wpływu popularyzacji pomp ciepła na krajowe zużycie energii elektrycznej oraz jak planowana jest adaptacja infrastruktury energetycznej do tej zmiany?
Czy i jakie inne instrumenty finansowe i regulacyjne są planowane w celu zwiększenia liczby gospodarstw domowych korzystających z pomp ciepła?
Czy rozważane są zmiany w systemie rozliczeń prosumenckich dla gospodarstw, które łączą pompę ciepła z instalacją fotowoltaiczną?
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16631 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DPN-WWM.050.48.2025.BK
3939188.15840439.12754535
Warszawa, 25-08-2025
Dotyczy: odpowiedź na interpelację Posłanek Marii Małgorzaty Janyskiej i Krystyny
Sibińskiej oraz Posła Piotra Głowskiego (znak: K10INT11407).
Temat: wsparcie gospodarstw domowych wykorzystujących pompy ciepła
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji nr K10INT11407.
1. Czy rozważane są rozwiązania, które mogłyby obniżyć koszt energii elektrycznej zużywanej
przez pompy ciepła, np. w postaci dedykowanej taryfy dystrybucyjnej lub sprzedażowej?
Obecnie obowiązujące regulacje i rozwiązania przewidują mechanizmy wspierające
odbiorców wykorzystujących energię elektryczną do celów grzewczych, w tym
użytkowników pomp ciepła.
Zgodnie z § 6 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie sposobu
kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią elektryczną1
przedsiębiorstwa energetyczne są zobligowane do skalkulowania stawek opłat sieciowych
dla odrębnej grupy taryfowej, tj. odbiorców w gospodarstwach domowych zużywających
energię elektryczną do ogrzewania, w tym użytkowników pomp ciepła. Jest to grupa
taryfowa potocznie określana mianem „taryfy antysmogowej”. W taryfie antysmogowej
stosowany jest obniżony składnik zmienny stawki sieciowej, który obowiązuje w
odniesieniu do wolumenu energii elektrycznej zużytego ponad wielkość wolumenu z roku
poprzedniego. W taryfie antysmogowej obowiązują obniżone stawki za usługi dystrybucji w
godz. 22.00-6.00. Okres ten jest skorelowany z najniższym dobowym zapotrzebowaniem na
energię w krajowym systemie elektroenergetycznym (KSE).
Wprowadzenie rozwiązania w takim kształcie miało na celu wykorzystanie polityki
taryfowej do łagodzenia krzywych zapotrzebowania przy coraz bardziej napiętym bilansie
mocy w systemie, szczególnie w okresach występowania niskich temperatur, poprzez
zachęcanie niższymi stawkami opłat do zwiększania zapotrzebowania w godzinach poza
szczytowymi obciążeniami w KSE. W pozostałych godzinach doby obowiązują stawki z
jednostrefowej grupy taryfowej G11.
1 Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 29 listopada 2022 r. w sprawie sposobu
kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią elektryczną (Dz. U. z 2024 r.
poz. 904)
-- 1 of 6 --
Niemniej od czasu wprowadzenia tej regulacji na rynku energii elektrycznej zaszły liczne
zmiany, wprowadzone zostały nowe instrumenty i mechanizmy sprzyjające integracji
energii z odnawialnych źródeł energii do systemu elektroenergetycznego.
W kontekście rosnącej roli odnawialnych źródeł energii oraz technologii takich jak pompy
ciepła, wprowadzone zostały nowe grupy taryfowe przez operatorów systemów
dystrybucyjnych, co stanowi istotny krok w kierunku zwiększenia elastyczności i
efektywności krajowego systemu elektroenergetycznego. Przykładem takim jest taryfa
G13s dla TAURON Dystrybucja S.A., w której strefy doby zostały dostosowane do cyklu
produkcji energii z OZE, głównie fotowoltaiki, co może sprzyjać optymalizacji zużycia przez
odbiorców stosujących pompy ciepła. Z kolei czterostrefowa taryfa G14Dynamic, również
wdrożona przez TAURON Dystrybucja S.A., pozwala lepiej dopasować pobór energii do
rzeczywistego obciążenia systemu, wskazywanego m.in. w aplikacji Energetyczny Kompas.
Takie rozwiązania nie tylko pozwalają na racjonalne zarządzanie energią i wpływ na
ponoszone koszty, ale też wspierają stabilność sieci oraz realizację celów transformacji
energetycznej. Są to instrumenty promujące użytkowanie pomp ciepła dzięki specjalnym
taryfom.
Obniżeniu kosztów energii elektrycznej służy także możliwość korzystania z umów z ceną
dynamiczną. W umowach z ceną dynamiczną, ceny rozliczeniowe energii elektrycznej
kształtowane są w oparciu o aktualne notowania giełdowe. W przypadku możliwości
dostosowania profilu zużycia do zmieniających się cen w poszczególnych godzinach doby,
odbiorca poniesie niższe koszty energii elektrycznej niż na umowie ze stałą ceną o każdej
porze dnia.
W Polsce obowiązuje system rozliczeń prosumentów net-billing, który promuje auto
konsumpcję, czyli zużycie energii w momencie jej produkcji. W przypadku użytkowników
pomp ciepła może to oznaczać konieczność dostosowania pracy urządzeń do godzin
największej produkcji energii z posiadanej mikroinstalacji, np. poprzez wykorzystanie
nadwyżek do podgrzewania ciepłej wody użytkowej lub wspomagania ogrzewania.
2. Czy rząd przewiduje dodatkowe instrumenty wsparcia (np. podatkowe, finansowe,
administracyjne) dla osób fizycznych, które zdecydowały się na ekologiczne źródła
ogrzewania, aby wyrównać szanse i nagradzać proklimatyczne postawy?
Osoby decydujące się na montaż pompy ciepła mogą korzystać z dofinansowań
oferowanych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(NFOŚiGW) w ramach następujących programów priorytetowych skierowanych do
beneficjentów indywidualnych: programu priorytetowego „Moje Ciepło” oraz programu
priorytetowego „Czyste Powietrze”.
Program „Moje Ciepło” daje możliwość uzyskania dotacji na pompę ciepła dla właścicieli
nowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Kwalifikują się nie tylko budynki w
trakcie budowy, ale również te, dla których złożono zawiadomienie o zakończeniu budowy
lub złożono wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie po 1 stycznia 2021 r.
Dofinansowaniu podlega zarówno zakup i montaż powietrznej pompy ciepła
(powietrze/powietrze lub powietrze/woda), jak i gruntowej pompy ciepła (grunt/woda lub
woda/woda).
Dzięki programowi priorytetowemu „Czyste Powietrze”, który wdraża NFOŚiGW we
współpracy z wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej
(WFOŚiGW) od września 2018 r., beneficjenci mogą uzyskać dotacje na różne rodzaje
pomp ciepła (powietrze/woda, powietrze/ powietrze, gruntowe pompa ciepła o
podwyższonej klasie efektywności energetycznej). Wysokość dotacji w programie jest
-- 2 of 6 --
uzależniona od dochodu beneficjenta i standardu energetycznego nieruchomości.
Dofinansowanie dla pomp w formie dotacji wynosi od 4 480 zł do maksymalnie 18 000 zł
dla podstawowego poziomu dofinansowania oraz od 11 200 zł do maksymalnie 45 000 zł
dla najwyższego poziomu dofinansowania, w zależności od rodzaju zainstalowanej pompy.
Od kilku lat w ramach podatkowego instrumentu wsparcia Państwo Polskie promuje tych
podatników, którzy podejmują proekologiczne działania. Dzięki obowiązującej od 1
stycznia 2019 r. uldze termomodernizacyjnej możliwe jest odzyskanie części kosztów
poniesionych na zakup i montaż pompy ciepła.
Z ulgi termomodernizacyjnej mogą skorzystać podatnicy opodatkowujący swoje dochody
według skali podatkowej, według jednolitej 19 % stawki podatku dla przedsiębiorców, a
także podatnicy opłacający ryczałt od przychodów 2/3 ewidencjonowanych, będący
jednocześnie właścicielami lub współwłaścicielami budynku mieszkalnego
jednorodzinnego. Warunkiem zastosowania ulgi termomodernizacyjnej jest realizacja
przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w budynku mieszkalnym jednorodzinnym,
którego podatnik jest właścicielem lub współwłaścicielem. Łączna kwota odliczenia nie
może przekroczyć 53 000 zł w odniesieniu do wszystkich realizowanych przedsięwzięć
termomodernizacyjnych we wszystkich budynkach, których podatnik jest właścicielem lub
współwłaścicielem. Wydatki podlegające odliczeniu w ramach ulgi termomodernizacyjnej
(tj. materiały budowlane, urządzenia i usługi) są ściśle określone i zawarte w
rozporządzeniu2.
Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 129a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych3
wolne od podatku dochodowego są świadczenia, w szczególności dotacje oraz kwoty
umorzonych pożyczek, otrzymanych ze środków NFOŚiGW lub WFOŚiGW, na
przygotowanie dokumentacji oraz realizację przedsięwzięcia, w tym otrzymane ze środków
udostępnionych bankom, zgodnie z art. 411 ust. 10 ustawy Prawo ochrony środowiska4.
Zatem ewentualne dotacje na sfinansowanie pomp ciepła, pochodzące z powyższych
środków, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
3. Czy prowadzone są analizy dotyczące wpływu popularyzacji pomp ciepła na krajowe zużycie
energii elektrycznej oraz jak planowana jest adaptacja infrastruktury energetycznej do tej
zmiany?
Rozwój rynku pomp ciepła jest kluczowy dla transformacji energetycznej, poprawy jakości
powietrza i dekarbonizacji sektora ogrzewnictwa. Aby przyspieszyć dany proces konieczna
jest popularyzacja nowoczesnych rozwiązań i ścisła koordynacja działań eliminujących
bariery technologiczne, finansowe i administracyjne. Aktualizacja dokumentu
strategicznego pn. Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r. z perspektywą do
2040 r. (KPEiK) wychodzi naprzeciw tym potrzebom i wskazuje konkretne działania,
rozłożone w czasie na wiele lat. Założenia mają na celu poprawę jakości życia obywateli,
postęp technologiczny i budowę długofalowego bezpieczeństwa żywnościowego,
energetycznego i ekonomicznego, a w konsekwencji osiągnięcie neutralności klimatycznej.
Zrównoważony rozwój sektora energii oraz działania związane z ochroną środowiska są
niezbędne dla wzmacniania krajowej gospodarki i budowania jej konkurencyjności. Projekt
KPEiK wśród wielu działań horyzontalnych, aby osiągnąć założone cele, wymienia:
2 Rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie określenia
wykazu rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięć
termomodernizacyjnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 273)
3 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163
z późn. zm.)
4 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647)
-- 3 of 6 --
· dążenie do obniżenia kosztów inwestycyjnych i eksploatacyjnych w przypadku
wykorzystania pomp ciepła jako głównego źródła ogrzewania,
· prowadzenie szeroko zakrojonej termomodernizacji budynków,
· uproszczenie procedur administracyjnych poprzez wprowadzenie jednolitych
wytycznych dotyczących instalacji i eksploatacji pomp ciepła, czy
· zapewnienie ogólnopolskiej kampanii informacyjnej, która wyeliminuje dezinformację
i dostarczy konsumentom rzetelnych danych o korzyściach wynikających z
użytkowania pomp ciepła.
Jednym z istotnych działań jest także modernizacja sieci oraz wdrożenie mechanizmów
elastyczności, aby umożliwić pełną integrację pomp ciepła z systemem
elektroenergetycznym, która pozwoli na optymalne wykorzystanie energii odnawialnej.
Powołany przez Bank Gospodarstwa Krajowego i Ministerstwo Klimatu i Środowiska we
wrześniu 2024 r. Fundusz Wsparcia Energetyki (FWE) to element szerokiego ekosystemu
finansowania transformacji energetycznej Polski, w ramach którego angażowane są środki
m.in. z KPO, Funduszu Modernizacyjnego, funduszy unijnych, jak program FEnIKS.
W maju br. Enea S.A. uzyskała ponad 9 mld zł pożyczki na budowę nowych linii
elektroenergetycznych i modernizację istniejących. Dzięki środkom z KPO dofinansowanie
uzyskały dwa projekty realizowane przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne. Łączna
wartość projektów wynosi ponad 1,6 mld zł, a dofinansowanie ze środków KPO
to aż 1,3 mld zł. To największe wsparcie unijne dla sieci przesyłowych w historii PSE.
Wcześniej, w marcu 2025 r., umowy zawarły spółki z Grupy PGE – PGE Dystrybucja oraz
PGE Energetyka Kolejowa. Ich wartość to ponad 30 mld zł, a - licząc razem z umową z Eneą
S.A. - łącznie niemal 40 mld zł.
Program FWE z budżetem 70 mld zł to realna odpowiedź na potrzebę przekształcenia
polskiego systemu energetycznego z systemu pasywnego w system dwukierunkowy,
w którym ważną rolę będą odgrywali odbiorcy energii, a system był zdolny do odbioru
energii ze źródeł wytwórczych oraz do zapewniania odpowiedniego jej rozpływu
w systemie.
4. Czy i jakie inne instrumenty finansowe i regulacyjne są planowane w celu zwiększenia liczby
gospodarstw domowych korzystających z pomp ciepła?
Pompy ciepła stanowią istotny element transformacji energetycznej w kierunku
niskoemisyjnego ogrzewnictwa indywidualnego, a ich rosnąca popularność znajduje
odzwierciedlenie zarówno w programach wsparcia inwestycyjnego (program priorytetowy
„Czyste Powietrze”), jak i w działaniach regulacyjnych prowadzonych przez właściwe
instytucje.
W związku z rozwojem rynku odnawialnych źródeł energii, w tym pomp ciepła, resort
klimatu i środowiska prowadzi analizy, aby zidentyfikować potrzeby obywateli w zakresie
inwestycji w nowoczesne źródła ciepła. W ramach prowadzonych analiz właściwy resort,
rozważy możliwość uruchomienia nowych instrumentów wsparcia np. w formule
pilotażowej.
Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych
innych ustaw5 jesteśmy zobligowani do wydania nowego rozporządzenia w sprawie
sposobu kształtowania i kalkulacji taryf dla energii elektrycznej oraz sposobu rozliczeń w
5 Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. 2023 r. poz. 1681)
-- 4 of 6 --
obrocie energią elektryczną do końca września 2026 r. Zatem, przygotowanie nowego
rozporządzenia otworzy przestrzeń na zmiany, w tym w zakresie taryf dla odbiorców
końcowych w gospodarstwach domowych czy możliwości wdrożenia dodatkowych
instrumentów promujących użytkowanie pomp ciepła. Niemniej muszą one być w zgodzie
z przepisami prawa unijnego, dotyczącymi pomocy publicznej oraz jednolitego rynku
energii.
Istnieje możliwość zaproponowania dedykowanych narzędzi wsparcia jeżeli prowadzone
oceny systemu wsparcia i analiza sytuacji potwierdzą taką potrzebę i zasadność.
Ewentualne rozwiązania będą miały na celu zwiększenie efektywności odnawialnych źródeł
energii oraz zapewnienie ich większej dostępności lub opłacalności. Najwcześniej będzie
to możliwe na przełomie 2026 i 2027 roku.
5. Czy rozważane są zmiany w systemie rozliczeń prosumenckich dla gospodarstw, które łączą
pompę ciepła z instalacją fotowoltaiczną?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wprowadziło już korzystne rozwiązania dla
prosumentów w ustawie z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o odnawialnych
źródłach energii oraz niektórych innych ustaw6.
Prosumenci, którzy wytworzyli i wprowadzili do sieci energię elektryczną po raz pierwszy
do dnia 1 lipca 2024 r. są rozliczani w oparciu o rynkową miesięczną cenę energii
elektrycznej (RCEm). Jednocześnie prosumenci ci mogą, składając stosowne oświadczenie
do sprzedawcy energii, zmienić sposób rozliczeń na rozliczenie w oparciu o rynkową
tzw. godzinową cenę energii elektrycznej (RCE). Zachętą do pozostania przy obowiązującej
godzinowej cenie energii (RCE) jest możliwość zwiększenia wartości zwrotu
niewykorzystanych przez prosumenta środków za wprowadzoną do sieci energię
elektryczną w okresie kolejnych 12 miesięcy (tzw. nadpłaty) do 30%. Jeżeli natomiast dany
prosument zdecyduje się nadal stosować dotychczasowy sposób rozliczeń, wysokość
zwrotu jego nadpłaty nie ulegnie podwyższeniu i jak dotychczas będzie wynosić do 20%
wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego
dotyczy zwrot nadpłaty.
Dodatkowo zmodyfikowano mechanizm rozliczeń prosumentów poprzez zwiększenie
wartości depozytu prosumenckiego dotyczącego danego miesiąca kalendarzowego o
współczynnik 1,23 i przyporządkowanie tej kwoty do konta prosumenckiego w kolejnym
miesiącu kalendarzowym. W efekcie tych zmian wzrosła opłacalność rozliczeń w systemie
net-billing, poprzez zmniejszenie różnicy między rynkową ceną energii dla prosumenta
energii odnawialnej a oferowaną stawką z taryfy operatora. Dzięki tym zmianom nadwyżki
energii wyprodukowane w miesiącach letnich, kiedy produkcja z paneli fotowoltaicznych
jest najwyższa, są rozliczane korzystniej i zwiększają w sposób znaczący wartość depozytu
prosumenckiego. Po zakończeniu sezonu letniego, środki te zmniejszają opłaty z tytułu
zwiększonego zużycia energii przez pompę ciepła w miesiącach, kiedy produkcja energii
elektrycznej przez mikroinstalację nie pokrywa zapotrzebowania budynku na energię.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie planuje obecnie wprowadzania dalszych zmian w
systemie rozliczeń prosumentów.
Z wyrazami szacunku
6 Ustawa z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1847)
-- 5 of 6 --
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 6 of 6 --