Interpelacja w sprawie procedur Biura Informacji Kredytowej oraz wpływu zapytań kredytowych na ocenę wiarygodności klienta
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11406
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie procedur Biura Informacji Kredytowej oraz wpływu zapytań kredytowych na ocenę wiarygodności klienta
Zgłaszający: Dorota Marek, Joanna Frydrych
Data wpływu: 31-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w polskim systemie bankowym funkcjonowanie Biura Informacji Kredytowej (BIK) odgrywa kluczową rolę w ocenie wiarygodności kredytowej klientów. Zgodnie z obowiązującymi praktykami, każde zapytanie o możliwość udzielenia kredytu – kierowane przez banki lub inne instytucje finansowe – odnotowywane jest w systemie BIK i wpływa na tzw. scoring kredytowy, czyli ocenę ryzyka kredytowego klienta.
Do mojego biura poselskiego trafiają sygnały od obywateli zaniepokojonych tym, że sama liczba zapytań o kredyt, nawet jeśli nie zakończą się one zawarciem umowy, może skutkować istotnym obniżeniem ich scoringu w BIK. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy klient porównuje oferty w kilku bankach lub korzysta z pośredników finansowych. Takie mechanizmy mogą de facto karać klientów za odpowiedzialne i rozsądne podejście do wyboru najkorzystniejszej oferty, ograniczając ich szanse na uzyskanie kredytu na lepszych warunkach.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), kieruję do Pana Ministra niniejszą interpelację z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo analizowało wpływ mechanizmów działania Biura Informacji Kredytowej na sytuację konsumentów, w szczególności w zakresie wpływu liczby zapytań kredytowych na scoring?
Czy ministerstwo planuje uregulować lub ustandaryzować procedury oceny scoringowej, tak aby zapytania kredytowe (niezakończone zawarciem umowy) nie miały negatywnego wpływu na ocenę ryzyka kredytowego klienta?
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4925 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 20 sierpnia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja numer 11406
Znak sprawy: FN1.054.11.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 11406 Posłanek na Sejm RP, Pani Doroty
Marek oraz Pani Joanny Frydrych uprzejmie przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Ad 1.
Obecnie bazy prowadzone przez Biuro Informacji Kredytowej (dalej: „BIK”) to
największe w kraju zbiory danych o klientach indywidualnych i przedsiębiorcach,
obejmujące zarówno kredyty bankowe, jak i kredyty oraz pożyczki pozabankowe.
Zawierają one zarówno informacje pozytywne – o kredytach spłacanych terminowo,
które tworzą pozytywną historię kredytową i ułatwiają w przyszłości uzyskanie
kredytu – jak i informacje negatywne – o kredytach niespłacanych lub spłacanych
z opóźnieniami. Ponad 90% zgromadzonych danych to dane pozytywne.
Bazując na informacjach zamieszczonych na stronie internetowej BIK, można
wnioskować, że łączna liczba zapytań kredytowych z ostatnich 12 miesięcy może
mieć wpływ na ocenę punktową w BIK (negatywny). Należy przy tym zauważyć, że
w odniesieniu do sytuacji opisanej w interpelacji, tj. „gdy klient porównuje oferty w
kilku bankach lub korzysta z pośredników finansowych” powinien zadziałać opisany
przez BIK mechanizm deduplikacji: „wnioski o ten sam rodzaj kredytu, złożone w
bankach lub SKOK-ach w ciągu 14 dni potraktujemy jak jeden wniosek przy
naliczaniu oceny punktowej BIK”.
Jednocześnie warto zauważyć, że sam fakt funkcjonowania scoringu BIK wpływa
pozytywnie na sytuację konsumentów o poprawnej historii kredytowej, dając im
-- 1 of 3 --
2/3
dostęp do większej liczby potencjalnych kredytodawców, także tych, z którymi nie
posiadali oni nawiązanej wcześniejszej relacji gospodarczej. Przy założeniu
poprawnego funkcjonowania mechanizmu deduplikacji, aktywne porównywanie
warunków oferowanych przez różne instytucje nie powinno mieć negatywnego
wpływu na ocenę klienta w BIK.
Ad 2.
Dane pochodzące z wniosków i zapytań kredytowych – zarówno tych zakończonych,
jak również tych niezakończonych finansowaniem – mogą być wykorzystywane
przez bank w procesie oceny zdolności kredytowej, o której mowa w art. 9 ustawy o
kredycie konsumenckim oraz art. 70 ust. 1 ustawy Prawo bankowe, a same zapytania
kredytowe – stanowić cenne źródło w ocenie behawioralnej klienta.
Ewentualne usunięcie z BIK informacji o wnioskach i zapytaniach kredytowych
może skutkować pozbawieniem banków dostępu do informacji, na podstawie której
mogą ocenić „apetyt” klienta na zobowiązania finansowe. Wysoka częstotliwość
(inna niż zapytanie występujące w krótkim odstępie czasu nakierowane na
porównanie ofert banków – opisane powyżej) oraz długotrwałość zapytań mogą
świadczyć o nieproporcjonalnym wzroście zapotrzebowania na kredyt, problemach
finansowych, wcześniejszych odmowach udzielenia finansowania przez innych
kredytodawców lub o zwiększonym prawdopodobieństwie wystąpienia fraudu (np.
po kradzieży danych osobowych).
Uniemożliwienie wykorzystania informacji o liczbie zapytań kredytowych
w modelach scoringowych stosowanych przez banki mogłoby wpłynąć negatywnie
na zdolność predykcyjną tych modeli, a tym samym – na błędną ocenę ryzyka
transakcji i klienta. W efekcie mogłoby to mieć negatywne skutki dla:
a) banku – negatywny wpływ na jakość portfela kredytowego i konieczność
poniesienia wyższych kosztów rezerw na ryzyko kredytowe, oraz
potencjalne ryzyko prawne w przypadku, gdy klient uzna, że instytucja
udzieliła finansowania w wysokości nieodpowiadającej jego zdolności
kredytowej;
b) konsumenta – wzrost asymetrii informacji i kosztów kredytu dla
konsumentów o pozytywnej historii kredytowej (brak możliwości
uwzględnienia niższego ryzyka takiego klienta).
Historia zapytań kredytowych może pełnić rolę istotnego predyktora w modelach
scoringowych – a tym samym wpływać pozytywnie na poprawność oceny zdolności
kredytowej oraz ryzyka klienta. Banki mogą kształtować swoje modele scoringowe,
dostosowując je do specyfiki swojego modelu biznesowego, apetytu na ryzyko i
zgromadzonej bazy danych ryzyka. Z tych względów Ministerstwo Finansów nie
dostrzega zasadności regulowania stosowania omawianego parametru w modelach
-- 2 of 3 --
3/3
instytucji finansowych czy też standaryzowania w tym zakresie procedur oceny
scoringowej.
Ponadto należy wskazać, że sytuacja na rynku kredytów jest stale monitorowana i
dyskutowana w ramach Komitetu Stabilności Finansowej, w skład którego obok
Ministerstwa Finansów wchodzą również Narodowy Bank Polski, Komisja Nadzoru
Finansowego i Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki/
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --