Interpelacja w sprawie zwiększenia udziałów gmin uzdrowiskowych w dochodach publicznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11404
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie zwiększenia udziałów gmin uzdrowiskowych w dochodach publicznych
Zgłaszający: Sylwia Bielawska, Iwona Małgorzata Krawczyk
Data wpływu: 31-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
gminy uzdrowiskowe pełnią wyjątkową rolę w systemie ochrony zdrowia publicznego oraz turystyce leczniczej, stanowiąc istotny element polskiego dziedzictwa narodowego i dobra publicznego. Niestety, obecnie obowiązujące mechanizmy finansowe ograniczają ich możliwości rozwoju, spowalniając inwestycje prozdrowotne oraz utrudniając realizację zadań związanych z ochroną środowiska i klimatu, zachowaniem walorów leczniczych oraz budową i modernizacją infrastruktury uzdrowiskowej.
Utrzymanie statusu uzdrowiska oznacza dla danej gminy dodatkowe rygory i koszty, w tym np. konieczność spełnienia szczególnych norm środowiskowych i urbanistycznych. Generuje to wydatki, które są nieporównywalne z innymi gminami, a równocześnie ogranicza możliwości ich rozwoju, zwłaszcza w zakresie przemysłu i usług. Takie obciążenia w sposób znaczący utrudniają życie mieszkańcom tych gmin, a także wprowadzają ograniczenia dla rozwoju regionów uzdrowiskowych, które powinny być odpowiednio rekompensowane przez państwo.
W związku z powyższym włodarze dolnośląskich miejscowości uzdrowiskowych uznają za niezbędne podjęcie działań legislacyjnych mających na celu zwiększenie udziału gmin uzdrowiskowych w dochodach publicznych z podatków PIT, CIT. Zgodnie z ich przekonaniem, takie rozwiązania stanowią podstawę do stworzenia warunków do stabilnego rozwoju tych gmin, poprawy ich sytuacji finansowej i materialnej, a także umożliwią im wywiązywanie się z zadań publicznych na rzecz dobra wspólnego. Wprowadzenie tych mechanizmów prawnych wzmocni także postrzeganie gmin uzdrowiskowych jako dóbr narodowych, podlegających szczególnej ochronie. Obecny system rozliczania gmin nie uwzględnia specyficznych obciążeń związanych z pełnieniem funkcji uzdrowiskowej, co sprawia, że gminy te, zamiast korzystać z przywilejów wynikających z posiadania statusu uzdrowiska, ponoszą dodatkowe straty i ograniczenia rozwojowe.
Wobec powyższego zwracamy się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Finansów planuje podjęcie działań legislacyjnych, mających na celu wypracowanie i uchwalenie rozwiązań prawnych umożliwiających zwiększenie udziału gmin uzdrowiskowych w dochodach publicznych z podatków PIT i CIT zgodnie z art. 167 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?
Czy resort przewiduje utworzenie specjalnego funduszu wsparcia dla gmin uzdrowiskowych, który zapewni dodatkowe środki finansowe na inwestycje prozdrowotne, modernizację uzdrowisk oraz ochronę środowiska naturalnego?
Czy resort rozważa wprowadzenie ulg podatkowych dla przedsiębiorców działających na terenie gmin uzdrowiskowych, np. stworzenie zachęt podatkowych dla firm z sektora turystyki zdrowotnej, sanatoriów oraz usług prozdrowotnych, które przyczynią się do rozwoju lokalnej gospodarki, wzrostu zatrudnienia i poprawy sytuacji ekonomicznej w regionach uzdrowiskowych?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie zmian w sposobie poboru opłaty uzdrowiskowej polegających na naliczaniu tej opłaty od pierwszej doby pobytu osoby przebywającej na terenie gminy uzdrowiskowej (dot. art. 17 - Dz. U. 1991 nr 9 poz. 31 i in. ustaw)?
Z poważaniem Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9767 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 19 sierpnia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 11404 w sprawie zwiększenia udziałów gmin
uzdrowiskowych w dochodach publicznych
Znak sprawy: ST1.054.19.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 11404 posłanek Pani Sylwii Bielawskej i Pani Iwony
Małgorzaty Krawczyk w sprawie zwiększenia udziałów gmin uzdrowiskowych w
dochodach publicznych proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Odnosząc się do kwestii zwiększenia udziału gmin uzdrowiskowych w dochodach
publicznych z podatków z PIT i CIT, należy zauważyć, że dochody jednostek
samorządu terytorialnego (JST), w tym gmin uzdrowiskowych od roku 2025
naliczane są zgodnie z przepisami ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach
jednostek samorządu terytorialnego1. Założeniem reformy finansów samorządu
terytorialnego było, aby dochody samorządów zwiększały się w sposób
przewidywalny. Nowy system dochodów JST uwzględnia m.in. specyfikę
poszczególnych kategorii JST, obejmując przy tym nie tylko kwestię zróżnicowań
dochodowych ale również kwestię potrzeb wydatkowych JST wynikających z
realizowanych zadań. Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami, głównym źródłem
dochodów jednostek samorządu terytorialnego są dochody podatkowe. Nastąpiła
jakościowa zmiana w strukturze dochodów budżetów samorządowych. Ustawa
zwiększyła dochody własne jednostek samorządu terytorialnego, dochody
odzyskały swój podstawowy i stymulacyjny charakter. System zasilania
finansowego został oparty na lokalnej bazie podatników podatku dochodowego od
osób fizycznych (PIT) oraz podatników podatku dochodowego od osób prawnych
(CIT). Dochody JST z tytułu udziału w podatkach dochodowych (PIT i CIT) są liczone
jako procent od dochodów podatników danego podatku z terenu jednostki
samorządu terytorialnego (do 2024 r. dochód samorządów z tytułu udziału w
podatkach PIT i CIT naliczany był na podstawie podatku należnego).
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1572 i 1717
-- 1 of 4 --
2/4
Rozszerzony został również katalog dochodów z PIT, w których samorządy
terytorialne partycypują, o podatek PIT pobierany w formie ryczałtu od przychodów
ewidencjonowanych.
Nowa ustawa wprowadziła także dodatkowy mechanizm uzupełniania dochodów
samorządów. Zgodnie z art. 34 ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego w budżecie państwa tworzy się rezerwę na uzupełnienie dochodów
jednostek samorządu terytorialnego w wysokości stanowiącej równowartość 1%
kwoty potrzeb finansowych ustalonych dla wszystkich jednostek samorządu
terytorialnego. Ustawa określa obszary i przypadki, według których rozdzielane
będą środki tej rezerwy.
Nowy system finansowania samorządu terytorialnego przewiduje udział organizacji
samorządowych we wsparciu jednostek samorządu terytorialnego środkami
pochodzącymi z ww. rezerwy.
Podziału części rezerwy w kwocie stanowiącej 80% jej wysokości dokonuje minister
właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym w
zakresie danego obszaru, po uzgodnieniu z reprezentacją jednostek samorządu
terytorialnego obszarów i przypadków, według których rozdzielane będą środki
rezerwy.
Należy zauważyć, że łączny skutek finansowy wynikający z nowej ustawy jest dla JST
pozytywny i oznacza zwiększenie ich dochodów o 24,8 mld zł w roku 2025 w
stosunku do poprzedniego systemu, a w perspektywie najbliższej dekady o ponad
345 mld zł.
Jest to realizacja jednego z celów reformy finansów samorządu terytorialnego
dotyczącego wzmocnienia i ustabilizowania finansów JST poprzez zwiększenie
dochodów własnych, od których zależą możliwości realizacji zadań i rozwoju
samorządów. Tym samym zwiększyła się samodzielność finansowa samorządów,
które w większym stopniu mogą decydować o tym, ile i na co przeznaczyć dochodów
uzyskanych w wyniku zmian systemowych. Dotyczy to także gmin o statusie
uzdrowiska.
W kwestii wsparcia dla gmin uzdrowiskowych informuję, że stosownie do art. 92
ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w roku 2025 dla
gmin uzdrowiskowych przewidziana została rezerwa na uzupełnienie dochodów
jednostek samorządu terytorialnego.
Rezerwa, która w 2025 r. wynosi 30 000 tys. zł, została podzielona między gminy
uzdrowiskowe, o których mowa w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie
uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach
uzdrowiskowych2, których obszarowi lub jego części został nadany status
uzdrowiska w trybie określonym w tej ustawie.
Warto także zauważyć, że gmina uzdrowiskowa, w celu realizacji zadań ma prawo do
pobierania opłaty uzdrowiskowej, o której mowa w art. 48 ustawy z dnia 28 lipca
2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony
uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowiskowych, której wysokość wpływa na ustalaną
dotację z budżetu państwa określoną w art. 49 tej ustawy. Gminy uzdrowiskowe
mają możliwość wprowadzenia na mocy uchwały rady gminy opłaty uzdrowiskowej3
od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach zdrowotnych,
turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach
znajdujących się na obszarach, którym nadano status uzdrowiska - za każdą
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1420 z późn. zm.
3 Zgodnie z art.17 ust. 1a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach
lokalnych (dalej: u.p.o.l.)
-- 2 of 4 --
3/4
rozpoczętą dobę pobytu. Stawka opłaty uzdrowiskowej w 2025 r. nie może
przekroczyć 6,38 zł dziennie4.
Dotacja z budżetu państwa, o której mowa w ww. art. 49 to dodatkowe źródło
finansowania zadań własnych gminy związanych z zachowaniem funkcji leczniczych
uzdrowiska, w tym tworzenia i modernizacji infrastruktury uzdrowisk czy ochrony
warunków naturalnych, którą otrzymują w wysokości równej wpływom z tytułu
opłaty uzdrowiskowej pobranej w uzdrowisku w roku bazowym w rozumieniu
ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego.
Jak z powyższego wynika, gminy uzdrowiskowe już obecnie są wyposażone we
właściwe uprawnienia ustawowe dające możliwość uzyskania dodatkowych
środków .
Odnosząc się do kwestii zachęt podatkowych dla przedsiębiorców działających w
sektorze turystyki zdrowotnej, sanatoriów i usług prozdrowotnych na obszarze
gmin uzdrowiskowych należy zwrócić uwagę, że możliwości w zakresie tworzenia
takich zachęt od dawna obowiązują. Trzeba tu wskazać na ustawowe upoważnienie
rad gmin, w tym rad gmin uzdrowiskowych, do podejmowania uchwał
ustanawiających preferencje podatkowe w zakresie podatku od nieruchomości5
oraz podatku od środków transportowych6. Wprowadzone preferencje mogą
przyczynić się do rozwoju lokalnej gospodarki, wzrostu zatrudnienia i dochodów
przedsiębiorstw korzystających z takich preferencji, a tym samym do wzrostu
dochodów gminy z tytułu udziału w dochodach budżetowych z PIT lub CIT.
Poza tym, przedsiębiorcy prowadzący działalność w obszarach turystyki, w tym
również turystki zdrowotnej, mogą korzystać z ulg, które nie są warunkowane
koniecznością prowadzenia działalności na terenie gmin uzdrowiskowych. Mogą
korzystać z dostępnych na zasadach ogólnych preferencji podatkowych, o ile
spełniają ustawowe kryteria i warunki przewidziane dla tych instrumentów, np. z
ulgi polegającej na zwolnieniu dochodów uzyskanych z tytułu wynajmu pokoi
gościnnych, w budynkach mieszkalnych położonych na terenach wiejskich w
gospodarstwie rolnym, osobom przebywającym na wypoczynku oraz dochodów
uzyskanych z tytułu wyżywienia tych osób, jeżeli liczba wynajmowanych pokoi nie
przekracza 5 (art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy PIT7).
W kwestii zmian w sposobie poboru opłaty uzdrowiskowej polegających na
naliczaniu tej opłaty od pierwszej doby pobytu osoby przebywającej na terenie
gminy uzdrowiskowej - jak wyżej już wskazano -opłatę uzdrowiskową pobiera się od
osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach zdrowotnych,
turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach
znajdujących się na obszarach, którym nadano status uzdrowiska – za każdą
rozpoczętą dobę pobytu.
Podobnie jest w przypadku opłaty miejscowej – za każdą rozpoczętą dobę pobytu -
pobiera się od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach
turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach
posiadających korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe oraz
warunki umożliwiające pobyt osób w tych celach; w miejscowościach znajdujących
się na obszarach, którym nadano status obszaru ochrony uzdrowiskowej na
zasadach określonych w ustawie o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i
obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych.
4 Zgodnie z art. 19 pkt 1 lit. d u.p.o.l.
5 Na mocy art. 5 ust. 2 – 4 oraz art. 7 ust. 3 u.p.o.l.
6 Na mocy art. 10 ust. 2 i art. 12 ust. 4 u.p.o.l.
7 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163,
z późn. zm.).
-- 3 of 4 --
4/4
Jak wynika z powyższego, aktualnie obowiązek uiszczenia opłaty uzdrowiskowej
powstaje po upływie pierwszej doby pobytu w danej miejscowości – za każdą
rozpoczętą dobę. Tym samym, w przypadku przebywania w danej miejscowości
przez mniej niż dobę, nie ma podstaw prawnych do pobierania opłaty.
Obecnie opłata uzdrowiskowa pobierana jest co do zasady przez, pełniące rolę
inkasentów, podmioty oferujące bazę noclegową w uzdrowiskach. Inkaso takie w
przypadku osób które przebywają krócej niż dobę byłoby niemożliwe.
Z tych względów nie są planowane zmiany w zakresie opłaty uzdrowiskowej o
których mowa w interpelacji.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --