Interpelacja w sprawie dopuszczenia stosowania procedury odwróconej w trybie podstawowym postępowań o udzielenie zamówienia publicznego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11309
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie dopuszczenia stosowania procedury odwróconej w trybie podstawowym postępowań o udzielenie zamówienia publicznego
Zgłaszający: Iwona Małgorzata Krawczyk
Data wpływu: 30-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w obecnym stanie prawnym tzw. procedura odwrócona - czyli możliwość najpierw dokonania wyboru najkorzystniejszej oferty, a następnie weryfikacji warunków udziału tylko wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona - została przewidziana wyłącznie w przetargu nieograniczonym na podstawie art. 139 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Pzp) pod warunkiem zamieszczenia takiej możliwości w SWZ lub ogłoszeniu.
Zgodnie z art. 239 ust. 1 tej ustawy zamawiający w trybie podstawowym zobowiązany jest do równoczesnego badania ofert i weryfikacji dokumentów wszystkich wykonawców. Procedura odwrócona, uregulowana w art. 139 ust. 1, została wyłączona z zastosowania w trybie podstawowym na mocy art. 266. Stanowisko to zostało potwierdzone w interpretacjach Urzędu Zamówień Publicznych.
Taki stan prawny powoduje szereg negatywnych skutków praktycznych, szczególnie w mniejszych jednostkach samorządu terytorialnego.
Należą do nich m.in.:
- wydłużenie postępowań i konieczność angażowania zasobów do oceny ofert niemających szans na wybór,
- potrzeba pozyskiwania i weryfikowania dokumentów od wykonawców, którzy nie są zainteresowani dalszym udziałem,
- zwiększone ryzyko błędów proceduralnych i formalnych,
- obciążenie jednostek samorządowych o ograniczonym potencjale kadrowym.
Z sygnałów przekazywanych przez JST wynika, że problem występuje w sposób powtarzalny i ogólny, a nie incydentalny, co sugeruje potrzebę postulatów legislacyjnych zmierzających do jego rozwiązania.
Proces deregulacji oraz upraszczania procedur administracyjnych obecnie prowadzony przez rząd stanowi naturalną przestrzeń dla rozważenia zmian w tym zakresie – wprowadzenie fakultatywnej procedury odwróconej w trybie podstawowym byłoby zgodne z duchem deregulacji, przy minimalnym ryzyku legislacyjnym i znacznym efekcie praktycznym dla JST.
Szanowny Panie Ministrze, proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Czy resort rozważa nowelizację art. 266 ustawy Pzp w kierunku dopuszczenia fakultatywnego stosowania procedury odwróconej w trybie podstawowym?
2. Jakie były pierwotne założenia ustawodawcy wyłączające tę procedurę z trybu podstawowego i czy są one nadal uznawane za aktualne i adekwatne?
3. Czy ministerstwo dokonało oceny lub planuje jej przeprowadzenie, uwzględniając czas, koszty administracyjne oraz skutki operacyjne realizowane przez małe i średnie JST?
4. Czy są prowadzone lub planowane konsultacje legislacyjne na temat przywrócenia procedury odwróconej – np. dla zamówień o określonej wartości lub dla określonych kategorii postępowań?
5. Jakie instrumenty systemowe (np. wytyczne, narzędzia cyfrowe, szkolenia) ministerstwo planuje wdrożyć celem usprawnienia trybu podstawowego, zwłaszcza tam, gdzie zasoby administracyjne są ograniczone?
Z poważaniem
Iwona Krawczyk
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Michał Baranowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14610 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPG-V.054.14.2025
Warszawa, 25 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 11309 w sprawie dopuszczenia stosowania procedury odwróconej
w trybie podstawowym postępowań o udzielenie zamówienia publicznego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11309 Pani Poseł Iwony Małgorzaty Krawczyk
w sprawie dopuszczenia stosowania procedury odwróconej w trybie podstawowym
postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, proszę o przyjęcie poniższych
wyjaśnień do przedstawionych w interpelacji pytań.
1. Czy resort rozważa nowelizację art. 266 ustawy Pzp w kierunku dopuszczenia
fakultatywnego stosowania procedury odwróconej w trybie podstawowym?
2. Jakie były pierwotne założenia ustawodawcy wyłączające tę procedurę z trybu
podstawowego i czy są one nadal uznawane za aktualne i adekwatne?
3. Czy Ministerstwo dokonało oceny lub planuje jej przeprowadzenie, uwzględniając czas,
koszty administracyjne oraz skutki operacyjne realizowane przez małe i średnie JST?
4. Czy są prowadzone lub planowane konsultacje legislacyjne na temat przywrócenia
procedury odwróconej – np. dla zamówień o określonej wartości lub dla określonych
kategorii postępowań?
5. Jakie instrumenty systemowe (np. wytyczne, narzędzia cyfrowe, szkolenia) Ministerstwo
planuje wdrożyć celem usprawnienia trybu podstawowego, zwłaszcza tam, gdzie zasoby
administracyjne są ograniczone?
Ad. 1-4
Odnosząc się do pytań nr 1-4, należy wskazać, że ustawa z dnia 11 września 2019 r. –
Prawo zamówień publicznych (dalej ustawa Pzp) nie wyłącza możliwości stosowania
tzw. procedury odwróconej w postępowaniach prowadzonych w trybie podstawowym.
Możliwość zastosowania procedury odwróconej dotyczy jednak tych wariantów trybu
podstawowego, w których zamawiający nie prowadzi negocjacji z wykonawcą (tj. art. 257
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
pkt 1 ustawy Pzp i art. 257 pkt 2 ustawy Pzp, gdy zamawiający nie zdecyduje się na
prowadzenie negocjacji).
Procedura odwrócona, o której mowa w art. 139 ustawy Pzp, uregulowana została jako
mechanizm badania i oceny ofert właściwy dla procedury prowadzonej w trybie przetargu
nieograniczonego. Wprawdzie, zgodnie z art. 266 ustawy Pzp, w zamówieniach o wartości
mniejszej niż progi unijne nie przewiduje się stosowania art. 139 ustawy Pzp oraz brak jest
przepisu analogicznego do art. 139 w odniesieniu do tych zamówień, jednak nie oznacza
to, że nie jest możliwe zastosowanie procedury odwróconej również w postępowaniach
o wartości poniżej progu unijnego.
Mając na względzie całokształt regulacji ustawy Pzp dotyczących trybu podstawowego,
w tym łagodniejszy reżim dla tych postępowań, uzasadnione jest przyjęcie, że brak jest
przeszkód, żeby zamawiający samodzielnie ukształtował procedurę w taki sposób,
aby najpierw dokonał badania i oceny ofert, a następnie przeprowadził kwalifikację
podmiotową wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona. Powyższa możliwość
dotyczy wyłącznie postępowania, w którym zamawiający nie korzysta z procedury
wieloetapowej, w której pierwszym etapem jest weryfikacja wykonawców.
Rozwiązanie dotyczące samodzielnego ukształtowania procedury przez zamawiającego
mieści się w ramach jego uprawnienia do kształtowania warunków zamówienia, o których
mowa w art. 7 pkt 29 ustawy Pzp. Zatem zamawiający w dokumentach zamówienia może
przewidzieć, że w postępowaniu w trybie podstawowym, o którym mowa w art. 275 pkt 1
i pkt 2 ustawy Pzp (jeśli nie skorzysta z możliwości prowadzenia negocjacji) najpierw
dokona badania i oceny ofert, a następnie przeprowadzi kwalifikację podmiotową
wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona. Jeśli zamawiający zdecyduje się na
odwrócenie etapu badania i oceny ofert, przewidzianych w przepisach ustawy Pzp dla
trybu podstawowego, stosowna informacja powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie
w specyfikacji warunków zamówienia (SWZ). Należy przy tym podkreślić, że tak
ukształtowana procedura „odwrócona” nie będzie miała swojego źródła w normie
uregulowanej w art. 139 ustawy Pzp. Podstawę jej zastosowania i podstawę czynności
podejmowanych przez zamawiającego stanowić będzie treść dokumentów zamówienia.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii
(MRiT) oraz Urząd Zamówień Publicznych (UZP) prowadzi przegląd funkcjonowania
ustawy Pzp, z którym wiązać się będzie podjęcie prac legislacyjnych dotyczących
nowelizacji ustawy Pzp. W efekcie rozpoczęcia przeglądu funkcjonowania ustawy Pzp
zarówno do MRiT, jak i UZP wpłynęło szereg postulatów, które w ocenie ich autorów
miały przyczyniać się do dalszego usprawniania systemu zamówień publicznych. Jednym
z takich postulatów było m.in. wprowadzenie przepisu potwierdzającego możliwość
stosowania tzw. procedury odwróconej w postępowaniach o wartości mniejszej niż progi
unijne, prowadzonych w trybie podstawowym. Temat ten pojawiał się również podczas
organizowanych przez UZP debat z uczestnikami rynku zamówień publicznych, zarówno
z wykonawcami jak i zamawiającymi, które miały miejsce w Warszawie, Krakowie,
Wrocławiu czy w Poznaniu.
Efektem prowadzonego przeglądu ustawy Pzp będzie podjęcie prac legislacyjnych nad
nowelizacją jej przepisów, które powinny rozpocząć się na przełomie 2025 r. i 2026 r.
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W tym miejscu należy ponownie podkreślić, że możliwość zastosowania procedury
odwróconej w trybie podstawowym istnieje już w obecnym stanie prawnym. Celem
wyeliminowania wątpliwości w tym zakresie i jednocześnie wychodząc naprzeciw
oczekiwaniom uczestników rynku zamówień publicznych, zgłaszanym podczas przeglądu
funkcjonowania ustawy Pzp, podjęto decyzję, aby wprowadzić do ustawy Pzp przepis
wprost potwierdzający taką możliwość.
Ad.5
Należy wskazać, że w związku z wejściem w życie ustawy Pzp, UZP przeprowadził szeroko
zakrojone działania edukacyjne zapoznające uczestników rynku zamówień publicznych z
przyjętymi w niej rozwiązaniami prawnymi. Działania informacyjno-edukacyjne dotyczyły
również trybu podstawowego. Przygotowany został bezpłatny komentarz UZP do ustawy
Pzp, w którym omówiono wszystkie przepisy tej ustawy. Wiele miejsca poświęcono m.in.
przepisom dotyczącym trybu podstawowego, który był nowością na gruncie ustawy Pzp.
Komentarz jest udostępniony na stronie internetowej UZP pod adresem:
https://ekomentarzpzp.uzp.gov.pl/
Przygotowano również szereg dokumentów wspierających uczestników zamówień
publicznych w praktyce udzielania zamówień publicznych w trybie podstawowym, które
udostępnione są na stronie internetowej Urzędu, mianowicie:
1) opracowanie „Tryb podstawowy krok po kroku”
https://www.gov.pl/web/uzp/tryb-podstawowy---krok-po-kroku
2) schematy przebiegu postępowania w trybie podstawowych dla wszystkich wariantów
tego trybu
https://www.gov.pl/web/uzp/schematy-przebiegu-postepowan-w-trybie-
podstawowym
3) opracowanie „Jak przeprowadzić postępowanie w trybie podstawowym z możliwością
przeprowadzenia negocjacji (art. 275 pkt 2 ustawy Pzp)”
https://www.gov.pl/web/uzp/jak-przeprowadzic-postepowanie-w-trybie-
podstawowym-z-mozliwoscia-prowadzenia-negocjacji-art-275-pkt-2-ustawy-pzp2
4) opinię prawną „Zastosowanie tzw. „procedury odwróconej” w postępowaniach
prowadzonych w trybie podstawowym na gruncie ustawy z dnia 11 września 2019 r.
Prawo zamówień publicznych”
https://www.gov.pl/web/uzp/zastosowanie-tzw-procedury-odwroconej-w-
postepowaniach-prowadzonych-w-trybie-podstawowym
Działania edukacyjne prowadzone są również w formie szkoleń. Tryb podstawowy był i
nadal będzie przedmiotem szeregu szkoleń i warsztatów prowadzonych przez UZP.
Temat trybu podstawowego jest również poruszany w cyklu szkoleń organizowanych
przez MRiT pn. „Jak pozyskać zamówienie i podpisać umowę – procedura uzyskania
zamówienia krok po kroku. Szkolenie praktyczne dla wykonawców”, przeznaczonych dla
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
przedsiębiorców z sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) oraz
zatrudnionych w tym sektorze osób. Celem szkolenia jest zachęcanie przedsiębiorców
do udziału w zamówieniach publicznych, wyjaśnianie procedury udzielania zamówień
oraz tego w jaki sposób przygotowywać oferty, aby uniknąć błędów i nieprawidłowości
w ich sporządzaniu. Wszystkie szkolenia mają charakter ogólnodostępny, bezpłatny w
których może uczestniczyć każdy zainteresowany wykonawca z sektora MŚP.
Podkreślamy, że zarówno w MRiT, jak i w UZP analizowane są możliwości dalszego
usprawniania systemu zamówień publicznych, w tym jego upraszczania i zwiększenia
przejrzystości. Jednym z efektów tych analiz jest uchwalona przez Sejm RP ustawa z dnia
9 lipca 2025 r. o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych, która została przyjęta
przez Senat RP w dniu 31 lipca 2025 r.
Zasadniczym celem certyfikacji jest przyśpieszenie i uproszczenie procedur
zamówieniowych, a także wzmocnienie procesu weryfikacji wykonawców ubiegających się
o udzielenie zamówienia publicznego. Certyfikacja będzie stanowić ułatwienie dla
wykonawców, którzy uzyskają możliwość posługiwania się certyfikatem w wielu
postępowaniach bez konieczności każdorazowego pozyskiwania dokumentów, celem
wykazywania spełnienia warunków udziału w postępowaniu i niepodlegania wykluczeniu.
Stworzy ona możliwość weryfikacji wykonawców przez wyspecjalizowane i niezależne
podmioty certyfikujące, dysponujące odpowiednią bazą ekspertów z różnych dziedzin.
Z tego względu, certyfikacja będzie również stanowiła znaczne ułatwienie dla
zamawiających, gdyż nie będą oni musieli przeprowadzać badania spełniania warunków
udziału w postępowaniu, czy też niepodlegania wykluczeniu z postępowania. Ubieganie
się o certyfikację oraz posługiwanie się certyfikatem w postępowaniu o udzielenie
zamówienia będzie całkowicie dobrowolne i pozostawione do decyzji wykonawcy. Będzie
on mógł ubiegać się o udzielenie zamówienia także na dotychczasowych zasadach.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
Do wiadomości:
1. Pan Jakub Stefaniak – Sekretarz Stanu, Zastępca Szefa Kancelarii Prezesa Rady
Ministrów
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn.
zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, Plac Trzech Krzyży 3/5, mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP: /MRPIT/SkrytkaESP, adres do
doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora
jest dyrektor Departamentu Prawa Gospodarczego i Analiz.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w
MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu wypełnienia
obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz
w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. - Regulamin pracy
Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na interwencję
poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają dane
osobowe, dla których Administratorem jest Minister Finansów i Gospodarki (np. .podmioty
świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie –
w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne, zgodnie
z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych.
-- 5 of 5 --