Interpelacja nr 11301
Interpelacja w sprawie sytuacji producentów owoców miękkich
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Podatki i Finanse (35%)
Klimat, Energia i Środowisko (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie sytuacji producentów owoców miękkich
Interpelacja nr 11301
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie sytuacji producentów owoców miękkich
Zgłaszający: Przemysław Czarnek
Data wpływu: 30-07-2025
Na podstawie licznych sygnałów płynących od producentów owoców miękkich oraz analizy rynku skupu owoców w województwie lubelskim, składam niniejszą interpelację w sprawie pogarszającej się sytuacji producentów owoców miękkich w Polsce.
Z przedstawionych danych wynika, że oferowane ceny skupu są drastycznie niskie i w wielu przypadkach nie pokrywają realnych kosztów produkcji. W sezonie 2025 ceny owoców kształtują się następująco:
- truskawka: przemysłowa ok. 4,00 zł/kg, z szypułką 4,40 zł/kg, bez szypułki 6,20–9,00 zł/kg; ceny targowe 20–28 zł/kg,
- malina: przemysłowa 7,50–8,00 zł/kg, na mrożenie 10,00 zł/kg, extra 10,00–24,00 zł/kg; ceny targowe 12–14 zł/0,5 kg,
- jeżyna: ceny targowe 8,00–10,00 zł/0,5 kg,
- wiśnia: przemysłowa 6,00 zł/kg, na przetwory 6,60 zł/kg, extra 7,00–8,00 zł/kg,
- borówka amerykańska: przemysłowa 12–25 zł/kg.
Z analizy opłacalności produkcji wynika, że rolnicy uzyskują minimalne zyski lub wręcz ponoszą straty, co spowodowane jest głównie przez:
- bardzo wysokie koszty ręcznego zbioru (sięgające nawet 70% całkowitych kosztów),
- rosnące ceny pracy, energii i środków produkcji,
- brak umów kontraktacyjnych i stabilnych warunków sprzedaży,
- nieuczciwe praktyki rynkowe oraz silną pozycję przetwórców,
- niekontrolowany napływ tanich owoców z zagranicy (m.in. z Ukrainy i Serbii), które destabilizują rynek.
Obecna sytuacja prowadzi do coraz częstszej rezygnacji rolników z produkcji owoców miękkich. Zwiększone koszty i niepewność sprzedaży zmuszają wielu producentów do zbioru mechanicznego, co obniża jakość towaru i jego wartość rynkową. W dłuższej perspektywie grozi to załamaniem całego sektora i utratą przez Polskę pozycji lidera w produkcji owoców miękkich w Europie.
W tym kontekście należy podkreślić, że producenci i organizacje rolnicze, w tym Lubelska Izba Rolnicza oraz Grupa Tematyczna ds. rolnictwa i obszarów wiejskich przy Urzędzie Marszałkowskim Województwa Lubelskiego, zgłaszają konkretne postulaty, m.in.:
- wprowadzenie interwencji państwowej na rynku zbóż i owoców,
- przeprowadzenie kontroli dotyczących obowiązku zawierania umów kontraktacyjnych przed sezonem zbiorów,
- precyzyjne ustalenie minimalnych cen skupu produktów rolnych,
- wprowadzenie obowiązku informowania o aktualnej cenie skupu co najmniej dzień przed dostawą, zakaz ustalania ceny dopiero w dniu dostawy surowca,
- utworzenie funduszu stabilizacyjnego dla producentów rolnych,
- zakaz stosowania tzw. komisów bez wcześniejszego ujawnienia ceny,
- uszczelnienie rynku skupu owoców,
- zobligowanie UOKiK-u i KOWR-u do przeprowadzenia kontroli i weryfikacji realizacji ustawowego obowiązku kontraktacji.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Jakie działania podejmie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu ustabilizowania rynku owoców miękkich, w tym cen skupu, i zapewnienia opłacalności ich produkcji?
2. Czy rozważane jest wprowadzenie minimalnych cen skupu, które zagwarantują producentom pokrycie realnych kosztów produkcji i zabezpieczą ich przed stratami?
3. Czy ministerstwo zamierza wdrożyć mechanizmy eliminujące nieuczciwe praktyki rynkowe i monopolistyczne działania przetwórców, w tym m.in. zakaz ustalania cen w dniu dostawy oraz obowiązek wcześniejszego informowania o cenach skupu?
4. Czy planowane jest wprowadzenie obowiązku kontraktowania produkcji z określoną ceną minimalną jeszcze przed sezonem zbiorów, co umożliwiłoby rolnikom przewidywalne planowanie działalności i ochronę przed spekulacjami cenowymi?
5. Jakie działania podejmie resort w celu ograniczenia importu owoców spoza Unii Europejskiej, w szczególności tych, które nie spełniają unijnych standardów produkcji i jakości, a destabilizują rynek?
6. Czy ministerstwo planuje uruchomienie programów wspierających sprzedaż detaliczną, eksportową oraz rozwój przetwórstwa na poziomie gospodarstw, a także funduszu stabilizacyjnego dla producentów owoców miękkich?
Sytuacja wymaga natychmiastowej i zdecydowanej reakcji. Zaniechanie działań grozi pogłębieniem kryzysu wśród producentów owoców miękkich, szczególnie w regionach takich jak województwo lubelskie, gdzie produkcja ta stanowi istotny filar.
Interpelacja nr 11301
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie sytuacji producentów owoców miękkich
Zgłaszający: Przemysław Czarnek
Data wpływu: 30-07-2025
Na podstawie licznych sygnałów płynących od producentów owoców miękkich oraz analizy rynku skupu owoców w województwie lubelskim, składam niniejszą interpelację w sprawie pogarszającej się sytuacji producentów owoców miękkich w Polsce.
Z przedstawionych danych wynika, że oferowane ceny skupu są drastycznie niskie i w wielu przypadkach nie pokrywają realnych kosztów produkcji. W sezonie 2025 ceny owoców kształtują się następująco:
- truskawka: przemysłowa ok. 4,00 zł/kg, z szypułką 4,40 zł/kg, bez szypułki 6,20–9,00 zł/kg; ceny targowe 20–28 zł/kg,
- malina: przemysłowa 7,50–8,00 zł/kg, na mrożenie 10,00 zł/kg, extra 10,00–24,00 zł/kg; ceny targowe 12–14 zł/0,5 kg,
- jeżyna: ceny targowe 8,00–10,00 zł/0,5 kg,
- wiśnia: przemysłowa 6,00 zł/kg, na przetwory 6,60 zł/kg, extra 7,00–8,00 zł/kg,
- borówka amerykańska: przemysłowa 12–25 zł/kg.
Z analizy opłacalności produkcji wynika, że rolnicy uzyskują minimalne zyski lub wręcz ponoszą straty, co spowodowane jest głównie przez:
- bardzo wysokie koszty ręcznego zbioru (sięgające nawet 70% całkowitych kosztów),
- rosnące ceny pracy, energii i środków produkcji,
- brak umów kontraktacyjnych i stabilnych warunków sprzedaży,
- nieuczciwe praktyki rynkowe oraz silną pozycję przetwórców,
- niekontrolowany napływ tanich owoców z zagranicy (m.in. z Ukrainy i Serbii), które destabilizują rynek.
Obecna sytuacja prowadzi do coraz częstszej rezygnacji rolników z produkcji owoców miękkich. Zwiększone koszty i niepewność sprzedaży zmuszają wielu producentów do zbioru mechanicznego, co obniża jakość towaru i jego wartość rynkową. W dłuższej perspektywie grozi to załamaniem całego sektora i utratą przez Polskę pozycji lidera w produkcji owoców miękkich w Europie.
W tym kontekście należy podkreślić, że producenci i organizacje rolnicze, w tym Lubelska Izba Rolnicza oraz Grupa Tematyczna ds. rolnictwa i obszarów wiejskich przy Urzędzie Marszałkowskim Województwa Lubelskiego, zgłaszają konkretne postulaty, m.in.:
- wprowadzenie interwencji państwowej na rynku zbóż i owoców,
- przeprowadzenie kontroli dotyczących obowiązku zawierania umów kontraktacyjnych przed sezonem zbiorów,
- precyzyjne ustalenie minimalnych cen skupu produktów rolnych,
- wprowadzenie obowiązku informowania o aktualnej cenie skupu co najmniej dzień przed dostawą, zakaz ustalania ceny dopiero w dniu dostawy surowca,
- utworzenie funduszu stabilizacyjnego dla producentów rolnych,
- zakaz stosowania tzw. komisów bez wcześniejszego ujawnienia ceny,
- uszczelnienie rynku skupu owoców,
- zobligowanie UOKiK-u i KOWR-u do przeprowadzenia kontroli i weryfikacji realizacji ustawowego obowiązku kontraktacji.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Jakie działania podejmie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu ustabilizowania rynku owoców miękkich, w tym cen skupu, i zapewnienia opłacalności ich produkcji?
2. Czy rozważane jest wprowadzenie minimalnych cen skupu, które zagwarantują producentom pokrycie realnych kosztów produkcji i zabezpieczą ich przed stratami?
3. Czy ministerstwo zamierza wdrożyć mechanizmy eliminujące nieuczciwe praktyki rynkowe i monopolistyczne działania przetwórców, w tym m.in. zakaz ustalania cen w dniu dostawy oraz obowiązek wcześniejszego informowania o cenach skupu?
4. Czy planowane jest wprowadzenie obowiązku kontraktowania produkcji z określoną ceną minimalną jeszcze przed sezonem zbiorów, co umożliwiłoby rolnikom przewidywalne planowanie działalności i ochronę przed spekulacjami cenowymi?
5. Jakie działania podejmie resort w celu ograniczenia importu owoców spoza Unii Europejskiej, w szczególności tych, które nie spełniają unijnych standardów produkcji i jakości, a destabilizują rynek?
6. Czy ministerstwo planuje uruchomienie programów wspierających sprzedaż detaliczną, eksportową oraz rozwój przetwórstwa na poziomie gospodarstw, a także funduszu stabilizacyjnego dla producentów owoców miękkich?
Sytuacja wymaga natychmiastowej i zdecydowanej reakcji. Zaniechanie działań grozi pogłębieniem kryzysu wśród producentów owoców miękkich, szczególnie w regionach takich jak województwo lubelskie, gdzie produkcja ta stanowi istotny filar.
Odpowiedź urzędowa
Minister Stefan Krajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
6 kwot, 5 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.6 / 1k zn.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
18311 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 22 sierpnia 2025 r.
znak sprawy: DRE.po.058.3.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji 11301 w sprawie sytuacji producentów owoców miękkich
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 11301 Posła na Sejm RP, Pana Przemysława Czarnka,
w sprawie sytuacji producentów owoców miękkich, przekazuję poniższe odpowiedzi.
1. Jakie działania podejmie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu ustabilizowania
rynku owoców miękkich, w tym cen skupu, i zapewnienia opłacalności ich produkcji?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi od lat zachęca producentów owoców i warzyw
do zrzeszania się w organizacje producentów. Ich rolą jest wzmocnienie pozycji
rynkowej i stabilizacja dochodów producentów poprzez planowanie i dostosowywanie
ich produkcji do popytu, koncentrację podaży czy oferowanie pomocy technicznej. Co
do zasady organizacje producentów są zobowiązane do zagospodarowania całości
produkcji dostarczonej przez swoich członków. Organizacje producentów mają
możliwość zastosowania działań z zakresu zarządzania kryzysowego oraz zapobiegania
kryzysom obejmujących m.in. wycofanie owoców i warzyw z rynku. Są one
odpowiednio dużymi partnerami w relacjach m.in. z zakładami przetwórczymi
mającymi realny wpływ na ceny surowca. Koszty wsparcia dla organizacji
producentów są w pełni pokrywane ze środków UE. Pierwszy nabór wniosków o
zatwierdzenie programów operacyjnych odbył się w czerwcu 2024 r., kolejny w lipcu
2025 r.
2. Czy rozważane jest wprowadzenie minimalnych cen skupu, które zagwarantują
producentom pokrycie realnych kosztów produkcji i zabezpieczą ich przed stratami?
-- 1 of 8 --
2
Producenci rolni funkcjonują na jednolitym rynku unijnym regulowanym w ramach
Wspólnej Polityki Rolnej. Rynek podstawowych produktów rolnych objęty jest
przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia
17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych.
Polska nie ma możliwości samodzielnego wdrażania mechanizmów interwencji na
rynkach rolnych np. w postaci ustalenia cen minimalnych. Mechanizmem
stabilizującym sytuację na rynku i wpływającym na dochody producentów rolnych są
działania na rzecz wzmocnienia ich pozycji w odniesieniu do większych podmiotów w
łańcuchu dostaw żywności (zakładów przetwórczych, punktów skupu, sieci
handlowych).
Resort rolnictwa prowadzi również działania na rzecz eliminacji zbędnych kosztów
pośrednictwa i wchodzenia rolników w dalsze fazy łańcucha żywnościowego, tj.
rozpoczynanie lub rozwijanie działalności przetwórczej w formie rolniczego handlu
detalicznego lub poprzez zakładanie działalności gospodarczej w zakresie
przetwórstwa produktów rolnych.
3. Czy Ministerstwo zamierza wdrożyć mechanizmy eliminujące nieuczciwe praktyki
rynkowe i monopolistyczne działania przetwórców, w tym m.in. zakaz ustalania cen w
dniu dostawy oraz obowiązek wcześniejszego informowania o cenach skupu?
Polska wdrożyła przepisy w zakresie kształtowania właściwych stosunków
umownych, o których mowa w art. 168 ust. 1 lit. rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013. Ustawą z 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy
o Agencji Rynku Rolnego i niektórych rynków rolnych od 3 października 2015 r.,
wprowadzono obowiązek zawarcia umowy między producentem produktów rolnych,
a pierwszym nabywcą, który dotyczy sektorów produktów rolnych, m.in. owoców i
warzyw.
Zgodnie z art. 168 ust. 4 lit. c pkt (i) ww. rozporządzenia, umowa na dostawę
produktów rolnych musi być sporządzona w formie pisemnej przed dostawą i powinna
zawierać określone elementy, m.in. cenę do zapłaty za dostawę. Cena może być
niezmienna i określona w umowie lub może być obliczana poprzez połączenie różnych
czynników określonych w umowie. Kryteria/algorytm musi być zrozumiały i
weryfikowalny. Strony mogą np. określić cenę poprzez wskazanie ceny „nie niższej
niż…” lub ustalić cenę bazową, ze wskazaniem dodatków do ceny uzależnionych od
uzgodnionych wskaźników lub paramentów jakościowych.
Brak umowy lub umowa niezawierająca wszystkich wymaganych elementów, skutkuje
nałożeniem kary na nabywcę, w zależności od wagi, od 1 do 10% zapłaty za te
produkty.
-- 2 of 8 --
3
W świetle obowiązujących przepisów dostarczenie produktów rolnych bez podpisanej
wcześniej umowy zawierającej m.in. cenę jest niezgodne z przepisami prawa. Taką
sytuację należy zgłosić do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, który weryfikuje
obowiązek podpisywania umów na dostawy i jest organem uprawnionym do nałożenia
kary. Takie zawiadomienie można złożyć on-line:
https://nieruchomoscikowr.gov.pl/zawiadomienie.
Dodatkowo na podstawie obowiązującej od 2016 r. ustawy o przeciwdziałaniu
nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami
rolnymi i spożywczymi, jeśli przetwórcy/odbiorcy wykorzystując swoją pozycję
negocjacyjną oferują niekorzystne dla dostawcy ceny zakupu, wywierają nacisk na
poziom cen lub narzucają niekorzystne treści umowy, to może to być uznane za
praktykę nieuczciwie wykorzystującą przewagę kontraktową. Taką sytuację można
zgłosić do UOKiK. Może to zrobić każdy, kto posiada wiedzę na temat nieuczciwych
praktyk. Takie zawiadomienie można zgłosić anonimowo poprzez zakładkę na stronie
internetowej UOKiK (https://ankieta.uokik.gov.pl/formularz-przewaga-kontraktowa).
4. Czy planowane jest wprowadzenie obowiązku kontraktowania produkcji z określoną
ceną minimalną jeszcze przed sezonem zbiorów, co umożliwiłoby rolnikom przewidywalne
planowanie działalności i ochronę przed spekulacjami cenowymi?
Handel produktami rolnymi w Polsce odbywa się na zasadach wolnorynkowych tj. w
wyniku dobrowolnie zawieranych transakcji pomiędzy kupującymi a sprzedającymi
według ustalonych przez nich warunków. Umowy kontraktacyjne zawierane są w
oparciu o przepisy zawarte w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny i nie
są obligatoryjne. Przez umowę kontraktacji producent rolny zobowiązuje się
wytworzyć i dostarczyć kontraktującemu oznaczoną ilość produktów rolnych
określonego rodzaju, a kontraktujący zobowiązuje się te produkty odebrać w terminie
umówionym, zapłacić umówioną cenę oraz spełnić określone świadczenie dodatkowe,
jeżeli umowa lub przepisy szczególne przewidują obowiązek spełnienia takiego
świadczenia (art. 613 § 1).
Jedną z podstawowych zasad przy zawieraniu umowy, również kontraktacyjnej, jest
swoboda ich zawierania - przejawia się ona nie tylko swobodą kształtowania treści
umowy, ale także swobodą wyboru kontrahenta oraz decydowania o tym, czy umowę
zawrzeć.
Organy publiczne nie biorą udziału w określaniu warunków współpracy pomiędzy
konkretnymi stronami. Rolą państwa jest natomiast tworzenie warunków –
szczególnie prawnych, sprzyjających upowszechnianiu trwałych dobrowolnych
powiązań producentów rolnych z przetwórcami i handlowcami w formie umów
kontraktacyjnych uwzględniających interesy obu stron kontraktu. Dlatego
-- 3 of 8 --
4
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stale zachęca do zawierania długoterminowych
umów na dostarczanie produktów rolnych, zarówno wśród rolników, jak i podmiotów
nabywających produkty rolne. Przykładowy wzór umowy kontraktacji znajduje się na
stronie MRiRW: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/umowa-kontraktacji-w-
sektorze-owocow
5. Jakie działania podejmie resort w celu ograniczenia importu owoców spoza Unii
Europejskiej, w szczególności tych, które nie spełniają unijnych standardów produkcji i
jakości, a destabilizują rynek?
Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) na mocy art. 10
ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przeprowadza
graniczną kontrolę jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych1 przeznaczonych
wyłącznie na cele spożywcze przywożonych spoza państw członkowskich Unii
Europejskiej oraz spoza państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o
Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Na etapie importu, kontroli IJHARS podlegają towary, wyszczególnione w
rozporządzeniu MRiRW w sprawie wykazu artykułów rolno-spożywczych
przywożonych z zagranicy oraz ich minimalnych ilości podlegających kontroli jakości
handlowej2. W zakresie owoców miękkich wykazem tym objęte są takie produkty jak,
np.: owoce mrożone (objęte kodem CN 0811 w ilości 1 tony i powyżej); truskawki,
poziomki i maliny świeże oraz porzeczki przeznaczone do przetwórstwa
przemysłowego (objęte kodami CN ex 0810 10 00, ex 0810 20 10, ex 0810 30 10, ex
0810 30 30 w ilości 5 ton i powyżej).
Ponadto, IJHARS prowadzi kontrole importowanych świeżych owoców miękkich
deserowych przeznaczonych dla konsumenta. Kontrole te prowadzone są na zgodność
z wymaganiami norm handlowych określonych w załączniku I do rozporządzenia
delegowanego Komisji (UE) nr 2023/24293, a zgłoszeniu do kontroli podlega każda
partia owoców deserowych (nie określono minimalnych ilości), w tym malin i
truskawek.
Wyniki kontroli głównych gatunków owoców miękkich na etapie importu z krajów
trzecich w 2025 r. wykazały, że od 1 stycznia do końca lipca 2025 r. organy IJHARS
skontrolowały:
1 ustawa z dnia 21 grudnia 2000 roku o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1980)
2 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 stycznia 2013 roku w sprawie wykazu artykułów rolno-spożywczych
przywożonych z zagranicy oraz ich minimalnych ilości podlegających kontroli jakości handlowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1934 ze
zm.)
3 rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2023/2429 z dnia 17 sierpnia 2023 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do norm handlowych dotyczących sektora owoców i warzyw,
niektórych przetworów owocowych i warzywnych oraz sektora bananów oraz uchylające rozporządzenie Komisji (WE) nr
1666/1999 oraz rozporządzenia wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 i (UE) nr 1333/2011 (Dz. Urz. L/2023/2429 z 03.11.2023
-- 4 of 8 --
5
2 822 partie mrożonych owoców miękkich (tj.: truskawek, malin, borówek i jagód)
o łącznej masie 51 665 864,14 kg. Główne kraje pochodzenia to:
- Egipt – 1 306 partii o masie 33 732 019,00 kg (truskawki mrożone),
- Kanada – 459 partii o masie 2 699 983,68 kg (borówki mrożone),
- Ukraina – 454 partie o masie 7 339 428,00 kg (maliny, jagody, borówki,
truskawki mrożone),
- Peru – 269 partii o masie 1 794 154,94 kg (borówki mrożone).
Świeże owoce, przeznaczone do przetwórstwa przemysłowego – 22 partie o
masie 402 465,00 kg, z krajów takich jak: Mołdawia (maliny do przetwórstwa),
Ukraina (truskawki do przetwórstwa).
Owoce miękkie, deserowe (głównie borówki i jagody oraz pojedyncze partie
truskawek i malin) – 22 partie o masie 359 279,04 kg, z krajów takich jak: Ukraina,
Serbia, Mołdawia, Gruzja.
W toku powyższych kontroli wydano 2 decyzje zakazujące wprowadzenia do obrotu
3 partii truskawek mrożonych pochodzących z Egiptu o łącznej masie 150 000 kg w
związku z m.in. zawyżoną zawartością owoców przejrzałych, wybarwionych,
uszkodzonych mechanicznie czy nieprawidłowościami w zakresie cech
organoleptycznych.
Stwierdzone nieprawidłowości stanowiły 0,1% kontrolowanych partii owoców
miękkich mrożonych i świeżych do przetwórstwa. W przypadku owoców deserowych
nie stwierdzono nieprawidłowości. Importowane owoce spełniały wymagania nom
handlowych UE.
Ponadto na początku lipca br. zobowiązano Wojewódzkich Inspektorów Jakości
Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w całym kraju do zwracania szczególnej
uwagi podczas prowadzonych kontroli na jakość handlową owoców miękkich
świeżych, mrożonych i przeznaczonych do przetwórstwa pochodzących z krajów
trzecich, zarówno na etapie przywozu (importu) jak i w obrocie na rynku
wewnętrznym.
6. Czy Ministerstwo planuje uruchomienie programów wspierających sprzedaż detaliczną,
eksportową oraz rozwój przetwórstwa na poziomie gospodarstw, a także funduszu
stabilizacyjnego dla producentów owoców miękkich?
Wsparcie rozwoju przetwórstwa rolno-spożywczego w Polsce nakierowane jest
przede wszystkim na rozwój mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), które
należą do polskiego kapitału i są głównym odbiorcą produktów rolnych wytwarzanych
-- 5 of 8 --
6
przez lokalnych producentów. Biorąc pod uwagę dużą liczbę przedsiębiorstw
przetwórczych (MŚP) – ok. 17 tys. podmiotów, daje to rolnikom możliwość wyboru
odbiorców ich produktów oraz kształtowania konkurencyjnych relacji cenowych.
Od 2022 r. realizowane były mechanizmy wsparcia dotyczące inwestycji A1.4.1 w
ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) „Inwestycje na
rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz
budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu”. Wdrażane są następujące
instrumenty dla rolników w tym zakresie:
1) przetwarzania lub wprowadzania do obrotu/zbywania produktów rolnych,
spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury w ramach rolniczego handlu
detalicznego (RHD), sprzedaży bezpośredniej i działalności marginalnej, lokalnej
i ograniczonej (MOL)– tzw. „małe przetwórstwo” (budżet – 492 mln zł).
2) zakupu i montażu silosów wraz z wyposażeniem (budżet – 392,2 mln zł).
Ponadto dla sektora rolno-spożywczego realizowane są instrumenty w zakresie:
1) przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa
lub akwakultury przez mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) (budżet
programu – 3,624 mld zł).
2) przechowywania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa
lub akwakultury oraz artykułów rolno-spożywczych – wsparcie inwestycji przez
tzw. centra przechowalniczo-dystrybucyjne oraz regionalne rolno-spożywcze
rynki hurtowe (budżet programu – 1,717 mld zł).
Po zakończeniu KPO dla sektora przetwórczego przewidziano wsparcie, które będzie
realizowane z Planu Strategicznego WPR 2023-2027 w ramach Interwencji I.10.6.1
Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) – w gospodarstwie (Budżet: 51
mln EUR) i I.10.7.1 Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) - poza
gospodarstwem (Budżet: 204 mln EUR).
Nabór w ramach interwencji I.10.6.1 planowany jest na pierwsze półrocze 2026 r.
Wsparcie w ramach tej interwencji jest nakierowane na realizację działań
inwestycyjnych, które mają wzmocnić pozycję rynkową
rolników/mikroprzedsiębiorców, a także wpłynąć na dywersyfikację i skracanie
etapów łańcucha żywnościowego.
Pomoc realizowana będzie w formie płatności ryczałtowej lub refundacji. W
odniesieniu do:
-- 6 of 8 --
7
zakładania i prowadzenia RHD – ryczałt na jednego beneficjenta w okresie
realizacji interwencji wynosi w zależności od wielkości operacji – nie więcej niż:
30 000 zł lub 60 000 zł lub 120 000 zł, przy czym wysokość ryczałtu wynosi
maksymalnie 65% kosztów operacji;
zakładania działalności gospodarczej/MOL w zakresie przetwarzania produktów
rolnych – ryczałt na jednego beneficjenta w okresie realizacji interwencji wynosi
w zależności od wielkości operacji - nie więcej niż: 30 000 zł lub 60 000 zł lub
120 000 zł, przy czym wysokość ryczałtu wynosi maksymalnie 65% kosztów
operacji;
kontynuacji prowadzenia działalności gospodarczej/MOL przez
mikroprzedsiębiorcę – refundacja na jednego beneficjenta w okresie realizacji
interwencji wynosi maksymalnie 500 000 zł, zaś intensywność pomocy w formie
refundacji wynosi do 50% kosztów kwalifikowalnych operacji.
Nabór w ramach interwencji I.10.7.1 planowany jest na pierwsze półrocze 2026 r.
Wsparcie w ramach tej interwencji jest nakierowane na realizację działań
inwestycyjnych, które mają wzmocnić pozycję rynkową sektora MŚP na obszarach
wiejskich (na rynkach lokalnych), wpłynąć na dywersyfikację i skracanie etapów
łańcucha żywnościowego, a także promować współpracę w ramach łańcucha wartości
poprzez obowiązek podpisywania umów na dostawy pomiędzy rolnikami a
przemysłem przetwórczym. Pomoc przyznawana w ramach przedmiotowego wsparcia
będzie przyznawana w dwóch obszarach:
Obszar A - przetwórstwo i wprowadzanie do obrotu produktów rolnych (MŚP)
Obszar B - przetwórstwo i wprowadzanie do obrotu ekologicznych produktów rolnych
(MŚP).
W ramach interwencji wspierane będą inwestycje materialne i niematerialne
dotyczące:
budowy budynków lub budowli,
zakupu technologii na cele dotyczące przetwarzania produktów rolnych lub
wprowadzania do obrotu produktów rolnych (w tym przechowywania,
sortowania, pakowania, przygotowania do sprzedaży – wyłącznie w przypadku
zorganizowanych form współpracy rolników),
ochrony środowiska,
infrastruktury do przetwarzania odpadów żywnościowych na biokomponenty
lub przetwarzania produktów ubocznych powstałych przy wytwarzaniu
produktów rolnych.
-- 7 of 8 --
8
W odniesieniu do inwestycji realizowanych przez mikro-, małe i średnie
przedsiębiorstwa (MŚP) pomoc przyznana jednemu beneficjentowi w formie
refundacji w okresie realizacji Programu przewidziano maksymalnie 10 000 000 zł.
Minimalna kwota pomocy na realizację operacji będzie wynosić 100 000 zł.
Ponadto przepisy rozporządzenia Komisji (UE) 2022/2472 z dnia 14 grudnia 2022 r.
uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach
wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, jak również rozporządzenia Komisji (UE) nr
1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o
funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym -
wyłączają możliwość udzielania pomocy przyznawanej na działalność związaną z
wywozem do państw trzecich lub do państw członkowskich, która byłaby
bezpośrednio związana z ilością wywożonych produktów, tworzeniem i prowadzeniem
sieci dystrybucyjnej lub innymi wydatkami bieżącymi związanymi z prowadzeniem
działalności wywozowej (nazywanej pomocą wywozową albo pomocą eksportową).
Jednocześnie zgodnie z Wytycznymi w sprawie pomocy państwa w sektorach rolnym
i leśnym oraz na obszarach wiejskich (2022/C 485/01), pomoc przyznaną wyłącznie
na podstawie ceny, ilości, jednostki produkcyjnej lub jednostki środków produkcji,
uznaje się za pomoc z tytułu prowadzenia działalności niezgodną z rynkiem
wewnętrznym.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 8 of 8 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 22 sierpnia 2025 r.
znak sprawy: DRE.po.058.3.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji 11301 w sprawie sytuacji producentów owoców miękkich
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 11301 Posła na Sejm RP, Pana Przemysława Czarnka,
w sprawie sytuacji producentów owoców miękkich, przekazuję poniższe odpowiedzi.
1. Jakie działania podejmie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu ustabilizowania
rynku owoców miękkich, w tym cen skupu, i zapewnienia opłacalności ich produkcji?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi od lat zachęca producentów owoców i warzyw
do zrzeszania się w organizacje producentów. Ich rolą jest wzmocnienie pozycji
rynkowej i stabilizacja dochodów producentów poprzez planowanie i dostosowywanie
ich produkcji do popytu, koncentrację podaży czy oferowanie pomocy technicznej. Co
do zasady organizacje producentów są zobowiązane do zagospodarowania całości
produkcji dostarczonej przez swoich członków. Organizacje producentów mają
możliwość zastosowania działań z zakresu zarządzania kryzysowego oraz zapobiegania
kryzysom obejmujących m.in. wycofanie owoców i warzyw z rynku. Są one
odpowiednio dużymi partnerami w relacjach m.in. z zakładami przetwórczymi
mającymi realny wpływ na ceny surowca. Koszty wsparcia dla organizacji
producentów są w pełni pokrywane ze środków UE. Pierwszy nabór wniosków o
zatwierdzenie programów operacyjnych odbył się w czerwcu 2024 r., kolejny w lipcu
2025 r.
2. Czy rozważane jest wprowadzenie minimalnych cen skupu, które zagwarantują
producentom pokrycie realnych kosztów produkcji i zabezpieczą ich przed stratami?
-- 1 of 8 --
2
Producenci rolni funkcjonują na jednolitym rynku unijnym regulowanym w ramach
Wspólnej Polityki Rolnej. Rynek podstawowych produktów rolnych objęty jest
przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia
17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych.
Polska nie ma możliwości samodzielnego wdrażania mechanizmów interwencji na
rynkach rolnych np. w postaci ustalenia cen minimalnych. Mechanizmem
stabilizującym sytuację na rynku i wpływającym na dochody producentów rolnych są
działania na rzecz wzmocnienia ich pozycji w odniesieniu do większych podmiotów w
łańcuchu dostaw żywności (zakładów przetwórczych, punktów skupu, sieci
handlowych).
Resort rolnictwa prowadzi również działania na rzecz eliminacji zbędnych kosztów
pośrednictwa i wchodzenia rolników w dalsze fazy łańcucha żywnościowego, tj.
rozpoczynanie lub rozwijanie działalności przetwórczej w formie rolniczego handlu
detalicznego lub poprzez zakładanie działalności gospodarczej w zakresie
przetwórstwa produktów rolnych.
3. Czy Ministerstwo zamierza wdrożyć mechanizmy eliminujące nieuczciwe praktyki
rynkowe i monopolistyczne działania przetwórców, w tym m.in. zakaz ustalania cen w
dniu dostawy oraz obowiązek wcześniejszego informowania o cenach skupu?
Polska wdrożyła przepisy w zakresie kształtowania właściwych stosunków
umownych, o których mowa w art. 168 ust. 1 lit. rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013. Ustawą z 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy
o Agencji Rynku Rolnego i niektórych rynków rolnych od 3 października 2015 r.,
wprowadzono obowiązek zawarcia umowy między producentem produktów rolnych,
a pierwszym nabywcą, który dotyczy sektorów produktów rolnych, m.in. owoców i
warzyw.
Zgodnie z art. 168 ust. 4 lit. c pkt (i) ww. rozporządzenia, umowa na dostawę
produktów rolnych musi być sporządzona w formie pisemnej przed dostawą i powinna
zawierać określone elementy, m.in. cenę do zapłaty za dostawę. Cena może być
niezmienna i określona w umowie lub może być obliczana poprzez połączenie różnych
czynników określonych w umowie. Kryteria/algorytm musi być zrozumiały i
weryfikowalny. Strony mogą np. określić cenę poprzez wskazanie ceny „nie niższej
niż…” lub ustalić cenę bazową, ze wskazaniem dodatków do ceny uzależnionych od
uzgodnionych wskaźników lub paramentów jakościowych.
Brak umowy lub umowa niezawierająca wszystkich wymaganych elementów, skutkuje
nałożeniem kary na nabywcę, w zależności od wagi, od 1 do 10% zapłaty za te
produkty.
-- 2 of 8 --
3
W świetle obowiązujących przepisów dostarczenie produktów rolnych bez podpisanej
wcześniej umowy zawierającej m.in. cenę jest niezgodne z przepisami prawa. Taką
sytuację należy zgłosić do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, który weryfikuje
obowiązek podpisywania umów na dostawy i jest organem uprawnionym do nałożenia
kary. Takie zawiadomienie można złożyć on-line:
https://nieruchomoscikowr.gov.pl/zawiadomienie.
Dodatkowo na podstawie obowiązującej od 2016 r. ustawy o przeciwdziałaniu
nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami
rolnymi i spożywczymi, jeśli przetwórcy/odbiorcy wykorzystując swoją pozycję
negocjacyjną oferują niekorzystne dla dostawcy ceny zakupu, wywierają nacisk na
poziom cen lub narzucają niekorzystne treści umowy, to może to być uznane za
praktykę nieuczciwie wykorzystującą przewagę kontraktową. Taką sytuację można
zgłosić do UOKiK. Może to zrobić każdy, kto posiada wiedzę na temat nieuczciwych
praktyk. Takie zawiadomienie można zgłosić anonimowo poprzez zakładkę na stronie
internetowej UOKiK (https://ankieta.uokik.gov.pl/formularz-przewaga-kontraktowa).
4. Czy planowane jest wprowadzenie obowiązku kontraktowania produkcji z określoną
ceną minimalną jeszcze przed sezonem zbiorów, co umożliwiłoby rolnikom przewidywalne
planowanie działalności i ochronę przed spekulacjami cenowymi?
Handel produktami rolnymi w Polsce odbywa się na zasadach wolnorynkowych tj. w
wyniku dobrowolnie zawieranych transakcji pomiędzy kupującymi a sprzedającymi
według ustalonych przez nich warunków. Umowy kontraktacyjne zawierane są w
oparciu o przepisy zawarte w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny i nie
są obligatoryjne. Przez umowę kontraktacji producent rolny zobowiązuje się
wytworzyć i dostarczyć kontraktującemu oznaczoną ilość produktów rolnych
określonego rodzaju, a kontraktujący zobowiązuje się te produkty odebrać w terminie
umówionym, zapłacić umówioną cenę oraz spełnić określone świadczenie dodatkowe,
jeżeli umowa lub przepisy szczególne przewidują obowiązek spełnienia takiego
świadczenia (art. 613 § 1).
Jedną z podstawowych zasad przy zawieraniu umowy, również kontraktacyjnej, jest
swoboda ich zawierania - przejawia się ona nie tylko swobodą kształtowania treści
umowy, ale także swobodą wyboru kontrahenta oraz decydowania o tym, czy umowę
zawrzeć.
Organy publiczne nie biorą udziału w określaniu warunków współpracy pomiędzy
konkretnymi stronami. Rolą państwa jest natomiast tworzenie warunków –
szczególnie prawnych, sprzyjających upowszechnianiu trwałych dobrowolnych
powiązań producentów rolnych z przetwórcami i handlowcami w formie umów
kontraktacyjnych uwzględniających interesy obu stron kontraktu. Dlatego
-- 3 of 8 --
4
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stale zachęca do zawierania długoterminowych
umów na dostarczanie produktów rolnych, zarówno wśród rolników, jak i podmiotów
nabywających produkty rolne. Przykładowy wzór umowy kontraktacji znajduje się na
stronie MRiRW: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/umowa-kontraktacji-w-
sektorze-owocow
5. Jakie działania podejmie resort w celu ograniczenia importu owoców spoza Unii
Europejskiej, w szczególności tych, które nie spełniają unijnych standardów produkcji i
jakości, a destabilizują rynek?
Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) na mocy art. 10
ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przeprowadza
graniczną kontrolę jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych1 przeznaczonych
wyłącznie na cele spożywcze przywożonych spoza państw członkowskich Unii
Europejskiej oraz spoza państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o
Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Na etapie importu, kontroli IJHARS podlegają towary, wyszczególnione w
rozporządzeniu MRiRW w sprawie wykazu artykułów rolno-spożywczych
przywożonych z zagranicy oraz ich minimalnych ilości podlegających kontroli jakości
handlowej2. W zakresie owoców miękkich wykazem tym objęte są takie produkty jak,
np.: owoce mrożone (objęte kodem CN 0811 w ilości 1 tony i powyżej); truskawki,
poziomki i maliny świeże oraz porzeczki przeznaczone do przetwórstwa
przemysłowego (objęte kodami CN ex 0810 10 00, ex 0810 20 10, ex 0810 30 10, ex
0810 30 30 w ilości 5 ton i powyżej).
Ponadto, IJHARS prowadzi kontrole importowanych świeżych owoców miękkich
deserowych przeznaczonych dla konsumenta. Kontrole te prowadzone są na zgodność
z wymaganiami norm handlowych określonych w załączniku I do rozporządzenia
delegowanego Komisji (UE) nr 2023/24293, a zgłoszeniu do kontroli podlega każda
partia owoców deserowych (nie określono minimalnych ilości), w tym malin i
truskawek.
Wyniki kontroli głównych gatunków owoców miękkich na etapie importu z krajów
trzecich w 2025 r. wykazały, że od 1 stycznia do końca lipca 2025 r. organy IJHARS
skontrolowały:
1 ustawa z dnia 21 grudnia 2000 roku o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1980)
2 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 stycznia 2013 roku w sprawie wykazu artykułów rolno-spożywczych
przywożonych z zagranicy oraz ich minimalnych ilości podlegających kontroli jakości handlowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1934 ze
zm.)
3 rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2023/2429 z dnia 17 sierpnia 2023 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do norm handlowych dotyczących sektora owoców i warzyw,
niektórych przetworów owocowych i warzywnych oraz sektora bananów oraz uchylające rozporządzenie Komisji (WE) nr
1666/1999 oraz rozporządzenia wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 i (UE) nr 1333/2011 (Dz. Urz. L/2023/2429 z 03.11.2023
-- 4 of 8 --
5
2 822 partie mrożonych owoców miękkich (tj.: truskawek, malin, borówek i jagód)
o łącznej masie 51 665 864,14 kg. Główne kraje pochodzenia to:
- Egipt – 1 306 partii o masie 33 732 019,00 kg (truskawki mrożone),
- Kanada – 459 partii o masie 2 699 983,68 kg (borówki mrożone),
- Ukraina – 454 partie o masie 7 339 428,00 kg (maliny, jagody, borówki,
truskawki mrożone),
- Peru – 269 partii o masie 1 794 154,94 kg (borówki mrożone).
Świeże owoce, przeznaczone do przetwórstwa przemysłowego – 22 partie o
masie 402 465,00 kg, z krajów takich jak: Mołdawia (maliny do przetwórstwa),
Ukraina (truskawki do przetwórstwa).
Owoce miękkie, deserowe (głównie borówki i jagody oraz pojedyncze partie
truskawek i malin) – 22 partie o masie 359 279,04 kg, z krajów takich jak: Ukraina,
Serbia, Mołdawia, Gruzja.
W toku powyższych kontroli wydano 2 decyzje zakazujące wprowadzenia do obrotu
3 partii truskawek mrożonych pochodzących z Egiptu o łącznej masie 150 000 kg w
związku z m.in. zawyżoną zawartością owoców przejrzałych, wybarwionych,
uszkodzonych mechanicznie czy nieprawidłowościami w zakresie cech
organoleptycznych.
Stwierdzone nieprawidłowości stanowiły 0,1% kontrolowanych partii owoców
miękkich mrożonych i świeżych do przetwórstwa. W przypadku owoców deserowych
nie stwierdzono nieprawidłowości. Importowane owoce spełniały wymagania nom
handlowych UE.
Ponadto na początku lipca br. zobowiązano Wojewódzkich Inspektorów Jakości
Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w całym kraju do zwracania szczególnej
uwagi podczas prowadzonych kontroli na jakość handlową owoców miękkich
świeżych, mrożonych i przeznaczonych do przetwórstwa pochodzących z krajów
trzecich, zarówno na etapie przywozu (importu) jak i w obrocie na rynku
wewnętrznym.
6. Czy Ministerstwo planuje uruchomienie programów wspierających sprzedaż detaliczną,
eksportową oraz rozwój przetwórstwa na poziomie gospodarstw, a także funduszu
stabilizacyjnego dla producentów owoców miękkich?
Wsparcie rozwoju przetwórstwa rolno-spożywczego w Polsce nakierowane jest
przede wszystkim na rozwój mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), które
należą do polskiego kapitału i są głównym odbiorcą produktów rolnych wytwarzanych
-- 5 of 8 --
6
przez lokalnych producentów. Biorąc pod uwagę dużą liczbę przedsiębiorstw
przetwórczych (MŚP) – ok. 17 tys. podmiotów, daje to rolnikom możliwość wyboru
odbiorców ich produktów oraz kształtowania konkurencyjnych relacji cenowych.
Od 2022 r. realizowane były mechanizmy wsparcia dotyczące inwestycji A1.4.1 w
ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) „Inwestycje na
rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz
budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu”. Wdrażane są następujące
instrumenty dla rolników w tym zakresie:
1) przetwarzania lub wprowadzania do obrotu/zbywania produktów rolnych,
spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury w ramach rolniczego handlu
detalicznego (RHD), sprzedaży bezpośredniej i działalności marginalnej, lokalnej
i ograniczonej (MOL)– tzw. „małe przetwórstwo” (budżet – 492 mln zł).
2) zakupu i montażu silosów wraz z wyposażeniem (budżet – 392,2 mln zł).
Ponadto dla sektora rolno-spożywczego realizowane są instrumenty w zakresie:
1) przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa
lub akwakultury przez mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) (budżet
programu – 3,624 mld zł).
2) przechowywania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa
lub akwakultury oraz artykułów rolno-spożywczych – wsparcie inwestycji przez
tzw. centra przechowalniczo-dystrybucyjne oraz regionalne rolno-spożywcze
rynki hurtowe (budżet programu – 1,717 mld zł).
Po zakończeniu KPO dla sektora przetwórczego przewidziano wsparcie, które będzie
realizowane z Planu Strategicznego WPR 2023-2027 w ramach Interwencji I.10.6.1
Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) – w gospodarstwie (Budżet: 51
mln EUR) i I.10.7.1 Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) - poza
gospodarstwem (Budżet: 204 mln EUR).
Nabór w ramach interwencji I.10.6.1 planowany jest na pierwsze półrocze 2026 r.
Wsparcie w ramach tej interwencji jest nakierowane na realizację działań
inwestycyjnych, które mają wzmocnić pozycję rynkową
rolników/mikroprzedsiębiorców, a także wpłynąć na dywersyfikację i skracanie
etapów łańcucha żywnościowego.
Pomoc realizowana będzie w formie płatności ryczałtowej lub refundacji. W
odniesieniu do:
-- 6 of 8 --
7
zakładania i prowadzenia RHD – ryczałt na jednego beneficjenta w okresie
realizacji interwencji wynosi w zależności od wielkości operacji – nie więcej niż:
30 000 zł lub 60 000 zł lub 120 000 zł, przy czym wysokość ryczałtu wynosi
maksymalnie 65% kosztów operacji;
zakładania działalności gospodarczej/MOL w zakresie przetwarzania produktów
rolnych – ryczałt na jednego beneficjenta w okresie realizacji interwencji wynosi
w zależności od wielkości operacji - nie więcej niż: 30 000 zł lub 60 000 zł lub
120 000 zł, przy czym wysokość ryczałtu wynosi maksymalnie 65% kosztów
operacji;
kontynuacji prowadzenia działalności gospodarczej/MOL przez
mikroprzedsiębiorcę – refundacja na jednego beneficjenta w okresie realizacji
interwencji wynosi maksymalnie 500 000 zł, zaś intensywność pomocy w formie
refundacji wynosi do 50% kosztów kwalifikowalnych operacji.
Nabór w ramach interwencji I.10.7.1 planowany jest na pierwsze półrocze 2026 r.
Wsparcie w ramach tej interwencji jest nakierowane na realizację działań
inwestycyjnych, które mają wzmocnić pozycję rynkową sektora MŚP na obszarach
wiejskich (na rynkach lokalnych), wpłynąć na dywersyfikację i skracanie etapów
łańcucha żywnościowego, a także promować współpracę w ramach łańcucha wartości
poprzez obowiązek podpisywania umów na dostawy pomiędzy rolnikami a
przemysłem przetwórczym. Pomoc przyznawana w ramach przedmiotowego wsparcia
będzie przyznawana w dwóch obszarach:
Obszar A - przetwórstwo i wprowadzanie do obrotu produktów rolnych (MŚP)
Obszar B - przetwórstwo i wprowadzanie do obrotu ekologicznych produktów rolnych
(MŚP).
W ramach interwencji wspierane będą inwestycje materialne i niematerialne
dotyczące:
budowy budynków lub budowli,
zakupu technologii na cele dotyczące przetwarzania produktów rolnych lub
wprowadzania do obrotu produktów rolnych (w tym przechowywania,
sortowania, pakowania, przygotowania do sprzedaży – wyłącznie w przypadku
zorganizowanych form współpracy rolników),
ochrony środowiska,
infrastruktury do przetwarzania odpadów żywnościowych na biokomponenty
lub przetwarzania produktów ubocznych powstałych przy wytwarzaniu
produktów rolnych.
-- 7 of 8 --
8
W odniesieniu do inwestycji realizowanych przez mikro-, małe i średnie
przedsiębiorstwa (MŚP) pomoc przyznana jednemu beneficjentowi w formie
refundacji w okresie realizacji Programu przewidziano maksymalnie 10 000 000 zł.
Minimalna kwota pomocy na realizację operacji będzie wynosić 100 000 zł.
Ponadto przepisy rozporządzenia Komisji (UE) 2022/2472 z dnia 14 grudnia 2022 r.
uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach
wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, jak również rozporządzenia Komisji (UE) nr
1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o
funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym -
wyłączają możliwość udzielania pomocy przyznawanej na działalność związaną z
wywozem do państw trzecich lub do państw członkowskich, która byłaby
bezpośrednio związana z ilością wywożonych produktów, tworzeniem i prowadzeniem
sieci dystrybucyjnej lub innymi wydatkami bieżącymi związanymi z prowadzeniem
działalności wywozowej (nazywanej pomocą wywozową albo pomocą eksportową).
Jednocześnie zgodnie z Wytycznymi w sprawie pomocy państwa w sektorach rolnym
i leśnym oraz na obszarach wiejskich (2022/C 485/01), pomoc przyznaną wyłącznie
na podstawie ceny, ilości, jednostki produkcyjnej lub jednostki środków produkcji,
uznaje się za pomoc z tytułu prowadzenia działalności niezgodną z rynkiem
wewnętrznym.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 8 of 8 --