Interpelacja w sprawie skandalicznego projektu opodatkowania smartfonów i tabletów oraz hipokryzji rządu Platformy Obywatelskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11298
do ministra finansów i gospodarki, ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie skandalicznego projektu opodatkowania smartfonów i tabletów oraz hipokryzji rządu Platformy Obywatelskiej
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 30-07-2025
Szanowni Państwo Ministrowie,
zwracam się do Państwa w imieniu milionów obywateli, którzy po raz kolejny mają być zmuszeni do sięgnięcia głębiej do swoich portfeli w imię fałszywie pojętej sprawiedliwości, a w rzeczywistości – finansowania uprzywilejowanych grup interesów. Rząd Donalda Tuska ogłosił właśnie projekt objęcia dodatkowym podatkiem – tzw. opłatą reprograficzną –smartfonów, tabletów, laptopów i telewizorów z dostępem do Internetu. Pod pretekstem „wsparcia twórców“, rząd chce wyciągnąć z kieszeni Polaków kolejne setki milionów złotych.
To nie tylko skandal – to szczyt hipokryzji. Platforma Obywatelska w 2021 roku ostro i jednoznacznie krytykowała identyczny projekt rządu PiS, twierdząc (słusznie!), że to ukryty podatek godzący w konsumentów, obciążający najbiedniejszych i wprowadzany poza kontrolą parlamentu. Cytuję fragment „Czarnej Księgi 5 lat rządów PiS“, opublikowanej przez Platformę Obywatelską:
„Rząd PiS planuje opodatkować smartfony, tablety, komputery i inne urządzenia cyfrowe. (...) W praktyce jest to podatek, który odczuje każdy obywatel – najdotkliwiej uderzy on w rodziny z dziećmi, osoby uczące się i pracujące zdalnie.“
To słowa opozycji (Platformy Obywatelskiej) zaledwie sprzed trzech lat. Co się zmieniło? Władza. A wraz z nią – zasady, wartości, priorytety. Dziś to samo środowisko polityczne chce przeforsować jeszcze dalej idące obciążenia, nie konsultując tego z obywatelami, nie przedstawiając realnych analiz wpływu na gospodarstwa domowe i cyfrowe wykluczenie.
Co więcej – projekt opiera się na anachronicznych przesłankach, które zupełnie nie przystają do rzeczywistości cyfrowej XXI wieku. Współczesne korzystanie z treści – muzyki, filmów, książek – odbywa się głównie w ramach legalnych, płatnych usług streamingowych i subskrypcyjnych, które już są objęte podatkami, w tym VAT. Kopiowanie utworów na własny użytek, które miało uzasadniać opłatę reprograficzną dekady temu, stało się praktyką marginalną. Obciążanie urządzeń mobilnych dodatkowymi opłatami za rzekome kopiowanie treści jest absurdem, który nie znajduje poparcia ani w danych rynkowych, ani w zachowaniach konsumenckich.
Zamiast szukać pieniędzy w portfelach zwykłych Polaków, rząd powinien wreszcie zrobić porządek z wielkimi międzynarodowymi korporacjami, które od lat drenowały nasz kraj, transferując zyski za granicę i płacąc symboliczne podatki. Dane są jednoznaczne:
w 2024 roku InPost zapłacił 375 mln zł CIT w Polsce,
wszystkie zagraniczne firmy kurierskie łącznie – 90 mln zł,
niemiecki DHL: 0 zł CIT w Polsce, 6 mld zł podatków za granicą,
T-Mobile Polska (2016–2020): przychody ponad 43 mld zł, 30 tys. zł podatku,
Aldi (2016–2020): przychody 6,5 mld zł, 0 zł CIT,
Carrefour: przychody 51 mld zł, podatek 94 tys. zł,
Lidl: przychody 72 mld zł, podatek 348 mln zł (0,48%),
dla porównania: Dino Polska – 32 mld zł przychodów, 286 mln zł podatku (0,88%),
Biedronka: 260 mld zł przychodów, ponad 2,5 mld zł podatku (1%).
Te liczby mówią same za siebie. Zamiast ograbiać obywateli z każdej złotówki, rząd powinien ukrócić agresywne optymalizacje podatkowe korporacji i wprowadzić podatek przychodowy dla największych podmiotów działających w Polsce.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie szacunkowe wpływy budżetowe rząd planuje uzyskać z tytułu nowego podatku od urządzeń elektronicznych?
Co zmieniło się przez ostatnie 3 lata w postrzeganiu wprowadzenia zmian w opłacie reprograficznej?
Czy rząd posiada jakiekolwiek badania wskazujące na skalę kopiowania utworów autorskich na smartfonach, tabletach i laptopach na własny użytek?
Jakie skutki społeczne i ekonomiczne przewidziano w ocenie skutków regulacji – w szczególności dla rodzin, uczniów i osób pracujących zdalnie?
Dlaczego rząd nie skierował się najpierw do zagranicznych korporacji płacących symboliczne podatki?
Czy rząd planuje publikację pełnego zestawienia CIT i przychodów największych firm działających w Polsce?
Minister Marta Cienkowska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (20)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12945 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11298 posła Jarosława Sachajki z 5 sierpnia 2025 r.
w sprawie skandalicznego projektu opodatkowania smartfonów i tabletów oraz hipokryzji
rządu Platformy Obywatelskiej, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Na stronach BIP Rządowego Centrum Legislacji, w zakładce „Rządowy proces legislacyjny”,
zostało zamieszczone uzasadnienie do projektu rozporządzenia Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia kategorii
urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów oraz opłat od tych urządzeń
i nośników z tytułu ich sprzedaży przez producentów i importerów oraz Ocena Skutków
Regulacji (OSR). W obu dokumentach szczegółowo uzasadniono projektowane zmiany,
w tym opisano, na czym polega istota opłat kompensacyjnych, w jakim celu zostały
wprowadzone, dlaczego obecnie obowiązujące przepisy wymagają zmian i jak funkcjonują
podobne systemy opłat w innych państwach Unii Europejskiej.
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że przedmiotowe opłaty nie zasilą budżetu Państwa ani
budżetów jednostek sektora finansów publicznych. Są one kompensatą strat, jakie
uprawnieni z tytułu praw autorskich i praw pokrewnych ponoszą wskutek tego, że do
polskiego prawa autorskiego została wprowadzona instytucja tzw. dozwolonego użytku
osobistego. Zatem opłaty te pobierają organizacje zbiorowego zarządzania prawami
autorskimi i prawami pokrewnymi, a następnie przekazują je uprawnionym twórcom,
wykonawcom, producentom i wydawcom.
Projektowane rozporządzenie istotnie różni się od regulacji zaproponowanej przez ministra
Piotra Glińskiego. Przygotowany wówczas projekt ustawy o uprawnieniach artysty
zawodowego (UD208) przewidywał nowe zasady poboru opłat i nowe stawki opłat, gdzie
górny limit opłaty wynosił aż 5% ceny sprzedaży. Projekt rozporządzenia przygotowany
obecnie w MKiDN przewiduje na kluczowe urządzenia reprograficzne stawkę 1%, przy
ustawowym progu 3%. Jest to zatem znacznie poniżej ustawowego limitu i znacznie poniżej
limitu przewidzianego w projekcie ustawy UD208. Wpływy z tych opłat w Polsce od wielu lat
należą do najniższych w UE, ze szkodą dla polskich twórców i pozostałych uprawnionych,
którzy w omawianej dziedzinie mają prawo czuć się dyskryminowani względem
uprawnionych z innych państw UE. Szczegółowe informacje i dane na ten temat znajdują się
w OSR projektu rozporządzenia.
Powszechny dostęp do kultury, obejmujący muzykę, filmy, książki czy prasę, za
pośrednictwem nowoczesnych urządzeń elektronicznych takich jak smartfony, tablety,
laptopy czy telewizory typu smart jest faktem powszechnie znanym. Urządzenia te, obok
wielu innych funkcjonalności, umożliwiają również kopiowanie chronionych utworów ze
-- 1 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
źródeł zewnętrznych do pamięci wewnętrznej. Skala rzeczywistego wykorzystywania tych
funkcji nie poddaje się precyzyjnemu zbadaniu, gdyż są to czynności o charakterze
prywatnym, co do zasady nieewidencjonowane. Niewątpliwie coraz szersza dostępność
legalnych usług streamingowych ogranicza dziś potrzebę kopiowania na użytek prywatny,
jednak brak jest podstaw do stwierdzenia, że praktyka ta całkowicie utraciła znaczenie.
Likwidacja opłat kompensacyjnych lub utrzymywanie ich na obecnym, rażąco niskim
poziomie prowadziłyby – zgodnie z wymogami prawa Unii Europejskiej – do konieczności
zniesienia instytucji dozwolonego użytku prywatnego. Takiego rozwiązania nie postuluje
żadna z reprezentatywnych organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi
i prawami pokrewnymi.
Opłata na poziomie 1% ceny sprzedaży urządzenia nie ma realnego wpływu na dostępność
kluczowych urządzeń RTV i IT dla konsumentów. Przy średniej cenie smartfona wynoszącej
około 1700–1800 zł oznacza to koszt maksymalnie 17–18 zł. W praktyce kwota ta może być
jeszcze niższa, ponieważ podstawą jej naliczenia jest cena sprzedaży stosowana przez
producenta lub importera, a nie finalna cena detaliczna. Różnica ta jest zatem nieistotna
z punktu widzenia dostępności urządzeń elektronicznych na rynku.
Odnosząc się do pytania, dlaczego rząd nie skierował się najpierw do zagranicznych
korporacji płacących symboliczne podatki, należy wyjaśnić, że Ministerstwo Finansów na
bieżąco pracuje nad takimi zmianami w opodatkowaniu podatkiem dochodowym osób
prawnych, które zminimalizują ryzyko celowego obniżania zobowiązań podatkowych w tym
podatku. Wśród podjętych w ostatnich latach działań uszczelniających system podatkowy
jedynie w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych można w szczególności
wskazać na:
1) opodatkowanie od 1 stycznia 2015 r. dochodów uzyskiwanych przez zagraniczne spółki
kontrolowane (Controlled Foreign Corporation – CFC) w celu zapobieżenia erozji
podstawy opodatkowania poprzez poddanie opodatkowaniu w danym państwie, jako
dochodu przypisanego do podmiotu krajowego, dochodu ustalanego w odniesieniu do
zysków, jakie osiągnął jego podmiot zależny, będący rezydentem podatkowym państwa
stosującego preferencyjne zasady opodatkowania. Przepisy te były następnie
modyfikowane w związku z implementacją przepisów dyrektywy Rady (UE) 2016/1164
z dnia 12 lipca 2016 r. ustanawiającej przepisy mające na celu przeciwdziałanie
praktykom unikania opodatkowania, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie
rynku wewnętrznego (zwanej dalej: „dyrektywą ATAD”), oraz z dniem 1 stycznia 2019
r. w związku z potrzebą ich dostosowania do zmieniającej się rzeczywistości
gospodarczej;
2) modyfikację od 1 stycznia 2017 r. zasad opodatkowania funduszy inwestycyjnych
zamkniętych (FIZ) oraz specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych
o charakterystyce właściwej dla FIZ (SFIO). Podmioty te zwolnione dotychczas
podmiotowo zaczęły korzystać ze zwolnienia przedmiotowego, co skutkuje tym, że
niektóre wymienione w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych ich
dochody, kreowane głównie w działaniach optymalizacyjnych, z takiego zwolnienia
podatkowego w podatku dochodowym już nie korzystają;
3) wyodrębnienie od 1 stycznia 2018 r. w ustawie CIT źródła przychodów w postaci
zysków kapitałowych oraz rozdzielenie dochodów uzyskiwanych z tego źródła od
pozostałych dochodów podatnika w celu ograniczenia sztucznego kreowania straty
i obniżania o jej wysokość dochodów z podstawowej działalności operacyjnej;
4) wprowadzenie od 1 stycznia 2018 r. tzw. podatku od przychodów z budynków
w odniesieniu do podatników posiadających nieruchomości komercyjne o znacznej
wartości oddane przez nich do używania na podstawie m.in. umowy najmu – w celu
przeciwdziałania niewykazywaniu dochodów z tego tytułu lub wykazywaniu ich
w wysokości nieadekwatnej do skali prowadzonej działalności;
-- 2 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
5) wprowadzenie od 1 stycznia 2019 r. podatku od niezrealizowanych zysków (exit tax),
nakładanego na podmioty przenoszące majątek poza Polskę lub zmieniające rezydencję
podatkową (implementacja dyrektywy ATAD), którego celem jest zapobieżenie
transferowi aktywów za granicę w celu uniknięcia opodatkowania;
6) wprowadzenie od 1 stycznia 2019 r. tzw. mechanizmu pay & refund zobowiązującego
płatnika do pobrania podatku wg stawki podstawowej, w celu efektywniejszej kontroli
zasad rozliczenia podatku od dochodów opodatkowywanych u źródła w Polsce, jeszcze
przed zastosowaniem określonej preferencji podatkowej (zwolnienia z podatku bądź
obniżonej stawki podatku);
7) implementowanie od 1 stycznia 2021 r. do polskiego porządku prawnego przepisów
dyrektywy Rady (UE) 2017/952 z dnia 29 maja 2017 r. zmieniającej dyrektywę (UE)
2016/1164 w zakresie rozbieżności w kwalifikacji struktur hybrydowych dotyczących
państw trzecich (ATAD2), w celu zapobieżenia podwójnemu transgranicznemu
odliczeniu tych samych płatności, kosztów lub strat albo odliczenia płatności bez jej
odpowiedniego ujęcia w przychodach. Regulacja ta została zmodyfikowana od
1 stycznia 2022 r. w związku z ze zmianą dyrektywy ATAD2 dotyczącej rozbieżności
w kwalifikacji odwróconych struktur hybrydowych;
8) opodatkowanie od 1 stycznia 2021 r. spółek komandytowych (spółki te stały się
podatnikami CIT) oraz niektórych spółek jawnych w celu uszczelnienia systemu
podatkowego poprzez eliminację struktur optymalizacyjnych z wykorzystaniem takich
spółek;
9) wprowadzenie od 1 stycznia 2022 r. opodatkowania tzw. krajowym minimalnym CIT
w celu ograniczenia działań optymalizacyjnych podejmowanych przez podatników
prowadzących od wielu lat działalność w Polsce, wykazujących znaczące przychody
przy jednocześnie niewspółmiernych dochodach do opodatkowania (u których strata
występuje permanentnie, tj. z dużym prawdopodobieństwem w sposób zamierzony,
wynikający ze stosowania praktyk optymalizacyjnych);
10) wprowadzenie od 1 stycznia 2022 r. podatku od przerzuconych dochodów jako
mechanizmu przeciwdziałającego unikaniu opodatkowania za pośrednictwem spółek
pośredniczących, do których transferuje się zyski tytułem wydatków na usługi
niematerialne;
11) wprowadzenie od 1 stycznia 2022 r. dla podatników podatku dochodowego tzw.
JPKCIT(wejście w życie regulacji zostało odroczone do końca 2024 r.),tj. obowiązku
prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu programów komputerowych, a także
obowiązku ich przesyłania do organu podatkowego w formie ustrukturyzowanej na
zasadach przewidzianych w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa, m.in. w celu
zwiększenia kontroli nad poprawnością deklarowanej podstawy opodatkowania;
12) zmiany przepisów od 1 stycznia 2022 r. w zakresie reorganizacji podmiotów mające na
celu ograniczenie optymalizacji poprzez odraczanie powstania obowiązku
podatkowego w przypadku reorganizacji i wprowadzające neutralność podatkową
jedynie w dwóch przypadkach: a) kontynuacji wyceny restrukturyzowanego majątku
i b) pierwszej reorganizacji (wymiany udziałów, łączenia lub podziału);
13) wdrożenie od 1 stycznia 2025 r. do polskiego porządku prawnego – ustawą
o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych
i krajowych – globalnych zasad przeciwdziałania erozji podstawy opodatkowania
w obszarze tzw. Filaru II OECD („Zasad GloBE”), poprzez implementację do polskiego
porządku prawnego przepisów dyrektywy Rady (UE) 2022/2523 z dnia 15 grudnia
2022 r. w sprawie zapewnienia globalnego minimalnego poziomu opodatkowania
międzynarodowych grup przedsiębiorstw oraz dużych grup krajowych w Unii
Europejskiej. Celem ustawy implementującej jest uzyskanie efektywnego poziomu
opodatkowania dochodu dla danej grupy międzynarodowej, w określonej jurysdykcji, na
poziomie 15%.
-- 3 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Odnosząc się do pytania, czy rząd planuje publikację pełnego zestawienia CIT i przychodów
największych firm działających w Polsce, należy wyjaśnić, że Ministerstwo Finansów co roku
publikuje zbiorczą informację dotyczącą rozliczenia podatku dochodowego od osób
prawnych (CIT). Publikacje te dostępne są na stronie MF pod adresem:
https://www.podatki.gov.pl/cit/abccit/statystyki-cit/
Ponadto zgodnie z art. 27b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych minister
właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości w Biuletynie
Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego tego ministra corocznie,
w terminie do dnia 30 września, indywidualne dane podatników zawarte w zeznaniu,
o którym mowa w art. 27 ust. 1 tej ustawy, złożonym za rok podatkowy, który zakończył się
w roku kalendarzowym poprzedzającym rok podania indywidualnych danych podatników do
publicznej wiadomości. Zgodnie z art. 27b ust. 2 tej ustawy do publicznej wiadomości
podawane są m.in. dane podatkowych grup kapitałowych, bez względu na wysokość
osiągniętych przychodów oraz podatników innych niż podatkowe grupy kapitałowe,
u których wartość przychodu przekroczyła równowartość 50 mln euro. Publikowane
zestawienia zawierają informację o przychodach wykazywanych przez tych podatników.
Dane te publikowane są na stronie MF pod adresem:
https://www.gov.pl/web/finanse/indywidualne-dane-podatnikow-cit
Podstawa prawna:
ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 278, z późn. zm.).
Z poważaniem
Marta Cienkowska
-- 4 of 4 --