Interpelacja w sprawie wspierania współpracy i sieciowania domów kultury
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11294
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie wspierania współpracy i sieciowania domów kultury
Zgłaszający: Dorota Marek, Joanna Frydrych
Data wpływu: 30-07-2025
Szanowna Pani Minister,
domy kultury i lokalne ośrodki kultury odgrywają kluczową rolę w kreowaniu życia kulturalnego w mniejszych miejscowościach i na poziomie lokalnym. Niestety, wiele z nich działa w izolacji, bez możliwości stałej współpracy z innymi placówkami tego typu, co ogranicza możliwości rozwoju, wymiany doświadczeń czy współdzielenia zasobów.
W związku z tym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 2022 poz. 1339), kieruję do Pani Minister niniejszą interpelację, prosząc o odpowiedź na następujące pytania:
Czy w prowadzonych przez ministerstwo analizach lub konsultacjach zauważono potrzebę integracji działań lokalnych instytucji kultury? Jakie wnioski z tego wynikają?
Czy ministerstwo kultury podejmuje działania promujące sieciowanie domów kultury, czyli współpracę między ośrodkami kultury na poziomie regionalnym i ogólnopolskim?
Czy są planowane programy wspierające wymianę doświadczeń, zasobów merytorycznych, materiałów wystawowych oraz dobrych praktyk między ośrodkami kultury?
Czy ministerstwo zamierza stworzyć ramy prawne lub organizacyjne, które ułatwiałyby i formalizowałyby współpracę między domami kultury (np. przez porozumienia ramowe, wspólne projekty)?
Rozwój systemu współpracy między domami kultury mógłby przyczynić się do znacznego podniesienia poziomu oferty kulturalnej oraz do racjonalizacji wykorzystania dostępnych zasobów.
Z wyrazami szacunku
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5531 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11294 posłanek Doroty Marek i Joanny Frydrych
z 5 sierpnia 2025 roku w sprawie wspierania współpracy i sieciowania domów kultury
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Należy zgodzić się ze spostrzeżeniem pań posłanek, że oddziaływanie domów i ośrodków
kultury na życie kulturalne społeczności lokalnych jest zjawiskiem niezwykle doniosłym.
Z perspektywy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, instytucje te (obok bibliotek
publicznych) odgrywają niezastąpioną rolę w tworzeniu dostępu do kultury, integracji
społecznej i budowaniu międzypokoleniowych więzi. Ustosunkowując się do
przedstawionych w interpelacji pytań, należy zauważyć, że nie istnieją żadne przepisy
stwarzające formalne bariery dla współpracy, sieciowania centrów, domów
i ośrodków kultury. Z kolei, stwierdzenie, że wiele z nich działa w izolacji, choć częściowo
trafne, należy wiązać raczej z problemami natury budżetowej i kadrowej wynikającej
z niedofinansowania instytucji kultury na poziomie samorządowym.
W Art. 8 i 9
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu
działalności kulturalnej wprowadza podział instytucji kultury na państwowe i samorządowe.
Zdecydowana większość centrów, domów i ośrodków kultury w Polsce zalicza się do tych
ostatnich, co oznacza, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, nie będąc ich
organizatorem, posiada ograniczone możliwości bezpośredniego wspierania ich działalności.
Odpowiedzialność za stworzenie właściwych warunków materialnych i organizacyjnych dla
tych instytucji spoczywa na ich organizatorach, a więc na jednostkach samorządu
terytorialnego. Niemniej, programy dotacyjne Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
oraz instytucji podległych stanowią jedno z kluczowych źródeł wsparcia samorządowych
instytucji kultury. Należy tu wspomnieć choćby programy
Infrastruktura domów kultury
(budżet edycji na 2025 r. – 22,2 mln zł),
Dom Kultury+ (2,5 mln zł w 2025 r.)
, Kultura-
Interwencje (11,5 mln zł w 2025 r.),
Bardzo Młoda Kultura (program wieloletni z budżetem
na 2025 r. w wysokości ok. 2 mln zł) czy
EtnoPolska (12 mln zł w 2025 r.)
. Programy te
realizowane są ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego przez
Narodowe Centrum Kultury, a centra, domy i ośrodki kultury należą do najważniejszych
odbiorców tych form wsparcia. NCK jest instytucją wyspecjalizowaną we wspieraniu sfery
animacji kultury i profesjonalizacji jej kadr, a więc w dużej mierze w pracy z lokalnymi
środowiskami rozwijającymi działalność kulturalną z zaangażowaniem domów kultury
i podobnych podmiotów.
Co roku, NCK organizuje w różnych miastach Polski Ogólnopolską Giełdę Projektów, która
służy pogłębieniu współpracy i integracji środowiska animatorów kultury, pośród których
osoby pracujące dla centrów, domów i ośrodków kultury stanowią szczególnie licznie
reprezentowaną grupę. Dotychczas zorganizowano czternaście edycji tej imprezy. Jest ona
niezwykle ceniona przez środowisko i dla wielu jego przedstawicieli stanowi jedną
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
z najważniejszych w roku okazji do wymiany doświadczeń z animatorami i animatorkami z
innych regionów Polski.
Wszystkie z wyżej wymienionych programów, a także Ogólnopolska Giełda Projektów, czy
nowy program NCK
Synergie (5 mln zł w 2025) r., którego realizacja zapoczątkowana została
przy okazji Prezydencji Polski w radzie UE akcentują znaczenie budowania współpracy i sieci
wymiany doświadczeń. Idea partnerstwa lokalnego, tj. budowania współpracy
międzyinstytucjonalnej i otwarcia instytucji kultury na ich otoczenie społeczne przyświeca
większości programów skierowanych do centrów, domów i ośrodków kultury, a dla
Domu
Kultury+,
Bardzo Młodej Kultury, czy
Synergii (w tym przypadku obecny jest też wymiar
międzynarodowy) stanowi fundament warstwy merytorycznej.
Z punktu widzenia Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, stworzenie nowych
regulacji prawnych dotyczących współpracy domów kultury nie jest konieczne, bowiem
obowiązujące przepisy dotyczące działalności kulturalnej oraz funkcjonowania samorządu
terytorialnego stanowią całkowicie wystarczającą podstawę dla tego typu aktywności.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego dostrzega zarazem konieczność stałego i
konsekwentnego rozwijania współpracy międzyinstytucjonalnej na poziomie lokalnym. W
tym rozumieniu, sieciowanie należy do priorytetowych form działania resortu na rzecz
lokalnych środowisk kultury. Zadanie to stanowi wysiłek, który nigdy nie może być uznany
za zakończony – diagnozowanie potrzeb, identyfikowanie problemów i wypracowywanie
rozwiązań zmierzających do podniesienia kondycji lokalnych instytucji kultury prowadzone
jest na bieżąco poprzez wspomniane wyżej inicjatywy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa
Narodowego i instytucji jej podległych.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --