Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DIŚ-I.050.15.2025.AZ
3933666.15869442.12762033
Warszawa, 26-08-2025
Dotyczy: interpelacji Posła Jarosława Sachajki (K10INT11291) oraz
interpelacji Posła Jarosława Sachajki i Posłanki Anny Gembickiej (K10INT11304)
Temat: w sprawie katastrofalnego stanu wód powierzchniowych w Polsce ujawnionego
przez Najwyższą Izbę Kontroli,
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Posła Jarosława Sachajki w sprawie katastrofalnego stanu wód
powierzchniowych w Polsce, ujawnionego przez Najwyższą Izbę Kontroli, K10INT11291
oraz interpelacją o identycznej treści Posła Jarosława Sachajki i Posłanki Anny Gembickiej
w sprawie katastrofalnego stanu wód powierzchniowych w Polsce ujawnionego
przez Najwyższą Izbę Kontroli, K10INT11304, przekazuję odpowiedź w zakresie
kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Jakie konkretne działania zostały podjęte po raporcie NIK, aby Polska osiągnęła
do 2027 r. „dobry stan” co najmniej 40% JCWP?
Co do zasady odpowiedź pozostaje we właściwości ministra właściwego do spraw
gospodarki wodnej, jednak z uwagi na kompetencje kontrolne organów Inspekcji Ochrony
Środowiska, przekazuję informacje w części dotyczącej kontroli gospodarowania wodami
realizowanej przez organy Inspekcji Ochrony Środowiska.
Inspekcja Ochrony Środowiska, w ramach posiadanych ustawowych kompetencji wykonuje
na bieżąco zadania kontrolne, które zostały określone w art. 2 ust. 1 pkt 1 lit b i pkt 17a
ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska1 i art. 335 ust. 5 ustawy Prawo wodne. Zadania te
zostały ograniczone do zakresu wskazanego w art. 334 pkt 2 i 3 oraz pkt 6 ustawy Prawo
wodne i obejmują:
1) kontrolę dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami w odniesieniu do decyzji
wydanych na podstawie ustawy Prawo wodne oraz pozwoleń zintegrowanych, co oznacza
że organy Inspekcji Ochrony Środowiska kontrolują ilość i jakość ścieków odprowadzanych
do wód lub do ziemi przez podmioty, które posiadają pozwolenia wodnoprawne
lub zintegrowane; kontrola obejmuje sprawdzenie przestrzegania warunków ustalonych
w ww. decyzjach, w tym przestrzegania przez w/w podmioty zakresu, częstotliwości
i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska, co
1 Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 425)

-- 1 of 6 --

2
odpowiada kompetencjom organów Inspekcji Ochrony Środowiska określonym w ustawie
o Inspekcji Ochrony Środowiska,
2) kontrolę stosowania programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia
wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu
zanieczyszczeniu przez podmioty prowadzące produkcję rolną, w tym działy specjalne
produkcji rolnej oraz działalność, w ramach której są przechowywane nawozy naturalne lub
stosowane nawozy.
Niezależnie od powyższego właściwe organy IOŚ prowadzą kontrolę wywiązywania się
przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta z obowiązków wynikających z ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach2 dotyczących nieczystości ciekłych.
Szczegółowe informacje na temat działalności organów Inspekcji Ochrony Środowiska,
w tym dotyczących przeprowadzonych kontroli, są zawarte w Informacji o realizacji zadań
Inspekcji Ochrony Środowiska w 2024 r., dostępnej pod adresem:
https://www.gov.pl/web/gios/rok-2025-raporty.
Natomiast pod adresem: https://www.gov.pl/web/gios/portal-mapowy---kontrole-ios
dostępny jest portal informatyczny Inspekcji Ochrony Środowiska, umożliwiający
społeczeństwu dostęp do informacji o ustaleniach z przeprowadzonych kontroli
oraz o podjętych działaniach pokontrolnych.
Działania kontrole organów Inspekcji Ochrony Środowiska w ww. obszarze, służą poprawie
jakości wód powierzchniowych i podziemnych, Morza Bałtyckiego oraz gospodarowania
zasobami wodnymi i są jednym z najważniejszych celów określonych w zatwierdzonym
przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska dokumencie pn. Ogólne kierunki działania
Inspekcji Ochrony Środowiska w latach 2021-2025 (z perspektywą do 2030 r.). Są one również
ustalone w Wytycznych do planowania działania organów Inspekcji Ochrony Środowiska
na 2025 r. jako priorytet na 2025 r. Wykonaniu tych zadań są podporządkowane plany
kontroli wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska.
Należy jednak podkreślić, że działania kontrolne Inspekcji Ochrony Środowiska są tylko
jednym z elementów służących ochronie wód przed zanieczyszczeniem, a tym samym
osiągnięciu dobrego stanu wód przez jcwp, bowiem kluczową rolę w tym zakresie pełnią
organy odpowiedzialne za gospodarowanie wodami, wymienione w art. 14 ustawy Prawo
wodne, tj.:
1) minister właściwy do spraw gospodarki wodnej;
2) minister właściwy do spraw żeglugi śródlądowej;
3) Prezes Wód Polskich;
4) dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich;
5) dyrektor zarządu zlewni Wód Polskich;
6) kierownik nadzoru wodnego Wód Polskich;
7) dyrektor urzędu morskiego;
8) wojewoda;
9) starosta;
10) wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
2 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r.
poz. 399)

-- 2 of 6 --

3
2. Czy i kiedy zakończono aktualizację Planów Gospodarowania Wodami na dorzeczach
Wisły i Odry?
Odpowiedź na to pytanie pozostaje w kompetencji ministra właściwego do spraw
gospodarki wodnej.
3. Jak minister ocenia efektywność monitoringu jakości wód i czy został wdrożony
jednolity system czujników ostrzegania?
Obecnie w Polsce obowiązuje jednolity system monitoringu wód powierzchniowych,
realizowany w ramach państwowego monitoringu środowiska (PMŚ) i będący
w kompetencji GIOŚ. Jest on prowadzony zgodnie z Dyrektywą 2000/60/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającą ramy wspólnotowego
działania w dziedzinie polityki wodnej (zwanej Ramową Dyrektywą Wodną – RDW)
transponowaną do polskiego prawa ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Zgodnie
z art. 349 ustawy Prawo wodne, celem monitoringu wód jest pozyskanie informacji o stanie
wód na potrzeby planowania w gospodarowaniu wodami oraz oceny osiągania celów
środowiskowych. Cel ten realizowany jest poprzez badania i oceny stanu środowiska
wodnego, rozumianego jako stan stosunkowo stały lub podlegający stałym trendom,
a nie wynikający z nadzwyczajnych zmian warunków. Monitoring nie ma więc na celu
ciągłego kontrolowania aktualnych zagrożeń i zapobiegania potencjalnym sytuacjom
kryzysowym związanym z jakością wód.
Badania monitoringowe wód powierzchniowych prowadzone są cyklicznie w wyznaczonych
jednolitych częściach wód powierzchniowych. Jednolita część wód powierzchniowych
to jednostka gospodarowania wodami, którą może tworzyć m.in. rzeka, potok lub kanał
na całej długości, ich odpowiednio wydzielona część (ciek na określonym odcinku) lub kilka
cieków połączonych w umowną jednostkę. Badania w nich prowadzone obejmują elementy
biologiczne, fizykochemiczne oraz chemiczne. Poza badaniami wód GIOŚ wykonuje
także badania osadów dennych rzek i jezior oraz badania bioakumulacji substancji
priorytetowych (zlecenia zewnętrzne). Na podstawie wyników badań i obserwacji GIOŚ
dokonuje oceny stanu wód na obszarach dorzeczy.
Zakres i częstotliwość pomiarów i badań wskaźników w ramach poszczególnych rodzajów
monitoringu (diagnostyczny, operacyjny, badawczy i obszarów chronionych) ustala się dla
każdego punktu pomiarowo-kontrolnego, zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem
Ministra Infrastruktury w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych
części wód powierzchniowych i jednolitych części wód podziemnych3 z uwzględnieniem
aktualnego wykazu jednolitych części wód powierzchniowych określającego status,
typologię, cele środowiskowe, zagrożenie nieosiągnięcia celów środowiskowych oraz rodzaj
presji oddziaływującej na jcwp. Częstotliwość badań w danym punkcie pomiarowym
jest zależna od powyższych warunków i mieści się w zakresie od 1 do 12 pomiarów w roku.
Sieć punktów pomiarowo - kontrolnych, na które składają się reprezentatywne punkty
diagnostyczne i operacyjne, stanowi podstawę oceny stanu jednolitych części wód.
Ponadto GIOŚ oprócz monitoringu jakości wód w ramach Państwowego Monitoringu
Środowiska, realizuje badania/pomiary w ramach monitoringu interwencyjnego rzeki Odry,
jej dopływów, kanałów i starorzeczy, zgodnie z „Procedurą monitorowania interwencyjnego
Prymnesium parvum „złotej algi”.
3 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 13 lipca 2021 r. w sprawie form i sposobu
prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i jednolitych części wód
podziemnych (Dz. U. 2021 poz. 1576)

-- 3 of 6 --

4
GIOŚ prowadzi również nadzór nad prawidłowym działaniem zainstalowanych w kwietniu
2025 r. na rzece Odrze, dwóch automatycznych sond pomiarowych w lokalizacjach
Malczyce (woj. dolnośląskie) i Krapkowice (woj. opolskie).
Wyniki ww. badań/pomiarów są prezentowane na bieżąco w serwisie:
http://badania.gios.gov.pl/odra/ .
4. Czy przewidziano inwestycje technologiczne (czujniki, automatyczny monitoring)
i jakie są ich harmonogramy?
MKiŚ i GIOŚ rozpoczęły prace nad nowelizacją ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska w celu
prawnego umocowania funkcjonowania monitoringu automatycznego wód
powierzchniowych oraz zapewnienia odpowiednich środków finansowych na ten cel dla
GIOŚ, w ramach ustawowej reguły wydatkowej. Złożony został wniosek o wprowadzenie
ww. projektu ustawy do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.
Ponadto GIOŚ realizuje obecnie projekt pn. „Pilotażowe automatyczne badania jakości wód
powierzchniowych dorzecza Odry” (GIOŚ podpisał umowę z Narodowym Funduszem
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o finansowanie w/w projektu w latach 2025 –
2027). Jest to projekt pomostowy, zapewniający kontynuację stałego automatycznego
monitoringu wód powierzchniowych do momentu wdrożenia zmian przewidywanych
w nowelizacji ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. W ramach w/w projektu przewidziano
instalację 10 stacji pomiarowych na wybranych lokalizacjach dorzecza Odry. Urządzenia te
będą prowadzić automatyczny, ciągły pomiar podstawowych parametrów
fizykochemicznych, z transmisją danych do systemów GIOŚ i ich wizualizacją.
W latach 2026–2027 planowana jest rozbudowa sieci o kolejne 60 stacji pomiarowych
na terenie całego kraju oraz modernizacja systemów informatycznych, umożliwiających
ich obsługę i prezentację wyników w czasie zbliżonym do rzeczywistego.
5. Jakie działania przewidziano dla samorządów w zakresie realizacji planów
przeciwdziałania powodziom?
Odpowiedź na to pytanie pozostaje w kompetencji ministra właściwego do spraw
gospodarki wodnej.
Warto jednak wskazać, że zmianą ustawy Prawo ochrony środowiska4 miasta o liczbie
mieszkańców równej lub większej niż 20 tys. osób zostały zobowiązane do opracowania
miejskich planów adaptacji do zmian klimatu, zawierających:
 analizę lokalnej sytuacji klimatycznej i prognozowanych zmian klimatu;
 konkretne cele i działania adaptacyjne oraz wskaźniki i mierniki skuteczności
ich realizacji;
 koncepcję zazieleniania miasta i koncepcję zagospodarowania wód opadowych
i roztopowych na jego terenie.
Wspomniana koncepcja zagospodarowania wód opadowych powinna prowadzić
do obniżenia zagrożenia podtopieniami, w tym powodziami błyskawicznymi
oraz minimalizować skutki suszy przy jednoczesnej poprawie walorów estetycznych
i przyrodniczych miasta.
4 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2025 poz. 647)

-- 4 of 6 --

5
6. Co zmieniono w procedurach reagowania kryzysowego od czasu katastrofy na Odrze?
Uprzejmie informuję, że Międzyresortowy Zespół do spraw Przeciwdziałania Sytuacjom
Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na Rzece Odrze5 (dalej: Międzyresortowy
Zespół ds. Odry) w 2024 r. opracował „Procedurę zarządzania kryzysowego związanego
z powstaniem zakwitów "złotej algi" - schematy postępowania”. Dokument ten zawiera
schematy postępowania w odniesieniu do określonych wariantów rozwoju sytuacji
kryzysowej związanej z zakwitem algi Prymnesium parvum. Wskazano w nim działania
niezbędne do podjęcia, instytucje odpowiedzialne i podstawę prawną tych działań.
Procedura obejmuje m.in. działanie kryzysowe polegające na kontrolowanym dozowaniu
nadtlenku wodoru (H₂O₂). Procedura ta, przetestowana na rzece Kłodnicy w 2024 r.,
pozwoliła stworzyć barierę redukującą wysoki ładunek „złotej algi” spływający z Kanału
Gliwickiego do rzeki Odry. W tym kontekście należy dodać, że zgodnie z rekomendacją
Międzyresortowego Zespołu ds. Odry z grudnia 2024 r. w RARS6 został zabezpieczony
zasób nadtlenku wodoru, który pozwala podjąć interwencję w przypadku silnego zakwitu
algi. Taka sytuacja miała miejsce na początku lipca br., kiedy zaobserwowano trend
dynamicznego wzrostu liczebności komórek złotej algi w Kanale Gliwickim, w szczególności
w Sekcji IV (pomiędzy śluzami Dzierżno a Rudziniec). Opracowana procedura umożliwiła
szybkie reagowanie i koordynację właściwych służb oraz zastosowanie kontrolowanego
dozowania nadtlenku wodoru w terenie – w ciągu jednej doby od momentu wydania
rekomendacji przez Międzyresortowy Zespół ds. Odry.
7. Jak Rząd zamierza ograniczyć dalsze betonowanie dolin rzecznych i niszczenie retencji
naturalnej?
Odpowiedź na to pytanie pozostaje w kompetencji ministra właściwego do spraw
gospodarki wodnej.
Niezależnie od powyższego pragnę poinformować, że informacje o stanie środowiska
wodnego podawane są w sporządzanych co cztery lata i publicznie dostępnych na stronie
Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska raportach o stanie środowiska w kraju.
W ostatnim raporcie pn. „Stan środowiska w Polsce. Raport 2022”, dostępnym pod linkiem:
https://www.gov.pl/web/gios/raporty-o-stanie-srodowiska-w-polsce podano informacje
dotyczące stanu jednolitych części wód powierzchniowych w Polsce, zgodne z przekazaną
do Sejmu RP Informacją o gospodarowaniu wodami w Polsce w latach 2022-2023.
Pogorszenie stanu rzek i jezior w Polsce może być wypadkową coraz bardziej rygorystycznej
ich oceny. W okresie 2016-2021, zgodnie z wymaganiami Komisji Europejskiej, zaostrzono
kryteria klasyfikacji wielu elementów jakości, przez co te same wartości mogły pozwalać
na lepszą klasyfikację stanu wód w poprzednim cyklu raportowania.
Z wyrazami szacunku,
Z up. Ministra
5 Zarządzenie nr 256 Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 lipca 2023 r. w sprawie Międzyresortowego
Zespołu do spraw Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na Rzece
Odrze (M.P. 2023 poz. 696).
6 Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych.

-- 5 of 6 --

6
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM

-- 6 of 6 --

Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-6.054.11.2025
Warszawa, 03 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na tożsame interpelacje nr 11304 oraz 11291 z dnia 5 sierpnia 2025 r.
Posłów na Sejm RP, Pana Jarosława Sachajko oraz Pani Anny Gembickiej w sprawie
katastrofalnego stanu wód powierzchniowych w Polsce ujawnionego przez Najwyższą Izbę
Kontroli, poniżej przekazuję stosowne informacje w zakresie właściwości Ministerstwa
Infrastruktury.
Działania mające na celu osiągnięcie lub utrzymanie dobrego stanu do końca 2027 roku
określone zostały w drugiej aktualizacji planów gospodarowania wodami na obszarach
dorzeczy. Dla 9 obszarów dorzeczy na obszarze Polski zaplanowano ponad 24 tys.
prośrodowiskowych działań naprawczych, mających na celu osiągnięcie lub utrzymanie
dobrego stanu wód. Dla przeszło 3,6 tys. jednolitych części wód (rzecznych,
zbiornikowych, jeziornych, przejściowych i przybrzeżnych oraz podziemnych) wskazano
działania podstawowe i uzupełniające oraz tzw. działania krajowe (obowiązujące na
terenie całej Polski) – wynikające z obowiązujących przepisów prawa. Zaplanowane
działania obejmują zarówno działania techniczne, w tym m. in. związane z zapewnieniem
drożności ekologicznej rzek, zwiększaniem retencji, czy poprawą jakości wody, jak również
działania nietechniczne – z zakresu edukacji, kontroli gospodarowania wodami czy też
prac o charakterze analitycznym. Za realizację tych działań odpowiadają zarówno
jednostki organizacyjne organów gospodarki wodnej, jak i samorządów czy
zarządzających obszarami chronionymi.
Minister właściwy ds. gospodarki wodnej zgodnie z art. 328 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r.
– Prawo wodne monitoruje realizację działań mających na celu poprawę lub utrzymanie
dobrego stanu wód na obszarach dorzeczy ujętych m.in. w planach gospodarowania
wodami. Zgodnie z art. 382 ust. 2 ustawy - Prawo wodne Wody Polskie oraz wojewodowie,
marszałkowie województw, wójtowie, burmistrzowie lub prezydenci miast i dyrektorzy
urzędów morskich, w zakresie swojej właściwości, sporządzają roczne sprawozdania
z realizacji działań zawartych w dokumentach, o których mowa w ust. 1, za rok poprzedni
i przekazują te sprawozdania ministrowi właściwemu do spraw gospodarki wodnej
w terminie do dnia 28 lutego roku następnego.
Analiza tegorocznych sprawozdań jest aktualnie prowadzona przez pracowników resortu
w miarę dostępnych zasobów. Uzyskanie informacji o stanie realizacji prac, na podstawie
złożonych sprawozdań, będzie możliwe po zakończeniu ich analizy.

-- 1 of 7 --

2
Ogólny stan realizacji prac wskazuje na ciągłość prowadzonych działań. Obecny cykl
planistyczny, obejmujący lata 2022-2027, wciąż trwa, a podmioty odpowiedzialne
za realizację działań ujętych w planach gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy
sprawozdają o stanie zaawansowania w ich wdrażaniu.
Jednocześnie odnosząc się do kolejnych działań Ministerstwa Infrastruktury, należy
wskazać, że obecnie trwają prace legislacyjne nad projektem ustawy o zmianie niektórych
ustaw wspierających bezpieczeństwo rzeki Odry w zakresie gospodarki wodnej (UD96).
Projekt obecnie znajduje się na etapie uzgodnień międzyresortowych, konsultacji
publicznych i opiniowania.
Rozwiązaniem mogącym mieć wpływ na stan wód, przewidzianym przez projekt ustawy
jest ustanowienie specjalnego cyklicznego przeglądu pozwoleń wodnoprawnych oraz
pozwoleń zintegrowanych. W projekcie ustawy będzie przewidziany odrębny, względem
uregulowań ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo, przegląd pozwoleń wodnoprawnych.
Wprowadzenie przedmiotowego przeglądu pozwoli na dostosowywanie legalnej
działalności do wymogów środowiskowych, co w dłuższej perspektywie może przyczynić
się do poprawy stanu wód.
Obowiązującą drugą aktualizację planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy
Odry i Wisły przyjęto w formie rozporządzeń Ministra Infrastruktury w grudniu 2022 r.
Proces aktualizacji planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy odbywa się
w sześcioletnich cyklach przewidzianych w Ramowej Dyrektywie Wodnej. Obecnie trwają
pracę nad trzecią aktualizacją planów gospodarowania wodami
na obszarach dorzeczy.
W 2023 r. zaczęły obowiązywać nowe, zaktualizowane plany zarządzania ryzykiem
powodziowym dla 6 obszarów dorzeczy: Wisły, Odry, Pregoły, Niemna, Łaby i Dunaju,
które zostały przyjęte rozporządzeniami Ministra Infrastruktury:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/search.xsp?status=O&year=2022&title=w+sprawie%20
przyj%C4%99cia%20planu%20zarz%C4%85dzania%20ryzykiem%20powodziowym&docT
ype=Rozporz%C4%85dzenie
Powyższe plany zawierają listy działań służących osiągnięciu celów zarządzania ryzykiem
powodziowym. W planach wskazane są również podmioty odpowiedzialne za realizację
tych działań.
W planach zarządzania ryzykiem powodziowym przewidziano ok 178 zadań dla jednostek
samorządu terytorialnego w tym dla gmin, powiatów, podmiotów jednostek samorządu
terytorialnego. Wśród 178 zadań znajdują się tzw. działania ogólnopolskie, które dotyczą
wszystkich gmin i zawarte są w planach zarządzania ryzykiem powodziowym
dla wszystkich obszarów dorzecza, są to działania:
1. Stworzenie ogólnodostępnej bazy danych o szkodach powodziowych;
2. Wdrożenie lokalnego systemu prognozowania monitoringu i ostrzeżeń /
podniesienie poziomu ich jakości i wiarygodności;
3. Analiza możliwości zwiększenia retencji na terenach leśnych, rolniczych
i zurbanizowanych - Prowadzenie analiz i badań w zakresie możliwości

-- 2 of 7 --

3
zwiększania retencji w zlewniach z zastosowaniem naturalnej i sztucznej retencji,
stosowania różnego rodzaju działań inwestycyjnych w zakresie kształtowania
zasobów wodnych poprzez zwiększanie sztucznej retencji powodziowej, budowy
i przebudowy urządzeń melioracji wodnych dla zwiększania retencji
powodziowej, usprawniania systemu zarządzania ryzykiem powodziowym, ale
także zlecania analiz eksperckich dotyczących wdrażania wyników badań
w praktyce gospodarowania wodami.
Oprócz działań ogólnych przewidziane są działania szczegółowe, za których realizację
odpowiadają wskazane podmioty m.in. gminy (organy wykonawcze gmin), grupy gmin.
Większość działań, za których realizację odpowiadają jednostki samorządu terytorialnego
dotyczą:
 budowy zbiorników retencyjnych,
 zakupu oraz stosowanie mobilnych systemów ochrony przed powodzią,
 modernizacji, odbudowy, wzmacniania, uszczelniania wałów
przeciwpowodziowych,
 wykonania oraz ewentualne wdrożenie koncepcji ochrony przeciwpowodziowej
dla wyznaczonego obszaru,
 wykonania oraz ewentualne wdrożenie koncepcji ograniczenia ryzyka
powodziowego w poszczególnych gminach poprzez zmniejszenie wrażliwości
obiektów prywatnych lub ich przeniesienie,
 zmniejszenia presji na obszary zagrożone powodzią,
 budowy murków przeciwpowodziowych/oporowych na brzegach rzek,
 ograniczania nowej zabudowy na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią
w dokumentach i aktach prawnych dotyczących planowania przestrzennego,
 zwiększenia retencji wód w zlewniach, koncepcji retencji wód powodziowych oraz
wdrożenia rozwiązań wynikających z koncepcji,
 przebudowy bulwarów,
 koncepcji i przebudowy układów odwodnieniowych polderów,
 przebudowy mostów,
 budowy stanowisk pompowni mobilnych,
 podwyższenia korpusów drogowych, spełniających funkcję obwałowania,
 organizacji akcji edukacyjnych dla mieszkańców miejscowości zlokalizowanych
na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią,
 wykupu zabudowań z przesiedleniem mieszkańców.
Więcej informacji na temat planów zarządzania ryzykiem powodziowym znajduje się
na stronie:
https://stoppowodzi.pl/, na której między innymi znajdują się listy działań w formacie
Excel (https://stoppowodzi.pl/listy-dzialan-w-formacie-excel/).
Informacje przestrzenne dotyczące planów zarządzania ryzykiem powodziowym znajdują
się na :
https://isok.gov.pl/hydroportal.html

-- 3 of 7 --

4
W konsekwencji katastrofy ekologicznej na rzece Odrze w 2022 roku podjęto szereg prac
mających na celu usprawnienie reagowania uprawnionych podmiotów na możliwe
zagrożenia.
Jako najważniejsze należy wskazać rozpoczęcie aktualizacji Krajowego Planu Zarządzania
Kryzysowego (KPZK). W toku prac nad dokumentem, do katalogu zagrożeń wprowadzono
nowe zagrożenie pn. „Zanieczyszczenie wód powierzchniowych i podziemnych”. W lipcu
2025 r. Rada Ministrów przyjęła ostateczną wersję dokumentu. Wypracowanie końcowej
wersji zagrożenia było możliwe w wyniku wspólnych prac Rządowego Centrum
Bezpieczeństwa, Ministra Klimatu i Środowiska oraz Ministra Infrastruktury.
W KPZK, w odniesieniu do przedmiotowego zagrożenia wskazano w szczególności:
1. Prawdopodobieństwo i skutki zdarzenia na matrycy ryzyka KPZK.
2. Charakterystykę zagrożenia (w tym przyczyny i obszar występowania) oraz skutki dla
ludzi, gospodarki/infrastruktury i środowiska naturalnego.
3. Podmiot wiodący i podmioty współpracujące dla każdej z faz zarządzania kryzysowego.
4. Zadania i obowiązki uczestników zarządzania kryzysowego dla faz zapobieganie
i przygotowanie wraz ze wskazaniem podstaw prawnych tych zadań.
5. Zadania w zakresie monitorowania.
6. Katalogi i moduły zadaniowe do wykorzystania w fazie reagowania i odbudowy.
Mając na uwadze, iż w zakresie przedmiotowego zagrożenia wskazano Ministra
Infrastruktury jako podmiot wiodący, w konsekwencji rozpoczęte zostaną prace nad
zmianą Planu Zarządzania Kryzysowego Ministra Infrastruktury.
Jednocześnie z zakresu właściwości Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie
należy wskazać:
1) opracowano i wprowadzono Zarządzenie nr 24/2024 r. Prezesa PGW Wody Polskie
w sprawie zarządzania kryzysowego w Państwowym Gospodarstwie Wodnym Wody
Polskie, zmieniające Zarządzenie nr 2/2023 (znowelizowano skład, zasady powoływania
i pracy całodobowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego);
2) utworzono Wydział Monitorowania Zagrożeń, który od 1 stycznia 2023 r. realizuje
całodobowy monitoring zagrożeń z obszaru właściwości PGW Wody Polskie. W ramach
wykonywanych zadań Wydział Monitorowania Zagrożeń opracowuje codzienne raporty
w zakresie bieżących informacji o otrzymanych zagrożeniach oraz podejmowanych
działaniach;
3) opracowano procedury realizacji przedsięwzięć zarzadzania kryzysowego, zawierające
sposoby postępowania w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowych, w tym procedurę
postepowania w przypadku wystąpienia zagrożenia dla środowiska wodnego;

-- 4 of 7 --

5
4) opublikowano na stronie internetowej PGW Wody Polskie całodobowy numer telefonu
i adres e-mail, na który można zgłaszać zauważone zagrożenia dla środowiska wodnego;
5) PGW Wody Polskie ściśle współpracują z podmiotami realizującymi monitoring
środowiska, tj. Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska, Generalnym Dyrektorem
Ochrony Środowiska, Wojewódzkimi Centrami Zarządzania Kryzysowego i Centrami
Powiadamiania Ratunkowego w zakresie wymiany informacji o zaistniałych zagrożeniach
oraz podejmowanych działaniach w miejscach wystąpienia zagrożenia.
Odnosząc się do prac utrzymaniowych, za które odpowiada PGW Wody Polskie oraz
opierając się na informacjach uzyskanych od wskazanej instytucji należy podkreślić,
iż PGW WP nie wykonuje w ramach utrzymania wód betonowania rzek, a opiera swoje
działania na sprawdzonych i przyjaznych środowisku naturalnemu rozwiązaniach.
Zgodnie z obowiązkiem właściciela publicznych śródlądowych wód powierzchniowych,
PGW Wody Polskie utrzymują wody poprzez realizację działań wymienionych w art. 227
ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, które są realizowane w uzasadnionych
przypadkach w celu zapewnienia:
 ochrony przed powodzią lub usuwania skutków powodzi,
 spływu lodu oraz przeciwdziałania powstawaniu niekorzystnych zjawisk
lodowych,
 warunków umożliwiających korzystanie z wód, w tym utrzymywania zwierciadła
wody na poziomie umożliwiającym funkcjonowanie urządzeń wodnych, obiektów
mostowych, rurociągów, linii energetycznych, linii telekomunikacyjnych oraz
innych urządzeń,
 warunków eksploatacyjnych śródlądowych dróg wodnych określonych
w przepisach wydanych na podstawie art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000
r. o żegludze śródlądowej,
 działania urządzeń wodnych, w szczególności ich odpowiedniego stanu
technicznego i funkcjonalnego.
Podczas planowania i realizacji zadań utrzymaniowych są uwzględniane zalecenia
publikacji wskazujących dobre praktyki w realizacji prac utrzymaniowych, w tym „Katalog
dobrych praktyk w zakresie robót hydrotechnicznych i prac utrzymaniowych wraz
z ustaleniem zasad ich wdrażania (MGGP, kwiecień 2018 r.)”, jak i „Renaturyzacja wód –
podręcznik dobrych praktyk renaturyzacji wód powierzchniowych (Multiconsult, kwiecień
2020 r.)”. Ich stosowanie ma na celu zminimalizowanie oddziaływania prac
utrzymaniowych na elementy środowiska.
Dodatkowo mając na uwadze pilną potrzebę podjęcia działań zapobiegających
występowaniu niedoborów wody w Polsce, uchwałą nr 152 Rady Ministrów z 22 sierpnia
2023 r. przyjęty został Program przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2023-2027
z perspektywą do roku 2030, który stanowi realizację działania pn. „Opracowanie
Programu przeciwdziałania niedoborowi wody” wskazanego pod poz. nr 27 w katalogu
działań Planu przeciwdziałania skutkom suszy. Niniejszy dokument opracowywany jest dla
obszaru całego kraju, z uwzględnieniem podziału na regiony wodne i obszary dorzeczy.
PPNW jest dokumentem o charakterze strategicznym kompleksowo omawiającym
możliwości i niezbędne kierunki działań w zakresie rozwoju retencji wodnej. Głównym

-- 5 of 7 --

6
celem Programu jest zwiększenie retencji wodnej w Polsce. Zapewnić to mają analiza
i kreślenie kompleksowych działań zwiększających retencję wody. Program uwzględnia
wszystkie rodzaje retencji: sztuczną i naturalną oraz wskazuje działania ukierunkowane na
jej zwiększenie.
Cel główny PPNW mają wspierać 3 priorytety:
1. wskazanie i realizacja działań z zakresu budowy zintegrowanego systemu
naturalnej i sztucznej retencji wodnej;
2. stworzenie warunków do zrównoważonego wykorzystania zasobów wodnych;
3. wzmocnienie świadomości społecznej w zakresie potrzeby retencjonowania
i oszczędzania wody.
Do realizacji celów dokumentu przyczynią się zaplanowane w nim działania. Należy
podkreślić, że retencja obejmuje szereg aspektów związanych z gospodarowaniem
wodami. W związku z tym jej kształtowanie powinno obejmować różnokierunkowe,
kompleksowe działania.
Zgodnie z Założeniami do PPNW działania podzielono na 14 typów:
1. renaturyzacja ekosystemów mokradłowych;
2. renaturyzacja rzek;
3. realizacja i odtwarzanie obiektów małej retencji i mikroretencji na terenach
leśnych;
4. zalesianie, zadrzewianie oraz przebudowa drzewostanów;
5. realizacja i odtwarzanie obiektów małej retencji i mikroretencji na terenach
rolniczych;
6. promowanie i wdrażanie zabiegów agrotechnicznych zwiększających retencję
glebową;
7. realizacja i odtwarzanie stawów hodowlanych;
8. realizacja nowych oraz przebudowa istniejących systemów melioracyjnych w celu
zapewnienia funkcji nawadniająco-odwadniających;
9. ochrona, tworzenie i odtwarzanie zadrzewień śródpolnych, przydrożnych
i przywodnych;
10. realizacja obiektów retencjonujących wodę;
11. realizacja innych działań służących poprawie retencji wód;
12. przekształcanie wybranych suchych zbiorników przeciwpowodziowych
w zbiorniki retencyjne wielofunkcyjne;
13. rekultywacja wyrobisk pogórniczych w celu wykorzystania jako wielofunkcyjne
zbiorniki retencyjne;
14. realizacja MPA oraz inne działania mające na celu zwiększenie retencji w miastach
(m.in. błękitno-zielona infrastruktura, retencja wód opadowych i zwiększanie
udziału powierzchni biologicznie czynnej).
Należy również wskazać, że aktualnie zostały podjęte prace w celu aktualizacji Planu
przeciwdziałania skutkom suszy (PPSS), który jest głównym dokumentem planistycznym,
mającym na celu wskazanie najistotniejszych kierunków działań, które pomogą zapobiec
kryzysowi wodnemu w Polsce. Plan przeciwdziałania skutkom suszy na okres od 2021
do 2027 r. został przyjęty 15 lipca 2021 r. w drodze rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
Cel główny PPSS - przeciwdziałanie skutkom suszy - doprecyzowany jest przez 4 cele
szczegółowe:

-- 6 of 7 --

7
 skuteczne zarządzanie zasobami wodnymi dla zwiększenia dostępnych zasobów
wodnych,
 zwiększanie retencjonowania (magazynowania) wód,
 edukacja w zakresie suszy i koordynacja działań powiązanych z suszą,
 stworzenie mechanizmów realizacji i finansowania działań służących
przeciwdziałaniu skutkom suszy.
PPSS wskazuje retencję jako jedno z najważniejszych narzędzi do zapobiegania skutkom
suszy. W katalogu działań stanowiącym główny element PPSS na 27 proponowanych
działań przeciwdziałających skutkom suszy wskazano 6 mających na celu zwiększenie
retencji tj.:
1. zwiększenie ilości i czasu retencji wód na gruntach rolnych (działanie nr 1),
2. zwiększenie retencji naturalnej i sztucznej na gruntach leśnych (działanie nr 2),
3. retencja i zagospodarowanie wód opadowych i roztopowych na terenach
zurbanizowanych (działanie nr 3),
4. realizacja przedsięwzięć zmierzających do zwiększania lub odtwarzania
naturalnej retencji (działanie nr 4),
5. podpiętrzanie wód jezior dla przeciwdziałania skutkom suszy (działanie nr 5),
6. analiza możliwości zwiększenia retencji w zlewniach z zastosowaniem naturalnej
i sztucznej retencji (działanie nr 6).
Zakończenie całości prac nad aktualizacją PPSS przewidziane jest w II kwartale 2027 r.
Aktualizację PPSS przygotowują Wody Polskie w uzgodnieniu z ministrem właściwym
do spraw rolnictwa, ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi, ministrem właściwym
do spraw rybołówstwa, ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej oraz
wojewodami, uwzględniając podział kraju na obszary dorzeczy, na podstawie art. 185
ustawy - Prawo wodne.
Zgodnie z art. 185 ust. 6 ustawy - Prawo wodne, aktualizacja PPSS zostanie przyjęta
w drodze rozporządzenia ministra właściwego ds. gospodarki wodnej.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że za kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej
odpowiedzialne są także jednostki samorządu terytorialnego.
Łączę wyrazy szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu

-- 7 of 7 --