Interpelacja nr 11290
Interpelacja w sprawie apelu matek, które urodziły i wychowały co najmniej czworo dzieci, jednocześnie pracując zawodowo, o rozszerzenie zakresu świadczenia Mama 4+
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie apelu matek, które urodziły i wychowały co najmniej czworo dzieci, jednocześnie pracując zawodowo, o rozszerzenie zakresu świadczenia Mama 4+
Interpelacja nr 11290
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie apelu matek, które urodziły i wychowały co najmniej czworo dzieci, jednocześnie pracując zawodowo, o rozszerzenie zakresu świadczenia Mama 4+
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 30-07-2025
Szanowna Pani Ministro!
Do mojego biura poselskiego zwróciły się kobiety – matki, które urodziły i wychowały co najmniej czworo dzieci, a jednocześnie przez wiele lat wykonywały pracę zawodową. Zgłosiły one postulat wprowadzenia zmian w ustawie o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Mama 4+), tak aby świadczenie to mogły uzyskać również kobiety, które łączyły obowiązki opiekuńczo-wychowawcze z aktywnością zawodową.
Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, świadczenie Mama 4+ w wysokości najniższej emerytury przysługuje kobietom, które urodziły co najmniej czworo dzieci, ale nie osiągnęły minimalnego stażu emerytalnego, ponieważ nie pracowały lub pracowały zbyt krótko. Zdaniem kobiet, które zgłosiły się do mojego biura, obecne rozwiązanie pomija trud i zaangażowanie tych matek, które mimo wymagających obowiązków rodzinnych podejmowały pracę zawodową, często z konieczności ekonomicznej, aby zapewnić rodzinie stabilność materialną.
Zwracają one uwagę, że sytuacja rodzin wielodzietnych w latach poprzedzających wprowadzenie świadczeń takich jak „Rodzina 500+” (obecnie 800+) była szczególnie trudna. Dlatego też rezygnacja z zatrudnienia nie była w wielu przypadkach możliwa, a aktywność zawodowa matek była konieczna do zabezpieczenia podstawowych potrzeb rodziny. Ich zdaniem aktualne przepisy prowadzą do nierównego traktowania i pominięcia tej grupy kobiet w systemie wsparcia emerytalnego.
W związku z powyższym, proszę Panią Minister o odpowiedź na pytanie:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozważa wprowadzenie dodatku emerytalnego lub rozszerzenia przepisów dotyczących świadczenia Mama 4+ na kobiety, które urodziły i wychowały co najmniej czworo dzieci, jednocześnie wykonując pracę zawodową? Jeśli tak – na jakim etapie znajdują się prace w tym zakresie? Jeśli nie – z jakich względów taka propozycja nie jest obecnie brana pod uwagę?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 11290
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie apelu matek, które urodziły i wychowały co najmniej czworo dzieci, jednocześnie pracując zawodowo, o rozszerzenie zakresu świadczenia Mama 4+
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 30-07-2025
Szanowna Pani Ministro!
Do mojego biura poselskiego zwróciły się kobiety – matki, które urodziły i wychowały co najmniej czworo dzieci, a jednocześnie przez wiele lat wykonywały pracę zawodową. Zgłosiły one postulat wprowadzenia zmian w ustawie o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Mama 4+), tak aby świadczenie to mogły uzyskać również kobiety, które łączyły obowiązki opiekuńczo-wychowawcze z aktywnością zawodową.
Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, świadczenie Mama 4+ w wysokości najniższej emerytury przysługuje kobietom, które urodziły co najmniej czworo dzieci, ale nie osiągnęły minimalnego stażu emerytalnego, ponieważ nie pracowały lub pracowały zbyt krótko. Zdaniem kobiet, które zgłosiły się do mojego biura, obecne rozwiązanie pomija trud i zaangażowanie tych matek, które mimo wymagających obowiązków rodzinnych podejmowały pracę zawodową, często z konieczności ekonomicznej, aby zapewnić rodzinie stabilność materialną.
Zwracają one uwagę, że sytuacja rodzin wielodzietnych w latach poprzedzających wprowadzenie świadczeń takich jak „Rodzina 500+” (obecnie 800+) była szczególnie trudna. Dlatego też rezygnacja z zatrudnienia nie była w wielu przypadkach możliwa, a aktywność zawodowa matek była konieczna do zabezpieczenia podstawowych potrzeb rodziny. Ich zdaniem aktualne przepisy prowadzą do nierównego traktowania i pominięcia tej grupy kobiet w systemie wsparcia emerytalnego.
W związku z powyższym, proszę Panią Minister o odpowiedź na pytanie:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozważa wprowadzenie dodatku emerytalnego lub rozszerzenia przepisów dotyczących świadczenia Mama 4+ na kobiety, które urodziły i wychowały co najmniej czworo dzieci, jednocześnie wykonując pracę zawodową? Jeśli tak – na jakim etapie znajdują się prace w tym zakresie? Jeśli nie – z jakich względów taka propozycja nie jest obecnie brana pod uwagę?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5890 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.384.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11290 Pani Posłanki Małgorzaty Pępek, w sprawie apelu
matek, które urodziły i wychowały co najmniej czworo dzieci, jednocześnie pracując
zawodowo, o rozszerzenie zakresu świadczenia Mama 4+, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Świadczenie przewidziane w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 roku o rodzicielskim
świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1051) nie jest emeryturą ani dodatkiem
do emerytury, tylko świadczeniem nieskładkowym, finansowanym z budżetu państwa.
W przeciwieństwie do emerytury, będącej świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, ma
ono de facto charakter świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Przy ustalaniu uprawnień
do jego otrzymywania uwzględnia się wszystkie dochody osoby zainteresowanej a jednym
z podstawowych kryteriów ubiegania się o świadczenie jest brak niezbędnych środków
utrzymania.
Osoba, która nie ma prawa do żadnego innego świadczenia może uzyskać świadczenie
uzupełniające w wysokości nieprzekraczającej kwoty najniższej emerytury (od marca
2025 r. jest to 1 878,91 zł). Z kolei osoba pobierająca świadczenie niższe od minimalnej
emerytury może liczyć na jego uzupełnienie do tej wysokości. Obowiązujące warunki
uprawniające do otrzymywania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego powodują
- w przypadku kobiet pobierających świadczenie emerytalne w kwocie niższej od najniższej
gwarantowanej emerytury w konsekwencji posiadania niepełnego stażu ubezpieczeniowego
(wynoszącego 20 lat składkowych i nieskładkowych) - uzupełnienie wysokości
otrzymywanego przez nie świadczenia do kwoty najniższej emerytury.
Poszukiwania najlepszych rozwiązań i modyfikacji systemu emerytalnego, w szczególności
w zakresie niedyskryminowania rodziców obniżonym wymiarem świadczeń emerytalnych,
prowadzone są nieustannie. Przykładem takiego działania jest nowelizacja przepisów
dotyczących opieki nad dzieckiem dla pracowników przebywających na urlopie
wychowawczym. Do 31 grudnia 1998 r. nie było obowiązku odprowadzania za te okresy
składek - wliczano je do emerytury jako okresy nieskładkowe, co znacznie obniżało
wysokość świadczenia. Dopiero od 1 stycznia 1999 r. za okres sprawowania opieki nad
dzieckiem na urlopie wychowawczym pracownicy mają opłacane składki z budżetu państwa.
Wprowadzona w maju 2015 r. nowelizacja ustawy emerytalnej dla osób urodzonych po 31
grudnia 1948 r. pozwala ponadto uwzględnić czas sprawowania opieki nad dzieckiem
w trakcie urlopu wychowawczego oraz bezpłatnego (w systemie zabezpieczenia
społecznego) w emeryturze (w kapitale początkowym) jako okres składkowy niezależnie
od tego, kiedy kobieta z niego korzystała. W praktyce oznacza to, że również kobiety, które
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wychowywały dzieci w latach 80-tych mają szansę na przeliczenie, a zarazem podwyższenie
emerytury.
W obecnym stanie prawnym istnieją regulacje mające zrekompensować konieczność
przerwania pracy z powodu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, choć nie
przewidują one dodatkowego zwiększenia emerytury z tytułu urodzenia dzieci. Świadczenia
emerytalno-rentowe mają bowiem charakter praw podmiotowych, nabytych przez
ubezpieczonego w związku z opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe.
W obowiązującym od 1 stycznia 1999 r. nowym systemie emerytalnym, określonym
przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, z późn. zm.), źródłem finansowania
świadczeń emerytalno-rentowych jest fundusz tworzony ze składek pracowników
i pracodawców. Z systemu usunięto większość elementów nieubezpieczeniowych
i socjalnych, tak aby powiązać wysokość przyszłego świadczenia z sumą składek
odprowadzanych od przychodów ubezpieczonego w całym okresie jego aktywności
zawodowej.
Obecnie na gruncie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych (FUS) wypłacane są jedynie dwa rodzaje dodatków – dodatek pielęgnacyjny
oraz dodatek dla sierot zupełnych. Obydwa są świadczeniami o charakterze
ubezpieczeniowym, związanymi z ryzykami ubezpieczeniowymi w postaci niezdolności
do pracy i samodzielnej egzystencji oraz utraty żywiciela. Ich wypłata ma miejsce w sytuacji
spełnienia się wskazanych ryzyk, wiąże się też z obowiązkiem opłacania składki
ubezpieczeniowej. Funkcjonujące dodatki do świadczeń emerytalno-rentowych są zatem
powiązane z innymi świadczeniami, odrębnym ryzykiem i odrębnymi warunkami nabycia
prawa do świadczenia.
Pragnę podkreślić, iż ze względu na fakt, że każda zmiana w systemie emerytalnym niesie ze
sobą poważne konsekwencje finansowe i dotyczy wielu osób, propozycje nowych rozwiązań
w tym obszarze winny być przed wprowadzeniem ich w życie skrupulatnie analizowane.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są obecnie prowadzone prace,
których celem byłoby włączenie do systemu emerytalnego nowych dodatków. Nie oznacza
to jednak, że nie zostaną one podjęte w przyszłości. W takim przypadku należy mieć
świadomość, iż tego typu działania mają w systemie ubezpieczeń społecznych szczególny
i wyjątkowy charakter. Biorąc pod uwagę aktualną i prognozowaną sytuację FUS, decyzja
o ich rozpoczęciu wiązałaby się z koniecznością zwiększenia dotacji do funduszu z budżetu
państwa. Kluczowe w tej sprawie pozostaje stanowisko Ministra Finansów i Gospodarki,
zgodnie z którym aktualne rozwiązania odpowiadają możliwościom budżetu państwa.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.384.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11290 Pani Posłanki Małgorzaty Pępek, w sprawie apelu
matek, które urodziły i wychowały co najmniej czworo dzieci, jednocześnie pracując
zawodowo, o rozszerzenie zakresu świadczenia Mama 4+, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Świadczenie przewidziane w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 roku o rodzicielskim
świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1051) nie jest emeryturą ani dodatkiem
do emerytury, tylko świadczeniem nieskładkowym, finansowanym z budżetu państwa.
W przeciwieństwie do emerytury, będącej świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, ma
ono de facto charakter świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Przy ustalaniu uprawnień
do jego otrzymywania uwzględnia się wszystkie dochody osoby zainteresowanej a jednym
z podstawowych kryteriów ubiegania się o świadczenie jest brak niezbędnych środków
utrzymania.
Osoba, która nie ma prawa do żadnego innego świadczenia może uzyskać świadczenie
uzupełniające w wysokości nieprzekraczającej kwoty najniższej emerytury (od marca
2025 r. jest to 1 878,91 zł). Z kolei osoba pobierająca świadczenie niższe od minimalnej
emerytury może liczyć na jego uzupełnienie do tej wysokości. Obowiązujące warunki
uprawniające do otrzymywania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego powodują
- w przypadku kobiet pobierających świadczenie emerytalne w kwocie niższej od najniższej
gwarantowanej emerytury w konsekwencji posiadania niepełnego stażu ubezpieczeniowego
(wynoszącego 20 lat składkowych i nieskładkowych) - uzupełnienie wysokości
otrzymywanego przez nie świadczenia do kwoty najniższej emerytury.
Poszukiwania najlepszych rozwiązań i modyfikacji systemu emerytalnego, w szczególności
w zakresie niedyskryminowania rodziców obniżonym wymiarem świadczeń emerytalnych,
prowadzone są nieustannie. Przykładem takiego działania jest nowelizacja przepisów
dotyczących opieki nad dzieckiem dla pracowników przebywających na urlopie
wychowawczym. Do 31 grudnia 1998 r. nie było obowiązku odprowadzania za te okresy
składek - wliczano je do emerytury jako okresy nieskładkowe, co znacznie obniżało
wysokość świadczenia. Dopiero od 1 stycznia 1999 r. za okres sprawowania opieki nad
dzieckiem na urlopie wychowawczym pracownicy mają opłacane składki z budżetu państwa.
Wprowadzona w maju 2015 r. nowelizacja ustawy emerytalnej dla osób urodzonych po 31
grudnia 1948 r. pozwala ponadto uwzględnić czas sprawowania opieki nad dzieckiem
w trakcie urlopu wychowawczego oraz bezpłatnego (w systemie zabezpieczenia
społecznego) w emeryturze (w kapitale początkowym) jako okres składkowy niezależnie
od tego, kiedy kobieta z niego korzystała. W praktyce oznacza to, że również kobiety, które
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wychowywały dzieci w latach 80-tych mają szansę na przeliczenie, a zarazem podwyższenie
emerytury.
W obecnym stanie prawnym istnieją regulacje mające zrekompensować konieczność
przerwania pracy z powodu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, choć nie
przewidują one dodatkowego zwiększenia emerytury z tytułu urodzenia dzieci. Świadczenia
emerytalno-rentowe mają bowiem charakter praw podmiotowych, nabytych przez
ubezpieczonego w związku z opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe.
W obowiązującym od 1 stycznia 1999 r. nowym systemie emerytalnym, określonym
przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, z późn. zm.), źródłem finansowania
świadczeń emerytalno-rentowych jest fundusz tworzony ze składek pracowników
i pracodawców. Z systemu usunięto większość elementów nieubezpieczeniowych
i socjalnych, tak aby powiązać wysokość przyszłego świadczenia z sumą składek
odprowadzanych od przychodów ubezpieczonego w całym okresie jego aktywności
zawodowej.
Obecnie na gruncie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych (FUS) wypłacane są jedynie dwa rodzaje dodatków – dodatek pielęgnacyjny
oraz dodatek dla sierot zupełnych. Obydwa są świadczeniami o charakterze
ubezpieczeniowym, związanymi z ryzykami ubezpieczeniowymi w postaci niezdolności
do pracy i samodzielnej egzystencji oraz utraty żywiciela. Ich wypłata ma miejsce w sytuacji
spełnienia się wskazanych ryzyk, wiąże się też z obowiązkiem opłacania składki
ubezpieczeniowej. Funkcjonujące dodatki do świadczeń emerytalno-rentowych są zatem
powiązane z innymi świadczeniami, odrębnym ryzykiem i odrębnymi warunkami nabycia
prawa do świadczenia.
Pragnę podkreślić, iż ze względu na fakt, że każda zmiana w systemie emerytalnym niesie ze
sobą poważne konsekwencje finansowe i dotyczy wielu osób, propozycje nowych rozwiązań
w tym obszarze winny być przed wprowadzeniem ich w życie skrupulatnie analizowane.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są obecnie prowadzone prace,
których celem byłoby włączenie do systemu emerytalnego nowych dodatków. Nie oznacza
to jednak, że nie zostaną one podjęte w przyszłości. W takim przypadku należy mieć
świadomość, iż tego typu działania mają w systemie ubezpieczeń społecznych szczególny
i wyjątkowy charakter. Biorąc pod uwagę aktualną i prognozowaną sytuację FUS, decyzja
o ich rozpoczęciu wiązałaby się z koniecznością zwiększenia dotacji do funduszu z budżetu
państwa. Kluczowe w tej sprawie pozostaje stanowisko Ministra Finansów i Gospodarki,
zgodnie z którym aktualne rozwiązania odpowiadają możliwościom budżetu państwa.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --