Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DPN-WWM.050.44.2025.BK
3930178.15904074.12863037
Warszawa, 15-09-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Małgorzaty Niemczyk (znak: K10INT11281)
Temat: nieuczciwych firm działających w ramach lub poza głównym zakresem programu
"Czyste Powietrze" oraz potrzeby wprowadzenia dalszych mechanizmów
ochronnych
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT11281 Posłanki Małgorzaty Niemczyk przekazuję
poniżej odpowiedzi:
1. Czy Ministerstwo lub NFOŚiGW prowadzi na bieżąco analizę skali nadużyć związanych
z udziałem nieuczciwych firm w realizacji Programu „Czyste Powietrze”? Jeśli tak,
poproszę o szczegóły.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) systematycznie monitoruje sytuację
beneficjentów Programu „Czyste Powietrze” (PPCP), którzy zostali poszkodowani w
wyniku działań nierzetelnych wykonawców. We współpracy z NFOŚiGW oraz innymi
instytucjami, podejmowane są inicjatywy mające na celu wypracowanie skutecznych
rozwiązań, które pozwolą na ograniczenie skali problemu oraz zapewnienie
odpowiedniego wsparcia dla osób dotkniętych nieuczciwymi praktykami.
NFOŚiGW na bieżąco gromadzi informacje zarówno z przeprowadzonych kontroli
przedsięwzięć, jak i te uzyskane z wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i
gospodarki wodnej (wfośigw), od beneficjentów oraz innych podmiotów, w tym zgłoszenia
od obywateli czy mediów o potencjalnych bądź zaistniałych nieprawidłowościach lub
nadużyciach, w tym oszustwach przy realizacji programu priorytetowego „Czyste
Powietrze”. NFOŚiGW analizuje i weryfikuje następnie wszelkie sygnały oraz podejmuje
działania w granicach określonych przepisami prawa oraz zawartymi umowami. Przekazuje
informacje, w tym zakresie, do właściwych instytucji w systemie wdrażania Programu, a
także składając zawiadomienia do właściwych organów ścigania.
2. Jakie działania podejmowano w związku z firmami, które wprowadzały beneficjentów
w błąd, fałszowały dokumentację lub wykonały wadliwe instalacje? Czy nałożono kary
lub przekazano sprawy do organów ścigania?
Zarówno NFOŚiGW, jak i wfośigw, prowadzą działania w granicach określonych
przepisami prawa oraz zawartymi umowami, w tym w szczególności prowadzą kontrole
umów o dofinansowanie zawartych z osobami fizycznymi w PPCP, tj.: kontrole na miejscu
realizacji przedsięwzięć objętych dofinansowaniem. W przypadku podejrzenia popełnienia

-- 1 of 5 --

przestępstwa NFOŚiGW oraz wfośigw podejmują działania na podstawie zapisów
określonych w zawartych umowach dotacji, jeśli to konieczne, składają zawiadomienia, do
organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
W związku z rosnącą liczbą zgłoszeń dotyczących beneficjentów PPCP, którzy zostali
poszkodowani przez nieuczciwych wykonawców – w szczególności w przypadkach, gdy
wykonawcy pobrali zaliczki w imieniu beneficjentów z wfośigw, a następnie nie
zrealizowali inwestycji - toczą się również prace międzyresortowego zespołu, z udziałem
przedstawicieli Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa Finansów, Ministerstwa
Funduszy i Polityki Regionalnej, Prokuratury Krajowej, Ministerstwa Sprawiedliwości,
Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: UOKiK) oraz NFOŚiGW, mające na
celu m.in.:
 opracowywanie zmian w obszarze systemowym wdrażania Programu oraz zmian
legislacyjnych mających na celu wzmocnienie ochrony beneficjentów (m.in. poprzez
możliwość umorzenia należności oraz czasowe zawieszenie obowiązku zwrotu
środków w przypadku zgłoszenia podejrzenia przestępstwa),
 wypracowanie dalszych działań operacyjnych związanych z przyjmowaniem zgłoszeń,
udzielaniem informacji o Programie, o prawnych możliwościach działania (infolinie,
wskazanie miejsc z dostępną pomocą prawną i punktów wsparcia, zakładka na stronie
internetowej – poradnik dla poszkodowanych),
 dalsze działania komunikacyjne i prewencyjne (kampania informacyjna i materiały
edukacyjne we współpracy z UOKiK, szkolenia dla rzeczników praw konsumenta).
Prezes UOKiK podejmuje działania w interesie publicznym (a nie indywidualnym),
gdy dochodzi do stosowania – wobec potencjalnie nieograniczonego kręgu konsumentów
–praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów (w szczególności nieuczciwych
praktyk rynkowych lub działań naruszających przepisy ustawy o prawach konsumenta) lub
niedozwolonych postanowień wzorców umowy.
Przedsiębiorcy często posługują się niedozwolonymi postanowieniami wzorców umów,
które mają w szczególności na celu ograniczanie odpowiedzialność za nienależyte
wykonanie umowy (w tym w zakresie prawidłowości audytu i doboru instalacji), dają
przedsiębiorcy uprawnienia do jednostronnej zmiany umowy (np. w zakresie terminu
wykonania umowy, jej przedmiotu czy ceny), a także nakładają na konsumentów – często
jednostronnie – rażąco wygórowane kary pieniężne.
W latach 2020-2025 Prezes UOKiK wszczął dotąd łącznie blisko 80 postępowań
(postępowania wyjaśniające, postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów
konsumentów, w sprawie niedozwolonych postanowień wzorców umów, wystąpienia z
art. 49a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów1) wobec ponad 50
przedsiębiorców. Do chwili obecnej nałożono w tych sprawach na przedsiębiorców i
osoby zarządzające – w związku z wydanymi decyzjami – łącznie 52 mln zł kar
pieniężnych.
Przygotowywane są wystąpienia, postanowienia z zarzutami oraz decyzje wobec kolejnych
przedsiębiorców. O swoich działaniach w powyższym zakresie Prezes UOKiK na bieżąco
informuje opinię publiczną w stosownych komunikatach udostępnianych m.in. na stronie
internetowej UOKiK.
W okresie prowadzenia postępowania wyjaśniającego wobec Zone Energy, UOKiK
pozostawał w kontakcie z prokuraturą, która dokonała zatrzymań osób i przedmiotów
związanych z działalnością spółki, w odniesieniu do Górzny Group prowadzone jest
obecnie postępowanie wyjaśniające.
1 Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r. poz. 1616)

-- 2 of 5 --

W przypadku natomiast powzięcia podejrzenia, że mogło dojść do przestępstwa,
np. oszustwa, których ofiarami mogą być konsumenci (m.in. beneficjenci programu „Czyste
powietrze”), UOKiK składa zawiadomienia do organów ścigania. W odniesieniu
do podmiotów działających na rynku instalacji OZE wystosowano w ok. 10 przypadkach
zawiadomienia do prokuratury (m.in. w związku z sygnałami o podejrzeniu
nieprawidłowości przy pośrednictwie kredytowym czy poświadczania nieprawdy w
zakresie specyfikacji wykonanych robót).
3. Czy resort rozważa rozszerzenie obowiązkowej rejestracji firm realizujących inwestycje w
ramach „Czystego Powietrza”?
W ramach wprowadzania kolejnych ułatwień i zabezpieczeń w programie, planowane jest
uruchomienie listy rekomendowanych wykonawców. Narzędzie ma być elementem
wspierającym beneficjentów programu, w ramach którego będzie można uzyskać szybki
dostęp do wiarygodnego i sprawdzonego Wykonawcy przedsięwzięć w programie.
4. Czy planowane są dodatkowe działania edukacyjne i ostrzegawcze dla beneficjentów, np.
oficjalna kampania informacyjna lub ostrzeżenia publikowane na stronie programu?
5. Czy resort współpracuje z UOKiK lub Rzecznikiem Finansowym w celu przeciwdziałania
ukrytym formom kredytowania (leasingi, abonamenty) i nieuczciwym praktykom
handlowym?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz NFOŚiGW konsekwentnie traktują wsparcie
beneficjentów programu „Czyste Powietrze” jako priorytet. W ścisłej współpracy
z wfośigw oraz gminami – podejmowane są liczne działania informacyjno-edukacyjne i
promocyjne, mające na celu podniesienie świadomości społecznej wśród potencjalnych
wnioskodawców. W tym celu wykorzystywane są różnorodne kanały komunikacji, m.in.
szkolenia, spotkania informacyjne, kampanie medialne i prasowe, aktywność w mediach
społecznościowych (Facebook, X, LinkedIn, Instagram), a także prowadzenie punktów
konsultacyjno-informacyjnych na poziomie lokalnym – w szczególności przez gminy.
Jednocześnie NFOŚiGW prowadzi kampanię informacyjno-edukacyjną w internecie oraz
w prasie pod hasłem: „Nie daj się oszukać – sprawdź, zanim zaufasz!”, której celem jest
ostrzeżenie beneficjentów przez nieuczciwymi wykonawcami.
Dodatkowo, na stronie: https://czystepowietrze.gov.pl/do-pobrania/poradniki-dla-
beneficjenta/poradnik-dla-poszkodowanych opublikowano opracowany przy udziale
UOKiK zestaw informacji o prawach konsumentów wobec nieuczciwych, nierzetelnych
wykonawców. Ujęto tam także informację w jaki sposób zbierać dokumenty dotyczące
nierzetelnych wykonawców oraz gdzie złożyć zawiadomienie dotyczące nieuczciwych
wykonawców.
UOKiK pozostaje w stałej współpracy z rzecznikami konsumentów, wspierając ich
merytorycznie w ocenie przypadków nieprawidłowości na rynku OZE. Oprócz bieżących
kontaktów (konsultacje telefoniczne, zawiadomienia kierowane do UOKiK),
przeprowadzono w marcu 2025 r. ogólnopolskie szkolenie, w których brało udział ponad
100 rzeczników z całej Polski. We współpracy z wfośigw w Łodzi, Wojewódzkim
Inspektorem Inspekcji Handlowej w Łodzi przy współudziale NFOŚiGW zorganizowano
w kwietniu 2025 r. konferencję z udziałem rzeczników konsumentów z terenu
województw łódzkiego i świętokrzyskiego poświęconą m.in. nieprawidłowościom w
działaniach przedsiębiorców wykonujących prace finansowane w ramach Programu
„Czyste Powietrze”.

-- 3 of 5 --

UOKiK pozostaje również w stałym roboczym kontakcie z NFOŚiGW sygnalizując na
bieżąco obserwowane problemy, opiniując proponowane zmiany w programie Czyste
Powietrze, zgłaszając sugestie co do możliwych rozwiązań w zakresie zaistniałych skutków
finansowych przypadków nierealizowania przez wykonawców umów objętych
dofinansowaniem w ramach Programu „Czyste Powietrze”, wreszcie konsultując treść
materiałów informacyjno-edukacyjnych dla konsumentów. Na stronie internetowej UOKiK
publikowane są wytyczne i porady dla konsumentów, które mają za zadanie na bieżąco
zwracać uwagę konsumentów na pojawiające się zagrożenia.
Dodatkowo MKiŚ i NFOŚiGW podjęły współpracę z Ministerstwem Finansów zarówno w
zakresie postulatów zmian legislacyjnych, jak również zaproponowanych przez NFOŚiGW
rozwiązań dotyczących ustawowej działalności Krajowej Administracji Skarbowej oraz
Głównego Inspektora Informacji Finansowej.
6. Czy resort rozważa wprowadzenie następujących rozwiązań:
a) Utworzenie centralnego rejestru wykonawców instalacji – z obowiązkiem potwierdzenia
kwalifikacji technicznych (np. certyfikat UDT), wykazania ubezpieczenia OC, przestrzegania
kodeksu etyki (np. zakaz wprowadzania w błąd, przejrzyste umowy).
W ramach grupy roboczej, w skład której wchodzą przedstawiciele MKiŚ, NFOŚiGW,
wfośigw oraz Instytutu Ochrony Środowiska-Państwowego Instytutu Badawczego, trwają
prace nad stworzeniem ogólnodostępnej listy rekomendowanych wykonawców.
Analizowane są kryteria wpisu na listę, które mogą uwzględniać kwalifikacje techniczne
czy posiadanie ubezpieczenia OC.
b) Wprowadzenie mechanizmu zgłaszania nieprawidłowości – np. w formie portalu/skrzynki
sygnalistów dostępnej na stronie „Czystego Powietrza” lub WFOŚiGW.
NFOŚiGW już prowadzi dedykowaną skrzynkę e-mail: nieprawidlowosci@nfosigw.gov.pl.
Za jej pośrednictwem można zgłaszać podejrzenia dotyczące nadużyć finansowych, takich
jak korupcja, konflikty interesów, zmowy cenowe, fałszowanie dokumentów, a także inne
działania niezgodne z prawem – również w kontekście realizacji programu „Czyste
Powietrze”.
Adres e-mail znajduje się na stronie internetowej NFOŚiGW w zakładce „Kontakt”:
https://www.gov.pl/web/nfosigw/zglos-nieprawidlowosc .
c) Zakaz oferowania produktów finansowych (leasingów, pożyczek) w ramach programów
dotacyjnych bez licencji KNF.
NFOŚiGW podjęło współpracę z Ministerstwem Finansów, które zadeklarowało gotowość
do współpracy w zakresie zaproponowanych przez NFOŚiGW rozwiązań dotyczących
ustawowej działalności Krajowej Administracji Skarbowej oraz Głównego Inspektora
Informacji Finansowej.
Możliwe jest rozszerzenie form tej współpracy w celu wypracowania dalszych
konkretnych rozwiązań wspierających beneficjentów programu „Czyste Powietrze” oraz
identyfikacji dalszych potrzeb w tym obszarze.
d) Kampania ostrzegawcza we współpracy z UOKiK i gminami – np. ulotki, spoty i ostrzeżenia
o najczęstszych oszustwach.
NFOŚiGW w porozumieniu z Ministerstwem Klimatu i Środowiska oraz współpracy z
UOKiK, wfośigw oraz jednostkami samorządu terytorialnego realizuje szeroko zakrojone

-- 4 of 5 --

działania komunikacyjne oraz kampanie edukacyjne, mające na celu zarówno promocję
zasad programu jak i kampanię informacyjno-ostrzegawczą skierowaną do jego
beneficjentów.
e) Ułatwienie procedury reklamacyjnej i możliwość zawieszenia wypłaty środków do czasu
rozstrzygnięcia sporu.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom beneficjentów, NFOŚiGW przygotował poradnik dla
osób poszkodowanych w programie. Wskazane zostało tam, jakie kroki podjąć, aby
zabezpieczyć swoje interesy oraz w jaki sposób beneficjent, któremu wykonawca nie
dotrzymał warunków umowy lub go oszukał, może bezpłatnie dochodzić swoich praw
oraz gdzie należy zgłosić problem. W przypadkach, jeśli sprawa dotyczy dofinansowania,
właściwy wfośigw może wstrzymać wypłatę środków na konto wykonawcy, domagać się
wyjaśnień lub korekty wniosków o płatność.
7. Czy Ministerstwo planuje uruchomienie jakiejkolwiek formy wsparcia lub doradztwa dla
osób, które padły ofiarą oszustw związanych z nieuczciwymi wykonawcami w ramach
programu „Czyste Powietrze”? Czy rozważane jest utworzenie funduszu interwencyjnego,
punktu informacyjnego lub mechanizmu wsparcia prawnego (np. wzory reklamacji,
bezpłatna pomoc prawna)?
Wfośigw rozpoczęły już uruchamianie dedykowanych punktów pomocy prawnej oraz
infolinii dla osób poszkodowanych przez nieuczciwych wykonawców realizujących
przedsięwzięcia w ramach programu.
NFOŚiGW nawiązał dialog z Naczelną Radą Adwokacką w sprawie ustandaryzowania
wsparcia oferowanego beneficjentom w ramach takich inicjatyw. Wystąpiono także
z prośbą o nawiązanie takiego dialogu do Krajowej Izby Radców Prawnych. Równolegle
trwają prace nad wdrażaniem kolejnych rozwiązań wspierających beneficjentów, którzy
padli ofiarą nieuczciwych praktyk ze strony wykonawców.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych KPRM

-- 5 of 5 --