tel.: 222 663 264 ul. Senatorska 14
kontakt@msit.gov.pl 00-082 Warszawa
www.gov.pl/sport
BM-WRP.054.82.2025
Warszawa, dnia 29 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11277 Pani Poseł Małgorzaty Niemczyk
w sprawie działań kontrolnych wobec związków sportowych stosujących
klauzule ograniczające wolność słowa, uprzejmie informuję, co następuje.
W pierwszej kolejności mając na uwadze pytanie dotyczące planowanych
działań legislacyjnych lub nadzorczych pragnę poinformować, iż obecnie
w Ministerstwie nie toczą się prace legislacyjne mające na celu zmianę
przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie1 (dalej: ustawa
o sporcie) odnoszących się do przyjętych zasad odpowiedzialności
dyscyplinarnej.
Wbrew wyrażonym obawom już w obecnym stanie prawnym przepisy
ustawy o sporcie nie pozwalają polskim związkom sportowym
na dowolność w tworzeniu regulacji dyscyplinarnych. Stosownie
do art. 45b ust. 1 ustawy o sporcie, odpowiedzialność dyscyplinarna
w ramach polskiego związku sportowego jest realizowana na zasadach
określonych w regulaminie dyscyplinarnym.
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 1488 z późn. zm.

-- 1 of 7 --

2
Jak wynika z art. 45b ust. 3 ustawy o sporcie, regulamin dyscyplinarny
winien obligatoryjnie zawierać postanowienia dotyczące podmiotów
podlegających odpowiedzialności dyscyplinarnej, wskazywać czyny
zagrożone odpowiedzialnością dyscyplinarną, rodzaje kar dyscyplinarnych,
organy dyscyplinarne i ich kompetencje oraz tryb postępowania
dyscyplinarnego.
Przepis art. 45b ust. 3 ustawy o sporcie wskazuje także możliwy katalog kar
dyscyplinarnych.
W kontekście zarzutu dotyczącego możliwości niezachowania standardów
konstytucyjnych, w tym prawa do obrony należy wskazać, że w myśl
art. 45b ust. 2 ustawy o sporcie, odpowiedzialność dyscyplinarna opiera się
na następujących zasadach:
1) prawa do obrony;
2) dwuinstancyjności postępowania.
Tym samym wskazać trzeba, że art. 45b ust. 2 ustawy o sporcie wymienia
dwie zasady, na których winna opierać się odpowiedzialność dyscyplinarna
realizowana w ramach polskiego związku sportowego. Zasady te to: prawo
do obrony oraz dwuinstancyjność postępowania dyscyplinarnego.
Wskazane zasady winien urzeczywistniać regulamin dyscyplinarny związku
sportowego (art. 45b ust. 1 ustawy o sporcie).
Realizacja prawa do obrony wymaga zapewnienia obwinionemu realnej
możności bronienia swoich praw, w szczególności zagwarantowania prawa
do bycia wysłuchanym (składania wniosków dowodowych), wglądu w akta
sprawy oraz zapoznania się z motywami rozstrzygnięcia, a także złożenia
środków odwoławczych. Z kolei zasada dwuinstancyjności postępowania
dyscyplinarnego wyraża regułę, zgodnie z którą wszystkie orzeczenia
nieostateczne mogą być na wniosek osoby uprawnionej zaskarżone

-- 2 of 7 --

3
do organu wyższego stopnia nad organem, który wydał zaskarżone
orzeczenie.
Istotnie zgodnie z dyspozycją art. 16 ust. 2 ustawy o sporcie, nadzorem,
a zatem także i kontrolą, ministra właściwego do spraw kultury fizycznej
nie są objęte decyzje dyscyplinarne i regulaminowe władz polskich
związków sportowych związane z przebiegiem współzawodnictwa
sportowego. Minister Sportu i Turystyki nie ma możliwości kwestionowania
indywidualnych rozstrzygnięć władz polskich związków sportowych
podejmowanych w tym zakresie. U podstaw tak ukształtowanego nadzoru
leży przekonanie, że zgodnie z powszechnie akceptowanymi standardami,
tzw. europejskiego modelu sportu, organizowanie i uprawianie sportu
powinno pozostać wolne od arbitralnej ingerencji władzy publicznej.
Niemniej, poza orzekaniem w sprawach indywidualnych minister właściwy
do spraw kultury fizycznej nie jest pozbawiony kontroli stosowanych przez
polskie związki unormowań wewnętrznych, w tym również badania
zgodności regulaminów dyscyplinarnych i określonych w nich reguł
ze standardem wynikającym z ustawy o sporcie.
Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy o sporcie, jeżeli działalność władz
polskiego związku sportowego narusza prawo, postanowienia statutu
lub postanowienia regulaminów tego związku, minister właściwy do spraw
kultury fizycznej, w zależności od stopnia stwierdzonych nieprawidłowości,
jest uprawniony do:
1) udzielenia władzom polskiego związku sportowego upomnienia
i zażądania od nich podjęcia działań mających na celu zapewnienie stanu
zgodnego z prawem;
2) uchylenia decyzji władz polskiego związku sportowego;

-- 3 of 7 --

4
3) wystąpienia do sądu rejestrowego z wnioskiem o zastosowanie środka,
o którym mowa w art. 23 ust. 1 ustawy o sporcie.
Czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, minister właściwy do spraw kultury
fizycznej dokonuje w drodze decyzji, co wyraźnie zastrzeżono w art. 22 ust.
2 ustawy o sporcie.
Podstawą stosowania przysługujących Ministrowi Sportu i Turystyki
środków nadzoru jest stwierdzenie naruszania prawa, czy statutu bez
dalszego rozróżnienia i podziału na naruszenia o charakterze materialnym
lub formalnym. W ramach tych kompetencji można zatem badać treść
uchwały podjętej w sprawie przyjęcia określonej treści regulaminu
dyscyplinarnego, a także zgodność formy oraz procedury jej podjęcia.
Odnosząc się do treści pytań należy zauważyć, że dopiero w konkretnej
sprawie ocenić można, czy zasadnie zastosowano regulacje penalizujące
czyny dyscyplinarne i odrębne sankcje za „krytykę” działań władz, sędziów
czy organy dyscyplinarne polskich związków sportowych mogą stanowić
naruszenie prawa. Sam fakt, użycia w regulaminach dyscyplinarnych
polskich związków sportowych postanowień takich jak niedookreślony
terminu „krytyka” nie oznacza uznania ich za niezgodne z obowiązującymi
przepisami, czy naruszające wolność słowa gwarantowaną przez art. 54
Konstytucji RP. Nawet w przypadku przepisów prawa karnego
respektowanie postulatu nullum crimen sine lege certa nie wiąże się
bezwzględnym zakazem posługiwania się w tekście prawnymi zwrotami
i wyrażeniami nieostrymi, niedookreślonymi albo klauzulami.
W orzecznictwie wskazuje się, że standardem stanowienia prawa karnego
nie jest wyrażanie zakazu lub nakazu prawnego w stopniu „absolutnym” –
vide: Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 września 2005 r., SK
13/05, OTK-A 2005, nr 8, poz. 91.

-- 4 of 7 --

5
W związku z pytaniami dotyczącymi ilości polskich związków sportowych
mogących w swoich przepisach wewnętrznych lub regulaminach
postępowania dyscyplinarnego stosować postanowienia pozwalające
stanowić zakaz krytyki wobec struktur związku lub jego funkcjonariuszy
informuję, że Ministerstwo w dotychczasowej działalności nadzorczej
nie stwierdziło w tym zakresie podstaw do zastosowania środków,
o których mowa w art. 22 ust.1 ustawy o sporcie.
Działania nadzorcze i kontrolne Ministra dotyczą wybranych zadań
i aktywności polskich związków sportowych, a ich podstawą jest
w szczególności analiza posiadanych przez Ministra Sportu i Turystyki
informacji (m. in. wystąpienia, skargi i wnioski) pod względem zasadności
i celowości potrzeby prowadzenia kontroli w danej sprawie.
Co najistotniejsze w kontekście pytań Pani Poseł dotyczących identyfikacji
konkretnych regulaminów polskich związków sportowych, które
zawierałyby podważane w niniejszej interpelacji postanowienia i działania
dotyczące ich ewentualnego uchylenia informuję, że Minister stosował
przysługujące mu środki nadzoru obejmujące także uchwały władz polskich
związków sportowych podjęte w sprawie regulaminów dyscyplinarnych,
niemniej nie odnosiły się one w żadnym przypadku do kwestii poruszanych
przez Panią Poseł.
Dotychczasowa analiza przepisów regulaminów dyscyplinarnych polskich
związków sportowych wskazuje, że stypizowane w nich delikty
dyscyplinarne, nie tyle wiążą się z krytyką władz polskich związków
sportowych, a odnoszą się do kwestionowania samych decyzji
podejmowanych przez sędziów, czy inne organy rozstrzygające w związku
z przebiegiem współzawodnictwa sportowego.

-- 5 of 7 --

6
Celem tego rodzaju postanowień, nie jest ograniczenie wolności słowa,
a zapewnienie prawidłowego przebiegu zawodów z poszanowaniem zasad
fair play. Wynika to z istoty formuły organizacji współzawodnictwa
sportowego, nie tylko na poziomie krajowym, ale także międzynarodowym,
gdzie dość powszechnie stosuje się regulację tego rodzaju.
Wbrew obawom wyrażonym w przedmiotowym wystąpieniu decyzje
dyscyplinarne organów polskich związku sportowych, również te związane
z przebiegiem i organizacją współzawodnictwa sportowego, nie są
pozbawione zewnętrznej kontroli ze strony niezależnych i niezawisłych
sądów. W ustawie o sporcie brak jest przepisów szczególnych, które w tym
zakresie wyłączałyby drogę sądową lub ją w jakiekolwiek sposób
ograniczały. Co więcej przepis art. 45 ustawy o sporcie, zastrzegł
rozstrzyganie sporów wynikających z zaskarżenia ostatecznych decyzji
dyscyplinarnych polskich związków sportowych do właściwości Trybunału
Arbitrażowego do Spraw Sportu.
Co potwierdza, że w obecnym stanie prawnym kontrola prawidłowości
indywidualnych rozstrzygnięć zapadających w tego rodzaju sprawach,
nie następuje w drodze środka nadzoru, o którym mowa w art. 22 ustawy
o sporcie, stosowanego przez Ministra Sportu i Turystyki, a poprzez
działania samych zainteresowanych podmiotów, które biorą udział
w danym postępowaniu dyscyplinarnym. W zależności od etapu i stanu
sprawy, decydują one czy korzystać z uprawnienia do wniesienia odwołania
do właściwego organu polskiego związku sportowego lub dalszego
zaskarżenia danej decyzji do Trybunału Arbitrażowego do Spraw Sportu.
Z kolei art. 45d ustawy o sporcie przewiduje, że od orzeczenia
dyscyplinarnego Trybunału przysługuje skarga kasacyjna do Sądu
Najwyższego w przypadku rażącego naruszenia przepisów prawa lub
oczywistej niesłuszności orzeczenia.

-- 6 of 7 --

7
Obecnie obowiązujące przepisy ustawy o sporcie nie tylko nie pozbawiają
stron postępowania możliwości kontroli zewnętrznej, ale przesądzają
o wyborze drogi sądowej, a nie administracyjnej.
Co odpowiada gwarantowanemu konstytucyjnie prawu do sądu. Zgodnie
z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawo do sądu powinno być realizowane
przed sądem „właściwym”, a zatem wyspecjalizowanym w rozstrzyganiu
spraw określonego rodzaju i dysponującym kompetencjami do udzielenia
stronom ochrony prawnej w sposób dostosowany do charakteru sporu, jaki
pomiędzy nimi zaistniał. Z art. 176 ust. 2 Konstytucji RP wynika,
że szczegółowy podział kompetencji pomiędzy sądy działające w systemie
organów wymiaru sprawiedliwości, w tym i problematyka granic prawa do
sądu realizowanego w postępowaniu przed tymi sądami, powinny być
uregulowane w ustawach zwykłych.
W obecny brzmieniu przepisy ustawy o sporcie nie pozostają
w sprzeczności ze standardami wynikającymi z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP skoro pozwalają właśnie w tego rodzaju
sprawach na rozpoznanie przez właściwe sądy (sąd arbitrażowy, a wobec
wyczerpania stosownego trybu sąd państwowy), a w tej sytuacji Minister
Sportu i Turystyki jako organ administracji nie może mieć podstaw
do podważania podejmowanych przez te sądy czynności, jak i
kwestionowania wydawanych przez nie orzeczeń.
Z poważaniem
z up. Ministra
Piotr Borys
Sekretarz Stanu
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
Do wiadomości: KPRM - DSP

-- 7 of 7 --