Interpelacja nr 11273
Interpelacja w sprawie niepokojących praktyk biznesowych w zakresie dostaw gazu zaazotowanego oraz ich wpływu na polskie przedsiębiorstwa i gospodarkę, ze szczególnym uwzględnieniem roli spółki Skarbu Państwa
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (55%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (38%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie niepokojących praktyk biznesowych w zakresie dostaw gazu zaazotowanego oraz ich wpływu na polskie przedsiębiorstwa i gospodarkę, ze szczególnym uwzględnieniem roli spółki Skarbu Państwa
Interpelacja nr 11273
do ministra aktywów państwowych
w sprawie niepokojących praktyk biznesowych w zakresie dostaw gazu zaazotowanego oraz ich wpływu na polskie przedsiębiorstwa i gospodarkę, ze szczególnym uwzględnieniem roli spółki Skarbu Państwa
Zgłaszający: Łukasz Horbatowski
Data wpływu: 29-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana Ministra w nawiązaniu do sygnałów i skarg napływających od polskich przedsiębiorstw, w tym E-Towers Famaba SA, dotyczących praktyk rynkowych PGNiG Obrót Detaliczny sp. z o.o. (PGNiG OD), zwłaszcza w kontekście zawierania i egzekwowania umów na dostawy gazu zaazotowanego. Wiele firm wskazuje na bardzo niekorzystne warunki współpracy, co budzi poważne wątpliwości co do zgodności tych działań z zasadami wolnej konkurencji i odpowiedzialności społecznej spółek Skarbu Państwa.
Zauważam, że minister aktywów państwowych sprawuje nadzór nad właściwym zarządzaniem mieniem Skarbu Państwa oraz nad strategicznymi kierunkami działania spółek z udziałem Skarbu Państwa, w tym PGNiG. Niniejsze pismo jest również odpowiedzią na oświadczenie senator Agnieszki Kołacz-Leszczyńskiej dotyczące praktyk biznesowych PGNiG OD.
Opis problemu:
• Monopolistyczna pozycja i brak elastyczności:
PGNiG Obrót Detaliczny sp. z o.o. zajmuje dominującą, monopolistyczną pozycję na rynku dostaw gazu zaazotowanego w regionie dolnośląskim. Taka sytuacja, w ocenie przedsiębiorców, znacząco ogranicza możliwość wypracowania rozwiązań korzystnych dla obu stron, pozostawiając odbiorców gazu w niekorzystnej sytuacji negocjacyjnej. Budzi to wątpliwości co do zasadności i sprawiedliwości zapisów w aneksach oraz naliczanych opłat, mogąc negatywnie wpływać na relacje handlowe i rozwój gospodarczy rynku lokalnego.
• Narzucanie niekorzystnych warunków w niestabilnym czasie:
Aneksy do umów na dostawy paliwa gazowego na rok 2024 były podpisywane w czerwcu 2022 roku pod silną presją czasową, z ofertami wymagającymi wiążącej decyzji biznesowej w ciągu jednego dnia. Rok 2022 był okresem niestabilności, dużej nieprzewidywalności i nerwowości na rynku z powodu możliwej niedostępności paliw gazowych i szybko rosnących cen, spowodowanych konfliktem zbrojnym w Ukrainie. Przedsiębiorstwa czuły się zmuszone do długoterminowego kontraktowania pod groźbą wzrostu cen. Zarzuca się PGNiG, że skorzystało z tych warunków, oferując gaz zaazotowany w oparciu o ceny giełdowe rosnące podczas niestabilności i niepewności dostaw.
• Problem opłat "Omin" i brak możliwości dostosowania wolumenów:
Zakontraktowane ilości gazu, opierające się na wcześniejszym zużyciu, nie dawały przedsiębiorcom możliwości ich zmiany w czasie trwania aneksu. PGNiG nalicza opłaty Omin (nazywane przez PGNiG wynagrodzeniem) za odchylenia w odbiorze gazu. Co istotne, w przypadku umów kompleksowych z szacunkowymi wolumenami, naliczanie takich kar jest niemożliwe, mimo że PGNiG również w tym rozwiązaniu zabezpiecza odpowiednie ilości na TGE.
• Brak transparentności i komunikacji ze strony PGNiG:
Przedsiębiorstwo E-Towers Famaba SA otrzymało fakturę z naliczoną opłatą dopiero po zakończeniu obowiązywania aneksu na rok 2024. Firma twierdzi, że informacji o możliwości aktualizacji ilości gazu objętej aneksem nie otrzymała wcześniej, mimo licznych kontaktów z przedstawicielami PGNiG OD w trakcie trwania aneksu, zwłaszcza w 2024 roku. Propozycja skorzystania z tzw. aktualizacji ilości zamówionej, otrzymana dopiero po zakończeniu aneksu, nie jest oceniana jako korzystna, ponieważ nie przewiduje redukcji kosztów ani przesunięcia niewykorzystanych ilości na kolejne okresy. Należy zauważyć, że PGNiG OD w swojej odpowiedzi wskazało, że wprowadziło mechanizm aktualizacji wolumenu i informowało o nim klientów.
• Karanie za oszczędności i negatywny wpływ na inwestycje:
Opłata Omin jest postrzegana jako kara za poczynione oszczędności i redukcję zużycia gazu, do czego przedsiębiorstwa są zobligowane ustawą o efektywności energetycznej, ochronie środowiska i "europejskim zielonym ładem". Przedsiębiorstwa, w tym E-Towers Famaba SA, po roku 2022 poczyniły szereg inwestycji ad hoc w zakresie zwiększenia efektywności i optymalizacji kosztów. Takie opłaty negatywnie wpływają na ocenę decyzji biznesowych o inwestowaniu w redukcję zużycia nośników energii i ochronę środowiska oraz powodują utratę zaufania do sprzedawcy. Dodatkowo, zmienność klimatu (rekordowe temperatury jesienno-zimowe) również wpływa na zużycie, czego PGNiG nie uwzględniało, nie monitorując potrzeby zmian zakontraktowanych ilości.
• Podejrzenie nadużycia pozycji dominującej:
Przedsiębiorcy wskazują na podejrzenie nadużycia przez PGNiG pozycji dominującej (art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów), polegające na bezpośrednim lub pośrednim narzucaniu nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych, oraz uciążliwych warunków umów, przynoszących PGNiG nieuzasadnione korzyści. Fakt, że gaz zaazotowany jest produktem krajowym i PGNiG odnotowało rekordowe zyski, a mimo to domaga się zapłaty kar Omin, dodatkowo wykorzystując swoją pozycję monopolisty, wzbudza poważne obawy.
• Negatywny wpływ na sytuację finansową przedsiębiorstw:
Dodatkowe obciążenia kosztowe w postaci kar Omin pogarszają sytuację finansową przedsiębiorstw, co w trudnej sytuacji makroekonomicznej i rynkowej, przy spadku zamówień i silnej konkurencji, może prowadzić do niemożności utrzymania miejsc pracy. E-Towers Famaba SA zatrudnia około 450 osób i odnotowała stratę finansową w 2024 roku.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także fakt, że PGNiG jako spółka z udziałem Skarbu Państwa jest zobowiązana do realizacji swojej społecznej funkcji w gospodarce, oraz Pana zapewnienia o dążeniu do zapewnienia równego traktowania wszystkich odbiorców biznesowych, proszę o udzielenie odpowiedzi:
1. Jakie konkretne działania Ministerstwo Aktywów Państwowych podejmuje lub zamierza podjąć, aby zbadać i przeciwdziałać zarzutom nadużywania pozycji dominującej przez PGNiG Obrót Detaliczny sp. z o.o., w szczególności w zakresie narzucania nieuczciwych cen i uciążliwych warunków umów, zważywszy na to, że PGNiG jest spółką Skarbu Państwa?
2. W jaki sposób ministerstwo ocenia wpływ praktyk kontraktowych PGNiG, w tym naliczania opłat "Omin", na konkurencyjność i rozwój lokalnych rynków, a także na decyzje inwestycyjne przedsiębiorstw w zakresie efektywności energetycznej i ochrony środowiska? Czy takie opłaty są zgodne z duchem „europejskiego zielonego ładu” i obowiązujących przepisów o efektywności energetycznej?
3. Biorąc pod uwagę sprzeczne informacje dotyczące możliwości aktualizacji wolumenów gazu (doświadczenia E-Towers Famaba SA vs. stanowisko PGNiG OD), jakie kroki podejmie ministerstwo, aby zapewnić pełną transparentność i terminową komunikację ze strony dostawców gazu, zwłaszcza tych o dominującej pozycji, w zakresie warunków umów, w tym możliwości dostosowania zakontraktowanych ilości w trakcie ich obowiązywania?
4. Jakie mechanizmy elastyczności umów na dostawy gazu ministerstwo zamierza wspierać lub wprowadzić, aby umożliwić przedsiębiorstwom dostosowanie zakontraktowanych wolumenów do zmieniających się warunków rynkowych, poczynionych inwestycji w oszczędność energii czy nieprzewidzianych czynników, takich jak zmienność klimatu?
5. W jaki sposób ministerstwo, sprawujące nadzór nad strategicznymi kierunkami spółek Skarbu Państwa, zamierza zapewnić, że praktyki biznesowe PGNiG Obrót Detaliczny sp. z o.o. są zgodne z jej społeczną funkcją w gospodarce, szczególnie w dobie kryzysów ekonomicznych, i nie prowadzą do nieuzasadnionego obciążania przedsiębiorstw, które są zmuszone do optymalizacji kosztów, zwłaszcza biorąc pod uwagę rekordowe zyski PGNiG?
6. Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych, w koordynacji z innymi właściwymi resortami, planuje inicjować przegląd klauzul umownych dotyczących opłat za nieodebrane wolumeny gazu, aby ocenić ich zasadność prawną i rynkową, zwłaszcza w kontekście sytuacji, w której przedsiębiorstwa zawierały umowy pod silną presją rynkową i czasową?
7. W Pana ocenie, czy opisane praktyki biznesowe PGNiG Obrót Detaliczny sp. z o.o., w tym naliczanie opłat "Omin" w sposób utrudniający dostosowanie wolumenów do faktycznego zużycia i karzący za poczynione oszczędności, są zgodne z zasadami odpowiedzialności społecznej spółki Skarbu Państwa, celami efektywności energetycznej oraz zasadami wolnej i uczciwej konkurencji na rynku paliw gazowych? Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych uznaje te działania za akceptowalne w świetle roli PGNiG jako kluczowego podmiotu w strukturze aktywów państwowych, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji finansowej wielu przedsiębiorstw i rekordowych zysków Grupy Orlen?
Z poważaniem
Łukasz Horbatowski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 11273
do ministra aktywów państwowych
w sprawie niepokojących praktyk biznesowych w zakresie dostaw gazu zaazotowanego oraz ich wpływu na polskie przedsiębiorstwa i gospodarkę, ze szczególnym uwzględnieniem roli spółki Skarbu Państwa
Zgłaszający: Łukasz Horbatowski
Data wpływu: 29-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana Ministra w nawiązaniu do sygnałów i skarg napływających od polskich przedsiębiorstw, w tym E-Towers Famaba SA, dotyczących praktyk rynkowych PGNiG Obrót Detaliczny sp. z o.o. (PGNiG OD), zwłaszcza w kontekście zawierania i egzekwowania umów na dostawy gazu zaazotowanego. Wiele firm wskazuje na bardzo niekorzystne warunki współpracy, co budzi poważne wątpliwości co do zgodności tych działań z zasadami wolnej konkurencji i odpowiedzialności społecznej spółek Skarbu Państwa.
Zauważam, że minister aktywów państwowych sprawuje nadzór nad właściwym zarządzaniem mieniem Skarbu Państwa oraz nad strategicznymi kierunkami działania spółek z udziałem Skarbu Państwa, w tym PGNiG. Niniejsze pismo jest również odpowiedzią na oświadczenie senator Agnieszki Kołacz-Leszczyńskiej dotyczące praktyk biznesowych PGNiG OD.
Opis problemu:
• Monopolistyczna pozycja i brak elastyczności:
PGNiG Obrót Detaliczny sp. z o.o. zajmuje dominującą, monopolistyczną pozycję na rynku dostaw gazu zaazotowanego w regionie dolnośląskim. Taka sytuacja, w ocenie przedsiębiorców, znacząco ogranicza możliwość wypracowania rozwiązań korzystnych dla obu stron, pozostawiając odbiorców gazu w niekorzystnej sytuacji negocjacyjnej. Budzi to wątpliwości co do zasadności i sprawiedliwości zapisów w aneksach oraz naliczanych opłat, mogąc negatywnie wpływać na relacje handlowe i rozwój gospodarczy rynku lokalnego.
• Narzucanie niekorzystnych warunków w niestabilnym czasie:
Aneksy do umów na dostawy paliwa gazowego na rok 2024 były podpisywane w czerwcu 2022 roku pod silną presją czasową, z ofertami wymagającymi wiążącej decyzji biznesowej w ciągu jednego dnia. Rok 2022 był okresem niestabilności, dużej nieprzewidywalności i nerwowości na rynku z powodu możliwej niedostępności paliw gazowych i szybko rosnących cen, spowodowanych konfliktem zbrojnym w Ukrainie. Przedsiębiorstwa czuły się zmuszone do długoterminowego kontraktowania pod groźbą wzrostu cen. Zarzuca się PGNiG, że skorzystało z tych warunków, oferując gaz zaazotowany w oparciu o ceny giełdowe rosnące podczas niestabilności i niepewności dostaw.
• Problem opłat "Omin" i brak możliwości dostosowania wolumenów:
Zakontraktowane ilości gazu, opierające się na wcześniejszym zużyciu, nie dawały przedsiębiorcom możliwości ich zmiany w czasie trwania aneksu. PGNiG nalicza opłaty Omin (nazywane przez PGNiG wynagrodzeniem) za odchylenia w odbiorze gazu. Co istotne, w przypadku umów kompleksowych z szacunkowymi wolumenami, naliczanie takich kar jest niemożliwe, mimo że PGNiG również w tym rozwiązaniu zabezpiecza odpowiednie ilości na TGE.
• Brak transparentności i komunikacji ze strony PGNiG:
Przedsiębiorstwo E-Towers Famaba SA otrzymało fakturę z naliczoną opłatą dopiero po zakończeniu obowiązywania aneksu na rok 2024. Firma twierdzi, że informacji o możliwości aktualizacji ilości gazu objętej aneksem nie otrzymała wcześniej, mimo licznych kontaktów z przedstawicielami PGNiG OD w trakcie trwania aneksu, zwłaszcza w 2024 roku. Propozycja skorzystania z tzw. aktualizacji ilości zamówionej, otrzymana dopiero po zakończeniu aneksu, nie jest oceniana jako korzystna, ponieważ nie przewiduje redukcji kosztów ani przesunięcia niewykorzystanych ilości na kolejne okresy. Należy zauważyć, że PGNiG OD w swojej odpowiedzi wskazało, że wprowadziło mechanizm aktualizacji wolumenu i informowało o nim klientów.
• Karanie za oszczędności i negatywny wpływ na inwestycje:
Opłata Omin jest postrzegana jako kara za poczynione oszczędności i redukcję zużycia gazu, do czego przedsiębiorstwa są zobligowane ustawą o efektywności energetycznej, ochronie środowiska i "europejskim zielonym ładem". Przedsiębiorstwa, w tym E-Towers Famaba SA, po roku 2022 poczyniły szereg inwestycji ad hoc w zakresie zwiększenia efektywności i optymalizacji kosztów. Takie opłaty negatywnie wpływają na ocenę decyzji biznesowych o inwestowaniu w redukcję zużycia nośników energii i ochronę środowiska oraz powodują utratę zaufania do sprzedawcy. Dodatkowo, zmienność klimatu (rekordowe temperatury jesienno-zimowe) również wpływa na zużycie, czego PGNiG nie uwzględniało, nie monitorując potrzeby zmian zakontraktowanych ilości.
• Podejrzenie nadużycia pozycji dominującej:
Przedsiębiorcy wskazują na podejrzenie nadużycia przez PGNiG pozycji dominującej (art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów), polegające na bezpośrednim lub pośrednim narzucaniu nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych, oraz uciążliwych warunków umów, przynoszących PGNiG nieuzasadnione korzyści. Fakt, że gaz zaazotowany jest produktem krajowym i PGNiG odnotowało rekordowe zyski, a mimo to domaga się zapłaty kar Omin, dodatkowo wykorzystując swoją pozycję monopolisty, wzbudza poważne obawy.
• Negatywny wpływ na sytuację finansową przedsiębiorstw:
Dodatkowe obciążenia kosztowe w postaci kar Omin pogarszają sytuację finansową przedsiębiorstw, co w trudnej sytuacji makroekonomicznej i rynkowej, przy spadku zamówień i silnej konkurencji, może prowadzić do niemożności utrzymania miejsc pracy. E-Towers Famaba SA zatrudnia około 450 osób i odnotowała stratę finansową w 2024 roku.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także fakt, że PGNiG jako spółka z udziałem Skarbu Państwa jest zobowiązana do realizacji swojej społecznej funkcji w gospodarce, oraz Pana zapewnienia o dążeniu do zapewnienia równego traktowania wszystkich odbiorców biznesowych, proszę o udzielenie odpowiedzi:
1. Jakie konkretne działania Ministerstwo Aktywów Państwowych podejmuje lub zamierza podjąć, aby zbadać i przeciwdziałać zarzutom nadużywania pozycji dominującej przez PGNiG Obrót Detaliczny sp. z o.o., w szczególności w zakresie narzucania nieuczciwych cen i uciążliwych warunków umów, zważywszy na to, że PGNiG jest spółką Skarbu Państwa?
2. W jaki sposób ministerstwo ocenia wpływ praktyk kontraktowych PGNiG, w tym naliczania opłat "Omin", na konkurencyjność i rozwój lokalnych rynków, a także na decyzje inwestycyjne przedsiębiorstw w zakresie efektywności energetycznej i ochrony środowiska? Czy takie opłaty są zgodne z duchem „europejskiego zielonego ładu” i obowiązujących przepisów o efektywności energetycznej?
3. Biorąc pod uwagę sprzeczne informacje dotyczące możliwości aktualizacji wolumenów gazu (doświadczenia E-Towers Famaba SA vs. stanowisko PGNiG OD), jakie kroki podejmie ministerstwo, aby zapewnić pełną transparentność i terminową komunikację ze strony dostawców gazu, zwłaszcza tych o dominującej pozycji, w zakresie warunków umów, w tym możliwości dostosowania zakontraktowanych ilości w trakcie ich obowiązywania?
4. Jakie mechanizmy elastyczności umów na dostawy gazu ministerstwo zamierza wspierać lub wprowadzić, aby umożliwić przedsiębiorstwom dostosowanie zakontraktowanych wolumenów do zmieniających się warunków rynkowych, poczynionych inwestycji w oszczędność energii czy nieprzewidzianych czynników, takich jak zmienność klimatu?
5. W jaki sposób ministerstwo, sprawujące nadzór nad strategicznymi kierunkami spółek Skarbu Państwa, zamierza zapewnić, że praktyki biznesowe PGNiG Obrót Detaliczny sp. z o.o. są zgodne z jej społeczną funkcją w gospodarce, szczególnie w dobie kryzysów ekonomicznych, i nie prowadzą do nieuzasadnionego obciążania przedsiębiorstw, które są zmuszone do optymalizacji kosztów, zwłaszcza biorąc pod uwagę rekordowe zyski PGNiG?
6. Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych, w koordynacji z innymi właściwymi resortami, planuje inicjować przegląd klauzul umownych dotyczących opłat za nieodebrane wolumeny gazu, aby ocenić ich zasadność prawną i rynkową, zwłaszcza w kontekście sytuacji, w której przedsiębiorstwa zawierały umowy pod silną presją rynkową i czasową?
7. W Pana ocenie, czy opisane praktyki biznesowe PGNiG Obrót Detaliczny sp. z o.o., w tym naliczanie opłat "Omin" w sposób utrudniający dostosowanie wolumenów do faktycznego zużycia i karzący za poczynione oszczędności, są zgodne z zasadami odpowiedzialności społecznej spółki Skarbu Państwa, celami efektywności energetycznej oraz zasadami wolnej i uczciwej konkurencji na rynku paliw gazowych? Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych uznaje te działania za akceptowalne w świetle roli PGNiG jako kluczowego podmiotu w strukturze aktywów państwowych, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji finansowej wielu przedsiębiorstw i rekordowych zysków Grupy Orlen?
Z poważaniem
Łukasz Horbatowski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Minister Wojciech Balczun
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
40%
Konkretność
60%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
2.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15051 znaków
Wojciech Balczun
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.316.2025
IK: 1146113
Warszawa, 27 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT11273, Pana Łukasza Horbatowskiego,
Posła na Sejm RP, z dnia 1 sierpnia 2025 r. w sprawie niepokojących praktyk biznesowych
w zakresie dostaw gazu zaazotowanego oraz ich wpływu na polskie
przedsiębiorstwa i gospodarkę, ze szczególnym uwzględnieniem roli spółki Skarbu Państwa.
Uprzejmie informuję, że zgodnie z przepisem art. 9b ustawy o działach administracji
rządowej dział aktywa państwowe, którym kieruje Minister Aktywów Państwowych,
obejmuje sprawy dotyczące gospodarowania mieniem państwowym, w tym wykonywania
praw majątkowych i osobistych przysługujących Skarbowi Państwa, jak również ochrony
jego interesów – z wyjątkiem spraw, które na mocy przepisów odrębnych przypisane są
innym działom. Minister Aktywów Państwowych reprezentuje Skarb Państwa w wyżej
określonym zakresie. Wyrażona w art. 7 Konstytucji zasada legalizmu nakłada na organy
państwowe obowiązek działania zgodnie z obowiązującymi przepisami kompetencyjnymi,
interpretowanymi w sposób ścisły. Niedopuszczalne jest działanie organów władzy
publicznej bez podstawy prawnej albo wykraczające poza jej granice.
Minister Aktywów Państwowych, który wykonuje prawa z należących do Skarbu Państwa
akcji w spółce Orlen S.A. (dalej: ORLEN) dysponuje uprawnieniami akcjonariusza
określonymi w Kodeksie spółek handlowych (dalej: KSH) oraz Statucie ORLEN. Stosownie
do regulacji art. 368 KSH prowadzenie spraw spółki należy do kompetencji Zarządu,
a zgodnie z art. 3751 KSH Walne Zgromadzenie i Rada Nadzorcza nie mogą wydawać
Zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki. ORLEN natomiast
wykonuje prawa z akcji i udziałów spółek z Grupy Kapitałowej ORLEN, w tym z udziałów
spółki PGNiG Obrót Detaliczny Sp. z o.o. (dalej: PGNiG OD, Spółka, Sprzedawca).
Mając na względzie powyższe wyjaśniam, że odpowiedź na wystąpienie Pana Posła została
przygotowana w oparciu o informacje przekazane przez PGNIG OD, za pośrednictwem
ORLEN.
PGNiG OD jest spółką obrotu gazem i kupuje gaz wysokometanowy grupy E (dalej jako: gaz
E) w przeważającej większości na Towarowej Giełdzie Energii (dalej: TGE). Gaz zaazotowany
L (dalej jako: gaz L) kontraktowany jest bilateralnie z ORLEN, ale cena podąża za trendami
cenowymi gazu E i jest ustalana w odniesieniu do jego cen. Zasada taka pozostaje w zgodzie
z obowiązującymi regulacjami zarówno na poziomie Unii Europejskiej, jak i prawa
krajowego. Jak informuje Spółka takie podejście znajduje uzasadnienie w zasadzie
rynkowego kształtowania cen oraz w przepisach dotyczących przejrzystości i równego
traktowania uczestników rynku, bowiem umożliwia porównywalność ofert i wprowadza
stabilność rynkową dla uczestników rynku, w tym odbiorców końcowych. Oba rodzaje gazu
są substytutami, gdyż - pomimo różnic w składzie chemicznym i wartości opałowej – z
-- 1 of 5 --
perspektywy odbiorcy końcowego spełniają takie same potrzeby energetyczne, co
uzasadnia podążanie cen gazu L za cenami gazu E.
Sposób organizacji rynku gazu i jego zakupu wpływa na warunki handlowe, jakie PGNiG OD
proponuje klientom biznesowym:
Oferta cennikowa PGNiG OD zapewnia bardzo dużą elastyczność w zakresie okresu
trwania umowy, jak i odbieranych wolumenów paliwa – jest skorelowana cenowo z
bieżącą sytuacją rynkową,
Oferta indywidualna, gdzie wspólnie z klientem ustalane są warunki w zakresie okresu
jej obowiązywania w różnych wariantach cenowych:
stałej ceny – w cenie zawarty jest koszt nabycia gazu na rynku
terminowym i narzut pokrywający pozostałe koszty i ryzyka PGNiG;
transz cenowych – klient decyduje, w jakim momencie dokonywać
zakupu gazu, a narzut pokrywający koszty i ryzyka PGNiG OD w zakresie
zabezpieczenia realizacji kontraktu doliczany jest do cen
z poszczególnych transz;
indeksu cenowego – cena w kontrakcie ustalana jest w oparciu
o odniesienie do notowań cen gazu na TGE na rynku SPOT i doliczony
przez PGNiG OD narzut pokrywający koszty i ryzyka PGNiG OD
związane z realizacją kontraktu.
Taki podział produktów umożliwia dopasowanie oferty do potrzeb klientów, których
motywacje zakupowe, wynikające z prowadzonych biznesów, są różne. Niemniej jednak
trzeba zaznaczyć, że w przypadku tych produktów różny jest podział ryzyk, w szczególności
w zakresie pobieranego przez klientów wolumenu gazu. Znajduje to potwierdzenie
w warunkach ofert jakie PGNiG OD składa i komunikuje klientom. To zagadnienie jest
bardzo ważne przy doborze oferty do potrzeb klienta. Zdarzenia w trakcie realizacji
kontraktu wpływające na wielkość poboru gazu mają wpływ na koszty jego dostawy.
Jak informuje PGNiG OD Klienci biznesowi mogą w tych sprawach konsultować się
z Doradcami Klienta, którzy przedstawiając wachlarz ofertowy, wyjaśniają cechy każdego
z rozwiązań.
Wskazana w interpelacji presja czasowa, w ocenie Spółki, może wynikać z faktu, że
zmienność cen na rynku hurtowym generuje również dodatkowe ryzyka dla ofert ze stałą
ceną. Okres ważności oferty ma wpływ na warunki cenowe i jego nadmierna długość
pogarsza warunki handlowe dla Klienta. W toku działań PGNIG OD widzi, że Klienci
akceptują ten fakt przygotowując się po swojej stronie do podjęcia decyzji, ale też mają
świadomość, Spółka może ponowić ofertę i przedstawić ją w oparciu o bieżące warunki
rynkowe w chwili gdy klient będzie przygotowany do podjęcia decyzji.
Podsumowując PGNiG OD podkreśla, że:
budowane dla klientów oferty są odniesione do bieżących warunków rynkowych,
klienci mogą wybrać oferty od droższych, ale bardziej elastycznych, do tańszych,
ale zawierających więcej obowiązków i ryzyk po stronie Odbiorcy,
klienci mogą skorzystać z doradztwa pracownika PGNiG OD w doborze właściwego
produktu.
Odnośnie kontraktu terminowego, przywołanego w Interpelacji, zawartego ze spółką E-
Towers Famaba S.A. (dalej jako: Odbiorca), tj. Aneksu produktowego „Gaz Comfort
Indywidualny” (dalej jako: Aneks), który w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia
31 grudnia 2024 r. modyfikował postanowienia umów kompleksowych dostarczania paliwa
gazowego w ślad za dotychczasową korespondencją z Odbiorcą, Spółka wyjaśniła kluczowe
kwestie podniesione w Interpelacji.
W kwestii warunków cenowych w przedmiotowym Aneksie oferta cenowa kalkulowana
była w okresie, kiedy notowane ceny na TGE były znacznie wyższe niż ma to miejsce
obecnie. Czerwiec 2022 r., czyli miesiąc zawarcia kontraktu, to okres wysokich cen
terminowych i jednocześnie obniżonego wolumenu, co może świadczyć o ograniczonej
aktywności przy niekorzystnych poziomach cen.
-- 2 of 5 --
Odnośnie zarzutu Odbiorcy co do krótkiego terminu na przyjęcie oferty, co skutkować
miało niemożnością zweryfikowania przez Odbiorcę prognozowanego zużycia paliwa
gazowego wskazanego w Aneksie w oparciu o ustalenia z procesu komunikacji
przedstawiciela Odbiorcy z doradcą ze strony PGNiG OD (dalej jako: Doradca), Spółka
wyjaśnia:
Rozmowy na temat oferty dostaw gazu w 2024 r. rozpoczęły się w dniu 3 czerwca 2022
r. (podczas spotkania z Odbiorcą dotyczącego budowy PV). Odbiorca wyraził
zainteresowanie ofertą na okres przyszły z uwagi na znaczne wahania cen na rynku
gazu. Złożenie Odbiorcy w dniu 28 czerwca 2022 r. oferty poprzedzone zostało
szczegółowym omówieniem jej warunków podczas rozmowy telefonicznej w dniu
27 czerwca 2022 r. Doradca podkreślił wówczas, że oferta przewiduje konieczność
realizacji odbioru gazu na uzgodnionym poziomie, wprowadzając dolny i górny limit
określony jako procent łącznej ilości zamówionego paliwa gazowego. Tym samym
Odbiorca przyjmując Aneks znał zobowiązania wynikające z jego postanowień, w tym
mechanizm naliczania opłaty MinIO/MaksIO i świadomie podjął ryzyko w zakresie
konieczności odbioru ilości paliwa gazowego, jak również konsekwencji wynikających
z braku odbioru zamówionych ilości, tj. opłaty Omin.
Przyjęte w Aneksie ilości paliwa gazowego oparte zostały o dane historyczne Odbiorcy
z wcześniejszych okresów współpracy ze Sprzedawcą, natomiast przed złożeniem
oferty zamówienie poddane zostało analizie z przedstawicielem Odbiorcy, który w
trakcie rozmów przeprowadzonych z Doradcą stwierdził, iż nie widzi możliwości
znacznego zmniejszenia poboru w roku 2024, a znaczne zwiększenie wydaje się
również mało prawdopodobne. Aneks przewidywał rozliczenie roczne odbioru poboru
paliwa gazowego zamówionego w Aneksie przez Odbiorcę, tj. po zakończeniu trwania
Aneksu. Finalnie Odbiorca nie wykonał zobowiązań wynikających z Aneksu i nie
odebrał minimalnych ilości paliwa gazowego, co skutkowało naliczeniem opłaty Omin.
W takcie realizacji Aneksu, przy okazji rozmów prowadzonych w okresie marzec – maj
2024 r. dotyczących kontraktacji na rok 2025, Doradca proponował Odbiorcy
modyfikację ilości zamówionych w Aneksie na rok 2024. Wówczas omawiano założenia
produktu Aktualizacja Zamówienia (dalej jako: AZ), umożliwiającego Odbiorcy
dostosowanie zamówionego pierwotnie w Aneksie wolumenu gazu do aktualnych
potrzeb zużycia, szczególnie iż Odbiorca przeprowadził termoizolację budynku oraz
wdrażał procesy mające na celu oszczędności w poborze zużyciu gazu. Jednakże
Odbiorca nie był zainteresowany proponowanym rozwiązaniem i deklarował
zwiększony odbiór w chłodniejszych miesiącach pozostałych do końca kontraktu, które
jego zdaniem powinny zbilansować zmniejszony pobór gazu w okresie
dotychczasowego trwania kontraktu.
Współpraca PGNIG OD z Odbiorcą sięga 2007 r., od której to daty odbierał on paliwo
gazowe od Sprzedawcy najpierw na podstawie umowy kompleksowej dostarczania paliwa
gazowego, a następnie od lutego 2022 r. na bazie wariantów kontraktów terminowych Gaz
Comfort Indywidualny (dalej jako: GCI). Już w styczniu 2022 r. Odbiorca miał świadomość
możliwości wyboru innej oferty niż GCI, tj. produktów indeksowanych, czy transzowych.
Jednakże nie zdecydował się na rozwiązania inne niż GCI z uwagi – jak argumentował – na
brak służb mogących zająć się samodzielnym określaniem transz za pośrednictwem
platformy udostępnianej przez PGNiG OD.
Odbiorca, akceptując postanowienia zawieranego Aneksu, zobowiązał się
do zrealizowania wskazanych w nim warunków umownych (w tym zwłaszcza do odbioru
MinIO i MaksIO). Odbiorca zobowiązał się do tego w zamian za skorzystanie z oferty
specjalnej zakupu paliwa gazowego Sprzedawcy uwzględniającej pozacennikową
indywidualnie wyliczoną dla Odbiorcy na dzień zawarcia Aneksu wysokość ceny paliwa
gazowego. Deklaracja wolumenowa jest jednym z istotnych składników ustalanych
z Odbiorcą przed procesem złożenia właściwej oferty Sprzedawcy. Odbiorca wyrażając
wolę związania się Aneksem świadomie godził się zatem na poniesienie ryzyka opłaty na
rzecz PGNiG OD w przypadku nieodebrania MinIO lub MaksIO. Ryzyko to, znane Odbiorcy
przed zawarciem Aneksu, zrealizowało się. Zgodnie z brzmieniem Aneksu, w przypadku
odebrania przez Odbiorcę paliwa gazowego w ilości mniejszej niż Minimalne Ilości
Obowiązkowe („MinIO”), podczas gdy Sprzedawca pozostawał w gotowości do
-- 3 of 5 --
dostarczania Odbiorcy paliwa gazowego, Odbiorca zapłaci Sprzedawcy, tj. PGNiG OD,
opłatę („Omin”) obliczoną zgodnie z postanowieniami Aneksu. W ocenie PGNIG OD wobec
Odbiorcy wystąpiły wszystkie przesłanki naliczenia Omin wskazane w Aneksie.
Spółka podkreśla, że brak odbioru znacznej części zakontraktowanego wolumenu przez
Odbiorcę spowodował po stronie PGNiG OD powstanie kosztu niezbilansowania na
zawartym kontrakcie. Dodatkowo należy zaznaczyć, iż w ramach zawartej umowy
bilateralnej na zakup gazu zaazotowanego PGNiG OD ponosi odpowiedzialność za
nieodebranie zakontraktowanego wolumenu względem dostawcy, w związku z czym opłata
Omin ma pokrywać koszty gotowości realizacji umowy zgodnie z zamówieniem odbiorców
realizowanej w oparciu o ww. umowę zakupu.
PGNiG OD informuje, że ze zrozumieniem podchodzi do sygnalizowanych przez
kontrahentów trudności w funkcjonowaniu przedsiębiorstw powodowanych m.in.
konfliktem zbrojnym w Ukrainie. Niepewność rzeczywistości biznesowej spowodowanej
skutkami konfliktu jest okolicznością powszechnie znaną i dotknęła również Sprzedawcę.
Należy jednak podkreślić, że Aneks został zawarty w dniu 29 czerwca 2022 r., czyli kilka
miesięcy po wybuchu wojny w Ukrainie. Z tego względu już w chwili akceptacji oferty i
zawarcia Aneksu Odbiorca miał świadomość trwającego konfliktu zbrojnego, którego
konsekwencje w postaci wdrożenia chociażby takich środków, jak te podjęte przez Unię
Europejską, były możliwe do przewidzenia, a zatem nie stanowiły elementu zaskoczenia.
Spółka informuje, że nowy Zarząd PGNiG OD od początku swojej kadencji,
tj. od lipca 2024 r., analizuje obecną ofertę produktową Spółki, w tym sytuację związaną
z zawartymi już kontraktami. W oparciu o powyższe Zarząd stara się na bieżąco reagować
na potrzeby rynku, sytuacje kryzysowe (np. w związku z powodzią jesienią 2024 r. podjął
działania mające na celu wsparcie odbiorców zlokalizowanych na terenach objętych stanem
klęski żywiołowej), kryzysy ekonomiczne (np. przedstawiając propozycje porozumień
umożliwiających rozłożenie rozliczeń kontraktów na raty), zmieniające się zapotrzebowanie
na paliwo gazowe u odbiorców (np. kolejne edycje AZ) itd.
Odnośnie procesu komunikacji z odbiorcami – każdy odbiorca biznesowy posiada
dedykowanego doradcę, który na bieżąco analizuje potrzeby odbiorców, do których jest
indywidualnie przypisany w oparciu o pozyskane od odbiorców informacje. Powyższe ma
na celu z jednej strony zapoznanie odbiorców z bieżącymi i przyszłymi ofertami
produktowymi, a z drugiej strony umożliwia odbiorcom przekazanie doradcy istotnych
informacji mogących mieć wpływ na realizację zawartych lub planowanych kontraktów, np.
odnośnie przyszłych inwestycji. Co warte podkreślenia, na podstawie informacji uzyskanych
od odbiorców, doradcy przedstawiają oferty, ale decyzję co do ich przyjęcia lub nie,
każdorazowo podejmuje odbiorca. Tak sytuacja miała miejsce również w ramach kontaktów
z Odbiorcą zarówno przy ofertowaniu poprzedzającym zawarcie Aneksu (omówienie
warunków kontraktu), jak i odnośnie zaproponowanej oferty AZ, która nie spotkała się
z zainteresowaniem Odbiorcy.
W świetle powyższych wyjaśnień Spółka informuje, że nie zgadza się z podniesionymi w
interpelacji sugestiami dotyczącymi w szczególności rzekomo monopolistycznych praktyk,
narzucania niekorzystnych warunków kontraktów, braku możliwości dostosowania
zamówienia, braku transparentności i komunikacji czy podejrzenia nadużycia pozycji
dominującej przez PGNiG OD.
Dodatkowo, odnosząc się do wspomnianego w interpelacji oświadczenia Pani Senator
Agnieszki Kołacz-Leszczyńskiej, PGNiG OD informuje, iż dotyczyła ona indywidualnej
reklamacji klienta PGNiG OD, w sprawie w której zostały złożone obszerne wyjaśnienia.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1146113.4230497.3377296
-- 4 of 5 --
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.316.2025
IK: 1146113
Warszawa, 27 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT11273, Pana Łukasza Horbatowskiego,
Posła na Sejm RP, z dnia 1 sierpnia 2025 r. w sprawie niepokojących praktyk biznesowych
w zakresie dostaw gazu zaazotowanego oraz ich wpływu na polskie
przedsiębiorstwa i gospodarkę, ze szczególnym uwzględnieniem roli spółki Skarbu Państwa.
Uprzejmie informuję, że zgodnie z przepisem art. 9b ustawy o działach administracji
rządowej dział aktywa państwowe, którym kieruje Minister Aktywów Państwowych,
obejmuje sprawy dotyczące gospodarowania mieniem państwowym, w tym wykonywania
praw majątkowych i osobistych przysługujących Skarbowi Państwa, jak również ochrony
jego interesów – z wyjątkiem spraw, które na mocy przepisów odrębnych przypisane są
innym działom. Minister Aktywów Państwowych reprezentuje Skarb Państwa w wyżej
określonym zakresie. Wyrażona w art. 7 Konstytucji zasada legalizmu nakłada na organy
państwowe obowiązek działania zgodnie z obowiązującymi przepisami kompetencyjnymi,
interpretowanymi w sposób ścisły. Niedopuszczalne jest działanie organów władzy
publicznej bez podstawy prawnej albo wykraczające poza jej granice.
Minister Aktywów Państwowych, który wykonuje prawa z należących do Skarbu Państwa
akcji w spółce Orlen S.A. (dalej: ORLEN) dysponuje uprawnieniami akcjonariusza
określonymi w Kodeksie spółek handlowych (dalej: KSH) oraz Statucie ORLEN. Stosownie
do regulacji art. 368 KSH prowadzenie spraw spółki należy do kompetencji Zarządu,
a zgodnie z art. 3751 KSH Walne Zgromadzenie i Rada Nadzorcza nie mogą wydawać
Zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki. ORLEN natomiast
wykonuje prawa z akcji i udziałów spółek z Grupy Kapitałowej ORLEN, w tym z udziałów
spółki PGNiG Obrót Detaliczny Sp. z o.o. (dalej: PGNiG OD, Spółka, Sprzedawca).
Mając na względzie powyższe wyjaśniam, że odpowiedź na wystąpienie Pana Posła została
przygotowana w oparciu o informacje przekazane przez PGNIG OD, za pośrednictwem
ORLEN.
PGNiG OD jest spółką obrotu gazem i kupuje gaz wysokometanowy grupy E (dalej jako: gaz
E) w przeważającej większości na Towarowej Giełdzie Energii (dalej: TGE). Gaz zaazotowany
L (dalej jako: gaz L) kontraktowany jest bilateralnie z ORLEN, ale cena podąża za trendami
cenowymi gazu E i jest ustalana w odniesieniu do jego cen. Zasada taka pozostaje w zgodzie
z obowiązującymi regulacjami zarówno na poziomie Unii Europejskiej, jak i prawa
krajowego. Jak informuje Spółka takie podejście znajduje uzasadnienie w zasadzie
rynkowego kształtowania cen oraz w przepisach dotyczących przejrzystości i równego
traktowania uczestników rynku, bowiem umożliwia porównywalność ofert i wprowadza
stabilność rynkową dla uczestników rynku, w tym odbiorców końcowych. Oba rodzaje gazu
są substytutami, gdyż - pomimo różnic w składzie chemicznym i wartości opałowej – z
-- 1 of 5 --
perspektywy odbiorcy końcowego spełniają takie same potrzeby energetyczne, co
uzasadnia podążanie cen gazu L za cenami gazu E.
Sposób organizacji rynku gazu i jego zakupu wpływa na warunki handlowe, jakie PGNiG OD
proponuje klientom biznesowym:
Oferta cennikowa PGNiG OD zapewnia bardzo dużą elastyczność w zakresie okresu
trwania umowy, jak i odbieranych wolumenów paliwa – jest skorelowana cenowo z
bieżącą sytuacją rynkową,
Oferta indywidualna, gdzie wspólnie z klientem ustalane są warunki w zakresie okresu
jej obowiązywania w różnych wariantach cenowych:
stałej ceny – w cenie zawarty jest koszt nabycia gazu na rynku
terminowym i narzut pokrywający pozostałe koszty i ryzyka PGNiG;
transz cenowych – klient decyduje, w jakim momencie dokonywać
zakupu gazu, a narzut pokrywający koszty i ryzyka PGNiG OD w zakresie
zabezpieczenia realizacji kontraktu doliczany jest do cen
z poszczególnych transz;
indeksu cenowego – cena w kontrakcie ustalana jest w oparciu
o odniesienie do notowań cen gazu na TGE na rynku SPOT i doliczony
przez PGNiG OD narzut pokrywający koszty i ryzyka PGNiG OD
związane z realizacją kontraktu.
Taki podział produktów umożliwia dopasowanie oferty do potrzeb klientów, których
motywacje zakupowe, wynikające z prowadzonych biznesów, są różne. Niemniej jednak
trzeba zaznaczyć, że w przypadku tych produktów różny jest podział ryzyk, w szczególności
w zakresie pobieranego przez klientów wolumenu gazu. Znajduje to potwierdzenie
w warunkach ofert jakie PGNiG OD składa i komunikuje klientom. To zagadnienie jest
bardzo ważne przy doborze oferty do potrzeb klienta. Zdarzenia w trakcie realizacji
kontraktu wpływające na wielkość poboru gazu mają wpływ na koszty jego dostawy.
Jak informuje PGNiG OD Klienci biznesowi mogą w tych sprawach konsultować się
z Doradcami Klienta, którzy przedstawiając wachlarz ofertowy, wyjaśniają cechy każdego
z rozwiązań.
Wskazana w interpelacji presja czasowa, w ocenie Spółki, może wynikać z faktu, że
zmienność cen na rynku hurtowym generuje również dodatkowe ryzyka dla ofert ze stałą
ceną. Okres ważności oferty ma wpływ na warunki cenowe i jego nadmierna długość
pogarsza warunki handlowe dla Klienta. W toku działań PGNIG OD widzi, że Klienci
akceptują ten fakt przygotowując się po swojej stronie do podjęcia decyzji, ale też mają
świadomość, Spółka może ponowić ofertę i przedstawić ją w oparciu o bieżące warunki
rynkowe w chwili gdy klient będzie przygotowany do podjęcia decyzji.
Podsumowując PGNiG OD podkreśla, że:
budowane dla klientów oferty są odniesione do bieżących warunków rynkowych,
klienci mogą wybrać oferty od droższych, ale bardziej elastycznych, do tańszych,
ale zawierających więcej obowiązków i ryzyk po stronie Odbiorcy,
klienci mogą skorzystać z doradztwa pracownika PGNiG OD w doborze właściwego
produktu.
Odnośnie kontraktu terminowego, przywołanego w Interpelacji, zawartego ze spółką E-
Towers Famaba S.A. (dalej jako: Odbiorca), tj. Aneksu produktowego „Gaz Comfort
Indywidualny” (dalej jako: Aneks), który w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia
31 grudnia 2024 r. modyfikował postanowienia umów kompleksowych dostarczania paliwa
gazowego w ślad za dotychczasową korespondencją z Odbiorcą, Spółka wyjaśniła kluczowe
kwestie podniesione w Interpelacji.
W kwestii warunków cenowych w przedmiotowym Aneksie oferta cenowa kalkulowana
była w okresie, kiedy notowane ceny na TGE były znacznie wyższe niż ma to miejsce
obecnie. Czerwiec 2022 r., czyli miesiąc zawarcia kontraktu, to okres wysokich cen
terminowych i jednocześnie obniżonego wolumenu, co może świadczyć o ograniczonej
aktywności przy niekorzystnych poziomach cen.
-- 2 of 5 --
Odnośnie zarzutu Odbiorcy co do krótkiego terminu na przyjęcie oferty, co skutkować
miało niemożnością zweryfikowania przez Odbiorcę prognozowanego zużycia paliwa
gazowego wskazanego w Aneksie w oparciu o ustalenia z procesu komunikacji
przedstawiciela Odbiorcy z doradcą ze strony PGNiG OD (dalej jako: Doradca), Spółka
wyjaśnia:
Rozmowy na temat oferty dostaw gazu w 2024 r. rozpoczęły się w dniu 3 czerwca 2022
r. (podczas spotkania z Odbiorcą dotyczącego budowy PV). Odbiorca wyraził
zainteresowanie ofertą na okres przyszły z uwagi na znaczne wahania cen na rynku
gazu. Złożenie Odbiorcy w dniu 28 czerwca 2022 r. oferty poprzedzone zostało
szczegółowym omówieniem jej warunków podczas rozmowy telefonicznej w dniu
27 czerwca 2022 r. Doradca podkreślił wówczas, że oferta przewiduje konieczność
realizacji odbioru gazu na uzgodnionym poziomie, wprowadzając dolny i górny limit
określony jako procent łącznej ilości zamówionego paliwa gazowego. Tym samym
Odbiorca przyjmując Aneks znał zobowiązania wynikające z jego postanowień, w tym
mechanizm naliczania opłaty MinIO/MaksIO i świadomie podjął ryzyko w zakresie
konieczności odbioru ilości paliwa gazowego, jak również konsekwencji wynikających
z braku odbioru zamówionych ilości, tj. opłaty Omin.
Przyjęte w Aneksie ilości paliwa gazowego oparte zostały o dane historyczne Odbiorcy
z wcześniejszych okresów współpracy ze Sprzedawcą, natomiast przed złożeniem
oferty zamówienie poddane zostało analizie z przedstawicielem Odbiorcy, który w
trakcie rozmów przeprowadzonych z Doradcą stwierdził, iż nie widzi możliwości
znacznego zmniejszenia poboru w roku 2024, a znaczne zwiększenie wydaje się
również mało prawdopodobne. Aneks przewidywał rozliczenie roczne odbioru poboru
paliwa gazowego zamówionego w Aneksie przez Odbiorcę, tj. po zakończeniu trwania
Aneksu. Finalnie Odbiorca nie wykonał zobowiązań wynikających z Aneksu i nie
odebrał minimalnych ilości paliwa gazowego, co skutkowało naliczeniem opłaty Omin.
W takcie realizacji Aneksu, przy okazji rozmów prowadzonych w okresie marzec – maj
2024 r. dotyczących kontraktacji na rok 2025, Doradca proponował Odbiorcy
modyfikację ilości zamówionych w Aneksie na rok 2024. Wówczas omawiano założenia
produktu Aktualizacja Zamówienia (dalej jako: AZ), umożliwiającego Odbiorcy
dostosowanie zamówionego pierwotnie w Aneksie wolumenu gazu do aktualnych
potrzeb zużycia, szczególnie iż Odbiorca przeprowadził termoizolację budynku oraz
wdrażał procesy mające na celu oszczędności w poborze zużyciu gazu. Jednakże
Odbiorca nie był zainteresowany proponowanym rozwiązaniem i deklarował
zwiększony odbiór w chłodniejszych miesiącach pozostałych do końca kontraktu, które
jego zdaniem powinny zbilansować zmniejszony pobór gazu w okresie
dotychczasowego trwania kontraktu.
Współpraca PGNIG OD z Odbiorcą sięga 2007 r., od której to daty odbierał on paliwo
gazowe od Sprzedawcy najpierw na podstawie umowy kompleksowej dostarczania paliwa
gazowego, a następnie od lutego 2022 r. na bazie wariantów kontraktów terminowych Gaz
Comfort Indywidualny (dalej jako: GCI). Już w styczniu 2022 r. Odbiorca miał świadomość
możliwości wyboru innej oferty niż GCI, tj. produktów indeksowanych, czy transzowych.
Jednakże nie zdecydował się na rozwiązania inne niż GCI z uwagi – jak argumentował – na
brak służb mogących zająć się samodzielnym określaniem transz za pośrednictwem
platformy udostępnianej przez PGNiG OD.
Odbiorca, akceptując postanowienia zawieranego Aneksu, zobowiązał się
do zrealizowania wskazanych w nim warunków umownych (w tym zwłaszcza do odbioru
MinIO i MaksIO). Odbiorca zobowiązał się do tego w zamian za skorzystanie z oferty
specjalnej zakupu paliwa gazowego Sprzedawcy uwzględniającej pozacennikową
indywidualnie wyliczoną dla Odbiorcy na dzień zawarcia Aneksu wysokość ceny paliwa
gazowego. Deklaracja wolumenowa jest jednym z istotnych składników ustalanych
z Odbiorcą przed procesem złożenia właściwej oferty Sprzedawcy. Odbiorca wyrażając
wolę związania się Aneksem świadomie godził się zatem na poniesienie ryzyka opłaty na
rzecz PGNiG OD w przypadku nieodebrania MinIO lub MaksIO. Ryzyko to, znane Odbiorcy
przed zawarciem Aneksu, zrealizowało się. Zgodnie z brzmieniem Aneksu, w przypadku
odebrania przez Odbiorcę paliwa gazowego w ilości mniejszej niż Minimalne Ilości
Obowiązkowe („MinIO”), podczas gdy Sprzedawca pozostawał w gotowości do
-- 3 of 5 --
dostarczania Odbiorcy paliwa gazowego, Odbiorca zapłaci Sprzedawcy, tj. PGNiG OD,
opłatę („Omin”) obliczoną zgodnie z postanowieniami Aneksu. W ocenie PGNIG OD wobec
Odbiorcy wystąpiły wszystkie przesłanki naliczenia Omin wskazane w Aneksie.
Spółka podkreśla, że brak odbioru znacznej części zakontraktowanego wolumenu przez
Odbiorcę spowodował po stronie PGNiG OD powstanie kosztu niezbilansowania na
zawartym kontrakcie. Dodatkowo należy zaznaczyć, iż w ramach zawartej umowy
bilateralnej na zakup gazu zaazotowanego PGNiG OD ponosi odpowiedzialność za
nieodebranie zakontraktowanego wolumenu względem dostawcy, w związku z czym opłata
Omin ma pokrywać koszty gotowości realizacji umowy zgodnie z zamówieniem odbiorców
realizowanej w oparciu o ww. umowę zakupu.
PGNiG OD informuje, że ze zrozumieniem podchodzi do sygnalizowanych przez
kontrahentów trudności w funkcjonowaniu przedsiębiorstw powodowanych m.in.
konfliktem zbrojnym w Ukrainie. Niepewność rzeczywistości biznesowej spowodowanej
skutkami konfliktu jest okolicznością powszechnie znaną i dotknęła również Sprzedawcę.
Należy jednak podkreślić, że Aneks został zawarty w dniu 29 czerwca 2022 r., czyli kilka
miesięcy po wybuchu wojny w Ukrainie. Z tego względu już w chwili akceptacji oferty i
zawarcia Aneksu Odbiorca miał świadomość trwającego konfliktu zbrojnego, którego
konsekwencje w postaci wdrożenia chociażby takich środków, jak te podjęte przez Unię
Europejską, były możliwe do przewidzenia, a zatem nie stanowiły elementu zaskoczenia.
Spółka informuje, że nowy Zarząd PGNiG OD od początku swojej kadencji,
tj. od lipca 2024 r., analizuje obecną ofertę produktową Spółki, w tym sytuację związaną
z zawartymi już kontraktami. W oparciu o powyższe Zarząd stara się na bieżąco reagować
na potrzeby rynku, sytuacje kryzysowe (np. w związku z powodzią jesienią 2024 r. podjął
działania mające na celu wsparcie odbiorców zlokalizowanych na terenach objętych stanem
klęski żywiołowej), kryzysy ekonomiczne (np. przedstawiając propozycje porozumień
umożliwiających rozłożenie rozliczeń kontraktów na raty), zmieniające się zapotrzebowanie
na paliwo gazowe u odbiorców (np. kolejne edycje AZ) itd.
Odnośnie procesu komunikacji z odbiorcami – każdy odbiorca biznesowy posiada
dedykowanego doradcę, który na bieżąco analizuje potrzeby odbiorców, do których jest
indywidualnie przypisany w oparciu o pozyskane od odbiorców informacje. Powyższe ma
na celu z jednej strony zapoznanie odbiorców z bieżącymi i przyszłymi ofertami
produktowymi, a z drugiej strony umożliwia odbiorcom przekazanie doradcy istotnych
informacji mogących mieć wpływ na realizację zawartych lub planowanych kontraktów, np.
odnośnie przyszłych inwestycji. Co warte podkreślenia, na podstawie informacji uzyskanych
od odbiorców, doradcy przedstawiają oferty, ale decyzję co do ich przyjęcia lub nie,
każdorazowo podejmuje odbiorca. Tak sytuacja miała miejsce również w ramach kontaktów
z Odbiorcą zarówno przy ofertowaniu poprzedzającym zawarcie Aneksu (omówienie
warunków kontraktu), jak i odnośnie zaproponowanej oferty AZ, która nie spotkała się
z zainteresowaniem Odbiorcy.
W świetle powyższych wyjaśnień Spółka informuje, że nie zgadza się z podniesionymi w
interpelacji sugestiami dotyczącymi w szczególności rzekomo monopolistycznych praktyk,
narzucania niekorzystnych warunków kontraktów, braku możliwości dostosowania
zamówienia, braku transparentności i komunikacji czy podejrzenia nadużycia pozycji
dominującej przez PGNiG OD.
Dodatkowo, odnosząc się do wspomnianego w interpelacji oświadczenia Pani Senator
Agnieszki Kołacz-Leszczyńskiej, PGNiG OD informuje, iż dotyczyła ona indywidualnej
reklamacji klienta PGNiG OD, w sprawie w której zostały złożone obszerne wyjaśnienia.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1146113.4230497.3377296
-- 4 of 5 --
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --