Interpelacja w sprawie przywrócenia i rozszerzenia prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu deputatu węglowego dla emerytów i rencistów górniczych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11269
do ministra energii
w sprawie przywrócenia i rozszerzenia prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu deputatu węglowego dla emerytów i rencistów górniczych
Zgłaszający: Łukasz Ściebiorowski
Data wpływu: 29-07-2025
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego wpłynęło pismo od przewodniczącego Kół Zakładowych Środowiska Emerytów i Rencistów Związku Zawodowego Górników w Polsce, reprezentującego środowisko około 120 000 emerytów i rencistów górniczych oraz ich rodzin. W piśmie tym ponownie podniesiono sprawę projektu ustawy obywatelskiej pt. „O rozszerzeniu prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla”, który został złożony do Sejmu już w 2016 roku, lecz mimo zebrania ponad 126 tys. podpisów obywateli — nie został procedowany.
Projekt zakładał zrównanie sytuacji prawnej emerytów i rencistów, którzy odeszli z kopalń czynnych po 1 stycznia 2007 roku, z tymi, którzy wcześniej nabyli prawo do deputatu węglowego. Obecnie obowiązujące przepisy tworzą nierówność, polegającą na tym, że emeryci z likwidowanych zakładów nadal otrzymują ekwiwalent węglowy wypłacany przez ZUS, natomiast emeryci i renciści z czynnych kopalń zostali tego prawa pozbawieni.
W opinii środowiska górniczego, a także mojej własnej, brak uregulowania tej kwestii skutkuje pogłębianiem niesprawiedliwości społecznej i realnym obniżeniem emerytur byłych pracowników kopalń. Szczególnie dotyka to osób, które przez dziesięciolecia pracowały w trudnych i niebezpiecznych warunkach.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje podjęcie prac legislacyjnych zmierzających do uregulowania prawa do ekwiwalentu za deputat węglowy dla wszystkich emerytów i rencistów górniczych, niezależnie od daty odejścia z pracy?
Jakie działania podejmuje lub planuje resort, aby zapobiec dalszemu różnicowaniu sytuacji finansowej emerytów i rencistów z kopalń likwidowanych i czynnych?
Uważam, że sprawa ta wymaga pilnej interwencji oraz systemowego rozwiązania, opartego na zasadach sprawiedliwości społecznej oraz szacunku dla pracy byłych pracowników górnictwa.
Z poważaniem Łukasz Ściebiorowski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Minister Miłosz Motyka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
2689 znakówhttp://www.gov.pl/przemysl ul. Książęca 4
mp@mp.gov.pl 00-498 Warszawa
Miłosz Motyka
BM-I.053.74.2025.TŚ
Warszawa, 2025-08-25
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 11269 Pana Łukasza Ściebiorowskiego, Posła na Sejm RP,
w sprawie przywrócenia i rozszerzenia prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu
deputatu węglowego dla emerytów i rencistów górniczych uprzejmie informuję,
Ministerstwo Energii z pełnym zrozumieniem odnosi się do zgłaszanych postulatów
środowiska emerytów i rencistów górniczych. Jednocześnie docenia wkład byłych
pracowników sektora górniczego w rozwój gospodarki oraz poświęcenie związane
z wykonywaniem pracy w szczególnie wymagających warunkach. Odnosząc się wprost do
kwestii poruszonych w interpelacji - informuję, że w obecnym stanie prawnym uprawnienie
do bezpłatnego węgla dla pracowników oraz innych osób uprawnionych wynika z układów
zbiorowych pracy obowiązujących w danym przedsiębiorstwie górniczym. W zakresie
przyznawania prawa do deputatu węglowego i sposobu jego realizacji nie obowiązują
przepisy o charakterze powszechnie obowiązującym. Jednocześnie wyjaśniam,
że finansowanie świadczeń wynikających z układów zbiorowych obciąża pracodawcę.
Świadczenia te zostały ograniczone lub całkowicie wycofane wobec osób niebędących
pracownikami, na mocy wypowiedzeń układów zbiorowych pracy lub porozumień zawartych
ze stroną społeczną. Dodatkowo informuję, że pracodawca, zmieniając przepisy
wewnątrzzakładowe, w zakresie wypłaty deputatu węglowego, jest zobowiązany dokonać
zmiany warunków umowy o pracę lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania
stosunku pracy - w drodze wypowiedzenia zmieniającego lub porozumienia stron. Ponadto
pragnę podkreślić, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społeczne prowadzi aktualnie
prace nad projektem ustawy o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych.
Nowe przepisy mają na celu ułatwienie zawierania oraz rejestrowania układów zbiorowych
pracy, a tym samym ich promowanie i rozwój. Jednocześnie zaznaczam, że wszelkie postulaty
społeczne, w tym te zgłaszane przez środowiska zawodowe, są przez Ministerstwo
traktowane z należytą uwagą i szacunkiem. W przypadku pojawienia się nowych okoliczności
lub inicjatyw ustawodawczych, resort pozostaje otwarty na dialog
i współpracę.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Minister
2025-08-25 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 1 of 2 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
http://www.gov.pl/przemysl ul. Książęca 4
mp@mp.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 2 z 2
-- 2 of 2 --