Interpelacja nr 11267
Interpelacja w sprawie zmiany przepisów dotyczących prowadzenia sklepów socjalnych w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Klimat, Energia i Środowisko (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zmiany przepisów dotyczących prowadzenia sklepów socjalnych w Polsce
Interpelacja nr 11267
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie zmiany przepisów dotyczących prowadzenia sklepów socjalnych w Polsce
Zgłaszający: Łukasz Litewka
Data wpływu: 29-07-2025
Szanowna Pani Minister,
w nawiązaniu do obowiązujących przepisów ustawy z dnia 16 października 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności apeluję o podjęcie działań mających na celu nowelizację wspomnianej ustawy w kierunku umożliwienia sklepom socjalnym i społecznym legalnej sprzedaży żywności po upływie terminu minimalnej trwałości pod warunkiem zachowania bezpieczeństwa żywnościowego.
Sklepy socjalne działają w Polsce od 2020 roku według idei łączącej niemarnowanie żywności z edukacją, ekologią i pomocą osobom potrzebującym. Niestety w Polsce wciąż brakuje jednoznacznych, ogólnokrajowych przepisów definiujących ich działalność. Obecnie sklepy te funkcjonują na podstawie wewnętrznych regulaminów, przy zaangażowaniu organizacji pozarządowych oraz samorządów. Brak jasnych ram prawnych ogranicza ich szybszy rozwój, powoduje trudności w uzyskaniu towarów, finansowaniu oraz tworzy bariery organizacyjne, co zgłaszają zarówno prowadzący takie placówki, jak i samorządy.
Przepisem regulującym przekazywanie żywności po terminie minimalnej trwałości organizacjom charytatywnym jest ustawa z dnia 10 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności. Jednak, żeby sklepy socjalne i społeczne mogły działać na szeroką skalę, należałoby dodać zapis mówiący o możliwości przekazania towarów do dalszej sprzedaży w jednostkach pomocy jakimi są sklepy socjalne i społeczne. Natomiast obecnie obowiązujące regulacje prawne w odróżnieniu od praktyk rekomendowanych na szczeblu niemal całej Unii Europejskiej traktują każdy produkt po upływie terminu przydatności jako odpad, co uniemożliwia ich dalszą sprzedaż. Rosnące ilości wyrzucanej żywności stanowią zarówno problem etyczny, ekologiczny, jak i ekonomiczny.
Sklepy socjalne i społeczne, które mają za zadanie w sposób godny i edukacyjny wspomagać osoby o najniższych dochodach, mogłyby w istotny sposób przyczynić się do ograniczenia tego zjawiska. Brak spójności polskich przepisów z dobrymi praktykami krajów europejskich skutkuje ograniczoną dostępnością pomocy dla osób zagrożonych ubóstwem oraz hamuje rozwój i efektywność sklepów socjalnych.
Dla przykładu, sklepy socjalne w Austrii i Niemczech koncentrują się na sprzedaży produktów zdatnych do spożycia, nawet jeśli mają przekroczoną datę minimalnej trwałości. Litwa od 2024 roku pozwala na sprzedaż przeterminowanych, ale nadal bezpiecznych produktów spożywczych (zwłaszcza takich jak zboża, makarony, kawa, herbata, olej) przez maksymalnie 45 dni po upływie daty ważności pod warunkiem, że opakowanie producenta jest nienaruszone i produkt jest wyraźnie oznakowany ostrzeżeniem o zakończeniu terminu przydatności do spożycia.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy ministerstwo planuje przygotować projekt ustawy, która zdefiniuje i uporządkuje status sklepów socjalnych i społecznych w Polsce?
2. Czy ministerstwo widzi możliwość i gotowość do przygotowania projektu nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności, która umożliwi sklepom socjalnym legalną sprzedaż żywności po terminie minimalnej trwałości?
3. Jakie rozwiązania prawne ministerstwo rekomenduje w celu skutecznego ograniczenia marnotrawstwa żywności, ze szczególnym uwzględnieniem roli sklepów socjalnych?
Z poważaniem
Łukasz Litewka
Interpelacja nr 11267
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie zmiany przepisów dotyczących prowadzenia sklepów socjalnych w Polsce
Zgłaszający: Łukasz Litewka
Data wpływu: 29-07-2025
Szanowna Pani Minister,
w nawiązaniu do obowiązujących przepisów ustawy z dnia 16 października 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności apeluję o podjęcie działań mających na celu nowelizację wspomnianej ustawy w kierunku umożliwienia sklepom socjalnym i społecznym legalnej sprzedaży żywności po upływie terminu minimalnej trwałości pod warunkiem zachowania bezpieczeństwa żywnościowego.
Sklepy socjalne działają w Polsce od 2020 roku według idei łączącej niemarnowanie żywności z edukacją, ekologią i pomocą osobom potrzebującym. Niestety w Polsce wciąż brakuje jednoznacznych, ogólnokrajowych przepisów definiujących ich działalność. Obecnie sklepy te funkcjonują na podstawie wewnętrznych regulaminów, przy zaangażowaniu organizacji pozarządowych oraz samorządów. Brak jasnych ram prawnych ogranicza ich szybszy rozwój, powoduje trudności w uzyskaniu towarów, finansowaniu oraz tworzy bariery organizacyjne, co zgłaszają zarówno prowadzący takie placówki, jak i samorządy.
Przepisem regulującym przekazywanie żywności po terminie minimalnej trwałości organizacjom charytatywnym jest ustawa z dnia 10 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności. Jednak, żeby sklepy socjalne i społeczne mogły działać na szeroką skalę, należałoby dodać zapis mówiący o możliwości przekazania towarów do dalszej sprzedaży w jednostkach pomocy jakimi są sklepy socjalne i społeczne. Natomiast obecnie obowiązujące regulacje prawne w odróżnieniu od praktyk rekomendowanych na szczeblu niemal całej Unii Europejskiej traktują każdy produkt po upływie terminu przydatności jako odpad, co uniemożliwia ich dalszą sprzedaż. Rosnące ilości wyrzucanej żywności stanowią zarówno problem etyczny, ekologiczny, jak i ekonomiczny.
Sklepy socjalne i społeczne, które mają za zadanie w sposób godny i edukacyjny wspomagać osoby o najniższych dochodach, mogłyby w istotny sposób przyczynić się do ograniczenia tego zjawiska. Brak spójności polskich przepisów z dobrymi praktykami krajów europejskich skutkuje ograniczoną dostępnością pomocy dla osób zagrożonych ubóstwem oraz hamuje rozwój i efektywność sklepów socjalnych.
Dla przykładu, sklepy socjalne w Austrii i Niemczech koncentrują się na sprzedaży produktów zdatnych do spożycia, nawet jeśli mają przekroczoną datę minimalnej trwałości. Litwa od 2024 roku pozwala na sprzedaż przeterminowanych, ale nadal bezpiecznych produktów spożywczych (zwłaszcza takich jak zboża, makarony, kawa, herbata, olej) przez maksymalnie 45 dni po upływie daty ważności pod warunkiem, że opakowanie producenta jest nienaruszone i produkt jest wyraźnie oznakowany ostrzeżeniem o zakończeniu terminu przydatności do spożycia.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy ministerstwo planuje przygotować projekt ustawy, która zdefiniuje i uporządkuje status sklepów socjalnych i społecznych w Polsce?
2. Czy ministerstwo widzi możliwość i gotowość do przygotowania projektu nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności, która umożliwi sklepom socjalnym legalną sprzedaż żywności po terminie minimalnej trwałości?
3. Jakie rozwiązania prawne ministerstwo rekomenduje w celu skutecznego ograniczenia marnotrawstwa żywności, ze szczególnym uwzględnieniem roli sklepów socjalnych?
Z poważaniem
Łukasz Litewka
Odpowiedź urzędowa
Minister Stefan Krajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6120 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 03 września 2025 r.
znak sprawy: DRE.łr.058.10.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 11267 w sprawie zmiany przepisów dotyczących
prowadzenia sklepów socjalnych w Polsce
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją nr 11267 Pana Posła Łukasza Litewki w sprawie zmiany
przepisów dotyczących prowadzenia sklepów socjalnych w Polsce przedstawiam
następujące informacje.
Zgodnie z obowiązującym podziałem zadań w administracji rządowej, Minister
Rolnictwa i Rozwoju Wsi realizuje przede wszystkim politykę w zakresie rolnictwa,
rynków rolnych oraz rozwoju obszarów wiejskich. Natomiast kwestie związane
z funkcjonowaniem sklepów, jako podmiotów o charakterze społecznym i zajmującym
się pomocą żywnościową dla osób potrzebujących, mieszczą się w kompetencjach
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Odnosząc się do pytania o możliwość i gotowość do przygotowania projektu
nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności, która umożliwi sklepom
socjalnym legalną sprzedaż żywności po terminie minimalnej trwałości, poniżej
przedstawiam stanowisko w sprawie, które jest zbieżne ze stanowiskiem
-- 1 of 4 --
2 | S t r o n a
prezentowanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego - organu odpowiedzialnego
za zdrowie publiczne, nadzór nad bezpieczeństwem żywności.
W świetle art. 52 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia1, środki spożywcze
oznakowane datą minimalnej trwałości lub terminem przydatności do spożycia mogą
znajdować się w obrocie do tej daty lub terminu. Przepis ten wprowadza zakaz
wprowadzania do obrotu żywności, która nie spełnia wymagań prawa żywnościowego.
Wskazuje, że taki produkt nie może być sprzedawany ani udostępniany
konsumentowi, a odpowiedzialność ponosi podmiot działający na rynku spożywczym.
Zgodnie z rozdziałem Va „Redystrybucja żywności” załącznika II do rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 852/20042, podmioty prowadzące
przedsiębiorstwa spożywcze mogą redystrybuować żywność do celów darowizn
żywności pod warunkami zawartymi w tym rozdziale. podmioty prowadzące
przedsiębiorstwa spożywcze mogą dokonywać redystrybucji żywności:
— w przypadku żywności, w odniesieniu do której stosuje się termin przydatności do
spożycia3 – przed upływem tego terminu;
— w przypadku żywności, w odniesieniu do której stosuje się datę minimalnej
trwałości4 – przed upływem i po upływie tego terminu; lub
— w przypadku żywności, dla której data minimalnej trwałości nie jest wymagana5 – w
dowolnym momencie.
Warunkiem dokonywania redystrybucji żywności jest regularne sprawdzanie czy
przekazywana żywność nie jest szkodliwa dla zdrowia i czy jest zdatna do spożycia
przez ludzi.
Ustawa o przeciwdziałaniu marnowania żywności6 nakłada na sklepy
wielkopowierzchniowe obowiązek zawarcia umowy z wybraną Organizacją Pożytku
1 ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2023 r., poz.
1448)
2 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w
sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str.1; Dz. Urz. UE Polskie
wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319, z późn. zm.)
3 zgodnie z art. 24 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011
4 zgodnie z art. 2 ust. 2 lit. r) rozporządzenia (UE) nr 1169/2011
5 zgodnie z pkt 1 lit. d) załącznika X do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011
6 Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności [tj. z dnia 16 września 2020
r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 1645)]
-- 2 of 4 --
3 | S t r o n a
Publicznego i na tej podstawie mają one możliwość przekazać żywność na cele
charytatywne.
W zakresie redystrybucji żywności do celów darowizn po upływie daty minimalnej
trwałości obowiązują również wytyczne Komisji7. Zgodnie z pkt. 5.3, żywność
przeznaczona na darowiznę nie powinna być rozprowadzana ani spożywana po
upływie wskazanego na etykiecie terminu przydatności do spożycia. Jednak
w przypadku żywności opatrzonej datą minimalnej trwałości, ponieważ
bezpieczeństwo żywności nie jest bezpośrednio zagrożone, w razie jej przekroczenia
produkty mogą być nadal dystrybuowane do celów darowizn żywności, jeżeli
spełnione są wskazane warunki. Dalej stwierdza się, że w przypadkach, w których
darowizna następuje po dacie minimalnej trwałości, zgodnie z przepisami UE zezwala
się na redystrybucję produktów, pod warunkiem, że są one nadal bezpieczne, nie ma
dwuznaczności w informacjach przekazywanych konsumentom i stosują się tu
wspomniane powyżej przepisy rozporządzenia nr 852/2004. Data minimalnej
trwałości powinna pozostać widoczna, aby darczyńca i odbiorca mogli sami podjąć
decyzję o redystrybucji lub konsumpcji żywności.
Obecnie w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi trwają prace nad nowelizacją
ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności. Zaproponowane zmiany nie dotyczą
funkcjonowania sklepów społecznych, mają na celu przede wszystkim
doprecyzowanie w przedmiotowej ustawie definicji marnowania żywności,
sprzedawcy żywności tak, aby zmniejszyć ilość żywności marnowanej przez sklepy,
poprzez zwiększenie ilości żywności przekazywanej Organizacjom Pożytku
Publicznego.
Ponadto, resort rolnictwa mając na względzie skutki marnowania żywności
(ekonomiczne, społeczne, środowiskowe) od 4 lat organizuje kampanię informacyjno-
edukacyjną „Nie marnuj żywności – żywność to wartość”. Z przekazem promującym
niemarnowanie żywności chcemy dotrzeć do ogółu społeczeństwa, pokazujemy wagę
problemu i wskazujemy proste rozwiązania, które pomogą ograniczyć marnowanie
żywności na co dzień.
7 zawiadomienie Komisji 2020/C 199/01 zawierające wytyczne w sprawie systemów zarządzania
bezpieczeństwem żywności na potrzeby działalności detalicznej w sektorze spożywczym, w tym
darowizn żywności (Dz. Urz. UE C199 z 12.06.2020, str. 1)
-- 3 of 4 --
4 | S t r o n a
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 03 września 2025 r.
znak sprawy: DRE.łr.058.10.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 11267 w sprawie zmiany przepisów dotyczących
prowadzenia sklepów socjalnych w Polsce
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją nr 11267 Pana Posła Łukasza Litewki w sprawie zmiany
przepisów dotyczących prowadzenia sklepów socjalnych w Polsce przedstawiam
następujące informacje.
Zgodnie z obowiązującym podziałem zadań w administracji rządowej, Minister
Rolnictwa i Rozwoju Wsi realizuje przede wszystkim politykę w zakresie rolnictwa,
rynków rolnych oraz rozwoju obszarów wiejskich. Natomiast kwestie związane
z funkcjonowaniem sklepów, jako podmiotów o charakterze społecznym i zajmującym
się pomocą żywnościową dla osób potrzebujących, mieszczą się w kompetencjach
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Odnosząc się do pytania o możliwość i gotowość do przygotowania projektu
nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności, która umożliwi sklepom
socjalnym legalną sprzedaż żywności po terminie minimalnej trwałości, poniżej
przedstawiam stanowisko w sprawie, które jest zbieżne ze stanowiskiem
-- 1 of 4 --
2 | S t r o n a
prezentowanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego - organu odpowiedzialnego
za zdrowie publiczne, nadzór nad bezpieczeństwem żywności.
W świetle art. 52 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia1, środki spożywcze
oznakowane datą minimalnej trwałości lub terminem przydatności do spożycia mogą
znajdować się w obrocie do tej daty lub terminu. Przepis ten wprowadza zakaz
wprowadzania do obrotu żywności, która nie spełnia wymagań prawa żywnościowego.
Wskazuje, że taki produkt nie może być sprzedawany ani udostępniany
konsumentowi, a odpowiedzialność ponosi podmiot działający na rynku spożywczym.
Zgodnie z rozdziałem Va „Redystrybucja żywności” załącznika II do rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 852/20042, podmioty prowadzące
przedsiębiorstwa spożywcze mogą redystrybuować żywność do celów darowizn
żywności pod warunkami zawartymi w tym rozdziale. podmioty prowadzące
przedsiębiorstwa spożywcze mogą dokonywać redystrybucji żywności:
— w przypadku żywności, w odniesieniu do której stosuje się termin przydatności do
spożycia3 – przed upływem tego terminu;
— w przypadku żywności, w odniesieniu do której stosuje się datę minimalnej
trwałości4 – przed upływem i po upływie tego terminu; lub
— w przypadku żywności, dla której data minimalnej trwałości nie jest wymagana5 – w
dowolnym momencie.
Warunkiem dokonywania redystrybucji żywności jest regularne sprawdzanie czy
przekazywana żywność nie jest szkodliwa dla zdrowia i czy jest zdatna do spożycia
przez ludzi.
Ustawa o przeciwdziałaniu marnowania żywności6 nakłada na sklepy
wielkopowierzchniowe obowiązek zawarcia umowy z wybraną Organizacją Pożytku
1 ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2023 r., poz.
1448)
2 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w
sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str.1; Dz. Urz. UE Polskie
wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319, z późn. zm.)
3 zgodnie z art. 24 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011
4 zgodnie z art. 2 ust. 2 lit. r) rozporządzenia (UE) nr 1169/2011
5 zgodnie z pkt 1 lit. d) załącznika X do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011
6 Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności [tj. z dnia 16 września 2020
r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 1645)]
-- 2 of 4 --
3 | S t r o n a
Publicznego i na tej podstawie mają one możliwość przekazać żywność na cele
charytatywne.
W zakresie redystrybucji żywności do celów darowizn po upływie daty minimalnej
trwałości obowiązują również wytyczne Komisji7. Zgodnie z pkt. 5.3, żywność
przeznaczona na darowiznę nie powinna być rozprowadzana ani spożywana po
upływie wskazanego na etykiecie terminu przydatności do spożycia. Jednak
w przypadku żywności opatrzonej datą minimalnej trwałości, ponieważ
bezpieczeństwo żywności nie jest bezpośrednio zagrożone, w razie jej przekroczenia
produkty mogą być nadal dystrybuowane do celów darowizn żywności, jeżeli
spełnione są wskazane warunki. Dalej stwierdza się, że w przypadkach, w których
darowizna następuje po dacie minimalnej trwałości, zgodnie z przepisami UE zezwala
się na redystrybucję produktów, pod warunkiem, że są one nadal bezpieczne, nie ma
dwuznaczności w informacjach przekazywanych konsumentom i stosują się tu
wspomniane powyżej przepisy rozporządzenia nr 852/2004. Data minimalnej
trwałości powinna pozostać widoczna, aby darczyńca i odbiorca mogli sami podjąć
decyzję o redystrybucji lub konsumpcji żywności.
Obecnie w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi trwają prace nad nowelizacją
ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności. Zaproponowane zmiany nie dotyczą
funkcjonowania sklepów społecznych, mają na celu przede wszystkim
doprecyzowanie w przedmiotowej ustawie definicji marnowania żywności,
sprzedawcy żywności tak, aby zmniejszyć ilość żywności marnowanej przez sklepy,
poprzez zwiększenie ilości żywności przekazywanej Organizacjom Pożytku
Publicznego.
Ponadto, resort rolnictwa mając na względzie skutki marnowania żywności
(ekonomiczne, społeczne, środowiskowe) od 4 lat organizuje kampanię informacyjno-
edukacyjną „Nie marnuj żywności – żywność to wartość”. Z przekazem promującym
niemarnowanie żywności chcemy dotrzeć do ogółu społeczeństwa, pokazujemy wagę
problemu i wskazujemy proste rozwiązania, które pomogą ograniczyć marnowanie
żywności na co dzień.
7 zawiadomienie Komisji 2020/C 199/01 zawierające wytyczne w sprawie systemów zarządzania
bezpieczeństwem żywności na potrzeby działalności detalicznej w sektorze spożywczym, w tym
darowizn żywności (Dz. Urz. UE C199 z 12.06.2020, str. 1)
-- 3 of 4 --
4 | S t r o n a
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --