Interpelacja w sprawie programu pilotażowego dla likwidowanych oddziałów położniczych niektórych szpitali
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11266
do ministra zdrowia
w sprawie programu pilotażowego dla likwidowanych oddziałów położniczych niektórych szpitali
Zgłaszający: Patryk Wicher
Data wpływu: 29-07-2025
W ostatnim czasie narasta realny problem społeczny związany z likwidacją coraz liczniejszych oddziałów ginekologiczno-położniczych w niewielkich, najczęściej powiatowych szpitalach. Jednym z ostatnich przykładów jest poruszająca Sądecczyznę sprawa likwidacji takiego oddziału w perle polskich uzdrowisk – Krynicy-Zdroju. Władze powiatu nowosądeckiego, w oparciu o bezlitosne realia ekonomiczne i demograficzne, zmuszone zostały do likwidacji placówki z dniem 1 sierpnia br. Problem ten jest coraz powszechniejszy w wielu powiatach, zwłaszcza że jak powszechnie wiadomo jest to szczebel samorządu najsłabiej wyposażony w możliwości pozyskiwania środków finansowych na realizację swoich ważnych zadań. Przyczyną tej sytuacji są przede wszystkim:
niewystarczające wyceny świadczeń porodowych (zarówno porodów fizjologicznych, jak i cięć cesarskich),
brak wzrostu finansowania przy rosnących kosztach utrzymania oddziałów i wynagrodzeń personelu,
spadek liczby porodów wynikający z niżu demograficznego,
wymogi organizacyjne i jakościowe (np. standardy opieki), które generują koszty, ale nie są odpowiednio kompensowane.
Dlatego z uznaniem i nadzieją należy podejść do wszelkich inicjatyw władz centralnych, które widząc ten problem, starają się znaleźć stosowne, możliwe do wprowadzenia narzędzia. O jednym z nich mówił na ostatnim posiedzeniu Sejmu podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Jerzy Szafranowicz. Chodzi o pilotaż dla lokalnych szpitali zmuszonych do likwidacji oddziałów nierealizujących rentownej liczby porodów, zlokalizowanych najczęściej w niewielkich ośrodkach. Program ma zapewnić w formie ryczałtowej obecność lekarza, położnej i karetki w takiej dotkniętej likwidacją placówce. Podstawowym kryterium zakwalifikowania takiej placówki do programu ma być brak gwarancji bezpiecznego transportu ciężarnej do najbliższego, czynnego oddziału położniczego. Jako przykład przedstawiciel ministerstwa podawał położone na Podkarpaciu Lesko.
W związku z powyższym mam następujące pytania:
Jakie będą kryteria doboru poszczególnych placówek do pilotażu, jak można się do niego zgłosić i jakie podstawowe kryteria należy spełnić?
Czy ministerstwo bierze pod uwagę możliwość uwzględnienia specyficznej sytuacji, w jakiej niewątpliwie znajdują się takie placówki, jak szpital powiatowy w Krynicy-Zdroju? Mam na myśli przede wszystkim położenie geograficzne oraz dużą liczbę gości odwiedzających całorocznie dany obszar (w szczególności miejscowości uzdrowiskowe).
Czy istnieją inne możliwości wsparcia samorządowych organów prowadzących, które z przyczyn obiektywnych są zmuszane do likwidacji oddziałów położniczych?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje w najbliższym czasie zmienić lub zwiększyć wyceny świadczeń porodowych i okołoporodowych w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia?
Czy są prowadzone prace nad aktualizacją map potrzeb zdrowotnych w kontekście dostępności opieki okołoporodowej?
Czy ministerstwo analizuje wpływ likwidacji oddziałów położniczych na zdrowie kobiet i dzieci oraz ich sytuację społeczną i ekonomiczną?
Ze względu na pilność sytuacji związaną z trwającą likwidacją oddziałów położniczych zwracam się z prośbą o jak najszybszą odpowiedź.
Podsekretarz stanu Marek Kos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7240 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLD.050.42.2025.SR
Warszawa, 27 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11266 z dnia 1 sierpnia 2025 r., złożoną przez Posła
Patryka Wichra, w sprawie programu pilotażowego dla likwidowanych oddziałów
położniczych niektórych szpitali, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Wskazania wymaga, że kwestie organizacyjne, w tym kierunki działania szpitala, pozostają
w kompetencjach podmiotu leczniczego i jego podmiotu tworzącego. Decyzje w zakresie
likwidacji oddziałów ginekologiczno-położniczych są podejmowane lokalnie przez podmiot
tworzący i dyrekcję szpitala, które nie mają obowiązku informowania Ministra Zdrowia
o zamiarze likwidacji oddziałów. Minister Zdrowia nie ma jednocześnie uprawnień do
bezpośredniego ingerowania w działalność podmiotów leczniczych – rola Ministra Zdrowia
w zakresie szeroko pojętej restrukturyzacji podmiotów leczniczych sprowadza się
wyłącznie do zapewnienia odpowiednich ram prawnych dla działań restrukturyzacyjnych.
Dodatkowo informuję, że odpowiedzialność za zapewnienie społecznościom lokalnym
odpowiedniego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej ustawodawca nałożył na jednostki
samorządu terytorialnego, a obowiązek ten wynika z ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych1, jak również przepisów ustawowych
sankcjonujących funkcjonowanie samorządów terytorialnych.
Jednakże, z uwagi na przekazywane Ministrowi Zdrowia informacje o planach zamykania
kolejnych oddziałów położniczych, w Ministerstwa Zdrowia – we współpracy z Konsultant
Krajową w dziedzinie położnictwa i ginekologii, przedstawicielami Narodowego Funduszu
Zdrowia oraz Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji – przeprowadzono
w ostatnich miesiącach szereg analiz w celu wypracowania optymalnego modelu
zabezpieczenia świadczeń związanych z opieką okołoporodową na terenach powiatów bez
dostępu do oddziału położniczo-ginekologicznego, uwzględniając również uwarunkowania
geograficzne, w tym specyfikę obszarów górskich i wiejskich.
Obecnie trwają prace nad projektem rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie
programu pilotażowego w zakresie zabezpieczenia świadczeń związanych z opieką
okołoporodową na terenach powiatów bez dostępu do oddziału położniczo-
ginekologicznego, zgodnie z którym realizatorem pilotażu będzie Samodzielny Publiczny
Zespół Opieki Zdrowotnej w Lesku. Celem ww. programu jest sprawdzenie modelu
związanego z udzieleniem ciężarnej świadczeń opieki zdrowotnej przez położną,
w punkcie opieki położniczej. Wdrożenie pilotażu umożliwi objęcie opieką okołoporodową
populacji ok. 28 000 kobiet w wieku rozrodczym zamieszkujących na terenie powiatu
leskiego i powiatów ościennych, gdzie czas dojazdu do najbliższego oddziału przekracza 30
minut.
1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz.U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.)
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Projekt rozporządzenia nie przewiduje udziału w programie pilotażowym innych szpitali.
Minister Zdrowia podejmuje szereg działań mających na celu wprowadzenie rozwiązań
prawnych i systemowych, które ułatwią funkcjonowanie szpitali, m.in. takich jak
Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Lesku. Szansę na poprawę sytuacji
daje, uchwalona w dniu 5 sierpnia 2025 r. przez Sejm i przekazana w dniu 8 sierpnia br.
Prezydentowi do podpisu, ustawa o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej, w której
założeniach przyjęto rozwiązania umożliwiające konsolidację jednostek, co ma pozwolić na
lepsze zarządzanie zasobami kadrowymi i infrastrukturalnymi.
Jednocześnie, wspólnie z Narodowym Funduszem Zdrowia, systematycznie podejmowane
są działania mające na celu poprawę sytuacji finansowej świadczeniodawców. W planie
NFZ na 2025 r. pierwotna wysokość środków zapisana na koszty świadczeń opieki
zdrowotnej wynosiła 183,6 mld zł i była wyższa o 26,07 mld zł w porównaniu do
pierwotnego planu finansowego NFZ na 2024 r. Ponadto, zaplanowana pierwotnie dotacja
podmiotowa z budżetu państwa dla NFZ na 2025 r. wyniosła 18,35 mld zł, tj. ponad
dwukrotnie więcej niż zaplanowana pierwotnie na 2024 r. Dzięki decyzjom Ministra
Zdrowia oraz Ministra Finansów, dotyczącym przekazania dodatkowych środków
z budżetu państwa do NFZ, aktualna wysokość dotacji podmiotowej dla NFZ na 2025 r.
wynosi już 27,65 mld zł. Równocześnie, dzięki decyzji Ministra Finansów z dnia 1 lipca 2025
r., zostały przyznane środki finansowe dla NFZ w kwocie 1,576 mld zł, przeznaczone na
zwiększenie funduszu zapasowego NFZ.
Wskazania wymaga także, że systematycznie odbywa się aktualizacja wyceny świadczeń
gwarantowanych na podstawie planu taryfikacji Agencji Oceny Technologii Medycznych
i Taryfikacji na dany rok, obejmująca konkretne obszary świadczeń. W pracach
analitycznych nad taryfikacją świadczeń gwarantowanych uwzględnia się wiele czynników
m.in. wzrost kosztów pracy, w tym dane dotyczące wysokości wynagrodzeń poszczególnych
grup zawodowych biorących udział w realizacji wycenianego świadczenia, inflację i inne
zmienne, które mogą wpływać na zmianę wyceny świadczeń opieki zdrowotnej. Warto mieć
na uwadze, że wartość punktowa danego produktu rozliczeniowego ustalona przez Prezesa
AOTMiT i zaakceptowana przez Ministra Zdrowia, obowiązuje dla wszystkich
świadczeniodawców, którzy zawarli umowę z NFZ na ich realizację, natomiast cena za
punkt jest ustalana indywidualnie w umowach między NFZ a świadczeniodawcami i może
być inna w zależności od różnych czynników. Aktualnie, zależnie od rodzaju porodu i jego
przebiegu wycena świadczeń z nim związanych wynosi od 4969 zł do 17905 zł, tj. od 1950
do 6127 punktów, w celach szacunkowych przyjęto średnią wartość 1 pkt = 1,82 zł.
Odnosząc się do kwestii prowadzenia działań w zakresie aktualizacji Map Potrzeb
Zdrowotnych (MPZ), w kontekście dostępności opieki okołoporodowej, informuję, że
obecnie nie są prowadzone takie prace. Podstawowe informacje o realizacji świadczeń
ginekologiczno-położniczych są dostępne w aplikacjach MPZ Leczenie Szpitalne oraz
Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna dostępnych pod adresem
https://basiw.mz.gov.pl/mapy-informacje/mapa-2022-2026/analizy/ (na pasku
bocznym należy wybrać „Oddział/Poradnia ginekologiczno-położnicza” w filtrze
„Specjalność komórki”). Na ten moment dostępny jest również interaktywny raport
dotyczący porodów i opieki okołoporodowej Narodowego Funduszu Zdrowia oraz
Centrum e-Zdrowia dostępny pod adresem https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-
i-dane/zdrowedane/monitorowanie/porody-opieka-okoloporodowa. W przyszłości planuje
się przeprowadzenie pogłębionych analiz dotyczących dostępności do świadczeń opieki
okołoporodowej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --