Interpelacja w sprawie nieuczciwej i oszukańczej narracji Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w aspekcie powrotu gruntów do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa z tzw. dużych dzierżaw i przekazania z tych gruntów tylko 6% na tworzenie ośrodków produkcji rolniczych, a także dramatycznych konsekwencji tego dla polskiego sektora rolniczego i hodowlanego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11248
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie nieuczciwej i oszukańczej narracji Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w aspekcie powrotu gruntów do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa z tzw. dużych dzierżaw i przekazania z tych gruntów tylko 6% na tworzenie ośrodków produkcji rolniczych, a także dramatycznych konsekwencji tego dla polskiego sektora rolniczego i hodowlanego
Zgłaszający: Czesław Hoc, Marek Gróbarczyk
Data wpływu: 28-07-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Nie ulega żadnej wątpliwości, że w ogłoszonych przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa dwóch nieograniczonych przetargach (poprzednio ofertowym, obecnie licytacyjnym) szczególne przywileje mają spółki z kapitałem zagranicznym lub zagraniczne osoby fizyczne!
Zatem polski rolnik ani polski hodowca nie mają żadnych szans w owych przetargach.
Niejako argumentem ministerstwa jest stała informacja, że z gruntów, które wróciły do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa z tzw. dużych dzierżaw, jest przeznaczonych tylko 6% powierzchni gruntów wracających do zasobu!
Ta informacja może uspokajać urzędników Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi optujących za przywilejami dla zagranicznego kapitału, natomiast bardzo martwi i boli oraz irytuje polskich rolników i hodowców oraz polskich patriotów – z następujących powodów zawartych w bardzo ważnych pytaniach:
1. Czy ministerstwo ma świadomość, że gros spółek z kapitałem zagranicznym przystępujących do przetargu na OPR-y właśnie nie wyłączyło 30% użytków rolnych będących w dzierżawie na podstawie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa?!
2. Czy ministerstwo ma świadomość, że tylko w latach 2023–2024 (dane KOWR) dzierżawcy odrzucili zaproponowane warunki ogółem o powierzchni 74 tys. 357 ha!?
3. Zatem, czy ministerstwo ma świadomość, że w wyniku przejęcia przez spółki z zagranicznym kapitałem dodatkowej powierzchni ponad 4 tys. ha w ogłoszonych przetargach na 20 OPR-ów, tj. w województwach: zachodniopomorskim, wielkopolskim (dodatkowe pięć OPR), pomorskim, lubuskim, dolnośląskim, dojdzie do trwałej koncentracji ziemi w rękach struktur rolnych o charakterze korporacyjnym i globalizacji rynku hodowli zwierząt, następnie do monopolizacji i przejęcia rynku w Polsce, a później do dowolnego kształtowania cen i w konsekwencji do zagrożenia bezpieczeństwa żywnościowego?!
4. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyznaje zasadę, że kapitał ma narodowość oraz zasadę patriotyzmu gospodarczego!?
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (13)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (22)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
20317 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 23 sierpnia 2025 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.19.2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 11248 Pana Czesława Hoca i Pana Marka Gróbarczyka
Posłów na Sejm RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację, uprzejmie informuję, co następuje.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 826), Skarb
Państwa powierzył Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa (powoływanemu
dalej jako „KOWR”), będącemu następcą prawnym Agencji Nieruchomości Rolnych,
wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku
do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 tej ustawy. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 ww.
ustawy, KOWR, obejmując we władanie powierzone składniki mienia Skarbu
Państwa, wykonuje we własnym imieniu prawa i obowiązki z nimi związane
w stosunku do osób trzecich, jak również we własnym imieniu wykonuje związane
z tymi składnikami obowiązki publicznoprawne. Zatem podmiotem uprawnionym
do reprezentowania Skarbu Państwa w zakresie mienia wchodzącego w skład Zasobu
Własności Rolnej Skarbu Państwa (powoływanego dalej jako „ZWRSP”) jest KOWR.
W celu zatem udzielenia odpowiedzi na ww. interpelację Ministerstwo Rolnictwa
i Rozwoju Wsi wystąpiło również do Centrali KOWR o przekazanie niezbędnych
informacji.
-- 1 of 10 --
2 | S t r o n a
Na wstępie wymaga sprostowania, iż sformułowanie „powrót gruntów do Zasobu”,
powinno być używane wyłącznie w odniesieniu do tych gruntów, które zostały przez
KOWR lub jego poprzedników prawnych trwale rozdysponowane, a następnie
zostały ponownie nabyte do ZWRSP, np. w trybie ustawy o kształtowaniu ustroju
rolnego. Natomiast grunt, który został nietrwale rozdysponowany, np. taki, który
został wydzierżawiony, znajduje się cały czas w ZWRSP (tj. właścicielem dalej
pozostaje Skarb Państwa, zaś posiadaczem jest jedynie podmiot, który np. go
dzierżawi), a po wygaśnięciu umowy KOWR może go ponownie rozdysponować.
Obecnie zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa KOWR wydzierżawia grunty rolne
ZWRSP na rzecz rolników indywidualnych w rozumieniu ustawy o kształtowaniu
ustroju rolnego (powoływanej dalej jako „UKUR”), m.in. w drodze ograniczonych
przetargów ofert pisemnych albo publicznego przetargu ustnego na powiększenie lub
utworzenie gospodarstw rodzinnych. Natomiast ośrodek produkcji rolniczej
(powoływany dalej jako „OPR”) nie jest co do zasady nieruchomością rolną, która
mogłaby stanowić część gospodarstwa rodzinnego, albowiem zgodnie z definicją
zawartą w treści art. 24b ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o
gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa jest to zorganizowany
kompleks majątkowy, posiadający wiele różnorodnych składników majątkowych
(tj. nieruchomości i innego mienia). Masa majątkowa jest połączona funkcjonalnie,
zmienna ilościowo i rodzajowo. Pomiędzy składnikami OPR istnieje więź
funkcjonalna o charakterze celowym (cel produkcyjny) i ekonomicznym.
Funkcjonalne związki między elementami są na tyle mocne, aby masa majątkowa
mogła służyć wytwórczej produkcji rolniczej i predysponowała OPR do określonego
działu produkcyjnego, ukierunkowanego na określoną produkcję towarową
przeznaczoną na rynek, tj. produkcję roślinną lub produkcję zwierzęcą,
w zależności od posiadanych nieruchomości (w tym ośrodka gospodarczego lub
ośrodków gospodarczych oraz gruntów rolnych) i mienia.
Przyjęte zatem dla potrzeb powiększania gospodarstw rodzinnych kryteria oceny
ofert nie są odpowiednie przy wyborze przyszłego dzierżawcy zaawansowanego
technologicznie, samodzielnego gospodarstwa produkcyjnego, o powierzchni
znacznie przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danym
-- 2 of 10 --
3 | S t r o n a
województwie. Oczywistym wydaje się, że żadne z kryteriów, np. odległości
gospodarstwa oferenta od przyszłego OPR, ilości nabytych/dzierżawionych gruntów
z ZWRSP, czy też wieku oferenta, nie dają możliwości wyłonienia podmiotu, który
dawałby gwarancję posiadania właściwej wiedzy, doświadczenia i kapitału
niezbędnego do prowadzenia dużego, zorganizowanego gospodarstwa rolnego o
profilu produkcji zwierzęcej. Istotnym jest, aby wyłoniony w przetargu kandydat na
dzierżawcę posiadał stosowne zaplecze finansowe, technologiczne i kadrowe, tak
aby zakupione w rozliczeniu z poprzednim dzierżawcą inwestycje były właściwie
wykorzystywane. Sytuacja, w której nowy dzierżawca nie będzie w stanie np.
z powodu braku niezbędnej wiedzy lub doświadczenia, wykorzystywać w procesie
produkcji nowoczesnych instalacji, np. przeznaczonych do produkcji biogazu, nie
mogłaby być akceptowana.
W obecnej konfiguracji, tam gdzie prowadzona jest intensywna produkcja zwierzęca,
brak jest możliwości przeprowadzenia podziałów i rozdysponowania na rzecz
rolników indywidualnych niezabudowanych części tych nieruchomości, ponieważ
przy intensywności produkcji zwierzęcej na poziomie 1,5 DJP/1 ha, przy założeniu jej
utrzymania, ośrodki takie są niepodzielne. Pomniejszony areał gruntów nie
zapewniłby niezbędnej rezerwy paszowej dla utrzymania tej produkcji
i uniemożliwiłby zagospodarowanie naturalnych nawozów zwierzęcych oraz innych
wymogów prawnych wynikających z profilu OPR. Ponadto są to zorganizowane,
wyspecjalizowane ośrodki, z produkcją towarową w toku (niejednokrotnie
w zamkniętym cyklu produkcyjnym), których prowadzenie wymaga fachowej wiedzy,
doświadczenia w prowadzeniu produkcji na taką skalę oraz znacznego kapitału. OPR
jest więc szczególną formą rozdysponowania, której byt prawny jest uzależniony od
użytkowania obiektów budowlanych znajdujących się w przedmiocie umowy
dzierżawy i poniesionych przez dzierżawcę nakładów.
Należy więc wyraźnie podkreślić, że na etapie ustalenia listy uczestników przetargu
nie można przewidzieć z kim zostanie zawarta umowa na wydzierżawienie
zabudowanych, zorganizowanych nieruchomości, tworzących OPR. Z treści
ogłoszenia przetargowego nie wynika to, co sugerują Panowie Posłowie, że
„szczególne przywileje mają spółki z kapitałem zagranicznym lub zagraniczne osoby
fizyczne”.
-- 3 of 10 --
4 | S t r o n a
Odnosząc się szczegółowo do zadanych pytań, uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1) Instytucja OPR wprowadzona została do ustawy z dnia 19 października 1991 r.
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w 2019 r. podczas VIII
kadencji Sejmu RP, co znalazło swoje odzwierciedlenie w postanowieniach art. 24b
ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi
Skarbu Państwa. Intencją powołania takiej formy zagospodarowania nieruchomości
ZWRSP było umożliwienie wydzierżawiania większych obszarowo, zabudowanych
nieruchomości rolnych, służących prowadzeniu wielkotowarowej produkcji
zwierzęcej i roślinnej, użytkowanych dotychczas przez dzierżawców, którzy w 2011 r.
nie wyrazili zgody na wyłączenie z przedmiotu umowy gruntów stanowiących 30%
powierzchni użytków rolnych, a tym samym utracili możliwość przedłużenia takich
umów. Nie oznacza to, że do przetargów na dzierżawę OPR trafiają nieruchomości,
które stanowiły w całości przedmiot wygasłej umowy dzierżawy, której dzierżawca
nie zgodził się na wyłączenie 30% użytków rolnych. W procesie restrukturyzacji
w ręce rolników indywidualnych z przedmiotu zakończonej umowy, na bazie której
powstaje OPR, trafia znacznie więcej gruntów, niż przewidywała ustawa z dnia
16 września 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi
Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 233,
poz. 1382).
Przetarg na dzierżawę nieruchomości stanowiących OPR jest przetargiem
nieograniczonym (ustnym lub ofert pisemnych), do którego mogą przystąpić zarówno
osoby fizyczne, jak i osoby prawne, które spełnią warunki określone w ogłoszeniu
przetargowym, tj. wpłacą wadium w określonej wysokości i we wskazanym terminie,
a w przypadku przetargu ofert pisemnych złożą ofertę w miejscu i terminie
wskazanym w ogłoszeniu o przetargu. Przetarg wygrywa osoba, która w przetargu
ustnym (licytacyjnym) zaproponuje najwyższy czynsz, a w przetargu ofert pisemnych
– uzyska najwyższą ilość punktów. Zatem brak jest jakichkolwiek przeszkód
prawnych, aby w przetargach na dzierżawę OPR uczestniczyli również rolnicy
indywidualni. Do przetargu na dzierżawę OPR może przystąpić również były
dzierżawca nieruchomości, w tym również podmiot, który nie wyraził zgody
na wyłączenie z umowy gruntów stanowiących 30% powierzchni użytków rolnych
na podstawie art. 4 ustawy z dnia 16 września 2011 r., o ile nie zachodzą przesłanki
-- 4 of 10 --
5 | S t r o n a
wykluczające go z udziału z przetargu, wymienione w art. 24b ust. 3 pkt 1 i 2 i ust. 4
ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi
Skarbu Państwa.
Twierdzenie Panów Posłów, że „gros spółek z kapitałem zagranicznym przystępujących
do przetargu na OPR-y właśnie nie wyłączyło 30% (…)” nie koresponduje z faktami.
Spółki takie, jeśli spełniają przesłanki wymienione w art. 24b ust. 3 pkt 1 i 2 i ust. 4
ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi
Skarbu Państwa – mogą przystąpić do przetargu na dzierżawę nieruchomości, na
których tworzony jest OPR. KOWR nie może stosować takich ograniczeń ze względu
na brak podstaw prawnych. Przepisy uchwalone w 2019 r. będące podstawą
tworzenia OPR-ów nie przewidują bowiem tego typu ograniczeń.
Dotychczas KOWR zawarł 5 umów na dzierżawę OPR, z czego jedna z nich została
rozwiązana. Wszystkie te OPR położone są na terenie Województwa
Wielkopolskiego i zostały wydzierżawione w trybie przetargów nieograniczonych
ustnych. Tylko w jednym przypadku dzierżawcą nieruchomości został podmiot, który
był poprzednim jej dzierżawcą, a który również utracił uprawnienia do przedłużenia
umowy, bowiem nie wyraził zgody na wyłączenie tzw. „30%”. Zarówno ten podmiot,
jak i pozostali dzierżawcy funkcjonujących aktualnie OPR nie są podmiotami
z udziałem kapitału zagranicznego. Aktualnie 3 OPR zlokalizowane na terenie
Województwa Pomorskiego są przedmiotem procedur przetargowych w trybie
przetargu ofert pisemnych. Przetargi te nie zostały zakończone, a więc trudno
potwierdzić, jakie podmioty zostaną kandydatami na dzierżawców tych
nieruchomości i czy będą to podmioty z udziałem kapitału zagranicznego.
Ad 2) Przepisom ustawy z dnia 16 września 2011 r. podlegali dzierżawcy, którzy
na dzień wejścia w życie tej ustawy (tj. na dzień 3 grudnia 2011 r.) dzierżawili grunty
ZWRSP o łącznej powierzchni użytków rolnych 428,5714 ha i większej.
W odniesieniu do tych dzierżawców wyłączenie 30% powierzchni użytków rolnych
dotyczyło każdej umowy dzierżawy zawartej przed dniem 3 grudnia 2011 r., która nie
zawierała postanowienia o możliwości wyłączenia 30% powierzchni użytków
rolnych, niezależnie czy była ona zawarta na krótki okres, czy też na dłuższy czas. W
stosunku do 402 umów dzierżawy, obejmujących łączną powierzchnię 176,8 tys. ha
dzierżawcy odmówili wyłączenia z nich 30% powierzchni użytków rolnych. W latach
-- 5 of 10 --
6 | S t r o n a
2012-2021 zakończyło się 208 umów dzierżawy na łączną powierzchnię 54,7 tys. ha.
W okresie od roku 2022 do 30 czerwca 2025 r. zakończyło się 128 umów na
powierzchnię 84,9 tys. ha. Do 2033 r. wygaśnie pozostałych 66 umów dzierżawy
obejmujących powierzchnię 37,2 tys. ha.
We wskazanym przez Panów Posłów okresie, tj. w latach 2023-2024 wygasało
95 umów na łączną powierzchnię 71,5 tys. ha z uwagi na brak możliwości ich
przedłużenia z przyczyn formalno-prawnych, bowiem ich dzierżawcy nie wyrazili
ponad 13 lat temu zgody na wyłączenie z nich 30% gruntów.
KOWR dokłada wszelkich starań, aby rozdysponowanie przejętych gruntów
z zakończonych umów dzierżawy następowało w sposób sukcesywny. Niezbędne
jest też umożliwienie dotychczasowym dzierżawcom racjonalnego wygaszania
produkcji rolnej na gruntach objętych umową dzierżawy z zachowaniem terminów
agrotechnicznych, w tym możliwości dokonania zbiorów, a także zapewnienie
racjonalnego wygaszania produkcji zwierzęcej w dzierżawionych obiektach oraz
ewentualnie stopniowej likwidacji miejsc pracy.
Według stanu na dzień 30 czerwca 2025 r. do ponownego rozdysponowania
przejęto łącznie 47,5 tys. ha z dotychczas wygasłych umów dzierżawy, z czego
powierzchnia ponownie zagospodarowana obejmuje areał ponad 39 tys. ha, tj. ok.
83% (w tym ok. 67% zostało wydzierżawione), a pozostałe grunty w większości
objęte są trwającymi procesami rozdysponowania w formach określonych ustawą.
Ad 3) Przyjęte przez Panów Posłów założenie, że spółki z udziałem kapitału
zagranicznego miałyby przejąć dodatkową powierzchnię „ponad 4 tys. ha w
ogłoszonych przetargach na 20 OPR-ów” przeczy oczywistym faktom. Jeszcze raz
należy podkreślić, że kandydat na dzierżawcę ustalany jest w wyniku przetargu.
W przypadku przystąpienia do przetargu osób prawnych KOWR nie bada struktury
własnościowej tego podmiotu. Komisja przetargowa sprawdza, czy uczestnicy
przetargu dokonali wpłaty wadium w miejscu, terminie i wysokości oraz spełnili inne
wymogi wskazane w ogłoszeniu przetargowym.
-- 6 of 10 --
7 | S t r o n a
Obecnie funkcjonują 4 OPR, wszystkie na terenie Województwa Wielkopolskiego
(są to: OPR Dąbki, OPR Grąblewo, OPR Różanna, OPR Stawy Przygodzickie),
obejmujące łączną powierzchnię ok. 1500 ha.
W planach było utworzenie 11 kolejnych OPR, z czego:
2 na terenie Województwa Zachodniopomorskiego (OPR Giżyno i OPR
Nacław o łącznej powierzchni 974 ha),
3 na terenie Województwa Pomorskiego (OPR Pawłówko, OPR Płaszczyca i
OPR Dobrzyń o łącznej powierzchni ok. 1415 ha),
2 na terenie Województwa Wielkopolskiego (OPR Mchy i OPR Stary Gołębin
o łącznej powierzchni 2133 ha),
2 na terenie Województwa Opolskiego (OPR Ciermięcice i OPR Lwowiany o
łącznej powierzchni ok. 2416 ha),
2 na terenie Województwa Dolnośląskiego (OPT Brochocin i OPR Kaszyce
Milickie o łącznej powierzchni ok. 703 ha).
Łączna powierzchnia zaplanowanych 11 OPR wynosi 7640 ha.
Oddziały terenowe KOWR, na terenie działania, których planowane było utworzenie
ww. OPR, ogłosiły łącznie 7 przetargów, a nie 20, jak wskazują Panowie Posłowie
(tj. 2 przetargi przez OT w Koszalinie - na OPR Giżyno i OPR Nacław, 2 przetargi
przez OT Opole – na OPR Ciermięcice i OPR Lwowiany, oraz 3 przetargi przez OT
Pruszcz Gdański – na OPR Pawłówko, OPR Płaszczyca i OPR Dobrzyń).
Ad 4) Należy mieć na uwadze, iż KOWR powołany został do wspierania działalności
wytwórczej w rolnictwie i jego działania muszą wpisywać się w ramy obowiązującego
ustawodawstwa w tym zakresie. Nie budzi wątpliwości to, iż rolnicy indywidualni w
rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego są obecnie na preferowanej
pozycji w procesie rozdysponowania gruntów rolnych ZWRSP i w związku z tym,
zgodnie z treścią art. 24 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, zdecydowana większość nieruchomości
rolnych po wygaśnięciu umów dzierżawy trafi do rolników indywidualnych. W myśl
art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa żadna osoba prawna nie może przystąpić
-- 7 of 10 --
8 | S t r o n a
do pierwszego przetargu na dzierżawę gruntu rolnego o powierzchni przekraczającej
1 ha użytków rolnych.
Wprawdzie wszystkie OPR, zarówno dotychczas funkcjonujące, jak i planowane do
utworzenia, zlokalizowane są na nieruchomościach stanowiących przedmiot
wygasłych umów dzierżawy, których dzierżawcy nie wyrazili zgody na wyłączenie
części gruntów stanowiących 30% powierzchni użytków rolnych, to należy zauważyć,
że wszystkie te nieruchomości stanowiły zorganizowane, zabudowane nieruchomości
(wyspecjalizowane przedsiębiorstwa rolne), w których prowadzona była intensywna
produkcja zwierzęca i zatrudnieni byli pracownicy. Większość gruntów
niezabudowanych pochodząca z tych umów została przeznaczona dla rolników
indywidualnych. W przypadku przetargów na dzierżawę OPR KOWR nie może
stosować ograniczeń polegających na tym, aby do przetargu nie mogły przystępować
podmioty, które nie wyraziły zgody na wyłączenie z umów 30%.
Restrukturyzacja zorganizowanych, zabudowanych nieruchomości rolnych ZWRSP,
z uwagi na zakończenie umowy dzierżawy prowadzona powinna być tak, aby
gospodarstwa rolne utworzone na tym majątku mogły prowadzić racjonalną
gospodarkę, w szczególności przystosowaną do produkcji zwierzęcej. Obecnie
kwestia wspierania gospodarstw prowadzących produkcję zwierzęcą stała się
szczególnie istotna. Wynika to z obserwowanego w ostatnim czasie spadku tej
produkcji. Podkreślenia wymaga, że „wynikające z art. 23 Konstytucji RP obowiązki
ochrony i wspierania gospodarstw rodzinnych nie mogą naruszać ochrony własności,
dziedziczenia i wolności działalności gospodarczej w tym działalności gospodarczej
spółek prawa handlowego” 1.
Należy zauważyć, że jak najbardziej uzasadnione jest powiększanie gospodarstw
rodzinnych i, jak wskazano powyżej, dzieje się tak w myśl art. 24 ustawy z dnia 19
października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w
odniesieniu do niezagospodarowanych gruntów ZWRSP. Co do zasady nie może się
to jednak odbywać kosztem dobrze funkcjonujących, wartościowych dla polskiego
rolnictwa wielkotowarowych gospodarstw rolnych, w szczególności prowadzących
intensywną produkcją zwierzęcą oraz kosztem zatrudnionych w nich pracowników i
1 komentarz do treści art. 23 Konstytucji RP (stan prawny z 31.07.2023 r.; autorzy komentarza: Tuleja Piotr, Czarny Piotr,
Florczak-Wątor Monika, Naleziński Bogumił, Radziewicz Piotr).
-- 8 of 10 --
9 | S t r o n a
ich rodzin. Tworzone OPR obejmują kompleks zabudowań, wraz z odpowiednim
areałem gruntów, tworząc optymalny zespół składników, umożliwiający prowadzenie
racjonalnej gospodarki i generowanie przychodów. OPR, jako samodzielne
gospodarstwa rolne, ukierunkowane będą na produkcję zwierzęcą (trzoda chlewna,
bydło mleczne). Dzierżawca OPR będzie zobowiązany do utrzymywania określonego
stanu bydła oraz zatrudnienia docelowo określonej liczby osób, mając tym samym
bezpośredni wpływ na lokalny rynek pracy. Prowadzenie OPR wiąże się
z koniecznością inwestowania w modernizację budynków i maszyny oraz poprawę
produktywności użytków rolnych.
Podkreślenia wymaga, że KOWR nie pomija zagwarantowanego w Konstytucji RP
oraz przepisach ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa pierwszeństwa rolników indywidualnych
w procesie dzierżawy nieruchomości ZWRSP, ale zobowiązany jest równocześnie do
realizacji ustawowych zadań, związanych zwłaszcza z tworzeniem warunków
sprzyjającym racjonalnemu wykorzystaniu potencjału produkcyjnego ZWRSP i
zabezpieczeniem majątku Skarbu Państwa. Utworzenie OPR miało na celu zapobiec
wygaszeniu produkcji zwierzęcej, prowadzonej na nieruchomościach, po ich wydaniu
przez dotychczasowych dzierżawców i likwidacji miejsc pracy.
W związku zatem z koniecznością ponownego przeanalizowania kwestii sposobu i
kierunku rozdysponowania nieruchomości ZWRSP, pochodzących z wygasłych
umów dzierżawy, w tym zawartych z podmiotami, które nie dostosowały się do
wymogów stawianych przez ustawę z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie
niektórych innych ustaw, poleciłem Dyrektorowi Generalnemu KOWR wstrzymanie
rozpoczętych i trwających przetargów na dzierżawę ośrodków produkcji rolniczej
utworzonych w trybie art. 24b ustawy z dnia 19 października 1991 r. o
gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, a także wstrzymanie
inicjowania (tj. nie występowanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z nowymi
wnioskami w tym zakresie) nowych procedur, mających na celu utworzenie,
a następnie rozdysponowanie tego rodzaju ośrodków. Decyzja ta została podjęta
w celu wypracowania kompromisowych rozwiązań, które będą spełniać oczekiwania
-- 9 of 10 --
10 | S t r o n a
potencjalnych beneficjentów gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności
Rolnej Skarbu Państwa.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 10 of 10 --