Interpelacja w sprawie natychmiastowego wstrzymania nieograniczonych przetargów na tworzenie ośrodków produkcji rolniczej (OPR-ów) do czasu wspólnego wypracowania uczciwych kryteriów, by każdy uczestnik przetargu miał równe szanse
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11247
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie natychmiastowego wstrzymania nieograniczonych przetargów na tworzenie ośrodków produkcji rolniczej (OPR-ów) do czasu wspólnego wypracowania uczciwych kryteriów, by każdy uczestnik przetargu miał równe szanse
Zgłaszający: Czesław Hoc, Marek Gróbarczyk
Data wpływu: 28-07-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Polscy rolnicy i polscy hodowcy nie są przeciwko tworzeniu ośrodków produkcji rolniczej (OPR-ów). Rozumieją ich ideę. Natomiast kategorycznie przeciwstawiają się bezwzględnemu faworyzowaniu spółek z kapitałem zagranicznym i automatycznemu wykluczeniu polskich indywidualnych oferentów.
Wszak poprzedni nieograniczony przetarg ofertowy automatyczne eliminował polskich rolników i hodowców, m.in. wprowadzając zabójcze dla nich co najmniej dwa kryteria, takie jak: wsteczna 5-letnia współpraca z uczelniami wyższymi bądź szkołami rolniczymi (najlepiej z dziesięcioma) oraz park maszynowy (z uwzględnieniem podwykonawców, umów leasingowych itp.).
Obecny – nieograniczony przetarg licytacyjny z udziałem zagranicznej osoby fizycznej także automatycznie wyklucza polskich rolników i hodowców. Kto wygra z przysłowiową „walizką pieniędzy” na stole!?
Szanowny Panie Ministrze!
Jest Zespół Doradczy „Ziemia” przy Krajowej Radzie Izb Rolniczych z akceptacją Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który wespół z innymi organizacjami rolniczymi, m.in. takimi jak: NSZZ RI „Solidarność”, Ogólnopolski Oddolny Protest Rolników, Polska Federacja Rolna, Związek Zawodowy Rolnictwa „Samoobrona”, Związek Plantatorów Buraka Cukrowego, kółka rolnicze (Krajowy Związek Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych), miał opracować i opracowuje wspólne UCZCIWE i SPRAWIEDLIWE kryteria owego przetargu na tworzenie OPR-ów.
Zatem prosimy o pilne wstrzymanie powyższych przetargów do czasu wypracowania powyższych kryteriów!
Pytania:
1. Dlaczego Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (poprzez KOWR) wyraźnie faworyzuje podmioty zagraniczne (tutaj – spółki z kapitałem zagranicznym bądź zagraniczne osoby fizyczne) w tworzeniu OPR-ów?
2. Czy Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi znane sią podobne przywileje dla polskich rolników lub hodowców czy też polskich spółek w zagranicznych przetargach w nabyciu 30-letniej dzierżawy użytków rolnych, np. w Niemczech, Francji, Holandii itd.?
3. Dlaczego Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie respektuje wartości konstytucyjnych (art. 23 Konstytucji RP) i przepisów ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz nie stosuje się do zasady sprawiedliwości społecznej obligującej państwo do równego i sprawiedliwego podziału dóbr narodowych?
4. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wstrzyma w trybie pilnym owe przetargi na tworzenie OPR-ów do czasu wypracowania wspólnych uczciwych i sprawiedliwych kryteriów?
(Kwestia oszukańczej narracji w aspekcie oddania spółkom tylko 6% areału rolnego z tzw. dużych dzierżaw – z uwagi na wagę dramatycznych konsekwencji – w osobnej interpelacji).
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6699 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 21 sierpnia 2025 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.18.2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 11247 Panów Posłów Czesława Hoca
i Marka Gróbarczyka.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację, uprzejmie informuję, co następuje.
Zgodnie z art. 24b ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, za zgodą Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi, KOWR może utworzyć ośrodek produkcji rolniczej (powoływany dalej jako
„OPR”), w skład którego wchodzą nieruchomości, które wraz z innymi składnikami
mienia tworzą nierozerwalną, zorganizowaną całość gospodarczą o powierzchni
przekraczającej 50 ha, której podział byłby nieuzasadniony ekonomicznie. Rolą
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w tym procesie jest wyłącznie wyrażenie, bądź nie,
zgody na utworzenie takiego ośrodka (w oparciu o wniosek złożony w tym zakresie
przez Dyrektora Generalnego KOWR).
Dyrektor Generalny KOWR „może” utworzyć OPR. Należy zatem przyjąć,
że ustawodawca nie nałożył na KOWR takiego obowiązku w każdym przypadku
rozdysponowywania nieruchomości o powierzchni przekraczającej 50 ha, spełniającej
ww. kryteria. Co warte podkreślenia, utworzenie OPR jest możliwe tylko przez
wyodrębnienie nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej
Skarbu Państwa (powoływanego dalej jako „ZWRSP”), które wraz z innymi
-- 1 of 4 --
2 | S t r o n a
składnikami mienia, również wchodzącymi w skład ZWRSP, tworzą nierozerwalną,
zorganizowaną całość gospodarczą.
Głównym kierunkiem rozdysponowania przez KOWR gruntów rolnych ZWRSP, w
tym powracających z wygasających umów dzierżawy, są przetargi ograniczone do
rolników indywidualnych. Zasada ta nie jest (i z uwagi na obecnie obowiązujące
przepisu prawa – nie może być), w jakikolwiek sposób podważana i jest traktowana
zarówno przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak i KOWR, w sposób
priorytetowy.
Instytucja ośrodków produkcji rolniczej wprowadzona została do ustawy o
gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w 2019 r. przez Sejm
VIII kadencji, jako inicjatywa ówczesnego Rządu. Intencją było umożliwienie
wydzierżawienia w trybie przetargowym większych obszarowo, zabudowanych
nieruchomości rolnych służących wielkotowarowej produkcji zwierzęcej i roślinnej,
użytkowanych dotychczas przez dzierżawców, którzy w 2011 r. nie wyrazili zgody na
wyłączenie 30% użytków rolnych z przedmiotu dzierżawy i utracili przez to
możliwość przedłużenia tych umów. Dzierżawa w formule OPR ma umożliwić co do
zasady prowadzenie przez dzierżawcę określonego profilu produkcji i zatrudnienia
określnej liczby pracowników.
Możliwość utworzenia OPR stwarza perspektywę wydzierżawienia zorganizowanych
nieruchomości rolnych, przystosowanych do prowadzenia na wysokim poziomie
specjalistycznej produkcji rolniczej, w tym zwierzęcej. Na nieruchomościach ZWRSP,
w oparciu, o które planowano tworzenie OPR, prowadzona jest lub była prowadzona
intensywna produkcja rolnicza. Pracownicy gospodarstw rolnych prowadzonych
przez podmioty, którym nie mogą być przedłużone umowy dzierżawy, znajdujące się
na terenach po byłych państwowych przedsiębiorstwach gospodarki rolnej
wielokrotnie apelowali i nadal apelują o utrzymanie miejsc pracy i utworzenie OPR,
przynajmniej na części gruntów rolnych tych gospodarstw, co stworzy szansę na
zachowanie miejsc pracy i zabezpieczenia bytu dla ich rodzin. W ogłoszeniu o
przetargu na dzierżawę OPR podawana jest bowiem liczba pracowników, których
przyszły dzierżawca będzie zobowiązany zatrudnić i utrzymać odpowiedni poziom
zatrudnienia przez cały okres obowiązywania umowy dzierżawy. Obiekty spełniające
powyższe przesłanki objęte są w głównej mierze umowami dzierżawy, które ze
względów formalno-prawnych nie mogą zostać wydłużone.
-- 2 of 4 --
3 | S t r o n a
W tym miejscu należy podkreślić, że bezspornym jest to, że znakomita większość
nieruchomości rolnych, objętych umowami, które nie mogły lub nie mogą zostać
przedłużone m.in. z uwagi na brak wyłączeń tzw. 30% powierzchni użytków rolnych,
trafiło już i trafi do rolników indywidualnych, gdyż jest to, jak już wspomniano,
główny kierunek rozdysponowania gruntów ZWRSP.
Należy mieć na uwadze, że podnoszenie zarzutu o „wyraźnym faworyzowaniu
podmiotów zagranicznych” nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach
prawa. Przetargi organizowane przez KOWR na dzierżawę OPR mają charakter
publiczny. W przypadku OPR organizowane są przetargi licytacyjne lub ofertowe
(te ostatnie zgodnie z rozporządzeniem z dnia 26 czerwca 2024 r. Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru najkorzystniejszej oferty
w przetargu ofert pisemnych i liczby punktów przyznawanych za spełnienie tych
kryteriów oraz rodzajów dowodów potwierdzających ich spełnienie). W tym miejscu
podkreślenia wymaga, że kryteria określone w ww. rozporządzeniu są równe dla
wszystkich podmiotów chcących wydzierżawić OPR, a zatem nie sposób tu mówić
o jakimkolwiek faworyzowaniu podmiotów z kapitałem zagranicznym, czy też
dyskryminowaniu polskich rolników.
Należy także w sposób zdecydowany podkreślić, że tworzenie OPR nie jest i nigdy
nie będzie regułą, ale wyjątkiem i dotyczyć miało tylko takich sytuacji, w których nie
jest możliwe podzielenie w całości dużych, dobrze zorganizowanych gospodarstw,
na mniejsze, a co za tym idzie ich rozdysponowanie w przetargach ograniczonych
do rolników indywidualnych.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że pismem z dnia 30 lipca 2025 r. Minister
Rolnictwa i Rozwoju Wsi polecił Dyrektorowi Generalnemu KOWR wstrzymanie
rozpoczętych i trwających przetargów na dzierżawę ośrodków produkcji rolniczej
utworzonych w trybie art. 24b ustawy z dnia 19 października 1991 r. o
gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, a także wstrzymanie
inicjowania nowych procedur, mających na celu utworzenie, a następnie
rozdysponowanie tego rodzaju ośrodków, w związku z koniecznością ponownego
przeanalizowania kwestii sposobu i kierunku rozdysponowania nieruchomości
Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, pochodzących z wygasłych umów
dzierżawy, w tym zawartych z podmiotami, które nie dostosowały się do wymogów
stawianych przez ustawę z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o
-- 3 of 4 --
4 | S t r o n a
gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie
niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 233, poz. 1382).
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --