Interpelacja nr 11244
Interpelacja w sprawie wypłaty odszkodowań przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z tytułu zajęcia gruntów przez wody płynące
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wypłaty odszkodowań przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z tytułu zajęcia gruntów przez wody płynące
Interpelacja nr 11244
do ministra infrastruktury
w sprawie wypłaty odszkodowań przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z tytułu zajęcia gruntów przez wody płynące
Zgłaszający: Rafał Kasprzyk
Data wpływu: 28-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
otrzymuję informacje od poszkodowanych o przedłużających się procedurach procesów odszkodowawczych z tytułu zajęcia gruntów przez wody płynące na obszarze zarządzanym przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie. Zapoznałem się z przypadkami braku weryfikacji wniosków o wypłatę odszkodowania złożonych jeszcze w 2023 roku, gdzie RZGW w Warszawie informuje o braku ujęcia danej sprawy w planie finansowym i przeniesieniu jej na kolejny rok. Kwestia przedłużania się wypłaty odszkodowania w związku z brakiem ujęcia jej w planie finansowym jest zrozumiała, lecz wspomniane wnioski wciąż czekają na weryfikację oraz zlecenie rzeczoznawcy oszacowania powstałych szkód, tym samym właściciele zajętych przez wody płynące gruntów latami czekają na rozstrzygnięcia w ich sprawie oraz ponoszą koszty geodezyjne, nie wiedząc, kiedy zostanie dokonana wypłata odszkodowania.
W związku z powyższym proszę o informacje:
1. Jaki jest średni czas oczekiwania od momentu złożenia wniosku przez poszkodowanego do zlecenia przez rzeczoznawcę oszacowania poniesionych szkód z tytułu trwałego zajęcia gruntu przez wody płynące na obszarze podległym Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w Warszawie?
2. Jaki jest średni czas oczekiwania poszkodowanego na wypłatę odszkodowania z tytułu trwałego zajęcia gruntu przez wody płynące po oszacowaniu szkód przez rzeczoznawcę na obszarze podległym Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w Warszawie?
3. Wykonanie jakiej liczby wniosków o odszkodowanie z tytułu stałego zajęcia gruntów przez wody płynące złożonych do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie w roku 2024 zostało przeniesionych na kolejny rok w związku z brakiem ujęcia w planie finansowym?
4. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje prace nad projektem nowelizacji ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566) w zakresie określenia terminu wypłaty odszkodowania po pozytywnej weryfikacji wniosku o wypłatę odszkodowania przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie?
Z poważaniem
Interpelacja nr 11244
do ministra infrastruktury
w sprawie wypłaty odszkodowań przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z tytułu zajęcia gruntów przez wody płynące
Zgłaszający: Rafał Kasprzyk
Data wpływu: 28-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
otrzymuję informacje od poszkodowanych o przedłużających się procedurach procesów odszkodowawczych z tytułu zajęcia gruntów przez wody płynące na obszarze zarządzanym przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie. Zapoznałem się z przypadkami braku weryfikacji wniosków o wypłatę odszkodowania złożonych jeszcze w 2023 roku, gdzie RZGW w Warszawie informuje o braku ujęcia danej sprawy w planie finansowym i przeniesieniu jej na kolejny rok. Kwestia przedłużania się wypłaty odszkodowania w związku z brakiem ujęcia jej w planie finansowym jest zrozumiała, lecz wspomniane wnioski wciąż czekają na weryfikację oraz zlecenie rzeczoznawcy oszacowania powstałych szkód, tym samym właściciele zajętych przez wody płynące gruntów latami czekają na rozstrzygnięcia w ich sprawie oraz ponoszą koszty geodezyjne, nie wiedząc, kiedy zostanie dokonana wypłata odszkodowania.
W związku z powyższym proszę o informacje:
1. Jaki jest średni czas oczekiwania od momentu złożenia wniosku przez poszkodowanego do zlecenia przez rzeczoznawcę oszacowania poniesionych szkód z tytułu trwałego zajęcia gruntu przez wody płynące na obszarze podległym Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w Warszawie?
2. Jaki jest średni czas oczekiwania poszkodowanego na wypłatę odszkodowania z tytułu trwałego zajęcia gruntu przez wody płynące po oszacowaniu szkód przez rzeczoznawcę na obszarze podległym Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w Warszawie?
3. Wykonanie jakiej liczby wniosków o odszkodowanie z tytułu stałego zajęcia gruntów przez wody płynące złożonych do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie w roku 2024 zostało przeniesionych na kolejny rok w związku z brakiem ujęcia w planie finansowym?
4. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje prace nad projektem nowelizacji ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566) w zakresie określenia terminu wypłaty odszkodowania po pozytywnej weryfikacji wniosku o wypłatę odszkodowania przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5531 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-4.054.20.2025.KS
Warszawa, 19 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11244, Pana Rafała Kasprzyka Posła na Sejm RP,
w sprawie wypłaty odszkodowań przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie
(PGW WP) z tytułu zajęcia gruntów przez wody płynące, poniżej przedstawiam
wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie.
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że zgodnie z art. 223 ust. 1 ustawy
z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U z 2025 r. poz. 960), jeżeli śródlądowe wody
płynące lub wody morza terytorialnego albo morskie wody wewnętrzne zajmą trwale,
w sposób naturalny, grunt niestanowiący własności właściciela wód, grunt ten z chwilą
zajęcia staje się z mocy prawa własnością właściciela wód. W myśl art. 223 ust. 2
ww. ustawy w przypadku, o którym mowa w ust. 1, dotychczasowemu właścicielowi
gruntu przysługuje odszkodowanie od właściciela wód, na warunkach określonych w art.
472 ww. ustawy. Jednocześnie ww. artykuł jednoznacznie wskazuje termin przedawnienia
roszczeń, tj. 2 lata od dnia wystąpienia szkody.
Jak wskazuje PGW WP, przepis art. 223 ust. 1 ww. ustawy dotyczy sytuacji dynamicznej,
kiedy to woda płynąca zmienia koryto i zajmie grunt niestanowiący własności Skarbu
Państwa. Grunt ten z chwilą zajęcia staje się bowiem z mocy prawa (ex lege) własnością
właściciela wód w granicach wyznaczonych przebiegiem linii brzegowych, ustalonych
w trybie postępowania administracyjnego, prowadzonego na zasadach określonych
w art. 220 ww. ustawy.
Linię brzegu, zgodnie z dyspozycją art. 220 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy, ustala w drodze decyzji
na wniosek podmiotu mającego interes prawny lub faktyczny, minister właściwy do spraw
gospodarki wodnej - dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników
wodnych o ciągłym albo okresowym naturalnym odpływie wód powierzchniowych.
Przedmiotowa decyzja, zgodnie z art. 220 ust. 6 i 7 ww. ustawy, jest wydawana w oparciu
o dostarczony przez wnioskodawcę projekt rozgraniczenia gruntów, sporządzony przez
osobę posiadającą uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii. Oznacza to,
że właściciel działki również jest uprawniony do złożenia takiego wniosku.
Ponadto, w przypadku ustalenia linii brzegu i wystąpienia do właściwego regionalnego
zarządu gospodarki wodnej PGW WP z wnioskiem o wypłatę odszkodowania, należy
w szczególności wskazać okoliczności zajęcia oraz przede wszystkim rok i miesiąc,
w którym doszło do trwałego i naturalnego zajęcia przez śródlądowe wody płynące.
-- 1 of 2 --
2
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że jeśli w toczących się sprawach
o odszkodowanie brakuje dowodów potwierdzających, że szkoda nastąpiła w okresie do
2 lat przed zgłoszeniem jej do PGW WP, a z przeprowadzonej na potrzeby ww. weryfikacji
analizy map wynika, że woda występowała na gruntach zgłoszonych do odszkodowań na
wiele lat (i więcej niż 2 lata) przed złożeniem wniosku do PGW WP, to brak spełnienia
przesłanki wynikającej z art. 472 ww. ustawy, wyklucza zastosowanie przepisu
wynikającego z art. 223 ust. 2 ww. ustawy, dotyczącego przysługującego odszkodowania.
Jest to warunek konieczny do spełnienia, a ciężar udowodnienia faktu z niego
wynikającego, zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny spoczywa
na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Ustalenie obszaru faktycznego trwałego zajęcia nieruchomości, a następnie wyznaczenie
granic nieruchomości, która w wyniku tego zajęcia stała się własnością Skarbu Państwa,
a co za tym idzie, za którą potencjalnie (w przypadku, gdy nie zachodzi przedawnienie)
należy się odszkodowanie, wymaga wyznaczenia linii brzegowej. W praktyce oznacza to,
że dopiero po uzyskaniu decyzji Ministra Infrastruktury w tej sprawie, jest możliwe
przejście do etapu drugiego, czyli szacowania wartości nieruchomości zajętej przez wodę
i ewentualnej wypłaty odszkodowania.
Jak podkreślają PGW WP, wnioski o wypłatę odszkodowań nie zawsze są kompletne.
Niejednokrotnie brakuje niezbędnych do rozpatrzenia wniosku dokumentów tj. wypisów
z rejestru gruntów lub decyzji o ustaleniu linii brzegowej, a uzupełnienie braków
formalnych przez wnioskodawców trwa od kilku tygodni do kilkudziesięciu miesięcy. Ma
to znaczący wpływ na czas rozpatrywania wniosków, uznawania ich za kompletne
i kwalifikujące się do wyceny rzeczoznawczej, a dalej uprawniające do wypłaty
odszkodowania. Ponadto wypłata odszkodowania jest zależna od bieżących możliwości
finansowych PGW WP.
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że średni czas oczekiwania od momentu
złożenia wniosku przez poszkodowanego, a zleceniem rzeczoznawcy oszacowania
poniesionych szkód z tytułu trwałego zajęcia gruntu przez wody płynące na obszarze
podległym Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w Warszawie wynosi 9 miesięcy.
Natomiast średni czas oczekiwania poszkodowanego na wypłatę odszkodowania z tytułu
trwałego zajęcia gruntu przez wody płynące po oszacowaniu szkód przez rzeczoznawcę na
obszarze podległym Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w Warszawie to
7 miesięcy. Liczba wniosków/spraw o wypłaty odszkodowań przeniesiona z 2024 r. na
2025 r. w związku z brakiem ujęcia w planie finansowym wynosi 8 szt.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-4.054.20.2025.KS
Warszawa, 19 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11244, Pana Rafała Kasprzyka Posła na Sejm RP,
w sprawie wypłaty odszkodowań przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie
(PGW WP) z tytułu zajęcia gruntów przez wody płynące, poniżej przedstawiam
wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie.
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że zgodnie z art. 223 ust. 1 ustawy
z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U z 2025 r. poz. 960), jeżeli śródlądowe wody
płynące lub wody morza terytorialnego albo morskie wody wewnętrzne zajmą trwale,
w sposób naturalny, grunt niestanowiący własności właściciela wód, grunt ten z chwilą
zajęcia staje się z mocy prawa własnością właściciela wód. W myśl art. 223 ust. 2
ww. ustawy w przypadku, o którym mowa w ust. 1, dotychczasowemu właścicielowi
gruntu przysługuje odszkodowanie od właściciela wód, na warunkach określonych w art.
472 ww. ustawy. Jednocześnie ww. artykuł jednoznacznie wskazuje termin przedawnienia
roszczeń, tj. 2 lata od dnia wystąpienia szkody.
Jak wskazuje PGW WP, przepis art. 223 ust. 1 ww. ustawy dotyczy sytuacji dynamicznej,
kiedy to woda płynąca zmienia koryto i zajmie grunt niestanowiący własności Skarbu
Państwa. Grunt ten z chwilą zajęcia staje się bowiem z mocy prawa (ex lege) własnością
właściciela wód w granicach wyznaczonych przebiegiem linii brzegowych, ustalonych
w trybie postępowania administracyjnego, prowadzonego na zasadach określonych
w art. 220 ww. ustawy.
Linię brzegu, zgodnie z dyspozycją art. 220 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy, ustala w drodze decyzji
na wniosek podmiotu mającego interes prawny lub faktyczny, minister właściwy do spraw
gospodarki wodnej - dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników
wodnych o ciągłym albo okresowym naturalnym odpływie wód powierzchniowych.
Przedmiotowa decyzja, zgodnie z art. 220 ust. 6 i 7 ww. ustawy, jest wydawana w oparciu
o dostarczony przez wnioskodawcę projekt rozgraniczenia gruntów, sporządzony przez
osobę posiadającą uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii. Oznacza to,
że właściciel działki również jest uprawniony do złożenia takiego wniosku.
Ponadto, w przypadku ustalenia linii brzegu i wystąpienia do właściwego regionalnego
zarządu gospodarki wodnej PGW WP z wnioskiem o wypłatę odszkodowania, należy
w szczególności wskazać okoliczności zajęcia oraz przede wszystkim rok i miesiąc,
w którym doszło do trwałego i naturalnego zajęcia przez śródlądowe wody płynące.
-- 1 of 2 --
2
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że jeśli w toczących się sprawach
o odszkodowanie brakuje dowodów potwierdzających, że szkoda nastąpiła w okresie do
2 lat przed zgłoszeniem jej do PGW WP, a z przeprowadzonej na potrzeby ww. weryfikacji
analizy map wynika, że woda występowała na gruntach zgłoszonych do odszkodowań na
wiele lat (i więcej niż 2 lata) przed złożeniem wniosku do PGW WP, to brak spełnienia
przesłanki wynikającej z art. 472 ww. ustawy, wyklucza zastosowanie przepisu
wynikającego z art. 223 ust. 2 ww. ustawy, dotyczącego przysługującego odszkodowania.
Jest to warunek konieczny do spełnienia, a ciężar udowodnienia faktu z niego
wynikającego, zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny spoczywa
na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Ustalenie obszaru faktycznego trwałego zajęcia nieruchomości, a następnie wyznaczenie
granic nieruchomości, która w wyniku tego zajęcia stała się własnością Skarbu Państwa,
a co za tym idzie, za którą potencjalnie (w przypadku, gdy nie zachodzi przedawnienie)
należy się odszkodowanie, wymaga wyznaczenia linii brzegowej. W praktyce oznacza to,
że dopiero po uzyskaniu decyzji Ministra Infrastruktury w tej sprawie, jest możliwe
przejście do etapu drugiego, czyli szacowania wartości nieruchomości zajętej przez wodę
i ewentualnej wypłaty odszkodowania.
Jak podkreślają PGW WP, wnioski o wypłatę odszkodowań nie zawsze są kompletne.
Niejednokrotnie brakuje niezbędnych do rozpatrzenia wniosku dokumentów tj. wypisów
z rejestru gruntów lub decyzji o ustaleniu linii brzegowej, a uzupełnienie braków
formalnych przez wnioskodawców trwa od kilku tygodni do kilkudziesięciu miesięcy. Ma
to znaczący wpływ na czas rozpatrywania wniosków, uznawania ich za kompletne
i kwalifikujące się do wyceny rzeczoznawczej, a dalej uprawniające do wypłaty
odszkodowania. Ponadto wypłata odszkodowania jest zależna od bieżących możliwości
finansowych PGW WP.
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że średni czas oczekiwania od momentu
złożenia wniosku przez poszkodowanego, a zleceniem rzeczoznawcy oszacowania
poniesionych szkód z tytułu trwałego zajęcia gruntu przez wody płynące na obszarze
podległym Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w Warszawie wynosi 9 miesięcy.
Natomiast średni czas oczekiwania poszkodowanego na wypłatę odszkodowania z tytułu
trwałego zajęcia gruntu przez wody płynące po oszacowaniu szkód przez rzeczoznawcę na
obszarze podległym Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w Warszawie to
7 miesięcy. Liczba wniosków/spraw o wypłaty odszkodowań przeniesiona z 2024 r. na
2025 r. w związku z brakiem ujęcia w planie finansowym wynosi 8 szt.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --