Interpelacja w sprawie braku możliwości skorzystania ze świadczenia emerytalnego z ZUS przez emeryta mundurowego pomimo spełnienia warunków ubezpieczenia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11241
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie braku możliwości skorzystania ze świadczenia emerytalnego z ZUS przez emeryta mundurowego pomimo spełnienia warunków ubezpieczenia
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 28-07-2025
Szanowna Pani Ministro!
Do mojego biura poselskiego zwrócił się obywatel, emeryt wojskowy, który po zakończeniu służby przez kilkanaście lat pracował zawodowo i odprowadzał składki na ubezpieczenia społeczne do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego złożył wniosek o przyznanie emerytury z systemu powszechnego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z lutego 2021 r. przyznał emeryturę, jednak jednocześnie zawiesił jej wypłatę w całości, powołując się na obowiązujące przepisy o zbiegu świadczeń.
Obywatel odwołał się od tej decyzji do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Wyrokiem z 25 maja 2021 r. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej (VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych) uwzględnił odwołanie i nakazał organowi rentowemu wypłatę świadczenia od grudnia 2020 r., uznając m.in., że doszło do nieuprawnionej dyskryminacji. ZUS odwołał się od tego wyroku do Sądu Apelacyjnego w Katowicach. Sprawa jest nadal w toku.
W ocenie obywatela oraz jego pełnomocnika, przepisy prawa – w obecnym brzmieniu – umożliwiają pobieranie składek emerytalno-rentowych od emerytów mundurowych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, jednak nie gwarantują im równych praw do uzyskania drugiego świadczenia emerytalnego ze środków, które faktycznie zgromadzili w systemie powszechnym. W praktyce oznacza to brak ekwiwalentu za składki, które były przez wiele lat odprowadzane – co może budzić poważne wątpliwości konstytucyjne, jak i sprzeciw ze strony samych zainteresowanych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dostrzega problem prawny i społeczny wynikający z odmowy wypłaty emerytury z ZUS osobom pobierającym świadczenie emerytalne z wojskowego systemu zaopatrzeniowego, mimo że odprowadzały składki emerytalne do ZUS przez wiele lat?
Czy trwają obecnie w resorcie analizy legislacyjne lub systemowe dotyczące problematyki zbiegu świadczeń (emerytura mundurowa + powszechna), w tym ocena zgodności obowiązujących rozwiązań z zasadą proporcjonalności i równości wobec prawa?
Czy ministerstwo planuje zmiany w przepisach, które umożliwiłyby wypłatę świadczenia z powszechnego systemu emerytalnego po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego i zakończeniu pracy zawodowej – niezależnie od pobierania wcześniejszej emerytury mundurowej?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5138 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.379.2025.
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi n na interpelację nr 11241 Pani Posłanki Małgorzaty Pępek, w sprawie braku
możliwości skorzystania ze świadczenia emerytalnego z ZUS przez emeryta mundurowego
pomimo spełnienia warunków ubezpieczenia, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Wśród funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy zawodowych, którzy korzystają
z zaopatrzenia emerytalno-rentowego można wyodrębnić, według kryterium daty przyjęcia
do służby, dwie grupy: tych, którzy służbę rozpoczynali 1 stycznia 1999 r. i później oraz tych,
którzy do służby wstąpili przed 1 stycznia 1999 r.
Zróżnicowanie między nimi występuje w zakresie, po pierwsze, sposobu uwzględniania
okresów składkowych i nieskładkowych (w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych), po drugie ustanowienia określonych reguł
zbiegu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych (mowa tutaj w szczególności
o emeryturze).
W przypadku pierwszej grupy mamy do czynienia z zasadą pełnej odrębności systemów
emerytalnych. Oznacza to możliwość nabycia i pobierania emerytury zarówno w systemie
mundurowym, jak powszechnym. Wynika to z faktu, że w przypadku tej grupy
funkcjonariuszy do okresów, z których budowana jest podstawa wymiaru emerytury
mundurowej, nie uwzględnia się tak zwanej pracy cywilnej.
Inaczej sytuacja przedstawia się w przypadku funkcjonariuszy (żołnierzy zawodowych),
którzy rozpoczynali służbę przed 1 stycznia 1999 r., czyli przed reformą polskiego systemu
emerytalnego. Osoby te mogą pobierać, co do zasady, jedną emeryturę, przy czym okres
pracy cywilnej podlegają w ich przypadku uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości
emerytury mundurowej, jednak tylko do maksymalnej podstawy wymiaru i według
zróżnicowanych wskaźników.
Z uwagi na fakt, że po nabyciu prawa do emerytury mundurowej przedstawiciele tej grupy
nieraz podejmują aktywność zawodową, która wiąże się z podleganiem ubezpieczeniom
społecznym i są za nich odprowadzane składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, czują
się oni pokrzywdzeni w takim znaczeniu, że część z nich, choć nabywa prawo do emerytury
powszechnej, to świadczenie to nie jest im wypłacana. Uprawnienie do „emerytury cywilnej”
jest bowiem - tak jak jej wysokość - ustalane, przy czym, ze względu na obowiązujące reguły
zbiegu, zgodnie z art. 95 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, jej wypłacanie zostaje zawieszone, ze względu na jej kwotę, niższą od
emerytury mundurowej. W efekcie powstaje wrażenie, że w przypadku tej grupy
świadczeniobiorców odprowadzanie składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych nie
służy zwiększeniu wysokości pobieranych świadczeń.
Przedstawione zagadnienie cechuje się dużym stopniem złożoności od strony prawnej
i ekonomicznej, gdyż wszystkie rozstrzygnięcia zapadające na szczeblu rządowym
-- 1 of 2 --
2
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w odniesieniu do systemu emerytalnego (bez względu na to, czy mowa o systemie
powszechny, czy są systemach szczególnych, w których ujęci są funkcjonariusze i żołnierze
zawodowi) wiążą się z decyzjami które, mając istotny wpływ na wydatki po stronie Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych, zarówno w odniesieniu do systemu powszechnego i budżetu
państwa (w szczególności w stosunku do systemów mundurowych).
W ramach współpracy międzyresortowej zmierzającej do wypracowania optymalnego
rozwiązania w przedmiocie omawianego zagadnienia, 18 lutego oraz 14 lipca br. odbyły się
w siedzibie MRPiPS robocze spotkania przedstawicieli Kierownictwa (w randze
podsekretarzy i sekretarzy stanu): Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
W ich efekcie wyznaczono do dalszych analiz wariant zmian reguły zbiegu emerytury
z systemu zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych i powszechnego systemu
emerytalnego przez osoby, które wstąpiły do służby przed 2 stycznia 1999 r. Dalsze analizy
w tym przedmiocie będą prowadzone z udziałem przedstawicieli Kierownictwa
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwa Obrony Narodowej,
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Jako że każda zmiana dotycząca reguł zbiegu pobierania emerytury powszechnej
z emeryturą mundurową w odniesieniu do wskazanej grupy żołnierzy zawodowych
i funkcjonariuszy wiąże się z koniecznością zwiększenia dotacji z budżetu państwa do
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz środków w częściach budżetowych, z których
wypłacane są emerytury mundurowe, po zakończeniu wstępnych prac analitycznych
niezbędne będzie uzyskanie pozytywnego stanowiska Ministra Finansów i Gospodarki.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, profesor uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --