Interpelacja w sprawie procedury wręczania nominacji asesorskich oraz sytuacji społecznej absolwentów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (KSSiP) w okresie pomiędzy zakończeniem aplikacji, a powołaniem na stanowisko asesora sądowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11229
do ministra sprawiedliwości
w sprawie procedury wręczania nominacji asesorskich oraz sytuacji społecznej absolwentów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (KSSiP) w okresie pomiędzy zakończeniem aplikacji, a powołaniem na stanowisko asesora sądowego
Zgłaszający: Patryk Jaskulski, Aleksandra Kot, Katarzyna Królak, Krystian Łuczak, Sylwia Bielawska, Dominik Jaśkowiec, Iwona Karolewska, Paweł Masełko, Franciszek Sterczewski
Data wpływu: 28-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
nawiązując do licznych sygnałów płynących od absolwentów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (dalej: KSSiP), uprzejmie proszę o przedstawienie stanowiska w sprawie procedury wręczania nominacji asesorskich absolwentom KSSiP oraz rozważenie ewentualnych działań legislacyjnych, które mogłyby rozwiązać powtarzający się co roku problem związany z brakiem zabezpieczenia społecznego ww. absolwentów w okresie od momentu ukończenia nauki do czasu ich powołania.
Z informacji uzyskanych od tegorocznych absolwentów KSSiP wynika, że mimo pozytywnego zaliczenia egzaminów zawodowych (w marcu 2025 r.) procedura uzyskania nominacji asesorskich trawa co najmniej kilka miesięcy. Absolwenci KSSiP w tym czasie pozbawieni są jakichkolwiek świadczeń społecznych. Kolejne etapy – od przesłania dokumentacji z KSSiP do Krajowej Rady Sądownictwa, przez uchwały KRS, podpis prezydenta RP, kontrasygnatę prezesa Rady Ministrów, aż do fizycznego wręczenia nominacji – trwają często znacznie dłużej niż cztery miesiące.
Tymczasem stypendium, zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. z art. 41a ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (t.j. Dz. U. 2022 poz. 217 z późn. zm.), przysługuje aplikantom do dnia poprzedzającego dzień nawiązania stosunku służbowego na stanowisku asesora sądowego albo asesora prokuratury, jednak nie dłużej niż przez okres 4 miesięcy od dnia ukończenia aplikacji. W efekcie adepci Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury – mimo zakończenia wieloletniego, niezwykle wymagającego szkolenia i pozytywnego zaliczenia egzaminów – pozostają bez środków do życia, nie mając prawa ani do wynagrodzenia, ani do kontynuacji wypłaty stypendium, ani też do ubezpieczenia społecznego. Wielu z nich zmuszonych jest rejestrować się jako osoby bezrobotne, co wydaje się rozwiązaniem nieadekwatnym do ich kwalifikacji i kompetencji zawodowych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjęcie inicjatywy legislacyjnej, która umożliwiłaby wypłatę stypendium bądź choćby zagwarantowanie ubezpieczenia społecznego dla absolwentów KSSiP do czasu rzeczywistego objęcia przez nich urzędu asesora? Czas ten oczywiście może być limitowany i dostosowany do czasu faktycznie trwających procedur powołania na stanowisko asesora sądowego.
Czy rozważane jest wprowadzenie terminów dla poszczególnych organów uczestniczących w procesie nominacyjnym, tak by zapewnić sprawny i wyliczalny czasokres procedury powołania na stanowisko asesora sądowego, a tym samym umożliwić szybkie obsadzanie wakatów w sądach powszechnych?
Z poważaniem
Patryk Jaskulski
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5243 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.311.2025
Warszawa, 29 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 11229 Pana Posła Patryka Jaskulskiego
wspólnie z innymi posłami w sprawie procedury wręczania nominacji asesorskich oraz
sytuacji społecznej absolwentów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (KSSiP)
w okresie pomiędzy zakończeniem aplikacji a powołaniem na stanowisko asesora
sądowego.
Zgodnie z art. 41a ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa
i Prokuratury (Dz.U. z 2022 r. poz. 217 ze zm.; dalej: „u.k.s.s.p.”) aplikanci aplikacji
sędziowskiej zachowują prawo do pobierania przysługującego im stypendium do dnia
poprzedzającego dzień nawiązania stosunku służbowego na stanowisku asesora
sądowego, jednak nie dłużej niż przez okres 4 miesięcy od dnia ukończenia aplikacji.
Egzaminowani w 2025 r. aplikanci XIII. rocznika aplikacji sędziowskiej zakończyli aplikację
31 stycznia 2025 r., wobec czego stypendium przysługiwało im maksymalnie do 31 maja
2025 r.
Wymaga przy tym odnotowania, że osób, które ukończyły aplikację sędziowską albo
prokuratorską nie obowiązuje już zakaz podejmowania zatrudnienia lub zajęcia. Mogą
więc oni w okresie poprzedzającym mianowanie na asesorów podejmować zatrudnienie,
w szczególności na stanowiskach asystentów sędziów.
Niezależnie od powyższego ustawodawca w przywołanym art. 41a ust. 3 u.k.s.s.p. zawarł
normę gwarancyjną wobec tych aplikantów KSSiP, którzy oczekują, aby podjąć trud
wynikający z pełnienia służby sędziowskiej i prokuratorskiej, poprzedzonej zajmowaniem
stanowisk asesorskich i zdecydował się na zapewnienie im środków utrzymania przed
mianowaniem, maksymalnie jednak przez okres 4 miesięcy od dnia ukończenia aplikacji.
-- 1 of 3 --
2
Wydatkowanie środków publicznych wobec wymienionych osób, które w tym czasie nie
świadczą pracy ani nie wykonują już obowiązków aplikantów KSSiP, jest uzasadnione
szczególną rolą, która zostanie im powierzona w nieodległej przyszłości, związaną
z pełnieniem służby sędziowskiej albo prokuratorskiej. Dbałość o finanse budżetu państwa
stanowi zatem przyczynę do nadania czynnościom podejmowanym przez odpowiednie
organy bardzo pilnego charakteru, a jednocześnie przeszkodę do wydatkowania w czasie
nieograniczonym środków publicznych wobec braku świadczenia pracy przez byłych już
aplikantów KSSiP.
Wymaga przy tym odnotowania, że Minister Sprawiedliwości nie uczestniczy
w procedurze mianowania asesorów sądowych w sądach rejonowych, a jedynie określa
zarządzeniem wykaz wolnych stanowisk asesorskich dla egzaminowanych aplikantów
aplikacji sędziowskiej, co w tym roku uczynił 24 lutego 2025 r. (Dz. Urz. Min. Sprawiedl.
z 2025 r. poz. 12 ze zm.).
Nadto w ramach sprawowanego przez Ministra Sprawiedliwości nadzoru nad KSSiP nie
stwierdzono po stronie tej instytucji nieprawidłowości związanych z realizacją
obowiązków w przedmiotowym zakresie, w tym dotyczących przekazania odpowiednich
dokumentów Krajowej Radzie Sądownictwa.
Kierując się potrzebą zapewnienia egzaminowanym w 2025 r. aplikantom aplikacji
sędziowskiej i aplikacji uzupełniającej sędziowskiej możliwości odbioru nominacji na
stanowiska asesorskie w sądach rejonowych, już pismem z 14 marca 2025 r. (DKO-
VI.5801.1.2025) adresowanym do Szefa Kancelarii Prezydenta RP przekazana została
prośba o wyznaczenie terminu tej uroczystości oraz poinformowanie o nim
zainteresowanych i Ministerstwa Sprawiedliwości z odpowiednim wyprzedzeniem.
Jakkolwiek niezwłoczna realizacja obowiązków uregulowanych w art. 33a u.k.s.s.p. przez
Dyrektora KSSiP i Krajową Radę Sądownictwa wraz z priorytetowym przeprowadzeniem
procedury nominacyjnej aplikantów KSSiP przez Prezydenta RP i uzyskaniem
kontrasygnaty Premiera RP umożliwia jej zakończenie nie tylko w terminie 4 miesięcy od
dnia zakończenia aplikacji, ale nawet znacznie wcześniej, to w ministerstwie
sprawiedliwości prowadzone są prace analityczne zmierzające do nowelizacji art. 33a ust.
14 u.k.s.s.p. w zakresie skrócenia z dwóch miesięcy do jednego miesiąca okresu,
w którym zgodnie z obecnym brzmieniem tego przepisu Krajowa Rada Sądownictwa może
zgłosić sprzeciw wobec mianowania egzaminowanego aplikanta aplikacji sędziowskiej na
asesora sądowego.
Równocześnie uprzejmie wskazuję, że aplikanci KSSiP nie są objęci ubezpieczeniem
społecznym z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a zatem brak jest podstaw do podjęcia
postulowanych w interpelacji czynności w tym zakresie wobec absolwentów KSSiP.
-- 2 of 3 --
3
Jednocześnie w Ministerstwie Sprawiedliwości prowadzone są analizy w kwestii objęcia
aplikantów ubezpieczeniem zdrowotnym w czasie oczekiwania na mianowanie na
stanowisko asesorskie.
Chciałbym ponadto wskazać, że od 1 lipca 2025 r. została podwyższona kwota stypendium
aplikanta KSSiP. W trakcie pierwszych dwunastu miesięcy szkolenia otrzymują oni 5766 zł,
a po ukończeniu tego okresu – 6366 zł1.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
1 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2025 r. (Dz. U. 2025 poz. 1115)
-- 3 of 3 --