Interpelacja nr 11220
Interpelacja w sprawie tzw. emerytur groszowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie tzw. emerytur groszowych
Interpelacja nr 11220
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie tzw. emerytur groszowych
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 28-07-2025
Szanowna Pani Minister,
obowiązujące regulacje ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych określają warunek przyznania najniższej emerytury, jakim jest posiadanie minimalnego stażu okresu składkowego i nieskładkowego, wynoszącego odpowiednio 20 lat dla kobiet oraz 25 lat dla mężczyzn. Niespełnienie kryterium stażowego powoduje wypłacanie świadczenia niższego od najniższej emerytury, którego kwota wynika z odprowadzonych składek na ubezpieczenie społeczne. Dla wielu świadczeniobiorców oznacza to otrzymywanie co miesiąc bardzo niskich kwot, stanowiących mniej niż 50% wysokości najniższej emerytury. W tym miejscu podkreślić należy, że obecnie kwota najniższej emerytury to 1878,91 zł brutto, co oznacza, że wiele z tych osób otrzymuje mniej niż 939 zł brutto miesięcznie. Przy tak niskim świadczeniu emerytalnym, pobierający je, są zmuszeni do korzystania z różnego rodzaju pomocy społecznej, aby zapewnić sobie możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
Świadczenia emerytalne wypłacane w kwocie niższej, niż najniższa emerytura są nazywane „emeryturami groszowymi”. Obecnie świadczenie takie pobiera około 438 tys. osób.
Jak wynika z danych przedstawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, liczba emerytur groszowych w latach 2011-2024 wzrosła z około 24 tys. do 433 tys. Stale rosnąca liczba świadczeniobiorców, którzy nie kwalifikują się do pobierania najniższej emerytury, powoduje konieczność pilnego zajęcia się problematyką tych świadczeń.
Wobec powyższego proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ilu świadczeniobiorców pobiera obecnie świadczenie emerytalne mniejsze niż najniższa emerytura (z podziałem na zakres kwotowy: od 0 do 500 zł/miesięcznie, od 500 do 1000 zł/miesięcznie, od 1000 do 1500 zł/ miesięcznie oraz od 1500 zł/miesięcznie do najniższej emerytury)?
Jaka jest obecnie najniższa i najwyższa wypłacana tzw. emerytura groszowa?
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje w najbliższym czasie dokonać zmiany przepisów w zakresie wypłacania emerytur mniejszych niż najniższa emerytura? W jakim kierunku zmierzać będą takie zmiany i w jakim terminie można spodziewać się ich wprowadzenia?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie rozwiązania gwarantującego określonej wysokości minimalne świadczenie dla osób, niespełniających kryterium stażowego dla uzyskania najniższej emerytury, które będzie procentowo uzależnione od kwoty najniższej emerytury (np. stanowiącego 50% najniższej emerytury)?
Czy rozważane są przez władze resortu rozwiązania mające na celu zmianę zasad wypłaty najniższych świadczeń emerytalnych, w tym możliwość zastąpienia tzw. emerytur groszowych innym mechanizmem wsparcia?
W jaki sposób rozwiązana zostanie kwestia składek odprowadzonych na ubezpieczenie społeczne, przez osoby, które nie osiągnęły stażu koniecznego dla uzyskania uprawnienia do pobierania najniższej emerytury, jeśli tzw. emerytury groszowe zostałyby zastąpione innym mechanizmem wsparcia?
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 11220
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie tzw. emerytur groszowych
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 28-07-2025
Szanowna Pani Minister,
obowiązujące regulacje ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych określają warunek przyznania najniższej emerytury, jakim jest posiadanie minimalnego stażu okresu składkowego i nieskładkowego, wynoszącego odpowiednio 20 lat dla kobiet oraz 25 lat dla mężczyzn. Niespełnienie kryterium stażowego powoduje wypłacanie świadczenia niższego od najniższej emerytury, którego kwota wynika z odprowadzonych składek na ubezpieczenie społeczne. Dla wielu świadczeniobiorców oznacza to otrzymywanie co miesiąc bardzo niskich kwot, stanowiących mniej niż 50% wysokości najniższej emerytury. W tym miejscu podkreślić należy, że obecnie kwota najniższej emerytury to 1878,91 zł brutto, co oznacza, że wiele z tych osób otrzymuje mniej niż 939 zł brutto miesięcznie. Przy tak niskim świadczeniu emerytalnym, pobierający je, są zmuszeni do korzystania z różnego rodzaju pomocy społecznej, aby zapewnić sobie możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
Świadczenia emerytalne wypłacane w kwocie niższej, niż najniższa emerytura są nazywane „emeryturami groszowymi”. Obecnie świadczenie takie pobiera około 438 tys. osób.
Jak wynika z danych przedstawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, liczba emerytur groszowych w latach 2011-2024 wzrosła z około 24 tys. do 433 tys. Stale rosnąca liczba świadczeniobiorców, którzy nie kwalifikują się do pobierania najniższej emerytury, powoduje konieczność pilnego zajęcia się problematyką tych świadczeń.
Wobec powyższego proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ilu świadczeniobiorców pobiera obecnie świadczenie emerytalne mniejsze niż najniższa emerytura (z podziałem na zakres kwotowy: od 0 do 500 zł/miesięcznie, od 500 do 1000 zł/miesięcznie, od 1000 do 1500 zł/ miesięcznie oraz od 1500 zł/miesięcznie do najniższej emerytury)?
Jaka jest obecnie najniższa i najwyższa wypłacana tzw. emerytura groszowa?
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje w najbliższym czasie dokonać zmiany przepisów w zakresie wypłacania emerytur mniejszych niż najniższa emerytura? W jakim kierunku zmierzać będą takie zmiany i w jakim terminie można spodziewać się ich wprowadzenia?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie rozwiązania gwarantującego określonej wysokości minimalne świadczenie dla osób, niespełniających kryterium stażowego dla uzyskania najniższej emerytury, które będzie procentowo uzależnione od kwoty najniższej emerytury (np. stanowiącego 50% najniższej emerytury)?
Czy rozważane są przez władze resortu rozwiązania mające na celu zmianę zasad wypłaty najniższych świadczeń emerytalnych, w tym możliwość zastąpienia tzw. emerytur groszowych innym mechanizmem wsparcia?
W jaki sposób rozwiązana zostanie kwestia składek odprowadzonych na ubezpieczenie społeczne, przez osoby, które nie osiągnęły stażu koniecznego dla uzyskania uprawnienia do pobierania najniższej emerytury, jeśli tzw. emerytury groszowe zostałyby zastąpione innym mechanizmem wsparcia?
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3871 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.372.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11220 Pani Posłanki Anity Kucharskiej-Dziedzic, w sprawie
tzw. emerytur groszowych, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W aktualnym, zreformowanym systemie emerytalnym wysokość emerytury jest uzależniona
od kwoty składek zewidencjonowanych na indywidualnym koncie, wysokości kapitału
początkowego dla ubezpieczonych podlegających ubezpieczeniom przed 1 stycznia 1999 r.
oraz średniego dalszego trwania życia ustalonego dla osób w określonym wieku. Formuła ta
zapewnia odzwierciedlenie w wysokości świadczenia aktywności ekonomicznej
ubezpieczonego (czasu jej trwania i wysokości uzyskiwanych z niej przychodów).
Z kolei nabycie prawa do emerytury jest obecnie powiązane z osiągnięciem powszechnego
wieku emerytalnego, odprowadzaniem składek na ubezpieczenie emerytalne oraz – co do
zasady – z zakończeniem aktywności zawodowej przez osobę ubezpieczoną. Oznacza to,
że osoby, które nigdy nie podlegały ubezpieczeniom społecznym, nie są uprawnione do
emerytury, a te, które pracowały krótko lub osiągały bardzo niskie przychody z pracy,
nabywają prawo do emerytury w wysokości proporcjonalnej do wymiaru swojej aktywności
ekonomicznej. Konsekwencją krótkiego okresu opłacania składek na ubezpieczenia
emerytalne może być bardzo niska wysokość emerytury, co w skrajnych przypadkach
objawia się powstawaniem zjawiska tzw. emerytur groszowych.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dostrzega wagę
wskazanego problemu, czego dowodzi fakt zorganizowania w siedzibie Resortu 26 listopada
2024 r. konferencji eksperckiej poświęconej w całości temu zagadnieniu. W trakcie
rzeczonego wydarzenia omówiono zarówno przyczyny powstawania emerytur groszowych,
jak również konsekwencje dla świadczeniobiorców z krótkim stażem ubezpieczeniowym,
a także dla polskiego systemu emerytalnego w ogóle.
Szczególnie problematyczna wydaje się w tym kontekście sytuacja osób, które nie nabywają
prawa do emerytury minimalnej, ponieważ ich aktywność zawodowa przypadała na czasy
transformacji systemowej, kiedy ze względu na uwarunkowania gospodarcze i wysokie
bezrobocie masowym zjawiskiem było podejmowanie pracy na czarno, na podstawie umów
cywilnoprawnych, niestanowiących tytułu do ubezpieczeń społecznych czy pracy w krajach,
z którymi Polska nie podpisała odpowiednich umów. Sytuacja tej grupy i możliwe drogi
rozwiązania jej problemów są przedmiotem prowadzonych obecnie w Ministerstwie prac
i analiz.
Odnosząc się do zapytania Pani Posłanki w sprawie danych liczbowych dotyczących
emerytur groszowych informuję, że Kierownictwo Ministerstwa wystąpiło do Prezesa
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z prośbą o przekazanie aktualnych informacji
w tym zakresie. Pismem z 18 sierpnia br. Prezes ZUS powiadomił, iż w czerwcu 2025 r. liczba
wypłaconych emerytur nowosystemowych w kwocie niższej niż wysokość minimalnej
emerytury (obecnie 1 878,91 zł) wyniosła ogółem 541 118, z czego emerytur:
w wysokości nieprzekraczającej 500 zł wypłacono 44 669;
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w przedziale od 500,01 zł do 1 000,00 zł wypłacono 243 266;
w przedziale od 1 000,01 zł do 1 500,00 zł wypłacono 120 760;
w kwocie 1500,01 zł aż do progu kwotowego najniższej emerytury wypłacono 132 423.
Kwota najwyższej emerytury groszowej wypłaconej w czerwcu br. wyniosła 1 870,90 zł,
zaś najniższe świadczenie wypłacono w kwocie 2 groszy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.372.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11220 Pani Posłanki Anity Kucharskiej-Dziedzic, w sprawie
tzw. emerytur groszowych, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W aktualnym, zreformowanym systemie emerytalnym wysokość emerytury jest uzależniona
od kwoty składek zewidencjonowanych na indywidualnym koncie, wysokości kapitału
początkowego dla ubezpieczonych podlegających ubezpieczeniom przed 1 stycznia 1999 r.
oraz średniego dalszego trwania życia ustalonego dla osób w określonym wieku. Formuła ta
zapewnia odzwierciedlenie w wysokości świadczenia aktywności ekonomicznej
ubezpieczonego (czasu jej trwania i wysokości uzyskiwanych z niej przychodów).
Z kolei nabycie prawa do emerytury jest obecnie powiązane z osiągnięciem powszechnego
wieku emerytalnego, odprowadzaniem składek na ubezpieczenie emerytalne oraz – co do
zasady – z zakończeniem aktywności zawodowej przez osobę ubezpieczoną. Oznacza to,
że osoby, które nigdy nie podlegały ubezpieczeniom społecznym, nie są uprawnione do
emerytury, a te, które pracowały krótko lub osiągały bardzo niskie przychody z pracy,
nabywają prawo do emerytury w wysokości proporcjonalnej do wymiaru swojej aktywności
ekonomicznej. Konsekwencją krótkiego okresu opłacania składek na ubezpieczenia
emerytalne może być bardzo niska wysokość emerytury, co w skrajnych przypadkach
objawia się powstawaniem zjawiska tzw. emerytur groszowych.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dostrzega wagę
wskazanego problemu, czego dowodzi fakt zorganizowania w siedzibie Resortu 26 listopada
2024 r. konferencji eksperckiej poświęconej w całości temu zagadnieniu. W trakcie
rzeczonego wydarzenia omówiono zarówno przyczyny powstawania emerytur groszowych,
jak również konsekwencje dla świadczeniobiorców z krótkim stażem ubezpieczeniowym,
a także dla polskiego systemu emerytalnego w ogóle.
Szczególnie problematyczna wydaje się w tym kontekście sytuacja osób, które nie nabywają
prawa do emerytury minimalnej, ponieważ ich aktywność zawodowa przypadała na czasy
transformacji systemowej, kiedy ze względu na uwarunkowania gospodarcze i wysokie
bezrobocie masowym zjawiskiem było podejmowanie pracy na czarno, na podstawie umów
cywilnoprawnych, niestanowiących tytułu do ubezpieczeń społecznych czy pracy w krajach,
z którymi Polska nie podpisała odpowiednich umów. Sytuacja tej grupy i możliwe drogi
rozwiązania jej problemów są przedmiotem prowadzonych obecnie w Ministerstwie prac
i analiz.
Odnosząc się do zapytania Pani Posłanki w sprawie danych liczbowych dotyczących
emerytur groszowych informuję, że Kierownictwo Ministerstwa wystąpiło do Prezesa
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z prośbą o przekazanie aktualnych informacji
w tym zakresie. Pismem z 18 sierpnia br. Prezes ZUS powiadomił, iż w czerwcu 2025 r. liczba
wypłaconych emerytur nowosystemowych w kwocie niższej niż wysokość minimalnej
emerytury (obecnie 1 878,91 zł) wyniosła ogółem 541 118, z czego emerytur:
w wysokości nieprzekraczającej 500 zł wypłacono 44 669;
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w przedziale od 500,01 zł do 1 000,00 zł wypłacono 243 266;
w przedziale od 1 000,01 zł do 1 500,00 zł wypłacono 120 760;
w kwocie 1500,01 zł aż do progu kwotowego najniższej emerytury wypłacono 132 423.
Kwota najwyższej emerytury groszowej wypłaconej w czerwcu br. wyniosła 1 870,90 zł,
zaś najniższe świadczenie wypłacono w kwocie 2 groszy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --