Interpelacja nr 11219
Interpelacja w sprawie skutków projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie skutków projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych
Interpelacja nr 11219
do ministra zdrowia
w sprawie skutków projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych
Zgłaszający: Adam Gomoła
Data wpływu: 28-07-2025
Szanowna Pani Minister,
projektowane przepisy przewidują wprowadzenie zakazu sprzedaży m.in. jednorazowych e-papierosów, smakowych woreczków nikotynowych (innych niż tytoniowe) oraz innych wyrobów zawierających nikotynę, które nie są wyrobami tytoniowymi ani produktami leczniczymi lub medycznymi.
Proponowane rozwiązania pozostają w sprzeczności z obowiązującymi już regulacjami fiskalnymi. Na mocy ustawy z dnia 18 marca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 340), od 1 lipca 2025 r. obowiązuje akcyza na płyn zawarty w jednorazowych e-papierosach, a także na woreczki nikotynowe. Przedsiębiorcy dostosowali swoją działalność do nowych przepisów, m.in. uzyskując zezwolenia akcyzowe, wdrażając systemy ewidencyjne i zabezpieczenia podatkowe.
Zgodnie z oficjalną oceną skutków regulacji do projektu UD213, proponowany zakaz sprzedaży tych produktów będzie skutkować stratą dla budżetu państwa na poziomie niemal 4 miliardów złotych w ciągu 10 lat. Już w pierwszym roku obowiązywania ustawy (2026) wpływy budżetowe mają się zmniejszyć o ponad 198 milionów złotych, a w kolejnych latach średnio o ponad 370 milionów złotych rocznie.
Warto również zauważyć, że ustawa z dnia 21 maja 2025 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 799) wprowadziła szereg ograniczeń w sprzedaży woreczków nikotynowych, takich jak zakaz sprzedaży małoletnim, reklamy, sprzedaży przez Internet oraz limit zawartości nikotyny. Przepisy te zostały notyfikowane Komisji Europejskiej i nie spotkały się z jej sprzeciwem. W świetle powyższego, wprowadzenie całkowitego zakazu sprzedaży tych produktów może być postrzegane jako odejście od wcześniej przyjętego i notyfikowanego kierunku regulacyjnego.
Dodatkowo, projekt UD213 nie obejmuje innych wyrobów zawierających nikotynę, które nadal pozostają w sprzedaży bez skutecznych ograniczeń. Przykładem są smakowe gumy nikotynowe, nie zostały one objęte przepisami ograniczającymi ich dostępność dla osób niepełnoletnich. Tymczasem woreczki nikotynowe, już wcześniej uregulowane, mają zostać całkowicie wycofane z rynku. Taka asymetryczna interwencja może podważać zarówno spójność legislacyjną, jak i skuteczność proponowanych działań zdrowotnych.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jak Ministerstwo Zdrowia uzasadnia decyzję o rezygnacji z ponad 562 mln zł wpływów z akcyzy i VAT w ciągu pierwszych dwóch lat obowiązywania przepisów, wskazanych w OSR do projektu UD213 jako bezpośredni skutek wprowadzenia zakazu sprzedaży jednorazowych e-papierosów i woreczków nikotynowych? Czy w sytuacji, gdy NFZ otrzymał już 21,5 mld zł dodatkowej dotacji budżetowej w pierwszej połowie 2025 roku, ograniczanie dochodów budżetu państwa nie wpłynie negatywnie na możliwości finansowania priorytetowych zadań w ochronie zdrowia?
2. Jak Ministerstwo Zdrowia uzasadnia prowadzenie równoległych procesów legislacyjnych dotyczących rynku wyrobów nikotynowych, z jednej strony notyfikując w Komisji Europejskiej ustawę z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 799), która przewiduje uregulowanie zasad sprzedaży i obrotu tymi produktami, angażując w ten proces Radę Ministrów, posłów i stronę społeczną, a z drugiej strony, w tym samym czasie, forsując projekt UD213, który wprowadza ich całkowity zakaz?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia w toku prac nad projektem wzięło pod uwagę potencjalne zastrzeżenia dotyczące przewidywanych strat budżetowych oraz skutków gospodarczych zakazu, które mogły zostać zgłoszone przez inne resorty, w tym Ministerstwo Finansów?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada analizy potwierdzające skuteczność całkowitego zakazu sprzedaży saszetek nikotynowych i jednorazowych e-papierosów w realizacji celów zdrowotnych, z uwzględnieniem ryzyka wzrostu szarej strefy i powrotu konsumentów do bardziej szkodliwych wyrobów tytoniowych? Czy znany jest przewidywany odsetek użytkowników zakazywanych form nikotynowych, którzy wrócą do tradycyjnych, bardziej szkodliwych papierosów?
5. Dlaczego projekt ustawy nie obejmuje gum nikotynowych, które, jak wynika z licznych doniesień medialnych, są łatwo dostępne dla osób niepełnoletnich, mimo że zawierają nikotynę i są oferowane w atrakcyjnych smakach?
6. Czy ministerstwo przeprowadziło porównanie legislacji w tym zakresie w pozostałych krajach UE? Czy po wprowadzeniu zmian w proponowanej formie będziemy w Unii państwem o najbardziej restrykcyjnym prawie dotyczącym e-papierosów i saszetek nikotynowych?
Interpelacja nr 11219
do ministra zdrowia
w sprawie skutków projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych
Zgłaszający: Adam Gomoła
Data wpływu: 28-07-2025
Szanowna Pani Minister,
projektowane przepisy przewidują wprowadzenie zakazu sprzedaży m.in. jednorazowych e-papierosów, smakowych woreczków nikotynowych (innych niż tytoniowe) oraz innych wyrobów zawierających nikotynę, które nie są wyrobami tytoniowymi ani produktami leczniczymi lub medycznymi.
Proponowane rozwiązania pozostają w sprzeczności z obowiązującymi już regulacjami fiskalnymi. Na mocy ustawy z dnia 18 marca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 340), od 1 lipca 2025 r. obowiązuje akcyza na płyn zawarty w jednorazowych e-papierosach, a także na woreczki nikotynowe. Przedsiębiorcy dostosowali swoją działalność do nowych przepisów, m.in. uzyskując zezwolenia akcyzowe, wdrażając systemy ewidencyjne i zabezpieczenia podatkowe.
Zgodnie z oficjalną oceną skutków regulacji do projektu UD213, proponowany zakaz sprzedaży tych produktów będzie skutkować stratą dla budżetu państwa na poziomie niemal 4 miliardów złotych w ciągu 10 lat. Już w pierwszym roku obowiązywania ustawy (2026) wpływy budżetowe mają się zmniejszyć o ponad 198 milionów złotych, a w kolejnych latach średnio o ponad 370 milionów złotych rocznie.
Warto również zauważyć, że ustawa z dnia 21 maja 2025 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 799) wprowadziła szereg ograniczeń w sprzedaży woreczków nikotynowych, takich jak zakaz sprzedaży małoletnim, reklamy, sprzedaży przez Internet oraz limit zawartości nikotyny. Przepisy te zostały notyfikowane Komisji Europejskiej i nie spotkały się z jej sprzeciwem. W świetle powyższego, wprowadzenie całkowitego zakazu sprzedaży tych produktów może być postrzegane jako odejście od wcześniej przyjętego i notyfikowanego kierunku regulacyjnego.
Dodatkowo, projekt UD213 nie obejmuje innych wyrobów zawierających nikotynę, które nadal pozostają w sprzedaży bez skutecznych ograniczeń. Przykładem są smakowe gumy nikotynowe, nie zostały one objęte przepisami ograniczającymi ich dostępność dla osób niepełnoletnich. Tymczasem woreczki nikotynowe, już wcześniej uregulowane, mają zostać całkowicie wycofane z rynku. Taka asymetryczna interwencja może podważać zarówno spójność legislacyjną, jak i skuteczność proponowanych działań zdrowotnych.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jak Ministerstwo Zdrowia uzasadnia decyzję o rezygnacji z ponad 562 mln zł wpływów z akcyzy i VAT w ciągu pierwszych dwóch lat obowiązywania przepisów, wskazanych w OSR do projektu UD213 jako bezpośredni skutek wprowadzenia zakazu sprzedaży jednorazowych e-papierosów i woreczków nikotynowych? Czy w sytuacji, gdy NFZ otrzymał już 21,5 mld zł dodatkowej dotacji budżetowej w pierwszej połowie 2025 roku, ograniczanie dochodów budżetu państwa nie wpłynie negatywnie na możliwości finansowania priorytetowych zadań w ochronie zdrowia?
2. Jak Ministerstwo Zdrowia uzasadnia prowadzenie równoległych procesów legislacyjnych dotyczących rynku wyrobów nikotynowych, z jednej strony notyfikując w Komisji Europejskiej ustawę z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 799), która przewiduje uregulowanie zasad sprzedaży i obrotu tymi produktami, angażując w ten proces Radę Ministrów, posłów i stronę społeczną, a z drugiej strony, w tym samym czasie, forsując projekt UD213, który wprowadza ich całkowity zakaz?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia w toku prac nad projektem wzięło pod uwagę potencjalne zastrzeżenia dotyczące przewidywanych strat budżetowych oraz skutków gospodarczych zakazu, które mogły zostać zgłoszone przez inne resorty, w tym Ministerstwo Finansów?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada analizy potwierdzające skuteczność całkowitego zakazu sprzedaży saszetek nikotynowych i jednorazowych e-papierosów w realizacji celów zdrowotnych, z uwzględnieniem ryzyka wzrostu szarej strefy i powrotu konsumentów do bardziej szkodliwych wyrobów tytoniowych? Czy znany jest przewidywany odsetek użytkowników zakazywanych form nikotynowych, którzy wrócą do tradycyjnych, bardziej szkodliwych papierosów?
5. Dlaczego projekt ustawy nie obejmuje gum nikotynowych, które, jak wynika z licznych doniesień medialnych, są łatwo dostępne dla osób niepełnoletnich, mimo że zawierają nikotynę i są oferowane w atrakcyjnych smakach?
6. Czy ministerstwo przeprowadziło porównanie legislacji w tym zakresie w pozostałych krajach UE? Czy po wprowadzeniu zmian w proponowanej formie będziemy w Unii państwem o najbardziej restrykcyjnym prawie dotyczącym e-papierosów i saszetek nikotynowych?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Marek Kos
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 12 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
10.9 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (12)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7894 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.65.2025.JS
Warszawa, 20 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację z dnia 1 sierpnia 2025 r., nr 11219, złożoną przez Pana Posła
Adama Gomoła, w sprawie skutków projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia
przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, uprzejmie proszę o
przyjęcie poniższych informacji.
Odnoszą się do pytania pierwszego należy zaznaczyć, że obecna sytuacja rynkowa,
dopuszczająca sprzedaż woreczków nikotynowych posiadających aromat
charakterystyczny, jest niewątpliwie szkodliwa dla szeroko pojętego zdrowia publicznego.
Światowa Organizacja Zdrowia podkreśla, że istnieją badania naukowe wskazujące,
że osoby w wieku 13–20 lat najczęściej używały woreczków z nikotyną posiadających
aromat miętowy/mentolowy (30,5 %), słodyczy (29,2 %) oraz owocowy (23,6 %),
natomiast aromat tytoniowy był popularny jedynie wśród 7,5 % ww. osób.
Mając to na uwadze, należy pozostawić możliwość sprzedaży jedynie produktów
zawierających składniki, które nadają tylko i wyłącznie zapach lub smak tytoniu.
Przedmiotowe rozwiązanie przewiduje obecnie procedowany w Ministerstwie Zdrowia
projekt
ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu
i wyrobów tytoniowych (UD 213).
Nawiązując do pytania drugiego uprzejmie informuję, że w dniu 20 czerwca 2025 r.
w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej została opublikowana ustawa z dnia
21 maja 2025 r
. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu
i wyrobów tytoniowych. Przedmiotowe przepisy wprowadziły m.in. zakaz sprzedaży
woreczków nikotynowych osobom do lat 18, zakaz ich sprzedaży na terenie podmiotów
wykonujących działalność leczniczą w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej,
jednostek organizacyjnych systemu oświaty, o których mowa w przepisach o systemie
oświaty oraz zakaz sprzedaży na terenie obiektów sportowo-rekreacyjnych, jak również
w automatach i systemach samoobsługowych oraz uregulowały maksymalne dopuszczalne
stężenie nikotyny. W związku z tym, że rynek woreczków nikotynowych nie był wcześniej
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
uregulowany należało uznać to za bezpośrednie zagrożenie zdrowia konsumentów,
dlatego niezbędnym było pilne jego uregulowanie.
Kwestia ograniczenia stosowania składników, nadających smak inny niż tytoniowy,
w woreczkach nikotynowych wymaga natomiast szerszych konsultacji publicznych,
dlatego zaproponowano by tematyka ta została uregulowana kolejnym projektem
nowelizującym tzw. „ustawę tytoniową” (tj. projektem UD 213).
Odpowiadając na pytanie trzecie informuję, że obecnie procedowany projekt ustawy był
przedmiotem uzgodnień międzyresortowych. Uwagi zgłoszone przez resorty, w tym przez
Ministerstwo Finansów, dostępne są na stronie internetowej:
https://legislacja.gov.pl/projekt/12398803
Odnosząc się do kolejnego pytania, według szacunków Instytutu Prognoz i Analiz
Gospodarczych, w 2022 r. sprzedaż e-papierosów jednorazowego użytku sięgała
ok. 32,3 mln sztuk. Ponadto, tego rodzaju produkty są najpopularniejsze wśród osób
młodych, zgodnie z danymi badania zrealizowanego przez Stowarzyszenie do Walki
z Rakiem Płuca (Oddział Szczecin) do palenia lub używania produktów z nikotyną
(obecnie lub w przeszłości) przyznało się 76,8 % ankietowanych dzieci w wieku szkolnym.
Dodatkowo, dla 42,4 % ankietowanych wyrobem inicjującym używanie nikotyny były
e-papierosy (w tym dla 26 % były to e-papierosy jednorazowego użytku).
E-papierosów używa blisko połowa (47,6 %) badanych uczniów, z czego co piąty (21,3 %)
używa smakowych e-papierosów jednorazowego użytku. Stanowi to poważny wzrost
w porównaniu do wcześniejszych badań (przeprowadzonych dla Rzecznika Praw Dziecka
i opublikowanych w grudniu 2020 r.), które wskazywały wówczas, że 23 % nastolatków
w kraju paliło e-papierosy.
Po wejściu w życie zakazu sprzedaży papierosów aromatyzowanych co dziesiąty palacz
zdecydował się na rzucenie palenia (11,6 %). Należy założyć, że wycofanie z rynku
smakowych woreczków nikotynowych może spowodować spadek konsumpcji tego rodzaju
wyrobów o 10%. Mając powyższe na uwadze zmniejszenie wpływu do budżetu państwa
wyniosłoby w 2026 r. ok 1,97 mln zł a w następnych latach ok. 11,07 mln zł.
Niezależnie od powyższego warto podkreślić, że Ministerstwo Zdrowia podziela
stanowisko Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie -
Państwowy Instytut Badawczy wskazujące, że warunkiem podstawowym uznania danych
działań za redukcję szkód jest ich mniejsza szkodliwość. Założenie, że elektroniczne
papierosy oraz woreczki nikotynowe są mniej szkodliwe nie jest udokumentowane.
Nie ma dowodów na to, że produkty te są bezpieczne. Jest wręcz przeciwnie.
Faktycznie istnieje wiele badań, których wyniki wskazują na niższe poziomy niektórych
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
substancji toksycznych, czy ograniczony negatywny wpływ na konkretne mechanizmy
biologiczne. Pojawia się jednak coraz więcej danych wskazujących na szkodliwość tych
wyrobów ze względu na nieakceptowalne poziomy substancji toksycznych i rakotwórczych.
Nie bez znaczenia jest również fakt, że produkty te są używane przez osoby nie palące
(nowych użytkowników) lub równolegle do innych wyrobów tytoniowych.
Nawiązując do kwestii pozostawienia na rynku nikotynowych wyrobów farmaceutycznych
z aromatem charakterystycznym, takich jak gumy nikotynowe, uprzejmie informuję,
że aktualnie w sprzedaży dostępne są również inne wyroby z nikotyną, które nie zostały
objęte przepisami dyrektywy 2014/40/UE, np. gumy, tabletki, spray do nosa i ust oraz
napoje z nikotyną. Wyroby nikotynowe, nieobjęte przepisami dyrektywy 2014/40/UE,
powinny być wprowadzane do sprzedaży jedynie w reżimie farmaceutycznym,
poprzedzonym pozytywnym procesem oceny dokumentacji rejestracyjnej,
charakteryzującej ich właściwości farmakodynamiczne, farmakokinetyczne oraz
potwierdzającej ich skuteczność i bezpieczeństwo stosowania.
Aktualnie istnieją wystarczające możliwości terapeutyczne, pomagające złagodzić lub
wyeliminować fizjologiczne i psychiczne skutki przerwania (zaprzestania) palenia tytoniu.
Obecnie produkty o udowodnionej skuteczności terapeutycznej, pomagające
w wychodzeniu z nałogu palenia wyrobów tytoniowych, są sprzedawane z przeznaczeniem
do tzw. „nikotynowej terapii zastępczej”. Ponadto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
sprzedaż produktów leczniczych stosowanych w leczeniu uzależnienia od wyrobów
tytoniowych (np. gum do żucia, tabletek do ssania, aerozolu do stosowania w jamie ustnej)
wymaga uzyskania pozwolenia Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Zgodnie z przepisem art. 96 ust. 5 pkt 2a
ustawy z dnia 6 września 2001 r.
Prawo farmaceutyczne, farmaceuta i technik
farmaceutyczny mogą odmówić sprzedaży danego wyrobu gdy powziął uzasadnione
podejrzenie, że produkt leczniczy, wyrób medyczny lub środek spożywczy specjalnego
przeznaczenia żywieniowego, który ma zostać wydany w ramach usługi farmaceutycznej,
może być zastosowany w celu pozamedycznym.
Odpowiadając na pytanie ostatnie należy zaznaczyć, że regulacje zakazujące sprzedaży
jednorazowych elektronicznych papierosów zostały wprowadzone w Belgii oraz Francji,
która dodatkowo w najbliższym czasie planuje również wprowadzenie całkowitego zakazu
sprzedaży woreczków nikotynowych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.65.2025.JS
Warszawa, 20 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację z dnia 1 sierpnia 2025 r., nr 11219, złożoną przez Pana Posła
Adama Gomoła, w sprawie skutków projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia
przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, uprzejmie proszę o
przyjęcie poniższych informacji.
Odnoszą się do pytania pierwszego należy zaznaczyć, że obecna sytuacja rynkowa,
dopuszczająca sprzedaż woreczków nikotynowych posiadających aromat
charakterystyczny, jest niewątpliwie szkodliwa dla szeroko pojętego zdrowia publicznego.
Światowa Organizacja Zdrowia podkreśla, że istnieją badania naukowe wskazujące,
że osoby w wieku 13–20 lat najczęściej używały woreczków z nikotyną posiadających
aromat miętowy/mentolowy (30,5 %), słodyczy (29,2 %) oraz owocowy (23,6 %),
natomiast aromat tytoniowy był popularny jedynie wśród 7,5 % ww. osób.
Mając to na uwadze, należy pozostawić możliwość sprzedaży jedynie produktów
zawierających składniki, które nadają tylko i wyłącznie zapach lub smak tytoniu.
Przedmiotowe rozwiązanie przewiduje obecnie procedowany w Ministerstwie Zdrowia
projekt
ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu
i wyrobów tytoniowych (UD 213).
Nawiązując do pytania drugiego uprzejmie informuję, że w dniu 20 czerwca 2025 r.
w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej została opublikowana ustawa z dnia
21 maja 2025 r
. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu
i wyrobów tytoniowych. Przedmiotowe przepisy wprowadziły m.in. zakaz sprzedaży
woreczków nikotynowych osobom do lat 18, zakaz ich sprzedaży na terenie podmiotów
wykonujących działalność leczniczą w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej,
jednostek organizacyjnych systemu oświaty, o których mowa w przepisach o systemie
oświaty oraz zakaz sprzedaży na terenie obiektów sportowo-rekreacyjnych, jak również
w automatach i systemach samoobsługowych oraz uregulowały maksymalne dopuszczalne
stężenie nikotyny. W związku z tym, że rynek woreczków nikotynowych nie był wcześniej
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
uregulowany należało uznać to za bezpośrednie zagrożenie zdrowia konsumentów,
dlatego niezbędnym było pilne jego uregulowanie.
Kwestia ograniczenia stosowania składników, nadających smak inny niż tytoniowy,
w woreczkach nikotynowych wymaga natomiast szerszych konsultacji publicznych,
dlatego zaproponowano by tematyka ta została uregulowana kolejnym projektem
nowelizującym tzw. „ustawę tytoniową” (tj. projektem UD 213).
Odpowiadając na pytanie trzecie informuję, że obecnie procedowany projekt ustawy był
przedmiotem uzgodnień międzyresortowych. Uwagi zgłoszone przez resorty, w tym przez
Ministerstwo Finansów, dostępne są na stronie internetowej:
https://legislacja.gov.pl/projekt/12398803
Odnosząc się do kolejnego pytania, według szacunków Instytutu Prognoz i Analiz
Gospodarczych, w 2022 r. sprzedaż e-papierosów jednorazowego użytku sięgała
ok. 32,3 mln sztuk. Ponadto, tego rodzaju produkty są najpopularniejsze wśród osób
młodych, zgodnie z danymi badania zrealizowanego przez Stowarzyszenie do Walki
z Rakiem Płuca (Oddział Szczecin) do palenia lub używania produktów z nikotyną
(obecnie lub w przeszłości) przyznało się 76,8 % ankietowanych dzieci w wieku szkolnym.
Dodatkowo, dla 42,4 % ankietowanych wyrobem inicjującym używanie nikotyny były
e-papierosy (w tym dla 26 % były to e-papierosy jednorazowego użytku).
E-papierosów używa blisko połowa (47,6 %) badanych uczniów, z czego co piąty (21,3 %)
używa smakowych e-papierosów jednorazowego użytku. Stanowi to poważny wzrost
w porównaniu do wcześniejszych badań (przeprowadzonych dla Rzecznika Praw Dziecka
i opublikowanych w grudniu 2020 r.), które wskazywały wówczas, że 23 % nastolatków
w kraju paliło e-papierosy.
Po wejściu w życie zakazu sprzedaży papierosów aromatyzowanych co dziesiąty palacz
zdecydował się na rzucenie palenia (11,6 %). Należy założyć, że wycofanie z rynku
smakowych woreczków nikotynowych może spowodować spadek konsumpcji tego rodzaju
wyrobów o 10%. Mając powyższe na uwadze zmniejszenie wpływu do budżetu państwa
wyniosłoby w 2026 r. ok 1,97 mln zł a w następnych latach ok. 11,07 mln zł.
Niezależnie od powyższego warto podkreślić, że Ministerstwo Zdrowia podziela
stanowisko Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie -
Państwowy Instytut Badawczy wskazujące, że warunkiem podstawowym uznania danych
działań za redukcję szkód jest ich mniejsza szkodliwość. Założenie, że elektroniczne
papierosy oraz woreczki nikotynowe są mniej szkodliwe nie jest udokumentowane.
Nie ma dowodów na to, że produkty te są bezpieczne. Jest wręcz przeciwnie.
Faktycznie istnieje wiele badań, których wyniki wskazują na niższe poziomy niektórych
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
substancji toksycznych, czy ograniczony negatywny wpływ na konkretne mechanizmy
biologiczne. Pojawia się jednak coraz więcej danych wskazujących na szkodliwość tych
wyrobów ze względu na nieakceptowalne poziomy substancji toksycznych i rakotwórczych.
Nie bez znaczenia jest również fakt, że produkty te są używane przez osoby nie palące
(nowych użytkowników) lub równolegle do innych wyrobów tytoniowych.
Nawiązując do kwestii pozostawienia na rynku nikotynowych wyrobów farmaceutycznych
z aromatem charakterystycznym, takich jak gumy nikotynowe, uprzejmie informuję,
że aktualnie w sprzedaży dostępne są również inne wyroby z nikotyną, które nie zostały
objęte przepisami dyrektywy 2014/40/UE, np. gumy, tabletki, spray do nosa i ust oraz
napoje z nikotyną. Wyroby nikotynowe, nieobjęte przepisami dyrektywy 2014/40/UE,
powinny być wprowadzane do sprzedaży jedynie w reżimie farmaceutycznym,
poprzedzonym pozytywnym procesem oceny dokumentacji rejestracyjnej,
charakteryzującej ich właściwości farmakodynamiczne, farmakokinetyczne oraz
potwierdzającej ich skuteczność i bezpieczeństwo stosowania.
Aktualnie istnieją wystarczające możliwości terapeutyczne, pomagające złagodzić lub
wyeliminować fizjologiczne i psychiczne skutki przerwania (zaprzestania) palenia tytoniu.
Obecnie produkty o udowodnionej skuteczności terapeutycznej, pomagające
w wychodzeniu z nałogu palenia wyrobów tytoniowych, są sprzedawane z przeznaczeniem
do tzw. „nikotynowej terapii zastępczej”. Ponadto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
sprzedaż produktów leczniczych stosowanych w leczeniu uzależnienia od wyrobów
tytoniowych (np. gum do żucia, tabletek do ssania, aerozolu do stosowania w jamie ustnej)
wymaga uzyskania pozwolenia Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Zgodnie z przepisem art. 96 ust. 5 pkt 2a
ustawy z dnia 6 września 2001 r.
Prawo farmaceutyczne, farmaceuta i technik
farmaceutyczny mogą odmówić sprzedaży danego wyrobu gdy powziął uzasadnione
podejrzenie, że produkt leczniczy, wyrób medyczny lub środek spożywczy specjalnego
przeznaczenia żywieniowego, który ma zostać wydany w ramach usługi farmaceutycznej,
może być zastosowany w celu pozamedycznym.
Odpowiadając na pytanie ostatnie należy zaznaczyć, że regulacje zakazujące sprzedaży
jednorazowych elektronicznych papierosów zostały wprowadzone w Belgii oraz Francji,
która dodatkowo w najbliższym czasie planuje również wprowadzenie całkowitego zakazu
sprzedaży woreczków nikotynowych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --