Interpelacja w sprawie udziału polskich firm w inwestycji w Centralny Port Komunikacyjny
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11218
do ministra infrastruktury
w sprawie udziału polskich firm w inwestycji w Centralny Port Komunikacyjny
Zgłaszający: Adam Gomoła
Data wpływu: 28-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
z głębokim zaniepokojeniem przyjmuję doniesienia medialne, w szczególności artykuł pt. „Mirbud: Przy „krótkiej liście” polskie firmy są bez szans w starciu z gigantami” opublikowany 25 lipca 2025 r. w serwisie rynekinfrastruktury.pl (https://www.rynekinfrastruktury.pl/wiadomosci/biznes-i-przemysl/mirbud-przy-krotkiej-liscie-polskie-firmy-sa-bez-szans-w-starciu-z-gigantami-96191.html; dostęp na dzień: 27.07.2025 r.).
Publikacja ta jasno unaocznia potencjalnie dyskryminujący charakter obecnych kryteriów przetargu na budowę terminala Centralnego Portu Komunikacyjnego.
Wspomniany artykuł akcentuje fakt, że pomimo częściowego złagodzenia niektórych zapisów przetargowych (jak obniżenie progu projektów referencyjnych czy wymogu przychodów rocznych), kluczowa kwestia ograniczenia liczby uczestników drugiego etapu postępowania do zaledwie pięciu podmiotów skutecznie eliminuje polskie firmy z realnej rywalizacji. Jak wynika z publikacji, nawet jeśli polskie przedsiębiorstwa, czy to działające samodzielnie, czy w konsorcjach, są w stanie spełnić wymagania dotyczące przychodów i referencji, nie mają one szans w starciu o znalezienie się na "krótkiej liście" z globalnymi korporacjami dysponującymi referencjami o wartości setek milionów, a nawet miliardów złotych.
To nie jest kwestia zgodności z przepisami prawa – co potwierdził wyrok KIO – lecz problem patriotyzmu gospodarczego i realnych szans dla polskich przedsiębiorców, nie mówiąc już o repolonizacji, która stawiana jest jako priorytet przez prezesa Rady Ministrów. Deklaracje rządu o wspieraniu krajowych podmiotów pozostają w jawnej sprzeczności z praktyką przetargową CPK, która de facto faworyzuje zagraniczne podmioty o nieporównywalnie większej skali działalności. Argument, że polskie firmy mogą tworzyć konsorcja z podmiotami z zagranicy, jest iluzoryczny, gdyż w takim układzie nie byliby oni podmiotowi dla większych partnerów zagranicznych.
Niezrozumiałe jest również bagatelizowanie kompetencji polskich firm. Wskazuje się, że projekt budowy terminala, rozłożony na cztery lata, jest w zasięgu możliwości krajowych inżynierów i wykonawców, a co więcej – to właśnie polscy specjaliści i tak będą kluczowymi podwykonawcami, niezależnie od podmiotu, który wygra przetarg.
Co więcej, ograniczenie liczby oferentów do pięciu, a w konsekwencji potencjalnie do zaledwie dwóch w fazie składania ofert cenowych, drastycznie zmniejsza konkurencyjność przetargu. Mniejsza konkurencja oznacza realne ryzyko zawyżenia cen i brak możliwości uzyskania najkorzystniejszych warunków finansowych dla inwestycji o strategicznym znaczeniu dla państwa. W interesie publicznym leży maksymalne poszerzenie grona oferentów, aby zapewnić rzetelną wycenę i wysoką jakość realizacji.
W związku z powyższym, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo zamierza podjąć interwencję wobec spółki Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o., aby zweryfikować i potencjalnie zmodyfikować kryteria przetargowe na budowę terminala CPK, w szczególności w zakresie ograniczenia liczby podmiotów kwalifikujących się do drugiego etapu postępowania?
Jakie konkretne działania zamierza podjąć ministerstwo, aby zapewnić realny i znaczący udział polskich firm (rozumianych jako podmioty z polskim kapitałem) w realizacji tak kluczowych dla gospodarki krajowej projektów infrastrukturalnych, jak CPK, zgodnie z deklaracjami rządu o wspieraniu patriotyzmu gospodarczego?
W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić maksymalną konkurencyjność w prowadzonych przez spółki Skarbu Państwa przetargach, w kontekście ryzyka zawężania puli oferentów, co może prowadzić do wzrostu kosztów realizacji i obniżenia atrakcyjności ofert?
Z poważaniem
Adam Gomoła
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8044 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: BPCPK–2.054.36.2025
Warszawa, 07 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11218 z dnia 1 sierpnia 2025 r., złożoną przez Posła na
Sejm RP Pana Adama Gomołę w sprawie udziału polskich firm w inwestycji w Centralny
Port Komunikacyjny, przekazuję poniższe informacje.
Uprzejmie informuję, że spółka Centralny Port Komunikacyjny Sp. z o.o. wdrożyła unikalne
w skali kraju mechanizmy premiujące polskie firmy, natomiast doniesienia medialne
krytykujące warunki postępowania dotyczącego budowy terminala pasażerskiego wraz
z urządzeniami, elementami infrastruktury technicznej oraz zagospodarowaniem terenu,
realizowanego w ramach inwestycji pod nazwą „Budowa Centralnego Portu
Komunikacyjnego wraz z urządzeniami i obiektami niezbędnymi do jego funkcjonowania”,
należy uznać za próbę uzyskania przez kilku wykonawców korzystniejszych warunków
udziału — kosztem bezpieczeństwa i powodzenia całego przedsięwzięcia.
Warto podkreślić, że od czasu złożenia przez rząd deklaracji zwiększenia szans polskich
przedsiębiorców, podmioty udzielające zamówień publicznych w praktyce poprzestały
na wyłączeniu z udziału w postępowaniach wykonawców spoza Unii Europejskiej oraz
państw będących stronami Porozumienia WTO w sprawie Zamówień Rządowych (GPA),
zwanego dalej „Porozumieniem GPA”. Powyższe działanie wykluczyło z udziału
w postępowaniach wykonawców mających siedziby m.in. w Chinach, Turcji czy
Kazachstanie. Jednak w ocenie spółki CPK rozwiązanie to wciąż nie premiowało
w wystarczającym stopniu podmiotów działających na polskim rynku, płacących
tu podatki i zatrudniających pracowników.
Spółka CPK nie tylko wdrożyła wskazane ograniczenia, lecz także poszła o kilka kroków
dalej. Spółka zastosowała unikalne w skali kraju rozwiązanie polegające na ustaleniu
kryteriów selekcji wykonawców premiujących doświadczenie w realizacji budowy,
przebudowy lub rozbudowy pasażerskiego terminala lotniczego, zakończonej uzyskaniem
pozwolenia na użytkowanie, zlokalizowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Według wiedzy Spółki, w ostatnich 15 latach zrealizowano co najmniej 15 takich
inwestycji, a ich wykonawcami były głównie polskie firmy. Dotychczas polscy zamawiający
nie stosowali tego rodzaju kryteriów selekcji, obawiając się ryzyka naruszenia dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie
zamówień publicznych. Dyrektywa ta zakazuje dyskryminowania podmiotów
-- 1 of 3 --
2
z Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a także – szerzej – podmiotów objętych
Porozumieniem GPA lub innymi umowami międzynarodowymi zapewniającymi wspólny
dostęp do rynku zamówień publicznych. Wprowadzenie takiego kryterium wymagało
od Spółki CPK wykazania jego ścisłego związku z przedmiotem zamówienia, przy
jednoczesnym zapewnieniu braku nieuzasadnionej dyskryminacji, a także podjęcia ryzyka
sporu przed Krajową Izbą Odwoławczą. Ryzyko to zmaterializowało się w postaci
odwołania wniesionego przez spółkę Adamietz sp. z o.o. – polską firmę, która
prawdopodobnie nie posiada doświadczenia w realizacji inwestycji obejmujących budowę
lub przebudowę pasażerskich terminali lotniczych. Zaskarżone kryterium selekcji promuje
bowiem podmioty z doświadczeniem zdobytym na polskim rynku, w tym krajowych
wykonawców.
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej (sygn. akt KIO 2342/25) potwierdził zasadność
ustanowienia wskazanego kryterium selekcji. Należy podkreślić, że Izba, orzekając, ocenia
nie tylko kwestie formalne, lecz także tzw. aspekty miękkie, takie jak zachowanie równości
stron, uczciwej konkurencji i zasady niedyskryminacji w postępowaniu. W tym kontekście
niezrozumiałe jest stanowisko bagatelizujące znaczenie orzeczenia KIO w aspekcie
patriotyzmu gospodarczego. Dodatkowo Spółka CPK wprowadziła wymóg, aby kluczowy
personel wykonawcy posługiwał się językiem polskim. Jest to kolejny element
mechanizmu wzmacniania polskiej gospodarki, niespotykany dotychczas w praktyce
innych zamawiających. Do kluczowego personelu zaliczają się m.in. dyrektor kontraktu,
kierownik budowy, kierownik ds. BIM, branżowi kierownicy robót oraz projektanci.
Wymóg ten zapewnia, że w realizację zamówienia zaangażowane będą osoby w pełni
zdolne do wykonywania swoich obowiązków bez konieczności korzystania z tłumacza.
Jednocześnie sprawia, że kluczowe funkcje na budowie będą pełnione przede wszystkim
przez Polaków.
Warto zaznaczyć, że rozwiązanie to początkowo spotkało się z krytyką części
wykonawców. Trzech z nich kwestionowało wymóg zapewnienia personelu władającego
językiem polskim, jednak ostatecznie wycofali swoje zarzuty jeszcze przed posiedzeniem
Krajowej Izby Odwoławczej. Pokazuje to, jak dużymi wyzwaniami muszą mierzyć się
zamawiający podejmujący działania na rzecz stworzenia korzystnych warunków
gospodarczych dla rodzimego rynku.
Warunki udziału w postępowaniu zostały sformułowane w taki sposób, aby umożliwić
udział polskim wykonawcom zarówno samodzielnie, jak i w konsorcjum. Obniżenie
wymaganego poziomu rocznych przychodów dla jednego z konsorcjantów do 1 mld zł
spowodowało wycofanie połowy odwołań, a pozostałe zostały oddalone.
Znaczenie polskich firm nie powinno być marginalizowane, ponieważ wnoszą one istotny
wkład do każdego konsorcjum ubiegającego się o zamówienie. W przypadku budowy
terminala to duże międzynarodowe koncerny powinny zabiegać o współpracę z lokalnym
wykonawcą – zarówno w celu spełnienia warunków udziału w postępowaniu, jak
i uzyskania maksymalnej liczby punktów w kryteriach selekcji.
Odnosząc się do liczby wykonawców zapraszanych do dialogu, należy podkreślić,
że 5 uczestników na tym etapie stanowi liczbę znaczącą. Ustawa PZP przewiduje
-- 2 of 3 --
3
minimalny udział 3 wykonawców, tymczasem Centralny Port Komunikacyjny zwiększył ten
limit niemal dwukrotnie. W praktyce inni zamawiający rzadko decydują się na rozszerzenie
tzw. „krótkiej listy” do 5 podmiotów. Dialog z większą liczbą uczestników co do zasady nie
jest prowadzony, co potwierdza praktyka rynkowa. Natomiast model dialogu
z 5 wykonawcami był już wielokrotnie stosowany przez spółkę i oceniany jako efektywny.
Zwiększenie tej liczby prowadziłoby do nadmiernego obciążenia zamawiającego,
wydłużenia harmonogramu oraz obniżenia szans poszczególnych wykonawców na
pozyskanie zamówienia, a tym samym do mniejszego zaangażowania w proces dialogu.
Po zakwalifikowaniu do dialogu spółka nie przewiduje dalszego zawężania grona
uczestników. Oznacza to, że oferty złoży pięciu, a nie – jak sugerowano w interpelacji –
dwóch wykonawców. Taka liczba jest wystarczająca, by zapewnić konkurencję oraz
uzyskać najlepszą cenę przy wymaganej jakości prac.
Należy również pamiętać, że wykonawcy w naturalny sposób dążą do uzyskania dla siebie
jak najkorzystniejszych warunków. Realizując inwestycję o kluczowym znaczeniu dla
Rzeczypospolitej Polskiej, Centralny Port Komunikacyjny musi jednak przedkładać interes
społeczny ponad interes wykonawców. Uwzględnienie propozycji zgłaszanych w
odwołaniach mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której największe zamówienie w
historii Polski trafiłoby do podmiotu nieposiadającego wystarczających zdolności do
właściwego zabezpieczenia tak dużego przedsięwzięcia – w szczególności w zakresie
łańcucha dostaw, płatności, zaplecza kadrowego i sprzętowego.
Podkreślić należy, że w postępowaniu wpłynęło 8 odwołań, z czego 4 zostały wycofane
w całości, a pozostałe w części, natomiast jest to tylko garstka wykonawców z tego
sektora. Na rynku budowlanym występuje dużo więcej firm, w tym rodzimych. Firmy
te nie skarżyły postanowień dokumentacji ani nie zgłaszały istotnych wniosków o zmianę
warunków lub kryteriów selekcji. Oznacza to, że po zmianach OPW rynek pozytywnie
ocenia dokumentację zamówienia.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --