Interpelacja w sprawie dramatycznego wzrostu zachorowań na choroby pasożytnicze pochodzenia zwierzęcego, braku refundacji leczenia oraz zaniechania odrobaczania lisów w ramach szczepień przeciwko wściekliźnie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11214
do ministra klimatu i środowiska, ministra rolnictwa i rozwoju wsi, ministra zdrowia
w sprawie dramatycznego wzrostu zachorowań na choroby pasożytnicze pochodzenia zwierzęcego, braku refundacji leczenia oraz zaniechania odrobaczania lisów w ramach szczepień przeciwko wściekliźnie
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 26-07-2025
Szanowni Państwo Ministrowie,
w ostatnich latach obserwujemy alarmujący i systemowo lekceważony wzrost zachorowań na zoonozy – czyli choroby pasożytnicze i bakteryjne przenoszone ze zwierząt na ludzi. Szczególnie latem – w okresie intensywniejszego kontaktu z naturą, runem leśnym i glebą – wzrasta ryzyko zarażenia pasożytami przewodu pokarmowego i układu nerwowego, zwłaszcza toksokarozą (Toxocara canis i cati), bąblowicą (Echinococcus multilocularis i granulosus), giardiozą, włośnicą, a także rzadziej diagnozowanymi przypadkami leptospirozy, toksoplazmozy, tularemii czy echinokokozy.
Według dostępnych danych i doniesień środowisk lekarskich oraz weterynaryjnych w Polsce co roku dochodzi do kilkudziesięciu tysięcy przypadków takich zakażeń – bardzo często rozpoznawanych dopiero w zaawansowanym stadium. Pasożyty te mogą uszkadzać wątrobę, płuca, mózg, oczy oraz powodować przewlekłe zmiany zapalne. Wiele z tych chorób, np. bąblowica wielojamowa, wymaga wielomiesięcznej hospitalizacji, chemioterapii lub interwencji chirurgicznej (np. usunięcia części narządów). Leczenie jest trudne, kosztowne i obciąża pacjentów oraz system ochrony zdrowia.
Tymczasem w Polsce nie funkcjonuje spójny program profilaktyki zdrowia publicznego wobec tych zagrożeń, a refundacja leków przeciwpasożytniczych (takich jak albendazol, mebendazol, prazikwantel) jest ograniczona lub nie istnieje. Rodziny chorych ponoszą pełne koszty diagnostyki, leczenia i powikłań – często wynoszące od kilkuset do kilkunastu tysięcy złotych. Sytuacja ta uderza szczególnie w dzieci, rolników, mieszkańców wsi i osoby korzystające z rekreacji leśnej.
Najbardziej niezrozumiałym i niepokojącym aspektem jest jednak zaniechanie przez państwo elementarnej profilaktyki weterynaryjnej, jaką byłoby systematyczne odrobaczanie dzikich zwierząt mięsożernych – głównie lisów – w ramach realizowanego od lat programu doustnych szczepień przeciwko wściekliźnie. Szczepionki te są kosztowne (miliony złotych rocznie), a mimo to nie zawierają preparatów pasożytobójczych, takich jak prazikwantel – dostępnych w formie tabletek, możliwych do podania tą samą drogą.
Jest to przykład skrajnej nieefektywności i braku koordynacji między resortami: zdrowia, rolnictwa i środowiska. W Niemczech, Szwajcarii, Austrii i Czechach coraz częściej stosuje się łączone szczepionki i preparaty odrobaczające, co przynosi wymierne efekty epidemiologiczne.
Z danych europejskich (EFSA, ECDC) wynika, że obecność larw bąblowca w kale lisów jest w Polsce wielokrotnie wyższa niż średnia UE – na niektórych terenach sięga nawet 30–50% osobników. Brak odrobaczania dzikich populacji sprawia, że nie tylko runo leśne (jagody, poziomki, grzyby), ale i gleba oraz piaskownice w parkach stają się trwałym rezerwuarem chorób pasożytniczych, zagrażających dzieciom i dorosłym.
Pomimo tego:
- nie prowadzi się ogólnopolskich akcji informacyjnych o zagrożeniu,
- nie ma refundacji skutecznych leków,
- nie prowadzi się powszechnych badań przesiewowych,
- szczepienia dzikich zwierząt są nieskutecznie wykorzystywane do przerwania cyklu rozwojowego pasożytów.
Brak zdecydowanych działań jest sprzeczny z konstytucyjnym obowiązkiem państwa ochrony zdrowia obywateli i zapobiegań zagrożeniom środowiskowym.
W związku z powyższym proszę Państwa o odpowiedź na następujące pytania:
Ile odnotowano w Polsce przypadków: toksokarozy, bąblowicy, giardiozy, włośnicy, leptospirozy i innych zoonoz pasożytniczych w latach 2022–2025, z rozbiciem na województwa i grupy wiekowe?
Czy ministerstwo planuje objęcie refundacją leków stosowanych w leczeniu toksokarozy, bąblowicy i innych groźnych pasożytniczych chorób odzwierzęcych? Jeśli nie – proszę o uzasadnienie.
Dlaczego w Polsce, w ramach programów szczepień lisów przeciwko wściekliźnie, nie stosuje się jednocześnie tabletek odrobaczających zawierających prazikwantel lub inne środki przeciwko tasiemcom i nicieniom?
Czy analizowano koszty i skutki zdrowotne wprowadzenia skojarzonego programu szczepień i odrobaczania dzikich zwierząt – wzorem Niemiec czy Szwajcarii? Czy istnieje jakakolwiek analiza skuteczności dotychczasowych programów w ograniczaniu chorób pasożytniczych u ludzi?
Czy rząd planuje przeprowadzenie ogólnopolskiej kampanii informacyjnej na temat zagrożeń związanych z nieodrobaczonymi psami, lisami i spożywaniem nieumytych jagód, ziół czy runa leśnego?
Czy dzieci i młodzież są objęte profilaktycznymi badaniami przesiewowymi w kierunku toksokarozy lub bąblowicy na terenach podwyższonego ryzyka (np. w pobliżu lasów, wsi, gospodarstw)?
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
28665 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.68.2025.BW
3929887.15741170.12642514
Warszawa, 04-08-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła na Sejm RP Jarosława Sachajki (znak:
K10INT11214)
Temat: wzrost zachorowań na choroby pasożytnicze pochodzenia zwierzęcego, brak
refundacji leczenia oraz zaniechanie odrobaczania lisów w ramach szczepień przeciwko
wściekliźnie
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT11214 Posła na Sejm RP Jarosława Sachajki
w sprawie wzrostu zachorowań na choroby pasożytnicze pochodzenia zwierzęcego, braku
refundacji leczenia oraz zaniechania odrobaczania lisów w ramach szczepień przeciwko
wściekliźnie, wyjaśniam, co następuje.
Uprzejmie informuję, że poruszone w piśmie zagadnienia wykraczają poza kompetencje
Ministra Klimatu i Środowiska. W związku z tym, nie wnoszę treści merytorycznej
do odpowiedzi na pytania zadane przez Pana Posła. Jednocześnie informuję, że zakres
tematyczny przedmiotowej interpelacji znajduje się we właściwości Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi oraz Ministra Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
2. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
3. Minister Zdrowia
-- 1 of 1 --
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 20 sierpnia 2025 r.
znak sprawy: DŻW.zz.058.2.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 11214 z dnia 01.08.2025 r.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11214 z dnia 01.08.2025 r. Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej Pana Jarosława Sachajki w sprawie dramatycznego
wzrostu zachorowań na choroby pasożytnicze pochodzenia zwierzęcego, braku
refundacji leczenia oraz zaniechania odrobaczania lisów w ramach szczepień
przeciwko wściekliźnie przedstawiam odpowiedzi na pytania nr 1, 3 i 4 pozostające w
zakresie kompetencji resortu rolnictwa.
Ad 1. Ile odnotowano w Polsce przypadków toksokarozy, bąblowicy, giardiozy,
włośnicy, leptospirozy i innych zoonoz pasożytniczych w latach 20 22 –2025, z
rozbiciem na województwa i grupy wiekowe?
Zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy o ochronnie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób
zakaźnych zwierząt (1) organy Inspekcji Weterynaryjnej prowadzą system zbierania,
przechowywania, analizowania, przetwarzania danych i przekazywania informacji
dotyczących występowania chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi
zwalczania i obowiązkowi rejestracji, a także podlegających obowiązkowi
monitorowania chorób odzwierzęcych i odzwierzęcych czynników
-- 1 of 5 --
2 | S t r o n a
chorobotwórczych oraz związanej z nimi oporności na środki
przeciwdrobnoustrojowe.
Spośród zoonoz pasożytniczych organy Inspekcji Weterynaryjnej gromadzą
informacje dotyczące przypadków wystąpienia: toksoplazmozy, bąblowicy i włośnicy.
Szczegółowe dane dotyczące występowania w latach 2022 - 2025 na terytorium
Polski toksoplazmozy, bąblowicy i włośnicy u zwierząt zostały przedstawione w
załączniku do odpowiedzi na niniejszą interpelację1.
Należy przy tym zauważyć, że liczba stwierdzonych przypadków/ognisk:
bąblowicy z roku na rok spada, tj. w 2022 r. stwierdzono 13 427 przypadków,
w 2023 r. – 8840 przypadków, w 2024 r. – 7532 przypadki, a w I półroczu
2025 r. stwierdzono 4566 przypadków,
włośnicy spadła z 270 przypadków stwierdzonych w 2022 r. do 249
przypadków stwierdzonych w 2024 r., a w I półroczu 2025 r. odnotowano 99
ogniska.
Z kolei toksoplazmoza, na przestrzeni ww. lat, stwierdzona została tylko raz w
2024 r. oraz w I półroczu 2025 r. stwierdzono jeden przypadek.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że Państwowy Instytut Weterynaryjny –
Państwowy Instytut Badawczy w Puławach w ramach Programu wieloletniego na
lata 2024 –2028 Ochrona zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego (2) realizuje
zadania obejmujące między innymi:
monitoring występowania włośni u typowych wektorów na obszarach
zwiększonego ryzyka wystąpienia włośnicy w celu oceny występowania
włośni u świń w ogniskach włośnicy, u dzików w rejonach zwiększonego
ryzyka zarażenia włośniami oraz u innych zwierząt mogących być wektorami
inwazji na tych terenach,
określenie dynamiki inwazji tasiemców z rodzaju Echinococcus w wybranych
populacjach lisów w Polsce oraz ocenę możliwości transmisji tych pasożytów
na zwierzęta domowe – w aspekcie zagrożenia zdrowia ludzi w celu oceny
zmian w ekstensywności inwazji Echinococcus spp. u lisów w Polsce oraz
1 Źródło: Główny Lekarz Weterynarii
-- 2 of 5 --
3 | S t r o n a
określenia możliwości przeniesienia tej inwazji na zwierzęta domowe – w
aspekcie zagrożenia dla zdrowia ludzi,
ocenę występowania pasożytniczych pierwotniaków Toxoplasma gondii w
produktach pochodzenia zwierzęcego (w mięsie świń i bydła) wraz z oceną
żywotności pasożyta, w aspekcie zagrożenia zdrowia konsumentów,
ocenę występowania pasożytniczych pierwotniaków z rodzaju
Cryptosporidium i Giardia w stadach owiec na terytorium RP, które stanowią
jedną z przyczyn biegunek u ludzi i stanowią problem w hodowlach zwierząt,
ocenę parazytologicznych zagrożeń dla zdrowia ludzi i zwierząt związanych z
nawozowym wykorzystaniem odpadów i ubocznych produktów pochodzenia
zwierzęcego ze względu na fakt, że odpady te mogą zawierać m.in. formy
rozwojowe takich pasożytów jak glisty z rodzajów Ascaris, Toxocara czy
Baylisascaris oraz tasiemców z rodzaju Echinococcus – będących zagrożeniem
nie tylko dla zdrowia, ale i dla życia ludzi.
Ponadto, w 2024 r. ww. Instytut zrealizował zadanie pn. „Zwierzęta wolno żyjące
jako rezerwuar zakaźnych i inwazyjnych czynników chorobotwórczych groźnych dla
zdrowia ludzi i zwierząt gospodarskich”, którego celem była ocena występowania 18
wybranych czynników chorobotwórczych stanowiących istotne zagrożenia
epidemiologiczne, w tym także tych o charakterze zoonotycznym, będących
patogenami chorobotwórczymi dla człowieka, niosących istotne zagrożenia dla
zdrowia publicznego. Badaniom poddano próbki od wolno żyjących ptaków (200),
wolno żyjących przeżuwaczy (1700), dzików (1600) i lisów (410), w tym w kierunku
występowania Toxocara, Uncinaria, Toxoplasma gondii, Alaria alata, Sarcocystis spp.
Powyższe działania z zakresu zdrowia publicznego mają na celu ocenę występowania
chorób odzwierzęcych, a ich wyniki ostateczne wyniki posłużą do ewentualnego
zaplanowania lub podjęcia przyszłych działań następczych w obszarze
weterynaryjnej ochrony zdrowia publicznego.
Ad 3. Dlaczego w Polsce, w ramach programów szczepień lisów przeciwko
wściekliźnie, nie stosuje się jednocześnie tabletek odrobaczających zawierających
prazikwantel lub inne środki przeciwko tasiemcom i nicieniom?
-- 3 of 5 --
4 | S t r o n a
Ad 4. Czy analizowano koszty i skutki zdrowotne wprowadzenia skojarzonego
programu szczepień i odrobaczania dzikich zwierząt – wzorem Niemiec czy
Szwajcarii? Czy istnieje jakakolwiek analiza skuteczności dotychczasowych
programów w ograniczaniu chorób pasożytniczych u ludzi?
Zgodnie z urzędowym Rejestrem Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
(https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public), obecnie na terytorium Polski do
obrotu dopuszczono dwanaście weterynaryjnych produktów leczniczych dla gatunku
lis. Wśród wymienionych dwunastu weterynaryjnych produktów leczniczych pięć z
nich stanowią immunologiczne weterynaryjne produkty lecznicze będące doustnymi
szczepionkami przeciwko wściekliźnie.
W ww. rejestrze nie ma weterynaryjnych produktów leczniczych dopuszczonych do
obrotu na terytorium Polski zawierających substancje czynne o działaniu
przeciwpasożytniczym, które byłyby zarejestrowane do stosowania u zwierząt
gatunku lis.
Immunologiczne weterynaryjne produkty lecznicze (IWPL) stosowane w celu
szczepienia lisów przeciwko wściekliźnie zawierają w składzie wyłącznie substancję
czynną służącą uodpornieniu lisów, przeciwko wściekliźnie. Nie ma dostępnych
preparatów służących jednocześnie odrobaczaniu i szczepieniu. Nie ma możliwości
ingerowania w produkt służący szczepieniu poza zakładem wytwórczym, ponieważ
mogłoby to doprowadzić do uszkodzenia tego produktu lub zmniejszenia jego
wytrzymałości zwłaszcza, że podstawowym sposobem dystrybucji szczepionek jest
zrzut lotniczy.
Warto przy tym zaznaczyć, że co do zasady odrobaczanie zwierząt, a zwłaszcza tych,
które mają kontakt ze środowiskiem, należy regularnie powtarzać. Z reguły preparaty
nie są skuteczne na formy larwalne, zatem podane jednorazowo nie zapewnią
skutecznego odrobaczania a kontakt ze środowiskiem sprzyja ponownemu zarażeniu.
Z posiadanych informacji wynika2, że na terytorium UE inicjatywa związana z
odrobaczaniem zwierząt dzikich była podejmowana w Czechach, przy czym
2 Źródło: Główny Lekarz Weterynarii
-- 4 of 5 --
5 | S t r o n a
dotyczyła ona przeżuwaczy w ramach pozyskiwania zwierząt łownych. Na terytorium
tego państwa była ona finansowana przez czeski odpowiednik Polskiego Związku
Łowieckiego.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że uwzględniając powyższe aspekty aktualnie nie
planuje się przygotowania i realizacji skojarzonych programów szczepień i
odrobaczania dzikich zwierząt na terytorium Polski.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronnie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1057)
(2) Uchwała nr 238 Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2023 r. w sprawie
ustanowienia programu wieloletniego „Ochrona zdrowia zwierząt i zdrowia
publicznego”(M. P. poz. 1476)
Załączniki:
1. Dane dotyczące występowania bąblowicy, włośnicy i toksoplazmozy w latach
2022-2025 (źródło: Główny Lekarz Weterynarii)
-- 5 of 5 --
Załącznik do pisma DŻW.zz.058.2.2025. Dane dotyczące występowania
bąblowicy, włośnicy i toksoplazmozy w latach 2022‐2025 (źródło:
Główny Lekarz Weterynarii)
Bąblowica
2022 2023 2024 2025 (I półrocze)
Województwo gatunek
Liczba zwierząt
zbadanych z
wynikiem
dodatnim
Województwo gatunek
Liczba
zwierząt
zbadanych z
wynikiem
dodatnim
Województwo gatunek
Liczba
zwierząt
zbadanych z
wynikiem
dodatnim
Województwo gatunek
Liczba zwierząt
zbadanych z
wynikiem
dodatnim
Kujawsko‐
pomorskie
bydło 1 Kujawsko‐
pomorskie świnia 23 Kujawsko‐
pomorskie świnia 6 Kujawsko‐
pomorskie świnia 3
świnia 15 Lubelskie świnia 132 Lubelskie świnia 27 Lubelskie świnia 10
Lubelskie świnia 28 Łódzkie świnia 914 Łódzkie świnia 571 Łódzkie świnia 209
Łódzkie świnia 1813 Małopolskie świnia 8 Małopolskie świnia 5 Mazowieckie świnia 2080
Małopolskie świnia 14 Mazowieckie świnia 4462 Mazowieckie świnia 4059 Podkarpackie owca 511
Mazowieckie świnia 5647 Podkarpackie owca 1410 Podkarpackie owca 1429 świnia 4
Podkarpackie owca 3946 świnia 6 świnia 6 Podlaskie świnia 1592
świnia 2 Podlaskie świnia 1298 Podlaskie świnia 816 Pomorskie świnia 96
Podlaskie świnia 1255 Pomorskie świnia 209 Pomorskie świnia 235 Warmińsko‐
mazurskie świnia 47
Pomorskie świnia 337 Świętokrzyskie świnia 71 Świętokrzyskie świnia 1 Wielkopolskie świnia 14
Śląskie świnia 3 Warmińsko‐
mazurskie świnia 37 Warmińsko‐
mazurskie
dzik 1 Suma 4566
Świętokrzyskie świnia 9 Wielkopolskie świnia 270 świnia 79
Warmińsko‐
mazurskie świnia 8 Suma 8840 Wielkopolskie świnia 292
Wielkopolskie
bydło 1 Zachodnio‐
pomorskie świnia 5
owca 1 Suma 7532
świnia 347
Suma 13427
-- 1 of 3 --
Włośnica : świnia, dzik, borsuk, bóbr
województwo liczba ognisk
w roku 2022
liczba ognisk
w roku 2023
liczba ognisk
w roku 2024
liczba ognisk
w roku 2025
(I półrocze)
dolnośląskie 7 2 4 0
kujawsko‐pomorskie 16 36 33 14
lubelskie 7 7 6 2
lubuskie 10 5 14 2
łódzkie 4 9 3 3
małopolskie 16 19 4 3
mazowieckie 5 9 17 10
opolskie 6 3 1 2
podkarpackie 1 7 13 4
podlaskie 6 6 1 8
pomorskie 37 24 42 7
śląskie 3 0 5 0
świętokrzyskie 42 28 9 1
warmińsko‐mazurskie 11 6 10 3
wielkopolskie 16 11 14 7
zachodniopomorskie 83 75 73 33
Suma 270 247 249 99
-- 2 of 3 --
Toksoplazmoza : kot
województwo liczba ognisk
w roku 2022
liczba ognisk
w roku 2023
liczba ognisk
w roku 2024
liczba ognisk
w roku 2025
(I półrocze)
dolnośląskie 0 0 0 0
kujawsko‐pomorskie 0 0 0 0
lubelskie 0 0 0 0
lubuskie 0 0 1 1
łódzkie 0 0 0 0
małopolskie 0 0 0 0
mazowieckie 0 0 0 0
opolskie 0 0 0 0
podkarpackie 0 0 0 0
podlaskie 0 0 0 0
pomorskie 0 0 0 0
śląskie 0 0 0 0
świętokrzyskie 0 0 0 0
warmińsko‐mazurskie 0 0 0 0
wielkopolskie 0 0 0 0
zachodniopomorskie 0 0 0 0
Suma 0 0 1 1
-- 3 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.50.2025.ES
Warszawa, 25 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11214 przekazaną 5 sierpnia 2025 r. do Ministra Zdrowia,
złożoną przez Pana Posła Jarosława Sachajko, w sprawie dramatycznego wzrostu
zachorowań na choroby pasożytnicze pochodzenia zwierzęcego, braku refundacji leczenia
oraz zaniechania odrobaczania lisów w ramach szczepień przeciwko wściekliźnie, Minister
Zdrowia przekazuje poniższe informacje zgodnie z kompetencją resortu zdrowia.
Toksokaroza od 2008 roku nie należy do chorób objętych obowiązkiem zgłaszania i
rejestrowania w ogólnokrajowym systemie nadzoru epidemiologicznego, dlatego też
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy (dalej
Instytut) nie zbiera i nie publikuje informacji o zachorowaniach w Polsce.
Leptospiroza, choć wymieniona w pytaniu, nie jest chorobą pasożytniczą, lecz bakteryjną.
Jest monitorowana w systemie nadzoru, jednakże nie podlega analizie w kontekście zoonoz
pasożytniczych, których dotyczy pytanie.
W odniesieniu do pozostałych chorób pasożytniczych, w załączeniu przedstawiamy
zestawienie opracowane przez Instytut w podziale na lata, województwa i grupy wieku (zał.
nr 1).
W odniesieniu do refundacji leków stosowanych w leczeniu pasożytniczych chorób
odzwierzęcych, uprzejmie informuję, że kwestie związane z refundacją reguluje ustawa z
dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 907), zwana dalej „ustawą o
refundacji”. W myśl zapisów ustawy o refundacji, objęcie refundacją produktu leczniczego
jest dokonywane w drodze decyzji administracyjnej, wydawanej przez Ministra Zdrowia w
oparciu o wniosek przedłożony przez podmiot odpowiedzialny (producenta leku, jego
przedstawiciela lub importera). Złożony do Ministerstwa Zdrowia wniosek musi zawierać
wszystkie elementy, określone w art. 25. ustawy o refundacji. Wniosek o objęcie refundacją
nowej substancji czynnej lub nowego wskazania dla danej substancji czynnej podlega ocenie
przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. W kolejnym etapie
postępowania całość dokumentacji przekazywana jest Komisji Ekonomicznej, która
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
prowadzi z wnioskodawcą negocjacje w zakresie ustalenia ceny zbytu netto oraz wskazania,
w którym produkt ma być refundowany. Dopiero dysponując rekomendacją Prezesa
Agencji oraz stanowiskiem Komisji Ekonomicznej, uwzględniając kryteria ujęte w art. 12
ustawy o refundacji, Minister Zdrowia podejmuje decyzję o objęciu bądź odmowie objęcia
refundacją produktu we wnioskowanym wskazaniu.
Na podstawie przepisów art. 37 ustawy o refundacji Minister Zdrowia ogłasza, co do zasady
raz na 3 miesiące w drodze obwieszczenia wykaz refundowanych leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych, będący
listą leków, które – na moment ogłoszenia wykazu – posiadają aktualne decyzje o objęciu
refundacją.
Zgodnie z treścią obwieszczenia Ministra Zdrowia z dnia 17 czerwca 2025 r. w sprawie
wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego oraz wyrobów medycznych, obowiązującego od 1 lipca 2025 r., spośród
katalogu leków przeciwpasożytniczych refundacją objęty jest lek Vermox z odpłatnością
3,2 zł.
Należy podkreślić, że jedynie wpłynięcie do Ministerstwa Zdrowia wniosku przedłożonego
przez odpowiedni podmiot odpowiedzialny uruchamia procedurę refundacyjną. W
przypadku wpłynięcia wniosków o objęcie refundacją innych leków przeciwpasożytniczych,
będą one procedowane zgodnie z opisaną powyżej procedurą.
Ceny leków nierefundowanych podlegają wolnorynkowemu mechanizmowi ustalania cen,
które mogą być dowolnie kształtowane przez firmę farmaceutyczną/wytwórcę leku
zgodnie z ekonomiczną zasadą podaży i popytu. Firmy farmaceutycznie mogą stosować
działania marketingowe mające na celu zwiększenie sprzedaży, np. poprzez udzielanie
rabatów dla wybranych hurtowni lub aptek jak również podnosić ceny zgodnie przyjętą
przez siebie strategią sprzedaży. Należy zaznaczyć, że Ministerstwo Zdrowia nie ma
prawnych możliwości kontroli ceny produktów dostępnych na polskim rynku, za wyjątkiem
produktów refundowanych, których cena jest ustalana i ogłaszana w Obwieszczeniu
Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych.
W przeglądzie dostępnej literatury naukowej nie natrafiono na publikacje, które oceniałyby
koszty i skutki zdrowotne wdrożenia odrobaczania dzikich zwierząt realizowanego w
trakcie programów doustnego szczepienia przeciwko wściekliźnie w Niemczech czy
Szwajcarii. Opublikowane artykuły w odniesieniu do odrobaczania wskazują m.in. na
zmniejszenie częstości występowania
Echinococcus multilocularis u lisów. Informacje
dotyczące wpływu takich działań na zdrowie publiczne są jednak nieliczne i
fragmentaryczne. Nie odnaleziono również prac, które jednoznacznie dokumentowałyby
wpływ dotychczasowych programów na ograniczenie występowania chorób
pasożytniczych u ludzi.
W odniesieniu do kampanii informacyjnej dotyczącej zagrożeń związanych z
nieodrobaczonymi psami, lisami i spożywaniem nieumytych jagód, ziół czy runa leśnego
informuję, że aktualnie nie planuje się prowadzenia takich działań.
Aktualnie nie ma programu profilaktycznego badań przesiewowych w kierunku
toksokarozy ani bąblowicy adresowanego do dzieci i młodzieży z terenów podwyższonego
ryzyka. Niemniej jednak, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 24 września 2023
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U.
z 2023 r., poz. 1427 ze zm.), lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) w sytuacji
podejrzenia zakażenia, może zlecić badanie w kierunku toksokarozy lub bąblowicy, lub
zlecić konsultację w poradni zakaźnej w celu wykonania niezbędnych testów
serologicznych.
Zagadnienie tabletek odrobaczających stosowanych w ramach programów szczepień lisów
przeciw wściekliźnie, znajduje się poza właściwością Ministra Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Załącznik nr 1:
zestawienie dostępnych danych dot. chorób pasożytniczych w podziale na lata,
województwa i grupy wieku.
-- 3 of 3 --
giardioza
0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+ 0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+ 0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+ 0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+
Dolnośląskie 24 6 21 6 44 7 59 9 32 18 37 14 55 12 59 30 59 19 9 8 38 9 15 10
Kujawsko-pomorskie 3 2 4 2 5 3 4 4 11 5 6 1 9 8 49 10 9 3 14 14 46 11 10 1
Lubelskie 33 8 9 6 26 6 14 4 14 2 28 3 15 7 19 3 20 1 9 10 14 3 22 0
Lubuskie 0 0 3 0 3 0 6 2 8 5 4 1 1 2 8 3 4 1 5 1 3 2 7 2
Łódzkie 4 0 9 5 5 0 10 4 23 7 10 4 16 13 34 12 11 5 18 5 41 16 22 6
Małopolskie 9 6 21 9 12 6 12 18 58 11 15 4 25 28 88 22 26 10 20 16 107 14 26 8
Mazowieckie 18 27 209 52 25 8 50 46 256 54 51 9 48 81 324 67 69 12 52 48 241 66 56 9
Opolskie 1 1 3 4 1 0 7 2 8 3 2 0 9 6 12 3 9 4 4 2 6 5 8 1
Podkarpackie 18 9 1 5 24 2 25 10 13 8 51 6 16 13 21 10 32 4 13 9 18 7 19 3
Podlaskie 62 11 28 17 73 13 45 3 23 9 65 8 25 10 12 7 36 3 31 14 55 9 40 4
Pomorskie 5 3 17 4 3 0 17 8 40 12 9 3 30 19 78 26 14 2 20 17 61 7 20 1
Śląskie 28 13 43 35 52 21 22 8 42 28 43 17 22 12 47 14 32 5 10 10 48 14 16 5
Świętokrzyskie 10 2 8 3 11 3 29 3 14 10 44 1 17 10 8 4 22 3 9 7 6 3 9 2
Warmińsko-mazurskie 14 1 3 3 16 3 15 4 5 10 2 18 6 10 4 33 4 7 6 18 6 20 2
Wielkopolskie 10 1 24 11 10 7 11 9 31 18 17 9 16 15 41 18 18 9 14 5 40 11 4 7
Zachodniopomorskie 11 2 10 2 28 4 22 9 6 9 20 2 23 5 17 14 18 2 15 2 26 6 16 0
Polska 250 92 413 164 338 83 348 143 584 199 412 84 345 247 827 247 412 87 250 174 768 189 310 61
suma z roku
* dane w trakcie weryfikacji- mogą ulec zmianie, stan na 08.08.2025
województwo/gr wieku
1340 1770 2165 1752
2022 2023 2024 2025*
-- 1 of 5 --
bąblowica
0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+ 0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+ 0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+ 0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+
Dolnośląskie 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 1 0
Kujawsko-pomorskie 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 1 1 0 1 0 1 0 1 0 0 0 0 0 0
Lubelskie 0 0 0 1 2 2 0 0 0 0 1 3 0 0 0 1 2 4 0 0 0 0 1 0
Lubuskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Łódzkie 0 0 0 0 1 0 0 1 0 1 3 3 0 1 0 0 0 2 0 0 0 1 1 1
Małopolskie 0 1 0 2 1 2 0 0 0 2 4 2 0 1 0 2 4 5 0 0 0 0 0 1
Mazowieckie 0 0 1 3 3 1 0 0 0 1 4 5 0 0 0 5 4 2 0 0 1 2 1 2
Opolskie 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Podkarpackie 0 0 0 1 2 4 0 0 0 1 6 5 0 0 0 1 9 7 0 0 0 2 2 2
Podlaskie 0 0 0 0 5 2 0 0 0 2 1 6 0 0 0 0 2 0 0 0 1 0 0 1
Pomorskie 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 3 1 0 0 0 1 0 1 0 0 0 0 0 0
Śląskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Świętokrzyskie 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 1 1 0 1 0 0 0 0 0 0 0
Warmińsko-mazurskie 0 0 0 1 1 4 0 0 0 2 2 3 0 0 0 0 2 2 0 0 0 0 1 0
Wielkopolskie 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 1 2 0 0 1 0 0 0 0
Zachodniopomorskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 1 1 0 0 0 0 1 1
Polska 0 1 3 11 15 16 0 1 0 9 26 30 0 5 3 13 27 25 0 1 2 5 8 8
suma z roku
* dane w trakcie weryfikacji- mogą ulec zmianie, stan na 08.08.2025
46 66 73 24
województwo/gr wieku 2022 2023 2024 2025*
-- 2 of 5 --
kryptosporydioza
0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+ 0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+ 0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+ 0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+
Dolnośląskie 0 0 1 0 0 0 1 3 0 3 0 0 0 1 0 2 1 1 2 2 3 1 1 0
Kujawsko-pomorskie 0 0 0 1 0 1 0 0 1 0 0 0 1 0 1 1 2 0 0 0 2 1 0 0
Lubelskie 0 0 0 0 0 0 0 2 0 0 0 0 0 0 2 0 0 1 0 0 0 0 1 0
Lubuskie 0 0 0 0 0 0 1 0 1 0 0 0 1 0 1 1 0 0 0 0 1 1 0 0
Łódzkie 1 4 0 0 0 0 5 1 1 2 0 0 3 2 2 3 4 3 1 2 3 2 1 2
Małopolskie 0 0 2 2 1 0 2 0 1 2 0 1 3 4 1 6 1 2 1 3 2 7 0 1
Mazowieckie 0 1 0 0 0 0 1 2 1 1 0 1 3 2 2 10 3 0 3 4 8 17 7 0
Opolskie 0 0 0 1 0 0 0 1 0 0 0 1 0 1 0 3 1 0 1 0 0 1 0 0
Podkarpackie 0 0 0 1 0 0 0 0 0 3 0 1 0 1 0 1 0 1 1 1 0 0 0 0
Podlaskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 1 1 0
Pomorskie 0 0 0 0 0 0 1 0 0 3 1 0 0 1 1 2 1 0 0 1 1 7 2 0
Śląskie 0 1 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 2 0 0 2 1 0 10 2 0
Świętokrzyskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0 0
Warmińsko-mazurskie 0 0 0 0 0 0 1 0 4 4 2 1 0 1 2 0 1 1 0 1 0 1 0 0
Wielkopolskie 0 0 1 0 1 0 1 0 0 3 0 1 0 0 1 1 0 0 0 0 0 1 1 0
Zachodniopomorskie 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0
Polska 1 6 4 5 2 1 13 9 10 23 3 6 12 13 13 33 14 9 12 15 20 52 16 3
suma z roku
* dane w trakcie weryfikacji- mogą ulec zmianie, stan na 08.08.2025
19 64 94 118
województwo/gr wieku 2022 2023 2024 2025*
-- 3 of 5 --
wągrzyca
0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+ 0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+ 0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+ 0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+
Dolnośląskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Kujawsko-pomorskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Lubelskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Lubuskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Łódzkie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Małopolskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Mazowieckie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Opolskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Podkarpackie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Podlaskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Pomorskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Śląskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Świętokrzyskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Warmińsko-mazurskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Wielkopolskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Zachodniopomorskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0
Polska 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0 0 0 1 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0
suma z roku
* dane w trakcie weryfikacji- mogą ulec zmianie, stan na 08.08.2025
0 2 2 0
województwo/gr wieku 2022 2023 2024 2025*
-- 4 of 5 --
włośnica
0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+ 0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+ 0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+ 0-4 5-14 15-24 25-44 45-64 65+
Dolnośląskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Kujawsko-pomorskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Lubelskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Lubuskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Łódzkie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Małopolskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Mazowieckie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0
Opolskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Podkarpackie 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Podlaskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Pomorskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Śląskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Świętokrzyskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0 0 0 0 1 1 0
Warmińsko-mazurskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Wielkopolskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Zachodniopomorskie 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Polska 0 0 0 1 0 0 0 0 0 4 1 0 0 0 0 0 2 1 0 0 0 1 1 0
suma z roku
* dane w trakcie weryfikacji- mogą ulec zmianie, stan na 08.08.2025
1 5 3 2
województwo/gr wieku 2022 2023 2024 2025*
-- 5 of 5 --