tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/15
Warszawa, 9 września 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 11213 Posła Jarosława Sachajki
Znak sprawy: BP11.054.1.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11213 Posła Jarosława Sachajki z 1 sierpnia br.,
działając w porozumieniu z Ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministrem
Edukacji oraz Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej, poniżej przedstawiam
wyjaśnienia do pytań zawartych w interpelacji.
Mając na uwadze powoływanie się na jak najbardziej rzetelne i spójne wskaźniki
liczbowe oraz odnosząc się do zestawienia zawartego w przedmiotowej interpelacji
prezentującego porównanie wydatków wg wskazanych krajów, pragnę zauważyć, że
prezentowane w interpelacji dane statystyczne nie zawierają źródła danych oraz
roku lub okresu, którego dotyczą. W związku z tym można jedynie przypuszczać, że
kryterium prezentacji danych wskazanych w ww. interpelacji są udziały danego
rodzaju wydatku w wydatkach ogółem budżetu państwa.
Zakres pojęciowy przywołanych w interpelacji Pana Posła haseł w rodzaju, np.:
„wydatki na naukę, innowacje i szkolnictwo wyższe”, „całe inwestycje infrastrukturalne”,
„wydatki na edukację i naukę”, „rozwój nowoczesnej infrastruktury edukacyjnej
(cyfryzacja szkół, laboratoria, programy STEM)”, „stały obowiązek reinwestowania
w kapitał ludzki” – jest szeroki i w bardzo różny sposób może być rozumiany.
Warto także zauważyć, że w każdym kraju częściowo inaczej mogą być
klasyfikowane wydatki danego typu jak np. nauka i innowacje, edukacja, kapitał
ludzki. Ponadto w każdym kraju inny jest zakres wydatków ujmowanych

-- 1 of 15 --

2/15
bezpośrednio w budżecie państwa oraz zakres wydatków pozabudżetowych,
również stanowiących wydatki publiczne.
W związku z powyższym, w celu dokonania porównywalności w zakresie wydatków
między krajami, należy posługiwać się jednolitą metodyką stosowaną wśród
krajów unijnych, tj. metodyką Europejskiego Systemu Rachunków Narodowych
i Regionalnych w Unii Europejskiej (ESA2010) wprowadzoną w życie
Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 549/20131. Aby
stosować porównywalność danych, należy użyć jednolitej klasyfikacji wydatków
sektora instytucji rządowych i samorządowych według funkcji COFOG.
Warto dodać, że klasyfikacja wydatków sektora instytucji rządowych
i samorządowych według funkcji (COFOG) – opracowana przez Organizację
Narodów Zjednoczonych (ONZ) jest jednym z głównych narzędzi służących do opisu
i analizy sektora instytucji rządowych i samorządowych (ESA2010). W ramach tej
klasyfikacji wyróżnia się 10 głównych kategorii: działalność ogólnopaństwowa, obrona
narodowa, bezpieczeństwo i porządek publiczny, sprawy gospodarcze, ochrona
środowiska, gospodarka mieszkaniowa i komunalna, zdrowie, rekreacja kultura i religia,
edukacja oraz ochrona socjalna. Dzięki klasyfikacji COFOG można porównywać
wydatki, w tym np. na naukę między różnymi krajami czy analizować strukturę
wydatkową.
Ponadto do porównywania danych pomiędzy różnymi krajami powinno
wykorzystywać się dane w relacji do PKB.
Ważne jest również odniesienie się do konkretnego roku lub okresu (czego w
interpelacji Pana Posła zabrakło), tak by dane mogły być jednorodne co do zakresu
merytorycznego i czasowego, co umożliwia ich porównywanie.
Ad 1.
Poniżej w tabeli zaprezentowano wydatki sektora instytucji rządowych
i samorządowych w relacji do PKB wg COFOG, funkcja 9 Edukacja.
w % PKB
Wyszczególnienie 2020 2021 2022 2023
UE 4,9 4,8 4,6 4,7
Polska 5,1 4,9 4,5 5,0
Czechy 4,7 4,7 4,5 4,5
Niemcy 4,6 4,5 4,4 4,5
Szwecja 7,8 7,4 7,2 7,3
Źródło: Eurostat, Zestawienia międzynarodowe za rok 2024 oraz 2025, zarówno z Komisji
Europejskiej, jak i OECD, nie są jeszcze w pełni dostępne
1 z dnia 21 maja 2013 r., z późn. zm.

-- 2 of 15 --

3/15
Zgodnie z klasyfikacją COFOG wydatki sektora instytucji rządowych
i samorządowych w Polsce w zakresie funkcji 9 Edukacja oscylują wokół poziomu
średniej dla krajów UE.
Należy ponadto zauważyć, że wysokość wydatków na naukę, innowacje
i szkolnictwo wyższe w krajach UE zależy od poziomu rozwoju państwa
i prowadzonej polityki. Nominalnie wartość nakładów na B+R w Polsce od 2003 r. do
2023 r. wzrosła blisko dwunastokrotnie, z 4,5 mld zł aż do 53,1 mld zł. Wyraźnie
zmienił się także poziom nasycenia gospodarki Polski badaniami. W 2003 r.
wskaźnik mierzący udział nakładów na B+R (GERD) w PKB wynosił 0,54%. Do 2023
roku zwiększył się trzykrotnie - do 1,56% PKB (wobec 2,3% średnio w UE) po raz
pierwszy w historii przekraczając 1,5% PKB. Polska lokuje się powyżej takich krajów
Europy Południowej jak: Hiszpania (1,49% PKB), Włochy (1,31% PKB), czy Grecja
(1,49% PKB).
Po 20 latach nakłady na ten cel zwiększyły się u wszystkich nowych członków UE,
ale w różnym stopniu: w Polsce i w Estonii wzrosły one o ponad 1 pp. PKB, podczas
gdy w Rumunii o 0,12 pp. PKB.
Warto mieć na uwadze, że wydatki publiczne to istotne, jednakże nie jedyne źródło
finansowania nakładów na daną dziedzinę. Według informacji GUS nakłady
krajowe na działalność badawczą i rozwojową w Polsce w 2023 r. wyniosły 53,1
mld zł i wzrosły w stosunku do roku poprzedniego o 18,8% 2.
Ad 2.
Wydatki sektora instytucji rządowych i samorządowych (GG) w relacji do PKB
prezentuje Tabela poniżej.
w %PKB
Wyszczególnienie 2020 2021 2022 2023 2024
Koszty obsługi
długu sektora GG
1,3 1,1 1,5 2,1 2,2
Nakłady brutto na
środki trwałe
sektora GG
4,4 4,1 3,8 5,1 4,9
Źródło: Eurostat
Według prezentowanego zestawienia wydatki na inwestycje (nakłady brutto na
środki trwałe sektora GG) są w Polsce ponad dwukrotnie wyższe niż koszty
obsługi długu sektora GG. Należy podkreślić, że inwestycje publiczne są
finansowane nie tylko ze środków budżetu państwa, ale również przez jednostki
samorządu terytorialnego, Krajowy Fundusz Drogowy czy też spółki jak PKP PLK,
CPK, zaliczane do sektora instytucji rządowych i samorządowych.
Ponadto głównymi czynnikami, oprócz samego poziomu zadłużenia, wpływającymi
na wysokość ponoszonych kosztów obsługi długu jest poziom rentowności
2 https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/nauka-i-technika-spoleczenstwo-informacyjne/nauka-i-
technika/dzialalnosc-badawcza-i-rozwojowa-w-polsce-w-2023-roku,8,13.html

-- 3 of 15 --

4/15
sprzedawanego długu na rynku krajowym i na rynkach zagranicznych. W przypadku
długu krajowego, który stanowi główne źródło finansowania potrzeb
pożyczkowych, decydującym czynnikiem jest poziom stóp procentowych NBP. Na
poziom rentowności sprzedawanego długu ma wpływ również bieżąca sytuacja na
rynkach finansowych, w szczególności poziom kursu walutowego.
Ad 3.
Obecnie trwają prace nad projektem ustawy budżetowej na rok 2026. Projekt
ustawy budżetowej na rok 2026 z dnia 28 sierpnia br. został przekazany Radzie
Dialogu Społecznego i jest dostępny na stronie:
https://www.gov.pl/web/finanse/projekt-przekazany-do-rds26.
Ostateczny projekt ustawy budżetowej na rok 2026 wraz z uzasadnieniem zostanie
uchwalony przez Radę Ministrów i w terminie do 30 września br. przekazany do
Sejmu, stosownie do art. 141 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach
publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.)
O poziomie wydatków na edukację, szkolnictwo wyższe i naukę zaplanowanych w
przyszłorocznym budżecie zdecyduje Rada Ministrów, a następnie Parlament,
uwzględniając obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa.
Ad 4. i Ad 7.
Wsparcie w obszarze edukacji
Działania rządu zmierzające do wsparcia polskich szkół w zakresie cyfryzacji
edukacji koncentrują się na rozwoju infrastruktury cyfrowej szkół, doposażeniu
w sprzęt, podnoszeniu kompetencji cyfrowych nauczycieli i uczniów, oraz
wykorzystaniu nowoczesnych narzędzi i zasobów edukacyjnych, realizowane są
zgodnie z opracowaną w Ministerstwie Edukacji Narodowej Polityką Cyfrowej
Transformacji Edukacji (dalej - PCTE) przyjętą Uchwałą Nr 98 Rady Ministrów w dniu
12 września 2024 r. 3 Jest to dokument programowy, który wskazuje nie tylko cele,
jakie chcemy osiągnąć, tworząc cyfrowy ekosystem dla edukacji, ale i narzędzia do
ich realizacji. PCTE zakłada wiele przedsięwzięć, dotyczących m.in. kształcenia
i doskonalenia nauczycieli, zapewnienia uczniom i nauczycielom odpowiedniego
sprzętu oraz dostępu do szybkiego i bezpiecznego Internetu, jak i powołania
w szkołach koordynatorów cyfrowej edukacji, których głównym zadaniem będzie
wsparcie innych nauczycieli w skutecznym wdrażaniu nowoczesnych technologii
w proces kształcenia.
Projekty obejmujące zakup infrastruktury edukacyjnej realizowane są na poziomie
regionalnym. Z tego względu, środki na ten cel zostały zaplanowane w programach
regionalnych 2021-2027, w części finansowanej z Europejskiego Funduszu Rozwoju
Regionalnego, w następujących obszarach:
 Infrastruktura na potrzeby szkolnictwa podstawowego i średniego zostanie
wsparta kwotą w wysokości ok. 160 mln EUR,
3 (Dz. U. poz. 812)

-- 4 of 15 --

5/15
 Infrastruktura na potrzeby kształcenia i szkolenia zawodowego oraz edukacji
dorosłych zostanie wsparta kwotą w wysokości ok. 315 mln EUR.
Wsparcie w obszarze cyfryzacji
Działania dotyczące cyfryzacji szkół realizowane są w Krajowym Planie Odbudowy
i Zwiększania Odporności (KPO) w ramach poniższych inwestycji:
- C2.2.1 Wyposażenie szkół/instytucji w odpowiednie urządzenia
i infrastrukturę ICT w celu poprawy ogólnej wydajności systemów edukacji.
Instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji (dalej: IOI): Ministerstwo
Cyfryzacji.
Budżet: 2 065 473 890 PLN.
Inwestycja ta ma na celu zwiększenie poziomu wyposażenia w cyfrowy sprzęt
i infrastrukturę ICT w szkołach ponad minimalne standardy.
Działanie to obejmuje:
 dostarczenie 100 000 zestawów informatycznych na potrzeby nauczania
zdalnego;
 utworzenie laboratoriów sztucznej inteligencji (AI) oraz laboratoriów nauk
przyrodniczych, technologii, inżynierii i matematyki (STEM) w 16 000 szkół.
- C2.2.1 Wyposażenie szkół/instytucji w odpowiednie urządzenia
i infrastrukturę ICT w celu poprawy ogólnej wydajności systemów edukacji.
IOI: Ministerstwo Edukacji Narodowej
Budżet: 70 883 039 PLN
Działanie to obejmuje cyfryzację systemu egzaminacyjnego, w szczególności
modernizację centralnej i okręgowych komisji egzaminacyjnych, oraz cyfryzację
Centrum Informatycznego Edukacji.
- C2.1.2 Wyrównanie poziomu wyposażenia szkół w przenośne urządzenia
multimedialne - inwestycje związane ze spełnieniem minimalnych standardów
sprzętowych.
IOI: Ministerstwo Cyfryzacji
Budżet: 2 548 326 151 PLN
Dzięki tej inwestycji wszystkie szkoły w Polsce mają zostać wyposażone
w najnowocześniejszy sprzęt multimedialny dla nauczycieli i uczniów. Ma to na celu
umożliwienie wykorzystania technologii cyfrowych w nauczaniu na równym
poziomie w każdej szkole podstawowej i ponadpodstawowej w całej Polsce,
a docelowo zapewnienie nauczycielom, za pośrednictwem programu bonów,
przenośnych komputerów wraz z oprogramowaniem oraz dostarczenie łącznie co
najmniej 1 288 336 laptopów, laptopów przeglądarkowych i tabletów, tak aby co
najwyżej sześciu uczniów przypadało na jeden laptop, laptop przeglądarkowy lub
tablet.
- C1.1.1 Zapewnienie dostępu do bardzo szybkiego Internetu na obszarach
białych plam.
IOI: Ministerstwo Cyfryzacji

-- 5 of 15 --

6/15
Budżet: 397 237 600 PLN
Inwestycja ta dotyczy zapewnienia ogólnie dostępu do szybkiego Internetu na
obszarach białych plam i na ten cel jest przeznaczonych 5 mld PLN, ale wskaźnik
C6aG, dotyczy stricte szkół - Pomieszczenia w szkołach wyposażone w połączenie
LAN. Ma ich powstać 30 000, a aktualny budżet (alokacja) na ten cel to około 400
mln PLN.
Dzięki wysiłkom rządu udało się uruchomić znaczne środki na inwestycje
przewidziane w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności 4 (KPO).
Ponadto, w 2024 r., Minister Edukacji pozyskał, w ramach rewizji KPO, dodatkowe
środki (ok. 40 mln euro) na wsparcie dla nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej (klasy
I-III).
W efekcie Ministerstwo Edukacji Narodowej, we współpracy z Ministerstwem
Cyfryzacji, realizuje w latach 2025-2026 szeroki program wsparcia w zakresie
doposażenia szkół w nowoczesne technologie. Informacja na temat tego programu,
wraz z listami objętych wsparciem szkół, jest dostępna na stronie MEN pod
adresem:
https://www.gov.pl/web/edukacja/wyposazenie-dla-szkol-do-nauki-zdalnej-oraz-
pracowni-ai-i-stem
Inwestycjom polegającym na zakupie i dostarczeniu do szkół sprzętu
komputerowego oraz modernizacji szkolnej sieci LAN finansowanych w ramach
KPO towarzyszą też m.in. szkolenia nauczycieli, rozwijanie oferty bezpłatnych
cyfrowych materiałów edukacyjnych, czy poszerzanie usług cyfrowych
wspierających procesy edukacyjne. Wybrane działania obrazuje poniższa tabela:
Nazwa
działania
Skrócony opis Szacowany
budżet/źródło
finansowania
Internet
infrastruktura
sieciowa w
szkołach
Wsparcie w zakresie podnoszenia jakości
wewnątrzszkolnych sieci LAN dla 30 000 sal
lekcyjnych
KPO –
ok. 430 mln zł
Sprzęt dla
szkół (w tym
komputery
przenośne dla
uczniów) i
wsparcie dla
nauczycieli
1. Co najmniej 553 336 bonów dla
nauczycieli na zakup komputera
przenośnego i co najmniej 735 000 szt.
laptopów, laptopów przeglądarkowych i
tabletów dla szkół do dyspozycji uczniów.
2. Wyposażenie sal lekcyjnych w 100 000
zestawów do prowadzenia nauczania w
sposób zdalny oraz doposażanie szkół
podstawowych
KPO –
ok. 4,6 mld zł
4 Dokument programowy UE sporządzony na podstawie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającym Instrument na rzecz Odbudowy
i Zwiększania Odporności (Dz.U. UE L 57 z 18.2.2021) oraz odpowiednich wytycznych KE

-- 6 of 15 --

7/15
i ponadpodstawowych w pracownie STEM i
AI – łącznie 16 000 pracowni
Rozwój
cyfrowych
umiejętności
nauczycieli
Szkolenia dla nauczycieli szkół
podstawowych
i ponadpodstawowych na poziomie
zaawansowanym, w tym szkolenia dla
koordynatorów cyfrowych i szkolenia z AI
(łącznie ponad 86 tys. przeszkolonych
nauczycieli)
Fundusze
Europejskie
dla Rozwoju
Społecznego
(dalej – FERS)
–
ok. 91 mln zł
Bezpłatne
cyfrowe
materiały
edukacyjne
Rozwijanie oferty bezpłatnych cyfrowych
materiałów edukacyjnych dla uczniów
i nauczycieli, udostępnianych na
Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej
(www.zpe.gov.pl)
FERS –
ok. 350 mln zł
E- narzędzia,
platformy
edukacyjne
Rozwijanie oferty bezpłatnych platform
i narzędzi edukacyjnych do użytku przez
szkoły/uczniów/nauczycieli, w tym:
Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej,
platformy wspierającej prowadzenie oceny
funkcjonalnej
w systemie oświaty oraz wsparcie
edukacyjno-specjalistyczne, portalu
doradztwa zawodowego, narzędzi
informatycznych wspierających cyfryzację
procesów edukacyjnych, egzaminów
zewnętrznych, dostęp do danych
oświatowych.
FERS –
ok. 150 mln zł
mLegitymacje
dla ucznia i
nauczyciela
Udostępnienie dla uczniów i dla nauczycieli
usługi, umożliwiającej korzystanie w aplikacji
mObywatel z cyfrowych wersji legitymacji
szkolnych i nauczycielskich
Budżet
państwa
AI w edukacji
Projekt zeszyt.online, realizowany przez
MEN we współpracy z Politechniką
Warszawską - wspieranie nauczania
matematyki z wykorzystaniem narzędzi
opartych na AI.
Projekt realizowany przez Instytut Badań
Edukacyjnych - Państwowy Instytut
Badawczy (IBE-PIB) - wspieranie nauczania
Projekt zeszyt
online - koszt
6 mln zł -
budżet
państwa.
Projekt IBE-
PIB - koszt 34
mln zł - FERS

-- 7 of 15 --

8/15
przedmiotów ścisłych z wykorzystaniem
narzędzi opartych na AI
Warto podnieść, że 1 sierpnia br. ruszyła III edycja programu „Laptop dla nauczyciela”,
dzięki której dotychczas uprawnieni nauczyciele, wychowawcy oraz inni pracownicy
pedagogiczni, którzy nie zostali zgłoszeni w poprzednich edycjach, mogą ponownie,
w okresie od 1 sierpnia do 1 września br., złożyć wniosek o przyznanie bonu
o wartości 2,5 tys. zł na zakup laptopa - informacje o tym programie są dostępne na
stronie MEN pod adresem:
https://www.gov.pl/web/edukacja/bon-na-laptop-dla-nauczyciela--iii-edycja
Minister Edukacji udostępnia również uczniom i nauczycielom Zintegrowaną
Platformę Edukacyjną - bezpłatne narzędzie informatyczne, z którego mogą
korzystać nauczyciele do prowadzenia zajęć i realizacji projektów edukacyjnych
oraz uczniowie do samodzielnej nauki lub poszerzania swojej wiedzy. Zintegrowana
Platforma Edukacyjna to również miejsce, w którym Minister Edukacji udostępnia
szkołom bezpłatne, cyfrowe materiały edukacyjne, umożliwiające realizację
podstawy programowej dla obowiązkowych zajęć edukacyjnych na wszystkich
etapach edukacji. Dzięki aktywności MEN dostawca CANVA udostępnił
nieodpłatnie uczniom i nauczycielom poprzez ZPE oprogramowanie do
projektowania graficznego online5 oraz innym instytucjom systemu oświaty spoza
ZPE, takim jak placówki doskonalenia nauczycieli, biblioteki pedagogiczne, poradnie
psychologiczno-pedagogiczne.
Minister Edukacji pracuje również nad programem rządowym, który umożliwi
placówkom oświatowym doposażenie w nowoczesne technologie, a szkołom na
skuteczne wykorzystanie wsparcia, które otrzymają w ramach KPO.
Więcej informacji na temat projektu Rządowego programu wspierania organów
prowadzących szkoły i placówki w rozwijaniu umiejętności cyfrowych dzieci
i młodzieży na lata 2025-2029 - „Cyfrowy Uczeń”, dostępnych jest pod linkiem:
https://www.gov.pl/web/premier/projekt-uchwaly-rady-ministrow-w-sprawie-
rzadowego-programu-wspierania-organow-prowadzacych-szkoly-i-placowki-w-
rozwijaniu-umiejetnosci-cyfrowych-dzieci-i-mlodziezy-na-lata-20252029--
cyfrowy-uczen.
W ramach KPO na rok 2026 (ostatni rok wdrażania ) zaplanowano środki
w wysokości 263 269 tys. zł wobec 428 978 tys. zł planowanych na rok 2025.
Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS, „Program”)
stanowi kontynuację Programu Wiedza Edukacja Rozwój (PO WER) 2014-2020.
Program finansowany jest z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus - jednego
z kluczowych narzędzi wdrażania polityki spójności Unii Europejskiej.
Ogólnym celem Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027
jest wsparcie rozwoju społecznego i gospodarczego Polski. Program jest
5 https://zpe.gov.pl/a/canva---materialy-instrukcje-aktualnosci-newsletter/DswQ4WWps

-- 8 of 15 --

9/15
instrumentem realizacji celu 4 polityki spójności na lata 2021-2027 - „Europa
o silniejszym wymiarze społecznym”.
Jednym z obszarów objętych wsparciem Programu jest edukacja – wśród celów
Programu znajduje się m.in. poprawa jakości systemów kształcenia oraz rozwój
edukacji włączającej, a także wspieranie procesu uczenia się przez całe życie, w tym
kompetencji cyfrowych osób dorosłych.
W ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027,
finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus,
Ministerstwo Edukacji Narodowej odpowiada za realizację poniższych działań:
- Działanie 01.04 Rozwój systemu edukacji
Działanie zakłada finansowanie projektów w m. in. następujących obszarach:
kształcenie i doskonalenie kadr systemu oświaty, rozwój narzędzi i metodyki
kształcenia ukierunkowanych na wspieranie kształcenia kompetencji kluczowych
i kwalifikacji dostosowany do wymagań rynku pracy; badanie rozwiązań i praktyk
w systemie oświaty dot. kształcenia dzieci przybywających z zagranicy;
doskonalenie systemu kształcenia zawodowego i zwiększenie jego dostosowania do
potrzeb rynku pracy; system doradztwa zawodowego i promocja kształcenia
zawodowego; rozwój innowacji i wsparcie ucznia zdolnego w kształceniu
zawodowym; cyfryzacja w edukacji oraz systemowa prognoza zapotrzebowania na
nauczycieli.
- Działanie 01.06 Edukacja włączająca
Działanie zakłada finansowanie projektów w m. in. następujących obszarach:
wspieranie równego dostępu do dobrej jakości włączającego kształcenia i szkolenia
oraz możliwości ich ukończenia poprzez zintegrowane i kompleksowe wsparcie dla
poradnictwa psychologiczno-pedagogicznego; rozwój systemu edukacji włączającej
dla wszystkich osób uczących się; wsparcie społecznej, więziotwórczej i włączającej
funkcji szkoły; budowę skoordynowanego systemu pomocy specjalistycznej
opartego na Specjalistycznych Centrach Wspierających Edukację Włączającą.
- Działanie 01.08 Rozwój systemu edukacji i uczenia się dorosłych
Działanie zakłada finansowanie projektów w m. in. następujących obszarach:
wspieranie uczenia się przez całe życie, w szczególności elastycznych możliwości
podnoszenia i zmiany kwalifikacji dla wszystkich, z uwzględnieniem umiejętności
w zakresie przedsiębiorczości i kompetencji cyfrowych poprzez rozwój
Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji; prowadzenie i rozwój Zintegrowanego
Rejestru Kwalifikacji (m.in. rozbudowa zasobów służących monitorowaniu
i rozwojowi ZRK, instytucjonalna wymiana danych gromadzonych w ZRK i integracja
danych z innymi rejestrami); koordynacja działań na rzecz rozwijania umiejętności
zgodnie z ideą uczenia się przez całe życie oraz wsparcie pozaformalnego uczenia się
dorosłych.
W ramach KPO minister ds. oświaty i wychowania realizuje dwie inwestycje:
A3.1.1. Wsparcie rozwoju nowoczesnego kształcenia zawodowego, szkolnictwa
wyższego oraz uczenia się przez całe życie.

-- 9 of 15 --

10/1
5
W ramach inwestycji zaplanowano utworzenie Branżowych Centrów Umiejętności
zapewniających podnoszenie umiejętności i przekwalifikowywanie, które są
kluczowe dla potrzeb rynku pracy oraz Wojewódzkich Zespołów Koordynacji
koordynujących politykę w zakresie uczenia się przez całe życie w tym kształcenia
i szkolenia zawodowego.
C2.2.1. Wyposażenie szkół/instytucji w odpowiednie urządzenia i infrastrukturę
ICT w celu poprawy ogólnych ogólnej wydajności systemów edukacji.
W ramach inwestycji zaplanowano przyjęcie ram określających procedury
dystrybucji urządzeń teleinformatycznych i udostępniania infrastruktury szkołom
oraz modernizację w obszarze cyfrowym systemu egzaminacyjnego,
w szczególności unowocześnienie Centralnej i okręgowych komisji
egzaminacyjnych oraz Centrum Informatycznego Edukacji.
Maksymalna wysokość środków przeznaczonych na finansowanie inwestycji wynosi
416 285 589 EUR.
Obszar B+R
Program stabilnego wzrostu nakładów na obszar B+R jest realizowany poprzez
inwestycje w infrastrukturę badawczą w ramach Krajowego Planu Odbudowy oraz
Programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 (FENG):
Krajowy Plan Odbudowy
W ramach KPO Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego jest odpowiedzialne za
realizację inwestycji A2.4.1. Inwestycje w rozbudowę potencjału badawczego,
której celem jest zapewnienie ściślejszej współpracy instytucji B+R+I między sobą
oraz z sektorem przedsiębiorstw, a także zwiększenie liczby wysokiej jakości
wyników prac B+R o dużym potencjale komercjalizacyjnym.
Konkursy w ramach inwestycji KPO A2.4.1 zostały przeprowadzone
w 2 schematach:
Schemat A – dla przedsięwzięć znajdujących się na Polskiej Mapie Infrastruktury
Badawczej.
Polska Mapa Infrastruktury Badawczej (PMIB), o której mowa w ustawie z dnia
20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571,
z późn. zm.), skupia infrastruktury o najwyższym potencjale doskonałości naukowej,
konsolidujące potencjał badawczy w dziedzinach istotnych dla rozwoju nauki oraz
kraju.
Schemat B – dla przedsięwzięć realizowanych przez podmioty działające
w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz.
Sieć Badawcza Łukasiewicz (SBŁ) konsoliduje potencjał 23 instytutów badawczych,
których celem jest prowadzenie badań aplikacyjnych i prac rozwojowych istotnych
z punktu widzenia polskiej gospodarki i strategii rozwoju państwa.
Alokacja na to działanie to 1 680,34 mld zł (schemat A: 784,16 mln zł, schemat B:
896,18 mln zł).

-- 10 of 15 --

11/1
5
Konkursy organizuje OPI-PIB. Wsparcie KPO przeznaczone jest dla wybranych
przedsięwzięć, dotyczących rozwoju infrastruktury badawczej, których miejscem
realizacji jest region warszawski stołeczny tj.: m.st. Warszawa wraz z powiatami:
grodziskim, legionowskim, mińskim, nowodworskim, otwockim, piaseczyńskim,
pruszkowskim, warszawskim zachodnim i wołomińskim.
Od roku 2024 MNiSW uczestniczy w realizacji programów Fundusze Europejskie dla
Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 oraz Fundusze Europejskie dla Rozwoju
Społecznego 2021-2027.
W ramach programów realizowanych z udziałem środków europejskich w latach
2005-2024 wydatkowano środki w wysokości 44,3 mld zł.
Wśród narzędzi wspierających i pośrednio oddziałujących na obszar nauki,
innowacji i szkolnictwa wyższego w Polsce, w ramach wsparcia oferowanego
obecnie i w ostatnich latach ze środków unijnych, można wskazać Program
Operacyjny Inteligentny Rozwój (POIR) oraz Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej
Gospodarki (FENG). Pośrednio obszary te są również wspierane przez programy
regionalne, a także krajowy program operacyjny wdrażany na obszarze makroregionu
Polski Wschodniej (FEPW).
Pragnę podkreślić, że przywołane wyżej programy są tylko jednymi z wielu źródeł
finansowania ukierunkowanych na wspieranie edukacji, badań, nauki, innowacji
i szkolnictwa wyższego w Polsce.
Wykorzystanie zarówno środków UE jak i środków z KPO odbywa się w sposób
ciągły na podstawie ogłaszanych konkursów/grantów/programów i składanych
w procedurze konkursowej (grantowej, programowej) wniosków.
Aktualne informacje odnośnie do wykorzystania środków KPO można śledzić na
bieżąco na stronie https://www.kpo.gov.pl/, w tym m.in. informacje o mapie
inwestycji, formach wsparcia, wnioskach o płatność oraz o efektach realizacji.
Natomiast odnośnie do realizacji programów realizowanych ze środków UE
szczegółowe informacje można śledzić na stronie:
https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl.
Minister Funduszy i Polityki Regionalnej od wielu lat prowadzi systematyczne
badania nad wpływem funduszy europejskich na rozwój społeczno-gospodarczy
Polski i regionów. W ramach prac badawczych ocenie poddawane są fundusze
inwestowane od początku akcesji Polski do Unii Europejskiej. Jednym z obszarów
analizy jest wpływ funduszy europejskich na nakłady na B+R.
Wzrost nakładów na B+R jest przede wszystkim rezultatem bezpośredniego
wsparcia przedsiębiorstw, w mniejszym stopniu odbywa się dzięki rozwojowi
zasobów ludzkich. Fundusze unijne wywierają korzystny wpływ zarówno na
publiczne, jak i prywatne wydatki badawczo-rozwojowe.
Zwiększenie udziału nakładów na B+R w PKB to m.in. efekt funduszy unijnych,
a w szczególności funduszy polityki spójności. W ostatnich latach wpływ ten wynosił
od 0,13 p.p. w 2020 r. (z czego wpływ polityki spójności wynosił 0,12 p.p.) do 0,15
p.p. w latach 2022-2023 (przy wpływie polityki spójności szacowanym na 0,14 p.p.).

-- 11 of 15 --

12/1
5
Wysokość środków przeznaczonych na realizację inwestycji w obszarach rozwoju
edukacji, nauki i infrastruktury badawczej w ramach KPO wynosi ok. 9,9 mld PLN.
W ramach realizowanej Umowy Partnerstwa na lata 2021-2027, która jest strategią
wykorzystania funduszy europejskich, na działania z tego obszaru przeznaczamy
niemal 11 mld euro, z czego prawie 1 mld euro na inicjatywę Platforma na rzecz
Technologii Strategicznych dla Europy (STEP). STEP to nowy mechanizm Unii
Europejskiej, którego celem jest wzmocnienie suwerenności technologicznej
i konkurencyjności gospodarki UE poprzez inwestycje w kluczowe sektory:
cyfryzację, biotechnologię oraz czyste technologie.
Działania finansowane z polityki spójności realizowane są w ramach programu
Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki, Fundusze Europejskie dla
Polski Wschodniej oraz programy regionalne.
Ad 5.
Strategia zarządzania długiem sektora finansów publicznych zakłada realizację celu
sformułowanego jako sfinansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa
w sposób zapewniający minimalizację kosztów obsługi długu w długim horyzoncie
czasu przy przyjętych ograniczeniach związanych z ryzykiem.
W ostatniej strategii z września 2024 r. prognozy wydatków na obsługę długu
sektora instytucji rządowych i samorządowych są następujące.
w % PKB
2025 2026 2027 2028
Wydatki 2,6 2,5 2,6 2,6
Prognoza ta została przygotowana zgodnie z założeniami średniookresowego planu
budżetowo-strukturalnego przy założeniu corocznego dostosowania fiskalnego
umożliwiającego przestrzeganie ustalonej ścieżki wydatków netto i wynikającej
z niego ścieżki długu.
Strategia zarządzania długiem sektora finansów publicznych w latach 2025-2028
dostępna jest pod adresem URL:
https://www.gov.pl/web/finanse/strategie-zarzadzania-dlugiem
Historycznie, relacja kosztów obsługi długu sektora instytucji rządowych
i samorządowych do PKB kształtowała się na wyższych lub podobnych poziomach:
w latach 2000-2005 (2,9%) albo zbliżonych (2,6% w latach 2009-2013).
Zgodnie z art. 75 ustawy o finansach publicznych Minister Finansów opracowuje
corocznie czteroletnią strategię zarządzania długiem Skarbu Państwa oraz
oddziaływania na państwowy dług publiczny. Obecnie trwają w Ministerstwie
Finansów wstępne prace nad „Strategią zarządzania długiem sektora finansów
publicznych w latach 2026-2029”. Dokument zostanie przedstawiony Radzie
Ministrów do zatwierdzenia, a po zatwierdzeniu Rada Ministrów przedstawi go
Sejmowi wraz z uzasadnieniem projektu ustawy budżetowej na 2026 rok, w terminie
do 30 września br.

-- 12 of 15 --

13/1
5
Ad 6.
W Polsce funkcjonuje szereg rozwiązań legislacyjnych, które spowodowały
znaczący wzrost wydatków na B+R, w szczególności w sektorze przedsiębiorstw
prywatnych oraz stworzyły realne, finansowe zachęty do współpracy sektora nauki
z przemysłem. Wydatki na B+R są realizowane na podstawie
tzw. małej ustawy o innowacyjności6i dużej ustawy o innowacyjności7.
Biorąc pod uwagę potrzeby przedsiębiorców niezbędny jest rozwój infrastruktury
badawczej na dwóch poziomach:
a) infrastruktury technologicznej, zgodnie z definicją przyjętą w konkluzjach RE,
oznaczającej obiekty i zasoby, takie jak stanowiska testowe, linie pilotażowe,
urządzenia demonstracyjne, obiekty testowe lub żywe laboratoria oraz
powiązane usługi, które są wykorzystywane przez publiczne laboratoria
badawcze lub przemysł do opracowywania, wytwarzania, testowania
i ulepszania wysoce innowacyjnych technologii, które zostały sprawdzone
w środowisku laboratoryjnym, w tym opracowano prototyp, zdefiniowano
proces produkcji i procedury testowe; dostęp do tych infrastruktur jest otwarty
dla wielu użytkowników,
b) infrastruktury naukowej niezbędnej do prowadzenia badań na wczesnym etapie
oraz kształcenia kadry naukowej i badawczej.
Potrzeby w tym zakresie są szczególnie istotne w obszarach wskazanych jako
kluczowe dla programu odbudowy czyli zrównoważonej, odnawialnej energetyki,
cyfryzacji oraz badań medycznych.
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zaprogramowało inwestycje w
infrastrukturę badawczą, która pozostając w domenie publicznej (instytutów Sieci
Badawczej Łukasiewicz, uczelni, instytutów badawczych i Polskiej Akademii Nauk),
służyć będzie przedsiębiorcom w realizacji ich działań B+R.
Ze szczegółowymi informacjami o nakładzie na B+R w Polsce można zapoznać się
na stronie: https://www.gov.pl/web/ncbr/jak-zmienilo-sie-br-w-polsce-po-wejsciu-
do-unii-europejskiej.
Ad 8.
Jak wskazano na wstępie - Pan Poseł przywołuje standard krajów skandynawskich
zakładający stały obowiązek reinwestowania w kapitał ludzki na poziomie co
najmniej 10-12 % budżetu – bez podania źródła tej informacji oraz odnosząc się do
nieporównywalnej dla krajów wielkości – tj. budżetu. Nie można zatem
bezpośrednio odnieść się do tych danych czy też polemizować z nimi.
Ponadto zagadnienie „inwestycji w kapitał ludzki” dalece wykracza poza obszary
edukacji, nauki i szkolnictwa wyższego, gdyż obejmuje rozwój wszystkich
6 Ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o zmianie niektórych ustaw określających warunki prowadzenia
działalności innowacyjnej (Dz. U. poz. 1933, z późn. zm.).
7 Ustawa z dnia 9 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego
działalności innowacyjnej (Dz. U. poz. 2201).

-- 13 of 15 --

14/1
5
umiejętności, opiekę zdrowotną i wsparcie dla rynku pracy oraz wiele innych polityk
społeczno-gospodarczych.
Jak zauważają autorzy Raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego „Ścieżki rozwoju.
Jak państwa podnosiły poziom zaawansowania technologicznego”8: doświadczenia
państw w kształtowaniu swojego rozwoju i podnoszeniu poziomu technologicznego
gospodarki charakteryzują się dużą unikatowością. Kluczowe znaczenie ma ścisła
koordynacja i współpraca w procesie wdrażania strategii innowacyjności.
Niezbędne jest również podnoszenie nakładów na B+R.
W Polsce, która funkcjonuje jednak w odmiennych od Skandynawii warunkach, Rząd
RP dąży do osiągnięcia jak najwyższego poziomu finansowania edukacji, szkolnictwa
wyższego i nauki, dlatego też corocznie podnosi wydatki publiczne na te cele.
Pragnę zwrócić ponadto uwagę na to, że Polska została objęta procedurą
nadmiernego deficytu9, po tym, jak deficyt sektora finansów publicznych
przekroczył 3 proc. PKB w 2023 r. Obowiązująca stabilizująca reguła wydatkowa,
przewidziana w art. 112aa ustawy o finansach publicznych, wyznacza maksymalny
limit wydatków budżetu państwa w kolejnych latach. Każde działanie zmierzające
do zwiększenia wydatków publicznych wiąże się ze wzrostem ryzyka dla stabilności
finansów publicznych. Rząd RP musi działać w ramach odpowiedzialności za całość
spraw publicznych i równowagę budżetową.
21 stycznia br. Rada UE przyjęła rekomendacje dla Polski, wyznaczając 2028 rok
jako termin zlikwidowania nadmiernego deficytu10 oraz zalecając przestrzeganie
tempa wzrostu wydatków netto przedstawionego w Średniookresowym planie
budżetowo-strukturalnym na lata 2025-202811. Procedura nadmiernego
deficytu oznacza ścisły monitoring sytuacji i wydatków Polski.
Komisja Europejska będzie monitorować realizację zaleconej ścieżki 2 razy w ciągu
roku (wiosną oraz jesienią w latach 2025-2029) na podstawie danych historycznych.
Komisja nie będzie oceniać wysokości deficytu sektora instytucji rządowych
i samorządowych w latach 2025-28. Kluczowa jest zgodność z rekomendowanym
przez Radę UE tempem wzrostu wydatków netto.
Ponadto, 8 lipca 2025 r. Rada UE przyjęła rekomendacje o skoordynowanym
uruchomieniu krajowych klauzul wyjścia w 15 państwach członkowskich, w tym
w Polsce, co ma umożliwić przejście państwom członkowskim do wyższych
wydatków na obronność na poziomie krajowym przy zapewnieniu stabilności
zadłużenia. Aktywowanie tej klauzuli umożliwi odejście od rekomendowanej przez
Radę UE ścieżki wydatków do wysokości przyrostu wydatków na obronność
8 https://pie.net.pl/scisla-koordynacja-krajowej-strategii-innowacyjnosci-jest-jednym-z-kluczowych-
czynnikiem-sukcesu-w-rozwoju-technologicznym/
9 decyzja RADY (UE) 2024/2133 z dnia 26 lipca 2024 r. w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w
Polsce - https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202402133
10https://economy-finance.ec.europa.eu/document/download/96fe1eac-28f3-489c-
989c-a48a0c49cab4_en?filename=ecofin_5037_pl.pdf
11 8 października 2024 r. Rada Ministrów przyjęła Średniookresowy plan budżetowo-strukturalny na lata
2025-2028, który następnie został przekazany do Komisji Europejskiej i Rady UE. Plan, będący
strategią fiskalną na lata 2025-28, koncentruje się na przedstawieniu ścieżki redukcji deficytu i długu
sektora instytucji rządowych i samorządowych, przy równoczesnej dbałości o utrzymanie wzrostu
gospodarczego i inwestycji publicznych.

-- 14 of 15 --

15/1
5
w stosunku do sytuacji przed wojną w Ukrainie, jednak nie więcej niż 1,5% PKB
rocznie. Należy jednak pamiętać, że pomimo uruchomienia krajowej klauzuli wyjścia,
unijny nadzór budżetowy nadal funkcjonuje a jego zasady obowiązują. Oznacza to,
że wydatki na obronność przekraczające próg 3,1% PKB (według unijnej definicji
COFOG, tj. klasyfikacji wydatków sektora instytucji rządowych i samorządowych
według funkcji) będą traktowane zgodnie z zasadami unijnego nadzoru
budżetowego.
Zgodnie z szacunkami Komisji z czerwca br.12, tempo wzrostu wydatków w 2025 r.
(6,2%) będzie niższe od rekomendowanego przez Radę. Natomiast w ujęciu
skumulowanym wyniesie 19,7%, czyli nieznacznie powyżej rekomendowanego.
Jednak w ocenie Komisji prognozowane odchylenie jest zgodnie z elastycznością,
wynikającą z krajowej klauzuli wyjścia. Dlatego Komisja w czerwcu br. zawiesiła
procedurę nadmiernego deficytu wobec Polski. Zawieszenie EDP jest skutkiem
pozytywnej oceny KE odnośnie do działań państwa dla zredukowania nadmiernego
deficytu. Oznacza ono, że Rada UE nie podejmuje dalszych kroków wobec danego
kraju, zaś KE dalej monitoruje postęp we wdrażaniu zaleceń Rady.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki/
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
12 Projekt zalecenia Rady w sprawie polityki gospodarczej, polityki społecznej, polityki
zatrudnienia, polityki strukturalnej i polityki budżetowej Polski

-- 15 of 15 --