Interpelacja nr 11210
Interpelacja w sprawie dramatycznego pogorszenia się sytuacji budżetu państwa i zagrożenia niewypłacalnością państwa polskiego w perspektywie średnioterminowej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie dramatycznego pogorszenia się sytuacji budżetu państwa i zagrożenia niewypłacalnością państwa polskiego w perspektywie średnioterminowej
Interpelacja nr 11210
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie dramatycznego pogorszenia się sytuacji budżetu państwa i zagrożenia niewypłacalnością państwa polskiego w perspektywie średnioterminowej
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 26-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana z najwyższą troską, niepokojem i odpowiedzialnością parlamentarną w imieniu obywateli, których dobro wspólne reprezentujemy, a którzy w ostatnich miesiącach coraz częściej wyrażają poważne obawy co do stabilności finansów publicznych Rzeczypospolitej. W świetle niedawno ujawnionych danych dotyczących realizacji budżetu państwa na rok 2025 pojawiły się liczne, głęboko niepokojące przesłanki wskazujące, że Polska może w nadchodzących miesiącach utracić kontrolę nad swoim fiskalnym kursem – zbliżając się niebezpiecznie do granicy finansowej niewypłacalności lub konieczności drastycznego ograniczenia funkcji państwa.
Dochody budżetu państwa z tytułu podatku od towarów i usług (VAT), które stanowią fundament bieżących wpływów budżetowych – a więc są warunkiem niezbędnym dla finansowania szkół, szpitali, wojska, rent, emerytur i całego aparatu państwa – są dramatycznie niższe niż planowano. Według opublikowanych danych wykonanie dochodów z VAT w pierwszym półroczu 2025 r. wyniosło tylko 45,7 % planu rocznego – co w praktyce oznacza nie mniej niż 20 miliardów złotych niedoboru, a rzeczywista luka może być znacznie wyższa, jeśli do końca roku nie zostanie zrealizowana typowa sezonowa dynamika drugiego półrocza.
Nie jest to sytuacja przejściowa ani przypadkowa – mamy bowiem do czynienia z kumulacją błędów planistycznych, nadmiernego optymizmu fiskalnego, a być może także – co byłoby najcięższym zarzutem – z działaniami dezinformującymi opinię publiczną co do rzeczywistego stanu finansów państwa.
Jednocześnie warto zauważyć, że strona wydatkowa budżetu nie wykazuje podobnej elastyczności. Wydatki wciąż rosną zgodnie z założeniami, w wielu miejscach nawet szybciej niż planowano – m.in. na obsługę długu publicznego (z powodu wzrostu stóp procentowych), na wydatki socjalne, na nowe programy strategiczne, jak również na rosnące potrzeby obronności, co w kontekście wojny w Ukrainie wydaje się uzasadnione, ale nie zostało zbilansowane żadną realną reformą dochodową.
Tymczasem inne główne źródła dochodów budżetowych – PIT i CIT – również nie przynoszą oczekiwanych wpływów. Spadek dynamiki konsumpcji, presja inflacyjna, niepewność przedsiębiorców oraz możliwa skala kreatywnej księgowości w warunkach słabego nadzoru podatkowego – to wszystko wpływa na pogarszający się obraz dochodowy państwa. Banki alarmują, że wpływy z PIT mogą być w tym roku najniższe od lat, a luka w CIT rośnie m.in. z powodu optymalizacji podatkowej dużych podmiotów transnarodowych.
Wbrew zapowiedziom i oczekiwaniom opinii publicznej rząd nie przedstawił w ostatnich miesiącach ani szczegółowej analizy luki VAT, ani nie podjął realnych działań uszczelniających system podatkowy. Przeciwnie – wiele planowanych reform (np. ograniczenie karuzel VAT, lepszy nadzór nad transakcjami wewnątrzwspólnotowymi) zostało opóźnionych lub zarzuconych. Polska pozostaje jednym z nielicznych państw Unii Europejskiej, które nie wdrożyły skutecznego systemu prewencji tzw. chain fraud w sektorze paliwowym i elektronicznym.
Rząd również nie wywiązał się z obowiązku informacyjnego wobec Sejmu i społeczeństwa – nie opublikowano pełnej prognozy wykonania budżetu do końca roku, nie przedstawiono rewizji założeń makroekonomicznych, a komunikacja Ministerstwa Finansów ogranicza się do lakonicznych komunikatów. To rodzi pytanie: czy społeczeństwo jest świadomie wprowadzane w błąd co do skali zagrożenia?
W tej sytuacji konieczne jest postawienie pytania o odpowiedzialność polityczną za przygotowanie budżetu na rok 2025, który – jak się okazuje – oparty był na iluzorycznych, życzeniowych prognozach, a nie na rzetelnej analizie makroekonomicznej. Czy rząd i Ministerstwo Finansów w pełni zdawali sobie sprawę z ryzyka?
Nie chodzi wyłącznie o rozliczenie winnych – chodzi o przyszłość państwa i społeczeństwa. Jeśli rząd nie podejmie niezwłocznie działań naprawczych, Polska stanie w obliczu najpoważniejszego kryzysu finansów publicznych od 1989 roku.
Jeśli państwo nie zareaguje natychmiast, konsekwencje będą wielowymiarowe i długofalowe, czyli nastąpi spadek zaufania inwestorów i agencji ratingowych – czego skutkiem będą wzrosty kosztów obsługi długu i utrata zdolności kredytowej.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania:
Jakie są aktualne szacunki wykonania dochodów z VAT do końca roku? Czy Ministerstwo Finansów ma prognozę sezonowej dynamiki wpływów w drugim półroczu i na jakiej podstawie została ona przygotowana?
Jaka jest skala luki VAT za pierwsze półrocze 2025 r. – zarówno w ujęciu nominalnym (w mld zł), jak i jako procent planowanych dochodów z VAT?
Czy Ministerstwo Finansów opracowało i opublikowało szczegółową analizę przyczyn niedoboru dochodów z VAT w I półroczu 2025 r.? Jeśli tak – kiedy i gdzie została opublikowana?
Jakie działania uszczelniające system VAT zostały podjęte od stycznia 2024 r. do lipca 2025 r.? Dlaczego zrezygnowano lub opóźniono wdrożenie planowanych instrumentów takich jak: mechanizm prewencji „chain fraud“, lepszy nadzór nad fakturami wewnątrzwspólnotowymi czy monitoring transakcji w sektorze paliw i elektroniki?
Jakie są szacowane wpływy z PIT i CIT na koniec roku 2025 wg obecnej prognozy resortu? O ile procentowo i kwotowo są niższe od planów zapisanych w ustawie budżetowej?
Czy rząd posiada analizę wpływu optymalizacji podatkowej podmiotów transnarodowych na lukę CIT w latach 2023–2025? Czy są planowane jakiekolwiek działania uszczelniające w tym zakresie?
Jaki jest obecny poziom wykonania wydatków budżetu państwa na koniec czerwca 2025 r.? Które kategorie wydatkowe przekroczyły proporcjonalny limit półroczny i o ile?
Jakie są prognozowane koszty obsługi długu publicznego w całym 2025 roku? O ile wzrosły one w stosunku do planu ustawy budżetowej i jaka część tego wzrostu wynika ze zmiany stóp procentowych?
Czy rząd planuje ograniczenie lub rewizję wydatków socjalnych i programów strategicznych w związku z niedoborem dochodów? Jeśli tak – proszę o przedstawienie harmonogramu i wartości planowanych korekt.
Czy Ministerstwo Finansów przygotowało aktualizację wskaźników makroekonomicznych, na podstawie których oparto ustawę budżetową na 2025 r.? Jeśli nie – kiedy zostanie ona zaprezentowana opinii publicznej?
Jakie jest obecne zadłużenie Skarbu Państwa i sektora instytucji rządowych i samorządowych (tzw. dług EDP) na dzień 30 czerwca 2025 r.? Jaka część długu pozostaje poza ustawowym limitem konstytucyjnym (60% PKB), ale w strukturach funduszy i agencji (np. PFR, BGK)?
Czy rząd przewiduje konieczność nowelizacji budżetu państwa w 2025 roku? Jeżeli tak – kiedy zostanie przedłożony projekt i jaką skalę rewizji przewiduje?
Czy zostały podjęte prace nad nową strategią zarządzania długiem publicznym w związku z rosnącym ryzykiem niewypłacalności? Czy są planowane zmiany w strukturze walutowej i terminowej emisji długu?
Dlaczego Ministerstwo Finansów nie publikuje regularnych prognoz wykonania budżetu oraz rewizji scenariuszy makroekonomicznych, mimo ustawowego obowiązku informacyjnego wobec Sejmu? Czy brak publikacji takich dokumentów oznacza świadome ograniczanie wiedzy opinii publicznej o stanie finansów państwa?
Czy Polska otrzymała jakiekolwiek sygnały ostrzegawcze lub negatywne rekomendacje od agencji ratingowych lub instytucji międzynarodowych (np. Komisji Europejskiej, MFW, EBC) w związku z pogarszającym się stanem finansów publicznych? Jeśli tak – proszę o przedstawienie treści tych komunikatów.
Interpelacja nr 11210
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie dramatycznego pogorszenia się sytuacji budżetu państwa i zagrożenia niewypłacalnością państwa polskiego w perspektywie średnioterminowej
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 26-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana z najwyższą troską, niepokojem i odpowiedzialnością parlamentarną w imieniu obywateli, których dobro wspólne reprezentujemy, a którzy w ostatnich miesiącach coraz częściej wyrażają poważne obawy co do stabilności finansów publicznych Rzeczypospolitej. W świetle niedawno ujawnionych danych dotyczących realizacji budżetu państwa na rok 2025 pojawiły się liczne, głęboko niepokojące przesłanki wskazujące, że Polska może w nadchodzących miesiącach utracić kontrolę nad swoim fiskalnym kursem – zbliżając się niebezpiecznie do granicy finansowej niewypłacalności lub konieczności drastycznego ograniczenia funkcji państwa.
Dochody budżetu państwa z tytułu podatku od towarów i usług (VAT), które stanowią fundament bieżących wpływów budżetowych – a więc są warunkiem niezbędnym dla finansowania szkół, szpitali, wojska, rent, emerytur i całego aparatu państwa – są dramatycznie niższe niż planowano. Według opublikowanych danych wykonanie dochodów z VAT w pierwszym półroczu 2025 r. wyniosło tylko 45,7 % planu rocznego – co w praktyce oznacza nie mniej niż 20 miliardów złotych niedoboru, a rzeczywista luka może być znacznie wyższa, jeśli do końca roku nie zostanie zrealizowana typowa sezonowa dynamika drugiego półrocza.
Nie jest to sytuacja przejściowa ani przypadkowa – mamy bowiem do czynienia z kumulacją błędów planistycznych, nadmiernego optymizmu fiskalnego, a być może także – co byłoby najcięższym zarzutem – z działaniami dezinformującymi opinię publiczną co do rzeczywistego stanu finansów państwa.
Jednocześnie warto zauważyć, że strona wydatkowa budżetu nie wykazuje podobnej elastyczności. Wydatki wciąż rosną zgodnie z założeniami, w wielu miejscach nawet szybciej niż planowano – m.in. na obsługę długu publicznego (z powodu wzrostu stóp procentowych), na wydatki socjalne, na nowe programy strategiczne, jak również na rosnące potrzeby obronności, co w kontekście wojny w Ukrainie wydaje się uzasadnione, ale nie zostało zbilansowane żadną realną reformą dochodową.
Tymczasem inne główne źródła dochodów budżetowych – PIT i CIT – również nie przynoszą oczekiwanych wpływów. Spadek dynamiki konsumpcji, presja inflacyjna, niepewność przedsiębiorców oraz możliwa skala kreatywnej księgowości w warunkach słabego nadzoru podatkowego – to wszystko wpływa na pogarszający się obraz dochodowy państwa. Banki alarmują, że wpływy z PIT mogą być w tym roku najniższe od lat, a luka w CIT rośnie m.in. z powodu optymalizacji podatkowej dużych podmiotów transnarodowych.
Wbrew zapowiedziom i oczekiwaniom opinii publicznej rząd nie przedstawił w ostatnich miesiącach ani szczegółowej analizy luki VAT, ani nie podjął realnych działań uszczelniających system podatkowy. Przeciwnie – wiele planowanych reform (np. ograniczenie karuzel VAT, lepszy nadzór nad transakcjami wewnątrzwspólnotowymi) zostało opóźnionych lub zarzuconych. Polska pozostaje jednym z nielicznych państw Unii Europejskiej, które nie wdrożyły skutecznego systemu prewencji tzw. chain fraud w sektorze paliwowym i elektronicznym.
Rząd również nie wywiązał się z obowiązku informacyjnego wobec Sejmu i społeczeństwa – nie opublikowano pełnej prognozy wykonania budżetu do końca roku, nie przedstawiono rewizji założeń makroekonomicznych, a komunikacja Ministerstwa Finansów ogranicza się do lakonicznych komunikatów. To rodzi pytanie: czy społeczeństwo jest świadomie wprowadzane w błąd co do skali zagrożenia?
W tej sytuacji konieczne jest postawienie pytania o odpowiedzialność polityczną za przygotowanie budżetu na rok 2025, który – jak się okazuje – oparty był na iluzorycznych, życzeniowych prognozach, a nie na rzetelnej analizie makroekonomicznej. Czy rząd i Ministerstwo Finansów w pełni zdawali sobie sprawę z ryzyka?
Nie chodzi wyłącznie o rozliczenie winnych – chodzi o przyszłość państwa i społeczeństwa. Jeśli rząd nie podejmie niezwłocznie działań naprawczych, Polska stanie w obliczu najpoważniejszego kryzysu finansów publicznych od 1989 roku.
Jeśli państwo nie zareaguje natychmiast, konsekwencje będą wielowymiarowe i długofalowe, czyli nastąpi spadek zaufania inwestorów i agencji ratingowych – czego skutkiem będą wzrosty kosztów obsługi długu i utrata zdolności kredytowej.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania:
Jakie są aktualne szacunki wykonania dochodów z VAT do końca roku? Czy Ministerstwo Finansów ma prognozę sezonowej dynamiki wpływów w drugim półroczu i na jakiej podstawie została ona przygotowana?
Jaka jest skala luki VAT za pierwsze półrocze 2025 r. – zarówno w ujęciu nominalnym (w mld zł), jak i jako procent planowanych dochodów z VAT?
Czy Ministerstwo Finansów opracowało i opublikowało szczegółową analizę przyczyn niedoboru dochodów z VAT w I półroczu 2025 r.? Jeśli tak – kiedy i gdzie została opublikowana?
Jakie działania uszczelniające system VAT zostały podjęte od stycznia 2024 r. do lipca 2025 r.? Dlaczego zrezygnowano lub opóźniono wdrożenie planowanych instrumentów takich jak: mechanizm prewencji „chain fraud“, lepszy nadzór nad fakturami wewnątrzwspólnotowymi czy monitoring transakcji w sektorze paliw i elektroniki?
Jakie są szacowane wpływy z PIT i CIT na koniec roku 2025 wg obecnej prognozy resortu? O ile procentowo i kwotowo są niższe od planów zapisanych w ustawie budżetowej?
Czy rząd posiada analizę wpływu optymalizacji podatkowej podmiotów transnarodowych na lukę CIT w latach 2023–2025? Czy są planowane jakiekolwiek działania uszczelniające w tym zakresie?
Jaki jest obecny poziom wykonania wydatków budżetu państwa na koniec czerwca 2025 r.? Które kategorie wydatkowe przekroczyły proporcjonalny limit półroczny i o ile?
Jakie są prognozowane koszty obsługi długu publicznego w całym 2025 roku? O ile wzrosły one w stosunku do planu ustawy budżetowej i jaka część tego wzrostu wynika ze zmiany stóp procentowych?
Czy rząd planuje ograniczenie lub rewizję wydatków socjalnych i programów strategicznych w związku z niedoborem dochodów? Jeśli tak – proszę o przedstawienie harmonogramu i wartości planowanych korekt.
Czy Ministerstwo Finansów przygotowało aktualizację wskaźników makroekonomicznych, na podstawie których oparto ustawę budżetową na 2025 r.? Jeśli nie – kiedy zostanie ona zaprezentowana opinii publicznej?
Jakie jest obecne zadłużenie Skarbu Państwa i sektora instytucji rządowych i samorządowych (tzw. dług EDP) na dzień 30 czerwca 2025 r.? Jaka część długu pozostaje poza ustawowym limitem konstytucyjnym (60% PKB), ale w strukturach funduszy i agencji (np. PFR, BGK)?
Czy rząd przewiduje konieczność nowelizacji budżetu państwa w 2025 roku? Jeżeli tak – kiedy zostanie przedłożony projekt i jaką skalę rewizji przewiduje?
Czy zostały podjęte prace nad nową strategią zarządzania długiem publicznym w związku z rosnącym ryzykiem niewypłacalności? Czy są planowane zmiany w strukturze walutowej i terminowej emisji długu?
Dlaczego Ministerstwo Finansów nie publikuje regularnych prognoz wykonania budżetu oraz rewizji scenariuszy makroekonomicznych, mimo ustawowego obowiązku informacyjnego wobec Sejmu? Czy brak publikacji takich dokumentów oznacza świadome ograniczanie wiedzy opinii publicznej o stanie finansów państwa?
Czy Polska otrzymała jakiekolwiek sygnały ostrzegawcze lub negatywne rekomendacje od agencji ratingowych lub instytucji międzynarodowych (np. Komisji Europejskiej, MFW, EBC) w związku z pogarszającym się stanem finansów publicznych? Jeśli tak – proszę o przedstawienie treści tych komunikatów.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
5 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.2 / 1k zn.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
18724 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/8
Warszawa, 23 sierpnia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 11210 Posła na Sejm RP Pana Jarosława Sachajko w
sprawie dramatycznego pogorszenia się sytuacji budżetu państwa i
zagrożenia niewypłacalnością państwa polskiego w perspektywie
średnioterminowej.
Znak sprawy: BP2.054.2.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11210 Posła na Sejm RP Pana Jarosława Sachajko
w sprawie sytuacji budżetu państwa w perspektywie średnioterminowej,
przedstawiam poniższe informacje.
Odpowiedzi na pytania z bloku 1
Ad 1
Zgodnie z art. 142 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach
publicznych przewidywane wykonanie budżetu państwa, w tym dochodów
budżetowych z podatku VAT w 2025 roku, zostanie przedstawione w uzasadnieniu
do projektu ustawy budżetowej na 2026 rok.
Ad 2
Luka VAT liczona jest tylko w ujęciu rocznym, po wykonaniu dochodów VAT za cały
pełny rok oraz po publikacji informacji dotyczącej stopnia realizacji wskaźników
makroekonomicznych, które również są publikowane w ujęciu rocznym. Szacunek
luki VAT w 2025 r. zostanie przedstawiony w sprawozdaniu z wykonania budżetu
państwa za 2025 r. Ostatnie dostępne szacunki opublikowane w sprawozdaniu
-- 1 of 8 --
2/8
z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r.
wskazują na spadek luki VAT z pozimu13,5% w 2023 r. na 6,9% w 2024 r.
Ad 3 i 5
Sprawozdanie operatywne o wykonaniu budżetu państwa za okres styczeń –
czerwiec 2025 roku zostało opublikowane na stronie internetowej Ministerstwa
Finansów pod adresem: https://www.gov.pl/web/finanse/sprawozdania-
miesieczne-2025 .
Zgodnie natomiast z art. 183 ustawy o finansach publicznych, Minister Finansów
przedstawi sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu i Najwyższej Izbie
Kontroli informację o przebiegu wykonania ustawy budżetowej za pierwsze
półrocze 2025 r. w terminie do dnia 10 września tego roku, które będzie zawierać
m.in. szczegółową analizę wykonania poszczególnych kategorii podatkowych.
Ad 4
W odniesieniu do działań uszczelniających system VAT, jakie zostały podjęte
od stycznia 2024 r. do lipca 2025 r., Krajowa Administracja Skarbowa (KAS)
w obszarze podatków na bieżąco prowadzi działania informacyjne i edukacyjne
w celu zwiększenia dobrowolności wypełniania przez podatników obowiązków
podatkowych oraz służące weryfikacji przestrzegania przepisów podatkowych.
Organy KAS, również w zakresie VAT, prowadzą działania analityczne, czynności
sprawdzające, kontrole podatkowe i kontrole celno-skarbowe, dokonują nabycia
sprawdzającego. Jeżeli posiadane informacje, w szczególności wyniki analizy
ryzyka, wskazują, że podmiot kwalifikowany może wykorzystywać działalność
banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających
związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do
wyłudzenia skarbowego, Szef KAS żąda blokady rachunku podmiotu
kwalifikowanego. Dokonywanie blokady rachunku bankowego ma na celu
przeciwdziałanie wyłudzeniom skarbowym.
Kontrole podatkowe i kontrole celno-skarbowe są bieżącą reakcją na
identyfikowane ryzyka. Kierowane są tam, gdzie przeprowadzona analiza wykaże
największe ryzyko wystąpienia nieprawidłowości podatkowych. W przypadku
zidentyfikowania największych nieprawidłowości i podejrzenia generowania
dużych strat dla budżetu państwa, co do zasady, wszczynana jest kontrola
celnoskarbowa, która ukierunkowana jest na zwalczanie oszustw podatkowych
popełnianych przez podatników uwikłanych, m.in. w zorganizowane grupy
przestępcze, w tym karuzele podatkowe. W przypadku, gdy wynik analizy nie
uzasadnia wszczęcia kontroli (np. zidentyfikowano błędy, pomyłki) prowadzone są
czynności sprawdzające, które są najmniej inwazyjnym sposobem weryfikacji
wykonywania przez podatników obowiązków podatkowych.
Poniżej zaprezentowane zostały dane dot. kontroli podatkowych i kontroli celno-
skarbowych w zakresie VAT za okres od stycznia 2024 r. do lipca 2025 r. :
-- 2 of 8 --
3/8
Liczba kontroli Ustalenia w złotych
Kontrola podatkowa 8416 1 649 066 278
Kontrola celno-skarbowa 6111 5 429 635 635
Obecnie prowadzone są prace legislacyjne dotyczące:
objęcia systemem SENT przewozu betonu gotowego do wylania i innych
mieszanek w postaci gotowej do wylania albo rozsypania na bazie spoiw
mineralnych.1
Z uwagi na ciągłe dążenie do uszczelnienia systemu podatkowego w Polsce, resort
finansów stale monitoruje trendy obejmujące obrót poszczególnymi towarami
na rynku krajowym. Mając na uwadze tendencję wzrostową na rynku obejmującym
branżę budowlaną, uwagę zwraca sytuacja podmiotów zajmujących się obrotem
betonu. Na podstawie wykonanych analiz oraz informacji sygnalnych (m.in. od
Stowarzyszenia Producentów Betonu Towarowego) wpływających do
Ministerstwa Finansów dostrzeżono zwiększone ryzyko występowania
przestępstw skarbowych, których celem jest (głównie) nieuprawnione zaniżanie
zobowiązań podatkowych w obrocie tymi specyficznymi towarami. Konfrontując
dane pochodzące z plików JPK VAT oraz szacunki zamieszczone w raporcie Spectis
„Rynek betonu towarowego w Polsce 2024-2029” zauważono, że zaistnienie
uszczerbku finansowego dla budżetu państwa (tzw. luka VAT) jest wysoce
prawdopodobna. W związku z tym, w projekcie proponuje się objęcie systemem
SENT, przewozu szeroko rozumianego betonu, tj. betonu towarowego, zwanego
też betonem gotowym do wylania oraz innych mieszanek w postaci gotowej
do wylania albo rozsypania na bazie spoiw mineralnych, do wszystkich podmiotów
odbierających.
Wprowadzenie do porządku prawnego projektowanej regulacji powinno
w znacznym stopniu zredukować nieuczciwe praktyki podmiotów funkcjonujących
w branży betonu i konfekcji betonowej. Dodatkowym pozytywnym zjawiskiem,
będzie wzmocnienie nadzoru (w toku wykonywania kontroli podatkowej lub
kontroli celno-skarbowej) nad przestrzeganiem przepisów prawa podatkowego
w branżach pokrewnych, które wykorzystują beton w ramach wykonywania swojej
działalności.
Projekt jest na etapie opracowania zgłoszonych uwag w procesie uzgodnień, opinii
i konsultacji zewnętrznych.
objęcia systemem SENT przewozu odzieży i obuwia.2
Rozwój technologii wykorzystywanych przez organy podatkowe znacząco
przyczynił się do większej skuteczności w wykrywaniu oszustw podatkowych.
1 Projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami
opałowymi oraz niektórych innych ustaw (UD109).
2 Projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania
drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (nr MF 947).
-- 3 of 8 --
4/8
Krajowa Administracja Skarbowa dysponuje coraz nowocześniejszymi
rozwiązaniami w zakresie identyfikowania nieprawidłowości. Organy podatkowe
posługują się różnymi metodami wykrywania tych nieprawidłowości, m.in. analizą
danych zgromadzonych w jednolitym pliku kontrolnym JPK i weryfikacją informacji
o kontrahentach. W 2024 roku, w toku kontroli celno-skarbowych prowadzonych
w zakresie podatku od towarów i usług tylko w samym obszarze podmiotów,
których właścicielami lub głównymi udziałowcami są obcokrajowcy pochodzenia
azjatyckiego, których przedmiotem działalności jest obrót tekstyliami, odzieżą
i obuwiem pochodzenia azjatyckiego ujawniono ponad 125 tysięcy fikcyjnych
faktur na łączną kwotę podatku od towarów i usług 665 mln złotych.
Podstawą projektowanych zmian w zakresie monitorowania przewozu towarów
z działów 61, 62 CN (odzież i dodatki do odzieży), kodu CN 6309 00 00 (odzież
używana) i działu 64 CN, z wyłączeniem pozycji CN 6406 (części obuwia) jest
istotne ryzyko związane z uszczupleniem należnego podatku od towarów i usług,
w ramach handlu tymi towarami. Niska cena takich towarów może kwestionować
jego legalność lub stanowić podejrzenie stosowania ceny dumpingowej.
Projektowane regulacje wynikają z konieczności przeciwdziałania
nieprawidłowościom w obrocie ww. towarami, w tym w e-handlu, jak również
zapobiegania ewolucji oszustw podatkowych w tym obszarze. Wprowadzenie do
porządku prawnego projektowanych regulacji powinno ograniczyć podejmowanie
nieuczciwych praktyk.
Za wprowadzeniem projektowanych rozwiązań przemawia nie tylko interes Skarbu
Państwa, ale również ochrona rynku krajowego przed towarami niebezpiecznymi
i nieuczciwą konkurencją.
Projekt jest po etapie uzgodnień, opinii i konsultacji zewnętrznych.
Ad 6
Do zaplanowanych działań uszczelniających należy zaliczyć utworzenie
w Małopolskim Urzędzie Celno-Skarbowym w Krakowie Centrum
Kompetencyjnego ds. zwalczania agresywnego planowania podatkowego
w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT). Centrum koncentrować się
będzie na prowadzeniu działań mających wzmocnić efektywność KAS w zwalczaniu
niezgodnych z prawem mechanizmów, w szczególności w obszarze cen
transferowych. Eksperci z centrum będą się opierali na najlepszych
doświadczeniach wynikających ze współpracy z otoczeniem zewnętrznym, w tym
międzynarodowym.
Równolegle Minister Finansów i Gospodarki powołuje Zespół do spraw zwalczania
agresywnego planowania podatkowego w CIT.
Odpowiedzi na pytania z bloku 2
Ad 1
-- 4 of 8 --
5/8
Ministerstwo Finansów regularnie (około 15. dnia następnego miesiąca po okresie
sprawozdawczym) publikuje na stronie internetowej BIP MF szacunkowe dane
o wykonaniu budżetu państwa (https://www.gov.pl/web/finanse/szacunek-2025).
Aktualnie opublikowane dane obejmują okres styczeń – czerwiec 2025 r.
Równolegle do danych tabelarycznych, publikowany jest komunikat dotyczący
wykonania podstawowych kategorii dochodów i wydatków.
Natomiast szczegółowe dane sprawozdawcze m. in. w zakresie poszczególnych
kategorii wydatków są publikowane po upływnie około miesiąca od końca okresu
sprawozdawczego. Dane sprawozdawcze po czerwcu 2025 r. dostępne są pod
adresem https://www.gov.pl/web/finanse/sprawozdania-miesieczne-2025
Ad 2
Zaplanowany w ustawie budżetowej na 2025 rok limit wydatków budżetu państwa
na obsługę długu Skarbu Państwa wynosi 75.500 mln zł i wg obecnych projekcji
realizacja tej kategorii wydatków w całym roku nie przekroczy tej kwoty.
Ostateczny poziom wydatków na koszty obsługi długu będzie uzależniony od
realizowanego procesu finansowania potrzeb pożyczkowych 2025 roku, procesu
prefinansowania potrzeb 2026 roku, operacji związanych z zarządzaniem długiem
oraz sytuacji na krajowym rynku finansowym (poziom stóp procentowych, kurs
walutowy).
Ad 3
Wydatki prawnie zdeterminowane jako obligatoryjne są realizowane przez
dysponentów budżetowych w pierwszej kolejności. Wysokość tych wydatków
wynika z ustaw innych niż ustawa budżetowa lub wcześniej podjętych zobowiązań,
ujętych w ramy prawne. Ich wysokość nie może być dowolnie regulowana przez
rząd. Do takich wydatków zaliczyć można m.in. wydatki w ramach obowiązkowych
ubezpieczeń społecznych obejmujące m.in. dotacje z budżetu państwa do Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz Funduszu Emerytalno-Rentowego, czy też wydatki
na świadczenia: wychowawcze, wspierające oraz „Aktywny rodzic”.
Ad 4
Zgodnie z art. 138 ust. 1 i 1a ustawy o finansach publicznych, Rada Ministrów do
dnia 30 kwietnia przyjmuje Wieloletnie założenia makroekonomiczne
przedstawione przez Ministra Finansów. W 2025 r. ww. założenia zostały przyjęte
29 kwietnia, natomiast 16 lipca Rada Ministrów przyjęła ich aktualizację. Obie
wersje dostępne są na stronie Ministerstwa Finansów wraz z każdorazowo
aktualizowanymi wytycznymi zapewniającymi stosowanie jednolitych wskaźników
makroekonomicznych. Scenariusze makroekonomiczne zawarte w tych
dokumentach zostały uaktualnione względem scenariusza opisanego
w uzasadnieniu do projektu ustawy budżetowej 2025, w oparciu o napływające
dane makroekonomiczne za rok 2024 oraz z pierwszych miesięcy bieżącego roku,
jak również zmiany założeń mających wpływ na prognozy poszczególnych kategorii
makroekonomicznych.
-- 5 of 8 --
6/8
Odpowiedzi na pytania z bloku 3
Ad 1
Według wstępnych danych zadłużenie Skarbu Państwa na koniec czerwca 2025 r.
wyniosło ok. 1.803,0 mld zł.
Dług sektora instytucji rządowych i samorządowych na koniec I kwartału 2025 r.
wyniósł 2.123,5 mld zł, w tym skonsolidowane zadłużenie funduszy
umiejscowionych w Banku Gospodarstwa Krajowego oraz zadłużenie Polskiego
Funduszu Rozwoju związane z Tarczą Finansową wyniosło łącznie 402,6 mld zł.
Dane za II kwartał zostaną opublikowane 10 września br.
Ad 2
Uchwalane w ustawie budżetowej dochody są prognozą, a wydatki budżetu
państwa stanowią nieprzekraczalny limit. W trakcie roku budżetowego mogą
występować zmiany i odchylenia zarówno po stronie dochodowej jak i wydatkowej
budżetu państwa w stosunku do przyjętych ustawą wielkości.
Minister Finansów wypełniając postanowienia ustawy budżetowej na dany rok
działa na podstawie m.in. ustawy o finansach publicznych. Systematyczna
weryfikacja wydatków budżetowych wpisuje się w politykę oszczędnego
i celowego gospodarowania środkami publicznymi – takie działania prowadzone są
na bieżąco. Na etapie opracowywania ustawy budżetowej oraz jej realizacji
uwzględniane są regulacje art. 44 ustawy o finansach publicznych, nakazujące
realizację wydatków publicznych w sposób celowy i oszczędny, z założeniem
uzyskania najlepszych efektów z danych nakładów.
Zgodnie z art. 52 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych kwoty wydatków
ujęte w ustawie budżetowej stanowią nieprzekraczalny limit i tym samym określają
dysponentom części budżetowych górny pułap ich możliwości wydatkowych. Nie
zawsze jednak wszystkie z planowanych w ustawie budżetowej wydatków są
w pełni wykorzystane, np. w wyniku nierozstrzygniętych przetargów lub opóźnień
w realizacji zadań, zmiany wskaźników, od których uzależniane są niektóre
wydatki. Wygospodarowane tzw. „naturalne oszczędności” pojawiają się każdego
roku.
Zmiana ustawy budżetowej poprzez jej nowelizację to instrument, który jest
wykorzystywany przez rząd, gdy pozostałe instrumenty zarządzania budżetem są
niewystarczające i brak jest możliwości zrealizowania postanowień ustawy
budżetowej.
Aktualnie w Ministerstwie Finansów nie są prowadzone prace związane
z opracowaniem nowelizacji ustawy budżetowej na 2025 r.
Ad 3
Zgodnie z art. 75 ustawy o finansach publicznych Minister Finansów opracowuje
corocznie czteroletnią strategię zarządzania długiem Skarbu Państwa oraz
oddziaływania na państwowy dług publiczny. Obecnie trwają w Ministerstwie
-- 6 of 8 --
7/8
Finansów prace nad „Strategią zarządzania długiem sektora finansów publicznych
w latach 2026-2029”. Dokument zostanie przedstawiony Radzie Ministrów do
zatwierdzenia, a po zatwierdzeniu Rada Ministrów przedstawi go Sejmowi wraz
z uzasadnieniem projektu ustawy budżetowej w terminie do dnia 30 września br.
Ad 4
Ministerstwo Finansów terminowo publikuje informacje dotyczące szacunkowego
wykonania budżetu państwa – informacje te publikowane są w okolicach 15 dnia
każdego miesiąca. Dla przykładu informacje o szacunkowym wykonaniu budżetu
państwa po miesiącu czerwcu 2025 r. opublikowano w dniu 15 lipca 2025 roku–
https://www.gov.pl/web/finanse/szacunek-2025 .
Co do zasady, Ministerstwo Finansów publikuje aktualne scenariusze
makroekonomiczno-fiskalne dwa razy do roku – w kontekście przygotowywania
Średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego (do 2024 r. - Wieloletniego
Planu Finansowego Państwa), Sprawozdania z jego wdrażania oraz w procesie
przygotowywania projektu ustawy budżetowej na kolejny rok. Scenariusz
makroekonomiczny jest dodatkowo publikowany w Wieloletnich założeniach
makroekonomicznych, zgodnie z odpowiedzią na pytanie 4 z poprzedniego bloku.
Każdorazowo aktualizowane są również wytyczne zapewniające stosowanie
jednolitych wskaźników makroekonomicznych. Aktualne prognozy
makroekonomiczno-fiskalne, wraz z porównaniem do najnowszej prognozy Komisji
Europejskiej są dostępne pod adresem:
https://www.gov.pl/web/finanse/prognozymakroekonomiczne-i-fiskalne .
Dodatkowo Ministerstwo Finansów regularnie i terminowo publikuje informację
kwartalną o stanie finansów publicznych. Publikacja ta zawiera m.in. podstawowe
informacje z zakresu sektora finansów publicznych obliczonych wg różnych
metodologii: ESA2010, GFSM 2001 i według przepisów krajowych (budżet
państwa, jednostki samorządu terytorialnego i państwowe fundusze celowe oraz
największe fundusze BGK). Ostatnia publikacja miała miejsce w dniu 31 lipca 2025
roku - https://www.gov.pl/web/finanse/informacja-kwartalna-o-stanie
finansowpublicznych---2025-rok2
Ad 5
Agencje ratingowe w swoich raportach przedstawiają obiektywną ocenę sytuacji
w oparciu o własne wewnętrzne analizy sytuacji gospodarczej, nie formułując przy
tym rekomendacji ani nie wysyłając sygnałów ostrzegawczych. Raporty agencji
przedstawiają natomiast potencjalne scenariusze rozwoju sytuacji, w których
ocena ratingowa mogłaby zostać podwyższona lub obniżona.
W ostatnich raportach agencje w następujący sposób przedstawiały sytuacje,
w których ocena ratingowa mogłaby ulec obniżeniu.
Agencja FITCH (marzec 2025)
Obniżenie ratingu jest możliwe w przypadku braku konsolidacji finansów
publicznych zmniejszającego wiarę w zdolność rządu do stabilizacji długu
-- 7 of 8 --
8/8
publicznego w średnim okresie na poziomie zbliżonym do pozostałych; istotnie
niższe perspektywy wzrostu w średnim okresie, na przykład z powodu erozji
konkurencyjności lub przedłużającą się słabość gospodarczą partnerów
handlowych.
Agencja Moody’s (marzec 2025)
Obniżenie ratingu mogłoby mieć miejsce, w okolicznościach istotnego pogorszenie
sytuacji bezpieczeństwa regionalnego, w tym bardziej konkretne sygnały
wycofania wsparcia USA. Presja na obniżenie ratingu pojawiłaby się dodatkowo
w scenariuszu istotnie szybszego wzrostu obciążenia długiem publicznym
i pogorszenia wskaźników zdolności kredytowej, wykraczającego poza obecny
scenariusz bazowy. Również ponowne pogorszenie się sytuacji w zakresie
praworządności, które miałoby negatywny wpływ na lokalizację działalności
biznesowej w Polsce, także byłoby niekorzystne dla oceny kredytowej.
Agencja S&P (maj 2025)
Obniżka ratingu mogłaby wystąpić, gdyby zadłużenie wzrosło ponad prognozy
agencji, co mogłoby wskazywać na trwalsze pogorszenie zarządzania polityką
fiskalną. Ponadto, gdyby średnioterminowe perspektywy wzrostu gospodarczego
Polski uległy znacznemu pogorszeniu, prawdopodobnie w połączeniu z ponownymi
wstrząsami zewnętrznymi, w tym nieoczekiwanymi skutkami ubocznymi
i spadkiem zaufania związanym z wojną rosyjsko-ukraińską.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 8 of 8 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/8
Warszawa, 23 sierpnia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 11210 Posła na Sejm RP Pana Jarosława Sachajko w
sprawie dramatycznego pogorszenia się sytuacji budżetu państwa i
zagrożenia niewypłacalnością państwa polskiego w perspektywie
średnioterminowej.
Znak sprawy: BP2.054.2.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11210 Posła na Sejm RP Pana Jarosława Sachajko
w sprawie sytuacji budżetu państwa w perspektywie średnioterminowej,
przedstawiam poniższe informacje.
Odpowiedzi na pytania z bloku 1
Ad 1
Zgodnie z art. 142 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach
publicznych przewidywane wykonanie budżetu państwa, w tym dochodów
budżetowych z podatku VAT w 2025 roku, zostanie przedstawione w uzasadnieniu
do projektu ustawy budżetowej na 2026 rok.
Ad 2
Luka VAT liczona jest tylko w ujęciu rocznym, po wykonaniu dochodów VAT za cały
pełny rok oraz po publikacji informacji dotyczącej stopnia realizacji wskaźników
makroekonomicznych, które również są publikowane w ujęciu rocznym. Szacunek
luki VAT w 2025 r. zostanie przedstawiony w sprawozdaniu z wykonania budżetu
państwa za 2025 r. Ostatnie dostępne szacunki opublikowane w sprawozdaniu
-- 1 of 8 --
2/8
z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r.
wskazują na spadek luki VAT z pozimu13,5% w 2023 r. na 6,9% w 2024 r.
Ad 3 i 5
Sprawozdanie operatywne o wykonaniu budżetu państwa za okres styczeń –
czerwiec 2025 roku zostało opublikowane na stronie internetowej Ministerstwa
Finansów pod adresem: https://www.gov.pl/web/finanse/sprawozdania-
miesieczne-2025 .
Zgodnie natomiast z art. 183 ustawy o finansach publicznych, Minister Finansów
przedstawi sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu i Najwyższej Izbie
Kontroli informację o przebiegu wykonania ustawy budżetowej za pierwsze
półrocze 2025 r. w terminie do dnia 10 września tego roku, które będzie zawierać
m.in. szczegółową analizę wykonania poszczególnych kategorii podatkowych.
Ad 4
W odniesieniu do działań uszczelniających system VAT, jakie zostały podjęte
od stycznia 2024 r. do lipca 2025 r., Krajowa Administracja Skarbowa (KAS)
w obszarze podatków na bieżąco prowadzi działania informacyjne i edukacyjne
w celu zwiększenia dobrowolności wypełniania przez podatników obowiązków
podatkowych oraz służące weryfikacji przestrzegania przepisów podatkowych.
Organy KAS, również w zakresie VAT, prowadzą działania analityczne, czynności
sprawdzające, kontrole podatkowe i kontrole celno-skarbowe, dokonują nabycia
sprawdzającego. Jeżeli posiadane informacje, w szczególności wyniki analizy
ryzyka, wskazują, że podmiot kwalifikowany może wykorzystywać działalność
banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających
związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do
wyłudzenia skarbowego, Szef KAS żąda blokady rachunku podmiotu
kwalifikowanego. Dokonywanie blokady rachunku bankowego ma na celu
przeciwdziałanie wyłudzeniom skarbowym.
Kontrole podatkowe i kontrole celno-skarbowe są bieżącą reakcją na
identyfikowane ryzyka. Kierowane są tam, gdzie przeprowadzona analiza wykaże
największe ryzyko wystąpienia nieprawidłowości podatkowych. W przypadku
zidentyfikowania największych nieprawidłowości i podejrzenia generowania
dużych strat dla budżetu państwa, co do zasady, wszczynana jest kontrola
celnoskarbowa, która ukierunkowana jest na zwalczanie oszustw podatkowych
popełnianych przez podatników uwikłanych, m.in. w zorganizowane grupy
przestępcze, w tym karuzele podatkowe. W przypadku, gdy wynik analizy nie
uzasadnia wszczęcia kontroli (np. zidentyfikowano błędy, pomyłki) prowadzone są
czynności sprawdzające, które są najmniej inwazyjnym sposobem weryfikacji
wykonywania przez podatników obowiązków podatkowych.
Poniżej zaprezentowane zostały dane dot. kontroli podatkowych i kontroli celno-
skarbowych w zakresie VAT za okres od stycznia 2024 r. do lipca 2025 r. :
-- 2 of 8 --
3/8
Liczba kontroli Ustalenia w złotych
Kontrola podatkowa 8416 1 649 066 278
Kontrola celno-skarbowa 6111 5 429 635 635
Obecnie prowadzone są prace legislacyjne dotyczące:
objęcia systemem SENT przewozu betonu gotowego do wylania i innych
mieszanek w postaci gotowej do wylania albo rozsypania na bazie spoiw
mineralnych.1
Z uwagi na ciągłe dążenie do uszczelnienia systemu podatkowego w Polsce, resort
finansów stale monitoruje trendy obejmujące obrót poszczególnymi towarami
na rynku krajowym. Mając na uwadze tendencję wzrostową na rynku obejmującym
branżę budowlaną, uwagę zwraca sytuacja podmiotów zajmujących się obrotem
betonu. Na podstawie wykonanych analiz oraz informacji sygnalnych (m.in. od
Stowarzyszenia Producentów Betonu Towarowego) wpływających do
Ministerstwa Finansów dostrzeżono zwiększone ryzyko występowania
przestępstw skarbowych, których celem jest (głównie) nieuprawnione zaniżanie
zobowiązań podatkowych w obrocie tymi specyficznymi towarami. Konfrontując
dane pochodzące z plików JPK VAT oraz szacunki zamieszczone w raporcie Spectis
„Rynek betonu towarowego w Polsce 2024-2029” zauważono, że zaistnienie
uszczerbku finansowego dla budżetu państwa (tzw. luka VAT) jest wysoce
prawdopodobna. W związku z tym, w projekcie proponuje się objęcie systemem
SENT, przewozu szeroko rozumianego betonu, tj. betonu towarowego, zwanego
też betonem gotowym do wylania oraz innych mieszanek w postaci gotowej
do wylania albo rozsypania na bazie spoiw mineralnych, do wszystkich podmiotów
odbierających.
Wprowadzenie do porządku prawnego projektowanej regulacji powinno
w znacznym stopniu zredukować nieuczciwe praktyki podmiotów funkcjonujących
w branży betonu i konfekcji betonowej. Dodatkowym pozytywnym zjawiskiem,
będzie wzmocnienie nadzoru (w toku wykonywania kontroli podatkowej lub
kontroli celno-skarbowej) nad przestrzeganiem przepisów prawa podatkowego
w branżach pokrewnych, które wykorzystują beton w ramach wykonywania swojej
działalności.
Projekt jest na etapie opracowania zgłoszonych uwag w procesie uzgodnień, opinii
i konsultacji zewnętrznych.
objęcia systemem SENT przewozu odzieży i obuwia.2
Rozwój technologii wykorzystywanych przez organy podatkowe znacząco
przyczynił się do większej skuteczności w wykrywaniu oszustw podatkowych.
1 Projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami
opałowymi oraz niektórych innych ustaw (UD109).
2 Projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania
drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (nr MF 947).
-- 3 of 8 --
4/8
Krajowa Administracja Skarbowa dysponuje coraz nowocześniejszymi
rozwiązaniami w zakresie identyfikowania nieprawidłowości. Organy podatkowe
posługują się różnymi metodami wykrywania tych nieprawidłowości, m.in. analizą
danych zgromadzonych w jednolitym pliku kontrolnym JPK i weryfikacją informacji
o kontrahentach. W 2024 roku, w toku kontroli celno-skarbowych prowadzonych
w zakresie podatku od towarów i usług tylko w samym obszarze podmiotów,
których właścicielami lub głównymi udziałowcami są obcokrajowcy pochodzenia
azjatyckiego, których przedmiotem działalności jest obrót tekstyliami, odzieżą
i obuwiem pochodzenia azjatyckiego ujawniono ponad 125 tysięcy fikcyjnych
faktur na łączną kwotę podatku od towarów i usług 665 mln złotych.
Podstawą projektowanych zmian w zakresie monitorowania przewozu towarów
z działów 61, 62 CN (odzież i dodatki do odzieży), kodu CN 6309 00 00 (odzież
używana) i działu 64 CN, z wyłączeniem pozycji CN 6406 (części obuwia) jest
istotne ryzyko związane z uszczupleniem należnego podatku od towarów i usług,
w ramach handlu tymi towarami. Niska cena takich towarów może kwestionować
jego legalność lub stanowić podejrzenie stosowania ceny dumpingowej.
Projektowane regulacje wynikają z konieczności przeciwdziałania
nieprawidłowościom w obrocie ww. towarami, w tym w e-handlu, jak również
zapobiegania ewolucji oszustw podatkowych w tym obszarze. Wprowadzenie do
porządku prawnego projektowanych regulacji powinno ograniczyć podejmowanie
nieuczciwych praktyk.
Za wprowadzeniem projektowanych rozwiązań przemawia nie tylko interes Skarbu
Państwa, ale również ochrona rynku krajowego przed towarami niebezpiecznymi
i nieuczciwą konkurencją.
Projekt jest po etapie uzgodnień, opinii i konsultacji zewnętrznych.
Ad 6
Do zaplanowanych działań uszczelniających należy zaliczyć utworzenie
w Małopolskim Urzędzie Celno-Skarbowym w Krakowie Centrum
Kompetencyjnego ds. zwalczania agresywnego planowania podatkowego
w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT). Centrum koncentrować się
będzie na prowadzeniu działań mających wzmocnić efektywność KAS w zwalczaniu
niezgodnych z prawem mechanizmów, w szczególności w obszarze cen
transferowych. Eksperci z centrum będą się opierali na najlepszych
doświadczeniach wynikających ze współpracy z otoczeniem zewnętrznym, w tym
międzynarodowym.
Równolegle Minister Finansów i Gospodarki powołuje Zespół do spraw zwalczania
agresywnego planowania podatkowego w CIT.
Odpowiedzi na pytania z bloku 2
Ad 1
-- 4 of 8 --
5/8
Ministerstwo Finansów regularnie (około 15. dnia następnego miesiąca po okresie
sprawozdawczym) publikuje na stronie internetowej BIP MF szacunkowe dane
o wykonaniu budżetu państwa (https://www.gov.pl/web/finanse/szacunek-2025).
Aktualnie opublikowane dane obejmują okres styczeń – czerwiec 2025 r.
Równolegle do danych tabelarycznych, publikowany jest komunikat dotyczący
wykonania podstawowych kategorii dochodów i wydatków.
Natomiast szczegółowe dane sprawozdawcze m. in. w zakresie poszczególnych
kategorii wydatków są publikowane po upływnie około miesiąca od końca okresu
sprawozdawczego. Dane sprawozdawcze po czerwcu 2025 r. dostępne są pod
adresem https://www.gov.pl/web/finanse/sprawozdania-miesieczne-2025
Ad 2
Zaplanowany w ustawie budżetowej na 2025 rok limit wydatków budżetu państwa
na obsługę długu Skarbu Państwa wynosi 75.500 mln zł i wg obecnych projekcji
realizacja tej kategorii wydatków w całym roku nie przekroczy tej kwoty.
Ostateczny poziom wydatków na koszty obsługi długu będzie uzależniony od
realizowanego procesu finansowania potrzeb pożyczkowych 2025 roku, procesu
prefinansowania potrzeb 2026 roku, operacji związanych z zarządzaniem długiem
oraz sytuacji na krajowym rynku finansowym (poziom stóp procentowych, kurs
walutowy).
Ad 3
Wydatki prawnie zdeterminowane jako obligatoryjne są realizowane przez
dysponentów budżetowych w pierwszej kolejności. Wysokość tych wydatków
wynika z ustaw innych niż ustawa budżetowa lub wcześniej podjętych zobowiązań,
ujętych w ramy prawne. Ich wysokość nie może być dowolnie regulowana przez
rząd. Do takich wydatków zaliczyć można m.in. wydatki w ramach obowiązkowych
ubezpieczeń społecznych obejmujące m.in. dotacje z budżetu państwa do Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz Funduszu Emerytalno-Rentowego, czy też wydatki
na świadczenia: wychowawcze, wspierające oraz „Aktywny rodzic”.
Ad 4
Zgodnie z art. 138 ust. 1 i 1a ustawy o finansach publicznych, Rada Ministrów do
dnia 30 kwietnia przyjmuje Wieloletnie założenia makroekonomiczne
przedstawione przez Ministra Finansów. W 2025 r. ww. założenia zostały przyjęte
29 kwietnia, natomiast 16 lipca Rada Ministrów przyjęła ich aktualizację. Obie
wersje dostępne są na stronie Ministerstwa Finansów wraz z każdorazowo
aktualizowanymi wytycznymi zapewniającymi stosowanie jednolitych wskaźników
makroekonomicznych. Scenariusze makroekonomiczne zawarte w tych
dokumentach zostały uaktualnione względem scenariusza opisanego
w uzasadnieniu do projektu ustawy budżetowej 2025, w oparciu o napływające
dane makroekonomiczne za rok 2024 oraz z pierwszych miesięcy bieżącego roku,
jak również zmiany założeń mających wpływ na prognozy poszczególnych kategorii
makroekonomicznych.
-- 5 of 8 --
6/8
Odpowiedzi na pytania z bloku 3
Ad 1
Według wstępnych danych zadłużenie Skarbu Państwa na koniec czerwca 2025 r.
wyniosło ok. 1.803,0 mld zł.
Dług sektora instytucji rządowych i samorządowych na koniec I kwartału 2025 r.
wyniósł 2.123,5 mld zł, w tym skonsolidowane zadłużenie funduszy
umiejscowionych w Banku Gospodarstwa Krajowego oraz zadłużenie Polskiego
Funduszu Rozwoju związane z Tarczą Finansową wyniosło łącznie 402,6 mld zł.
Dane za II kwartał zostaną opublikowane 10 września br.
Ad 2
Uchwalane w ustawie budżetowej dochody są prognozą, a wydatki budżetu
państwa stanowią nieprzekraczalny limit. W trakcie roku budżetowego mogą
występować zmiany i odchylenia zarówno po stronie dochodowej jak i wydatkowej
budżetu państwa w stosunku do przyjętych ustawą wielkości.
Minister Finansów wypełniając postanowienia ustawy budżetowej na dany rok
działa na podstawie m.in. ustawy o finansach publicznych. Systematyczna
weryfikacja wydatków budżetowych wpisuje się w politykę oszczędnego
i celowego gospodarowania środkami publicznymi – takie działania prowadzone są
na bieżąco. Na etapie opracowywania ustawy budżetowej oraz jej realizacji
uwzględniane są regulacje art. 44 ustawy o finansach publicznych, nakazujące
realizację wydatków publicznych w sposób celowy i oszczędny, z założeniem
uzyskania najlepszych efektów z danych nakładów.
Zgodnie z art. 52 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych kwoty wydatków
ujęte w ustawie budżetowej stanowią nieprzekraczalny limit i tym samym określają
dysponentom części budżetowych górny pułap ich możliwości wydatkowych. Nie
zawsze jednak wszystkie z planowanych w ustawie budżetowej wydatków są
w pełni wykorzystane, np. w wyniku nierozstrzygniętych przetargów lub opóźnień
w realizacji zadań, zmiany wskaźników, od których uzależniane są niektóre
wydatki. Wygospodarowane tzw. „naturalne oszczędności” pojawiają się każdego
roku.
Zmiana ustawy budżetowej poprzez jej nowelizację to instrument, który jest
wykorzystywany przez rząd, gdy pozostałe instrumenty zarządzania budżetem są
niewystarczające i brak jest możliwości zrealizowania postanowień ustawy
budżetowej.
Aktualnie w Ministerstwie Finansów nie są prowadzone prace związane
z opracowaniem nowelizacji ustawy budżetowej na 2025 r.
Ad 3
Zgodnie z art. 75 ustawy o finansach publicznych Minister Finansów opracowuje
corocznie czteroletnią strategię zarządzania długiem Skarbu Państwa oraz
oddziaływania na państwowy dług publiczny. Obecnie trwają w Ministerstwie
-- 6 of 8 --
7/8
Finansów prace nad „Strategią zarządzania długiem sektora finansów publicznych
w latach 2026-2029”. Dokument zostanie przedstawiony Radzie Ministrów do
zatwierdzenia, a po zatwierdzeniu Rada Ministrów przedstawi go Sejmowi wraz
z uzasadnieniem projektu ustawy budżetowej w terminie do dnia 30 września br.
Ad 4
Ministerstwo Finansów terminowo publikuje informacje dotyczące szacunkowego
wykonania budżetu państwa – informacje te publikowane są w okolicach 15 dnia
każdego miesiąca. Dla przykładu informacje o szacunkowym wykonaniu budżetu
państwa po miesiącu czerwcu 2025 r. opublikowano w dniu 15 lipca 2025 roku–
https://www.gov.pl/web/finanse/szacunek-2025 .
Co do zasady, Ministerstwo Finansów publikuje aktualne scenariusze
makroekonomiczno-fiskalne dwa razy do roku – w kontekście przygotowywania
Średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego (do 2024 r. - Wieloletniego
Planu Finansowego Państwa), Sprawozdania z jego wdrażania oraz w procesie
przygotowywania projektu ustawy budżetowej na kolejny rok. Scenariusz
makroekonomiczny jest dodatkowo publikowany w Wieloletnich założeniach
makroekonomicznych, zgodnie z odpowiedzią na pytanie 4 z poprzedniego bloku.
Każdorazowo aktualizowane są również wytyczne zapewniające stosowanie
jednolitych wskaźników makroekonomicznych. Aktualne prognozy
makroekonomiczno-fiskalne, wraz z porównaniem do najnowszej prognozy Komisji
Europejskiej są dostępne pod adresem:
https://www.gov.pl/web/finanse/prognozymakroekonomiczne-i-fiskalne .
Dodatkowo Ministerstwo Finansów regularnie i terminowo publikuje informację
kwartalną o stanie finansów publicznych. Publikacja ta zawiera m.in. podstawowe
informacje z zakresu sektora finansów publicznych obliczonych wg różnych
metodologii: ESA2010, GFSM 2001 i według przepisów krajowych (budżet
państwa, jednostki samorządu terytorialnego i państwowe fundusze celowe oraz
największe fundusze BGK). Ostatnia publikacja miała miejsce w dniu 31 lipca 2025
roku - https://www.gov.pl/web/finanse/informacja-kwartalna-o-stanie
finansowpublicznych---2025-rok2
Ad 5
Agencje ratingowe w swoich raportach przedstawiają obiektywną ocenę sytuacji
w oparciu o własne wewnętrzne analizy sytuacji gospodarczej, nie formułując przy
tym rekomendacji ani nie wysyłając sygnałów ostrzegawczych. Raporty agencji
przedstawiają natomiast potencjalne scenariusze rozwoju sytuacji, w których
ocena ratingowa mogłaby zostać podwyższona lub obniżona.
W ostatnich raportach agencje w następujący sposób przedstawiały sytuacje,
w których ocena ratingowa mogłaby ulec obniżeniu.
Agencja FITCH (marzec 2025)
Obniżenie ratingu jest możliwe w przypadku braku konsolidacji finansów
publicznych zmniejszającego wiarę w zdolność rządu do stabilizacji długu
-- 7 of 8 --
8/8
publicznego w średnim okresie na poziomie zbliżonym do pozostałych; istotnie
niższe perspektywy wzrostu w średnim okresie, na przykład z powodu erozji
konkurencyjności lub przedłużającą się słabość gospodarczą partnerów
handlowych.
Agencja Moody’s (marzec 2025)
Obniżenie ratingu mogłoby mieć miejsce, w okolicznościach istotnego pogorszenie
sytuacji bezpieczeństwa regionalnego, w tym bardziej konkretne sygnały
wycofania wsparcia USA. Presja na obniżenie ratingu pojawiłaby się dodatkowo
w scenariuszu istotnie szybszego wzrostu obciążenia długiem publicznym
i pogorszenia wskaźników zdolności kredytowej, wykraczającego poza obecny
scenariusz bazowy. Również ponowne pogorszenie się sytuacji w zakresie
praworządności, które miałoby negatywny wpływ na lokalizację działalności
biznesowej w Polsce, także byłoby niekorzystne dla oceny kredytowej.
Agencja S&P (maj 2025)
Obniżka ratingu mogłaby wystąpić, gdyby zadłużenie wzrosło ponad prognozy
agencji, co mogłoby wskazywać na trwalsze pogorszenie zarządzania polityką
fiskalną. Ponadto, gdyby średnioterminowe perspektywy wzrostu gospodarczego
Polski uległy znacznemu pogorszeniu, prawdopodobnie w połączeniu z ponownymi
wstrząsami zewnętrznymi, w tym nieoczekiwanymi skutkami ubocznymi
i spadkiem zaufania związanym z wojną rosyjsko-ukraińską.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 8 of 8 --