Interpelacja nr 11201
Interpelacja w sprawie wiarygodności obietnic PSL i deklaracji wicepremiera Władysława Kosiniaka-Kamysza dotyczących ochrony rynku rolnego przed niekontrolowanym importem z Ukrainy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Sprawiedliwość i Sądy (45%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wiarygodności obietnic PSL i deklaracji wicepremiera Władysława Kosiniaka-Kamysza dotyczących ochrony rynku rolnego przed niekontrolowanym importem z Ukrainy
Interpelacja nr 11201
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie wiarygodności obietnic PSL i deklaracji wicepremiera Władysława Kosiniaka-Kamysza dotyczących ochrony rynku rolnego przed niekontrolowanym importem z Ukrainy
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 27-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich miesiącach polscy rolnicy – a wraz z nimi całe społeczności lokalne, spółdzielnie, przetwórcy i konsumenci – z niepokojem obserwują coraz bardziej niespójną i koniunkturalną politykę rządu wobec importu produktów rolnych z Ukrainy. Szczególne zaniepokojenie budzi fakt, że autorami wielu deklaracji, które do dziś nie zostały zrealizowane, są przedstawiciele PSL – partii, która w kampanii wyborczej 2023 roku najgłośniej deklarowała obronę interesów polskiego rolnika.
W dniu 25 lipca 2025 roku portal Farmer.pl przytoczył wypowiedź wicepremiera Władysława Kosiniaka-Kamysza, który – komentując przedłużenie unijnego bezcłowego handlu z Ukrainą – zapowiedział, że „jeśli trzeba będzie — Polska utrzyma krajowy zakaz przywozu towarów z Ukrainy”.
To kolejna deklaracja z cyklu: „cóż szkodzi obiecać” – maksyma, która stała się w ostatnich miesiącach symbolem politycznego cynizmu, ignorancji wobec dramatów rolników i kompletnego upadku zaufania do słowa władzy.
W dokumencie programowym z kampanii wyborczej zatytułowanym „PSL. NOWY” deklarowano m.in.:
„Zrównoważony rozwój polskiego rolnictwa i wsi.”
„Zatrzymanie nieuczciwej konkurencji z krajów trzecich.”
„Zabezpieczenie interesu polskiego rolnika wobec importu zbóż i produktów spożywczych spoza UE.”
„Rozwój krajowego przetwórstwa i ochronę suwerenności żywnościowej Polski.”
Podwyższenie unijnych dopłat do 1200 zł/ha.
System kontraktacji żywności po określonej cenie.
Wypowiedzenie umowy UE-Mercosur.
Tymczasem rzeczywistość po wyborach wygląda zupełnie inaczej, obserwujemy:
utrzymanie bezcłowego napływu produktów rolnych z Ukrainy,
brak skutecznej ochrony rynku krajowego (zboże, rzepak, drób, jaja, owoce miękkie),
brak systemowego wsparcia w tworzeniu rezerw strategicznych zbóż,
brak realnej polityki kształtowania marż w handlu artykułami spożywczymi.
Rolnictwo nie jest tylko branżą. Jest podstawą polskiej żywności, krajobrazu, kultury i bezpieczeństwa. Dla setek tysięcy rodzin to styl życia i jedyne źródło utrzymania. Oszukiwanie rolników, składanie im fałszywych obietnic, a następnie odwracanie się plecami po objęciu stanowisk – to nie tylko błąd polityczny. To zdrada zaufania społecznego.
Wicepremier Kosiniak-Kamysz jest dziś nie tylko liderem partyjnym. Jest twarzą rządu. To na nim spoczywa odpowiedzialność za spójność polityki wobec wsi. Nie może zatem kolejny raz zasłaniać się Komisją Europejską, Brukselą, partnerami koalicyjnymi – ponieważ jako polityk rolniczy złożył konkretne deklaracje, których dziś nie realizuje.
Kultura polityczna „cóż szkodzi obiecać”.
Jeśli rząd i PSL nie zaczną traktować poważnie własnych słów, polska wieś przestanie traktować poważnie państwo. Już dziś tysiące rolników nie wierzy w żadne zapewnienia – bo przekonali się, że obietnice to tylko „paliwo kampanijne”, a po wyborach zostają jedynie medialne frazesy.
Maksyma: „cóż szkodzi obiecać” staje się symbolem demoralizacji obecnej władzy i zapowiedzią dalszego spadku zaufania do instytucji. W połączeniu z obecną sytuacją rolnictwa (import, inflacja, brak rekompensat, brak opłacalności, kryzys zbytu) tworzy to wybuchową mieszankę społecznego gniewu.
W związku z powyższym kieruję do Pana ministra rolnictwa i rozwoju wsi następujące pytania:
Czy minister potwierdza, iż wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz deklarował utrzymanie krajowego zakazu importu produktów z Ukrainy?
Dlaczego PSL – będący dziś współodpowiedzialny za resort rolnictwa – nie realizuje własnych deklaracji zawartych w programie „PSL. NOWY”?
Jakie konkretne działania podjęło ministerstwo pod kierunkiem przedstawiciela PSL, by wesprzeć krajowy przemysł przetwórczy i zapewnić rolnikom marżę powyżej kosztów produkcji?
Kiedy będzie procedowana ustawa złożona już w lutym 2024 roku przez polityków Wolnych Republikanów oraz Prawa i Sprawiedliwości o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi zabezpieczająca rolników przed wymuszaniem sprzedaży produktów poniżej kosztów produkcji?
Dlaczego rząd – mimo wielomiesięcznych zapowiedzi – nie przedstawił mechanizmu rekompensat dla rolników poszkodowanych przez niekontrolowany import z Ukrainy?
Czy Polska planuje w trybie krajowym ponownie wprowadzić zakaz przywozu ukraińskich produktów rolnych, wbrew stanowisku KE – tak jak uczyniła to Zjednoczona Prawica w 2023 roku?
Czy rząd zamierza złożyć zapowiadaną w kampanii wyborczej przez polityków PO i PSL ustawę kaucyjną?
Interpelacja nr 11201
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie wiarygodności obietnic PSL i deklaracji wicepremiera Władysława Kosiniaka-Kamysza dotyczących ochrony rynku rolnego przed niekontrolowanym importem z Ukrainy
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 27-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich miesiącach polscy rolnicy – a wraz z nimi całe społeczności lokalne, spółdzielnie, przetwórcy i konsumenci – z niepokojem obserwują coraz bardziej niespójną i koniunkturalną politykę rządu wobec importu produktów rolnych z Ukrainy. Szczególne zaniepokojenie budzi fakt, że autorami wielu deklaracji, które do dziś nie zostały zrealizowane, są przedstawiciele PSL – partii, która w kampanii wyborczej 2023 roku najgłośniej deklarowała obronę interesów polskiego rolnika.
W dniu 25 lipca 2025 roku portal Farmer.pl przytoczył wypowiedź wicepremiera Władysława Kosiniaka-Kamysza, który – komentując przedłużenie unijnego bezcłowego handlu z Ukrainą – zapowiedział, że „jeśli trzeba będzie — Polska utrzyma krajowy zakaz przywozu towarów z Ukrainy”.
To kolejna deklaracja z cyklu: „cóż szkodzi obiecać” – maksyma, która stała się w ostatnich miesiącach symbolem politycznego cynizmu, ignorancji wobec dramatów rolników i kompletnego upadku zaufania do słowa władzy.
W dokumencie programowym z kampanii wyborczej zatytułowanym „PSL. NOWY” deklarowano m.in.:
„Zrównoważony rozwój polskiego rolnictwa i wsi.”
„Zatrzymanie nieuczciwej konkurencji z krajów trzecich.”
„Zabezpieczenie interesu polskiego rolnika wobec importu zbóż i produktów spożywczych spoza UE.”
„Rozwój krajowego przetwórstwa i ochronę suwerenności żywnościowej Polski.”
Podwyższenie unijnych dopłat do 1200 zł/ha.
System kontraktacji żywności po określonej cenie.
Wypowiedzenie umowy UE-Mercosur.
Tymczasem rzeczywistość po wyborach wygląda zupełnie inaczej, obserwujemy:
utrzymanie bezcłowego napływu produktów rolnych z Ukrainy,
brak skutecznej ochrony rynku krajowego (zboże, rzepak, drób, jaja, owoce miękkie),
brak systemowego wsparcia w tworzeniu rezerw strategicznych zbóż,
brak realnej polityki kształtowania marż w handlu artykułami spożywczymi.
Rolnictwo nie jest tylko branżą. Jest podstawą polskiej żywności, krajobrazu, kultury i bezpieczeństwa. Dla setek tysięcy rodzin to styl życia i jedyne źródło utrzymania. Oszukiwanie rolników, składanie im fałszywych obietnic, a następnie odwracanie się plecami po objęciu stanowisk – to nie tylko błąd polityczny. To zdrada zaufania społecznego.
Wicepremier Kosiniak-Kamysz jest dziś nie tylko liderem partyjnym. Jest twarzą rządu. To na nim spoczywa odpowiedzialność za spójność polityki wobec wsi. Nie może zatem kolejny raz zasłaniać się Komisją Europejską, Brukselą, partnerami koalicyjnymi – ponieważ jako polityk rolniczy złożył konkretne deklaracje, których dziś nie realizuje.
Kultura polityczna „cóż szkodzi obiecać”.
Jeśli rząd i PSL nie zaczną traktować poważnie własnych słów, polska wieś przestanie traktować poważnie państwo. Już dziś tysiące rolników nie wierzy w żadne zapewnienia – bo przekonali się, że obietnice to tylko „paliwo kampanijne”, a po wyborach zostają jedynie medialne frazesy.
Maksyma: „cóż szkodzi obiecać” staje się symbolem demoralizacji obecnej władzy i zapowiedzią dalszego spadku zaufania do instytucji. W połączeniu z obecną sytuacją rolnictwa (import, inflacja, brak rekompensat, brak opłacalności, kryzys zbytu) tworzy to wybuchową mieszankę społecznego gniewu.
W związku z powyższym kieruję do Pana ministra rolnictwa i rozwoju wsi następujące pytania:
Czy minister potwierdza, iż wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz deklarował utrzymanie krajowego zakazu importu produktów z Ukrainy?
Dlaczego PSL – będący dziś współodpowiedzialny za resort rolnictwa – nie realizuje własnych deklaracji zawartych w programie „PSL. NOWY”?
Jakie konkretne działania podjęło ministerstwo pod kierunkiem przedstawiciela PSL, by wesprzeć krajowy przemysł przetwórczy i zapewnić rolnikom marżę powyżej kosztów produkcji?
Kiedy będzie procedowana ustawa złożona już w lutym 2024 roku przez polityków Wolnych Republikanów oraz Prawa i Sprawiedliwości o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi zabezpieczająca rolników przed wymuszaniem sprzedaży produktów poniżej kosztów produkcji?
Dlaczego rząd – mimo wielomiesięcznych zapowiedzi – nie przedstawił mechanizmu rekompensat dla rolników poszkodowanych przez niekontrolowany import z Ukrainy?
Czy Polska planuje w trybie krajowym ponownie wprowadzić zakaz przywozu ukraińskich produktów rolnych, wbrew stanowisku KE – tak jak uczyniła to Zjednoczona Prawica w 2023 roku?
Czy rząd zamierza złożyć zapowiadaną w kampanii wyborczej przez polityków PO i PSL ustawę kaucyjną?
Odpowiedź urzędowa
Minister Stefan Krajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
14 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.7 / 1k zn.
- Zawiera 14 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
19904 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 21 sierpnia 2025 r.
znak sprawy: DRE.pr.058.3.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 11201 z dnia 1.08.2025 r.
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję poniżej odpowiedź MRiRW na interpelację nr 11201 w sprawie
wiarygodności obietnic PSL i deklaracji wicepremiera Władysława Kosiniaka-Kamysza
dotyczących ochrony rynku rolnego przed niekontrolowanym importem z Ukrainy.
1. Czy Minister potwierdza, iż wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz deklarował
utrzymanie krajowego zakazu importu produktów z Ukrainy?
Od połowy kwietnia 2023 r. obowiązuje krajowy zakaz importu do Polski z Ukrainy
najbardziej wrażliwych produktów, tj. pszenicy, kukurydzy, rzepaku i słonecznika, a od
połowy września 2023 r., również niektórych produktów ich przetwórstwa tj. otręby,
śruty, makuchy czy mąka pszenna1. Przepisy obowiązują bezterminowo. Możliwy jest
wyłącznie tranzyt ww. produktów z Ukrainy przez terytorium naszego kraju, który
kończy się poza terytorium Polski lub w portach bałtyckich. Nadzór nad tranzytem
pełni Krajowa Administracja Skarbowa. Od momentu wprowadzenia zakazu organy
celne nie wyraziły zgody na ich dopuszczenie do obrotu na terytorium kraju ww.
produktów z Ukrainy.
2. Dlaczego PSL – będący dziś współodpowiedzialny za resort rolnictwa – nie realizuje
własnych deklaracji zawartych w programie „PSL. NOWY”?
Stosunki handlowe z Ukrainą
Należy podkreślić, że obecnie import z Ukrainy nie jest bezcłowy. 5 czerwca 2025 r.
wygasły stosowane przez UE od czerwca 2022 r. autonomiczne preferencje taryfowe
(jednostronne zawieszenie ceł) przyznane Ukrainie przez UE. Tym samym
przywrócone zostały warunki handlu zgodne z Układem o stowarzyszeniu UE-Ukraina.
W przywozie z Ukrainy ponad trzydziestu wrażliwych produktów cła są zniesione do
poziomu określonych kontyngentów. Przywóz realizowany poza kontyngentami
podlega stawkom celnym według taryfy celnej UE. Ponadto w imporcie niektórych
1 Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 września 2023 r. w sprawie zakazu
przywozu z Ukrainy produktów rolnych, Dz. U. poz. 1898
-- 1 of 7 --
2
owoców i warzyw obowiązuje system cen wejścia, który przewiduje cło specyficzne
dla towarów, których cena jest poniżej określonego progu.
Warunki handlu wynikające z Układu o stowarzyszeniu UE-Ukraina podlegają obecnie
przeglądowi. Komisja Europejska przekazała 28 lipca 2025 r. państwom członkowskim
UE tekst porozumienia w tej sprawie, będący wynikiem negocjacji z Ukrainą. Projekt
nie zakłada całkowitego zniesienia ceł w handlu dwustronnym, ale przewiduje
pogłębienie preferencji celnych w dostępie do rynków UE i Ukrainy. Proponowany jest
wzrost kontyngentów taryfowych po obu stronach (unijnej i ukraińskiej) oraz
dodatkowe redukcje stawek celnych po stronie ukraińskiej na produkty przywożone
z UE, których cła nie były wcześniej zniesione. Dokument jest obecnie przedmiotem
analiz, a stanowisko Rządu RP (wiodące jest Ministerstwo Rozwoju i Technologii) nie
jest jeszcze wypracowane.
Ponadto należy zauważyć, że poziom ochrony celnej rynku UE w przywozie z krajów
trzecich produktów takich, jak: zboże, rzepak, drób, jaja czy owoce miękkie, jest różny
i zależy od odmiennych uwarunkowań. Na przykład, na mocy unijnych zobowiązań w
WTO unijna stawka celna na rzepak jest od dawna zliberalizowana do zera. Niemniej
jednak, w związku z zawieszeniem przez UE normalnych zasad handlu wobec Rosji i
Białorusi (ze względu na wojnę na Ukrainie) i wprowadzeniem przez UE zaporowych
ceł w wysokości 50% ad valorem w przywozie z obu krajów, obecnie przywożony do
UE białoruski i rosyjski rzepak (i również wszystkie pozostałe produkty – w tym zboża)
jest obciążony dodatkową stawką celną 50%. Import z krajów trzecich do UE drobiu,
jaj i owoców miękkich podlega cłom określonym w unijnej taryfie celnej, przy czym
kraje posiadające umowy o wolnym handlu z UE mogą zazwyczaj korzystać z niższych
lub zerowych stawek preferencyjnych przewidzianych w umowach.
W ramach prowadzonych na forum UE dyskusji na temat relacji handlowych z krajami
trzecimi, zwłaszcza prowadzonych rozmów w sprawie zawarcia umów handlowych,
MRiRW konsekwentnie zgłasza postulaty służące zabezpieczeniu interesów
polskiego rolnictwa. Postulaty te dotyczą ochrony rynku przed nadmiernym importem,
dostosowania importowanych produktów do unijnych standardów zrównoważonej
produkcji rolnej, uzyskania poprawy warunków dostępu do rynków krajów trzecich dla
polskiego eksportu.
Umowa UE-Mercosur
MRiRW podtrzymuje poważne zastrzeżenia do dotychczasowych wyników
negocjacji w obszarze rolnictwa. Umowa powinna być uzupełniona o dodatkowe
mechanizmy ochronne, dostosowane do specyfiki sektora rolnego, które pozwalałyby
na skuteczne działania ochronne w razie nadmiernego wzrostu importu powodującego
zakłócenia rynków. Takie stanowisko prezentuje na forum unijnym Polska, Francja i
niektóre inne państwa członkowskie UE. Jak dotąd Komisja Europejska nie wystąpiła
z formalnym wnioskiem o zatwierdzenie umowy z Mercosurem.
Podwyższenie unijnych dopłat
W celu zwiększenia poziomu wsparcia bezpośredniego w Polsce wdrożone zostały
następujące rozwiązania: (i) transfer środków z II filaru WPR oraz (ii) dodatkowe
wsparcie finansowane z budżetu krajowego - przejściowe wsparcie krajowe. Dzięki
ww. rozwiązaniom średni poziom wsparcia bezpośredniego na hektar przekracza
średnią dla UE. W odniesieniu do kampanii 2025 r. szacuje się, że średnia kwota
-- 2 of 7 --
3
płatności w przeliczeniu na hektar wyniesie ok. 263,3 EUR2 i będzie wyższa o ok. 6,8
EUR od średniej dla UE-27 (wg szacunków ok. 256,5 EUR/ha). Kwoty na 2025 r. będą
przeliczane na PLN po kursie wymiany, który będzie znany na koniec września br.
(zgodnie z art. 94 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/2116).
Działania na rzecz zrównoważonego rozwoju polskiego rolnictwa i wsi
Program Aktywnego Rolnika
W MRiRW trwają prace nad projektem ustawy wdrażającym nowe rozwiązania w
zakresie rolnika aktywnego zawodowo. Były one już przedmiotem prekonsultacji w
styczniu 2025 r. z przedstawicielami organizacji rolniczych, ośrodków doradztwa
rolniczego, środowiska naukowego oraz politycznego. Większość uczestników
konsultacji podzielała potrzebę zmiany definicji, tak aby wsparcie w ramach WPR w
większym stopniu zostało ukierunkowane na rolników faktycznie prowadzących
działalność rolniczą. Jednocześnie zakłada się, że zaproponowane rozwiązania
przyczynią się do poprawy warunków prowadzenia działalności rolniczej, a w
konsekwencji zapewnią stabilność warunków funkcjonowania gospodarstw rolnych i
możliwości ich rozwoju. Proponuje się, żeby weryfikacja aktywności rolniczej
odbywała się na podstawie minimalnych kosztów ponoszonych na działalność rolniczą
lub przychodów z działalności rolniczej, przy czym rolnik miałby możliwość wyboru
sposobu udowodnienia prowadzenia tej działalności. Do dyspozycji rolników będzie
szeroki katalog dowodów, dzięki którym rolnicy będą mogli udowodnić prowadzenie
działalności rolniczej. Przepisy projektowanej ustawy ustalają również listę kryteriów,
które pozwolą na uznawanie rolników automatycznie za aktywnych zawodowo i które
możliwe są do sprawdzenia z urzędu. Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu
wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo, zawierający rozwiązania w ww.
zakresie, uzyskał akceptację członków Zespołu do spraw Programowania Prac Rządu
i został wpisany do Wykazu Prac Rady Ministrów (nr projektu: UC1132). Planuje się,
że nowe rozwiązania będą obowiązywały od dnia 15 marca 2026 r., tj. od pierwszego
dnia składania wniosków o płatności bezpośrednie w kampanii 2026 r.
Fundusz klęskowy
W ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (PROW)
(wydłużonego o tzw. okres przejściowy) realizowane było poddziałanie 5.2 „Wsparcie
inwestycji w odtwarzanie gruntów rolnych i przywracanie potencjału produkcji rolnej
zniszczonego w wyniku klęsk żywiołowych, niekorzystnych zjawisk klimatycznych
i katastrof". O pomoc mogli ubiegać się rolnicy, którzy w związku z wystąpieniem
zdarzeń losowych, w danym roku kalendarzowym, ponieśli straty w uprawach rolnych,
zwierzętach gospodarskich, czy rybach w wysokości co najmniej 30% średniej rocznej
produkcji rolnej w gospodarstwie z trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiła
szkoda, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym
wystąpiła szkoda, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej produkcji
w gospodarstwie oraz jeżeli straty dotyczą składnika gospodarstwa, którego
odtworzenie wymaga poniesienia kosztów kwalifikujących się do objęcia wsparciem.
Wysokość poniesionych strat, jakie powstały w gospodarstwie rolnika, określała
komisja powołana przez wojewodę.
2 Do wyliczeń przyjęto całkowitą pulę środków na 2024 r. z uwzględnieniem środków krajowych
(ogółem ok. 3,69 mld EUR) oraz powierzchnię ok. 14,03 tys. ha (suma powierzchni w ramach
podstawowego wsparcia dochodów oraz płatności dla małych gospodarstw na 2024 r. - dane ARiMR
z września 2024 r. Dane za 2025 r. będą znane we wrześniu br.).
-- 3 of 7 --
4
Pomoc dla powodzian w ramach PROW 2014-2020
Wsparcie uruchomione było dla gospodarstw położonych na obszarach objętych
stanem klęski żywiołowej, w których powstały szkody w wyniku powodzi we wrześniu
2024 r. (4 województwa: dolnośląskie, lubuskie, opolskie i śląskie). Wysokość
poniesionych strat, jakie powstały w gospodarstwie rolnika, szacowała komisja
powołana przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce ich wystąpienia. Na
podstawie oszacowanej przez komisję wartości szkód w składniku gospodarstwa,
którego odtworzenia dotyczy wniosek o przyznanie pomocy, określana jest wysokość
wsparcia, jaką może otrzymać rolnik. Z pomocy mogli skorzystać rolnicy, którzy
ponieśli straty na poziomie co najmniej 30% średniej rocznej w gospodarstwie.
Maksymalna kwota wsparcia wynosiła do 300 tys. zł (beneficjenci mogli ubiegać się
o zaliczki).
Mała retencja
W ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS
WPR) realizowane są dwie interwencje, które umożliwiają przyznanie pomocy na
inwestycje w systemy retencji.
1. Interwencja I.10.4 „Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska
i klimatu” w ramach której można uzyskać dofinansowanie na inwestycje
mające na celu ograniczenie presji rolnictwa na środowisko naturalne, w tym
m.in. ograniczenie zużycia środków ochrony roślin lub nawozów, ograniczenie
emisji zanieczyszczeń, zwiększenie bioróżnorodności gleby, poprawę
gospodarowania wodą oraz adaptację do zmian klimatu. Pierwszy nabór
wniosków przeprowadzono w terminie 23.10.-20.11.2024 r. Złożono ok. 29
tys. wniosków o przyznanie pomocy na kwotę 5,8 mld zł.
2. Interwencja I.10.8 „Scalanie gruntów wraz z zagospodarowaniem
poscaleniowym” w ramach której można uzyskać wsparcie m.in. na inwestycje
przyczyniające się do zwiększenia retencji wodnej na gruntach rolnych, tj.:
tworzenie lub odtworzenie śródpolnych oczek wodnych lub zachowanie
istniejących mokradeł, budowa lub przebudowa małych zbiorników wodnych
lub istniejących urządzeń melioracji wodnych oraz innych urządzeń wodnych
w celu zmiany ich funkcji, tj. zmiana funkcji urządzeń melioracji
z odwadniających na nawadniająco–odwadniające. Terminy naborów
wniosków ustalane są odrębnie dla każdego województwa. Do 17 sierpnia
2025 r. złożono 32 wnioski o przyznanie pomocy na kwotę ponad 459 mln zł.
Promocja polskich ras zachowawczych
W ramach interwencji I.10.3 Inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF,
w kryteriach wyboru preferowane są m.in. operacje realizowane przez rolnika, który
utrzymuje świnie ras rodzimych objętych programami ochrony zasobów
genetycznych lub czystych ras. Więcej informacji znajduje się na stronie internetowej:
https://www.gov.pl/web/arimr/nabor-2-wrzesien---1-pazdziernik-2025-r.
Gospodarstwa samowystarczalne energetycznie
W PS WPR realizowana jest interwencja pt.: Inwestycje w gospodarstwach rolnych
w zakresie OZE i poprawy efektywności energetycznej. Interwencja ta ma na celu
zmniejszenie presji działalności rolniczej na środowisko, poprzez wykorzystanie energii
ze źródeł odnawialnych, właściwe zagospodarowanie odpadów i produktów
ubocznych z rolnictwa oraz poprawę efektywności energetycznej. Więcej informacji
-- 4 of 7 --
5
znajduje się na stronie: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/i102-inwestycje-w-
gospodarstwach-rolnych-w-zakresie-oze-i-poprawy-efektywnosci-energetycznej.
Przeciwdziałanie wyludnianiu na wsi
W ramach PS WPR 2023-2027, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmuje
szereg działań mających na celu przeciwdziałanie wyludnianiu obszarów wiejskich,
poprzez wspieranie rozwoju obszarów wiejskich, poprawę warunków życia i
zachęcanie młodych ludzi do osiedlania się na wsi. Główne działania obejmują:
Inwestycje w infrastrukturę na obszarach wiejskich oraz wdrożenie koncepcji
inteligentnych wsi.
Premie dla młodych rolników.
LEADER/Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność (RLKS).
Przedstawione powyżej interwencje stanowią tylko wybrane zakresy wsparcia jakie
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje na obszary wiejskie w celu
przeciwdziałania wyludnianiu obszarów wiejskich.
3. Jakie konkretne działania podjęło ministerstwo pod kierunkiem przedstawiciela PSL,
by wesprzeć krajowy przemysł przetwórczy i zapewnić rolnikom marżę powyżej
kosztów produkcji?
Wsparcie dla sektora przetwórstwa rolno-spożywczego i wprowadzania do obrotu
realizowane było w ostatnich latach w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania
Odporności (KPO), gdzie zabezpieczono środki na ten cel w wysokości ponad 1 mld
euro.
Aktualnie trwa realizacja inwestycji A1.4.1 KPO „Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i
skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności
podmiotów uczestniczących w łańcuchu”. Wdrażane są następujące instrumenty dla
rolników w zakresie:
1) przetwarzania lub wprowadzania do obrotu/zbywania produktów rolnych,
spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury w ramach rolniczego handlu
detalicznego (RHD), sprzedaży bezpośredniej i działalności marginalnej, lokalnej
i ograniczonej (MOL)– tzw. „małe przetwórstwo” (budżet – 492 mln zł).
2) zakupu i montażu silosów wraz z wyposażeniem (budżet – 392,2 mln zł).
3) wymiany słupów nośnych impregnowanych kreozotem na plantacjach chmielu
(budżet – 37,9 mln zł).
Ponadto dla sektora rolno-spożywczego realizowane są instrumenty w zakresie:
1) przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub
akwakultury przez mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) (budżet
programu – 3,624 mld zł).
2) przechowywania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa
lub akwakultury oraz artykułów rolno-spożywczych – wsparcie inwestycji przez
tzw. centra przechowalniczo-dystrybucyjne oraz regionalne rolno-spożywcze
rynki hurtowe (budżet programu – 1,717 mld zł).
Po zakończeniu KPO dla sektora przetwórczego przewidziano wsparcie, które będzie
realizowane z PS WPR 2023-2027 w ramach Interwencji I.10.6.1 Rozwój współpracy
w ramach łańcucha wartości (dotacja) – w gospodarstwie (budżet: 51 mln EUR)
-- 5 of 7 --
6
i I.10.7.1 Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) - poza
gospodarstwem (budżet: 204 mln EUR).
Nabór w ramach interwencji I.10.6.1 planowany jest na I połowę 2026 r. Pomoc
udzielana będzie rolnikom/mikroprzedsiębiorcom na inwestycje dotyczące
przetwarzania lub sprzedaży/zbywania produktów rolnych oraz wytwarzania
produktów nierolnych, z wyłączeniem produktów rybołówstwa i akwakultury. Więcej
informacji znajduje się na stronie: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/i1061-rozwoj-
wspolpracy-w-ramach-lancucha-wartosci-dotacja---w-gospodarstwie.
Nabór w ramach interwencji I.10.7.1 planowany jest na I połowę 2026 r. Wsparcie
nakierowane jest na realizację inwestycji, które mają wzmocnić pozycję rynkową
sektora MŚP na obszarach wiejskich, wpłynąć na dywersyfikację i skracanie łańcucha
żywnościowego, a także promować współpracę w ramach łańcucha wartości poprzez
obowiązek podpisywania umów na dostawy pomiędzy rolnikami a przemysłem
przetwórczym. Więcej informacji: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/i1071-rozwoj-
wspolpracy-w-ramach-lancucha-wartosci-dotacja---poza-gospodarstwem.
4. Kiedy będzie procedowana ustawa złożona już w lutym 2024 roku przez polityków
Wolnych Republikanów oraz Prawa i Sprawiedliwości o zmianie ustawy
o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie
produktami rolnymi i spożywczymi zabezpieczająca rolników przed wymuszaniem
sprzedaży produktów poniżej kosztów produkcji?
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie ma wpływu na harmonogram prac Sejmu.
Jednocześnie informuję, że w odpowiedzi na Pana interpelację nr 10434 w sprawie
konieczności wprowadzenia zakazu skupu produktów rolnych poniżej kosztów
produkcji przedstawiłem ryzyka związane z wprowadzaniem takich rozwiązań. Jeszcze
raz zwrócę uwagę, że wprowadzone przez Hiszpanię analogiczne rozwiązania
w praktyce nie spełniły oczekiwań wszystkich rolników. Dostawcy, aby sprzedać
swoje produkty często sami podejmują decyzję o obniżeniu ceny, aby konkurować
z producentami z niższymi kosztami produkcji. Co istotne hiszpańscy producenci
mleka zaskarżyli tę ustawę do tamtejszego Sądu Najwyższego. Jako argument
wskazują, że przepisy te mogą doprowadzić do upadku wielu hiszpańskich
gospodarstw rolnych, które mają wyższe koszty wytworzenia. Podkreślają także, że
sieci handlowe droższe hiszpańskie produkty zastępują tańszymi pochodzącymi z
importu.
5. Dlaczego rząd – mimo wielomiesięcznych zapowiedzi – nie przedstawił mechanizmu
rekompensat dla rolników poszkodowanych przez niekontrolowany import z Ukrainy?
W 2024 roku na podstawie przepisów § 13zzo rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27
stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań
Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rolnicy, którym zagrażała utrata
płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi
agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy i którzy w okresie od dnia 1 stycznia 2024
r. do dnia 31 maja 2024 r. dokonali sprzedaży zbóż, otrzymali pomoc finansową. Na
realizację ww. zadania wydatkowane zostały środki w wysokości ponad 2 mld zł.
6. Czy Polska planuje w trybie krajowym ponownie wprowadzić zakaz przywozu
ukraińskich produktów rolnych, wbrew stanowisku KE – tak jak uczyniła to
Zjednoczona Prawica w 2023 roku?
Obowiązujący od połowy kwietnia 2023 r. krajowy zakaz importu do Polski z Ukrainy
najbardziej wrażliwych produktów, jest bezterminowy.
-- 6 of 7 --
7
7. Czy rząd zamierza złożyć zapowiadaną w kampanii wyborczej przez polityków PO
i PSL ustawę Kaucyjną?
Zgodnie z informacją Ministerstwa Finansów, wiodącego w zakresie polityki celnej, w
prawie UE nie ma podstaw do wprowadzenia kaucji w tranzycie towarów rolno-
spożywczych, przewożonych z Ukrainy przez terytorium Polski, która byłaby następnie
zwracana po opuszczeniu przez te towary terytorium Polski. Instytucja "kaucji w
tranzycie", nie jest znana Unijnemu Kodeksowi Celnemu. Krajowa Administracja
Skarbowa monitoruje tranzyty w systemie NCTS2, ma wiedzę o terminie dostarczenia
towarów do miejsca przeznaczenia czy też docelowym urzędzie celnym, do którego
przesyłka ma być dostarczona. Zabezpieczane są trasy przewozu i sam towar, do
momentu jego dostarczenia do miejsca zakończenia procedury tranzytu i uzyskania
pewności, że transport opuścił granice kraju. Dodatkowo wybrane towary rolno-
spożywcze, m.in. zboża, są objęte systemem SENT - krajowy system monitorowania
drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. Proces
monitorowania przebiega w oparciu o urządzenia geolokalizacyjne.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 7 of 7 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 21 sierpnia 2025 r.
znak sprawy: DRE.pr.058.3.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 11201 z dnia 1.08.2025 r.
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję poniżej odpowiedź MRiRW na interpelację nr 11201 w sprawie
wiarygodności obietnic PSL i deklaracji wicepremiera Władysława Kosiniaka-Kamysza
dotyczących ochrony rynku rolnego przed niekontrolowanym importem z Ukrainy.
1. Czy Minister potwierdza, iż wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz deklarował
utrzymanie krajowego zakazu importu produktów z Ukrainy?
Od połowy kwietnia 2023 r. obowiązuje krajowy zakaz importu do Polski z Ukrainy
najbardziej wrażliwych produktów, tj. pszenicy, kukurydzy, rzepaku i słonecznika, a od
połowy września 2023 r., również niektórych produktów ich przetwórstwa tj. otręby,
śruty, makuchy czy mąka pszenna1. Przepisy obowiązują bezterminowo. Możliwy jest
wyłącznie tranzyt ww. produktów z Ukrainy przez terytorium naszego kraju, który
kończy się poza terytorium Polski lub w portach bałtyckich. Nadzór nad tranzytem
pełni Krajowa Administracja Skarbowa. Od momentu wprowadzenia zakazu organy
celne nie wyraziły zgody na ich dopuszczenie do obrotu na terytorium kraju ww.
produktów z Ukrainy.
2. Dlaczego PSL – będący dziś współodpowiedzialny za resort rolnictwa – nie realizuje
własnych deklaracji zawartych w programie „PSL. NOWY”?
Stosunki handlowe z Ukrainą
Należy podkreślić, że obecnie import z Ukrainy nie jest bezcłowy. 5 czerwca 2025 r.
wygasły stosowane przez UE od czerwca 2022 r. autonomiczne preferencje taryfowe
(jednostronne zawieszenie ceł) przyznane Ukrainie przez UE. Tym samym
przywrócone zostały warunki handlu zgodne z Układem o stowarzyszeniu UE-Ukraina.
W przywozie z Ukrainy ponad trzydziestu wrażliwych produktów cła są zniesione do
poziomu określonych kontyngentów. Przywóz realizowany poza kontyngentami
podlega stawkom celnym według taryfy celnej UE. Ponadto w imporcie niektórych
1 Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 września 2023 r. w sprawie zakazu
przywozu z Ukrainy produktów rolnych, Dz. U. poz. 1898
-- 1 of 7 --
2
owoców i warzyw obowiązuje system cen wejścia, który przewiduje cło specyficzne
dla towarów, których cena jest poniżej określonego progu.
Warunki handlu wynikające z Układu o stowarzyszeniu UE-Ukraina podlegają obecnie
przeglądowi. Komisja Europejska przekazała 28 lipca 2025 r. państwom członkowskim
UE tekst porozumienia w tej sprawie, będący wynikiem negocjacji z Ukrainą. Projekt
nie zakłada całkowitego zniesienia ceł w handlu dwustronnym, ale przewiduje
pogłębienie preferencji celnych w dostępie do rynków UE i Ukrainy. Proponowany jest
wzrost kontyngentów taryfowych po obu stronach (unijnej i ukraińskiej) oraz
dodatkowe redukcje stawek celnych po stronie ukraińskiej na produkty przywożone
z UE, których cła nie były wcześniej zniesione. Dokument jest obecnie przedmiotem
analiz, a stanowisko Rządu RP (wiodące jest Ministerstwo Rozwoju i Technologii) nie
jest jeszcze wypracowane.
Ponadto należy zauważyć, że poziom ochrony celnej rynku UE w przywozie z krajów
trzecich produktów takich, jak: zboże, rzepak, drób, jaja czy owoce miękkie, jest różny
i zależy od odmiennych uwarunkowań. Na przykład, na mocy unijnych zobowiązań w
WTO unijna stawka celna na rzepak jest od dawna zliberalizowana do zera. Niemniej
jednak, w związku z zawieszeniem przez UE normalnych zasad handlu wobec Rosji i
Białorusi (ze względu na wojnę na Ukrainie) i wprowadzeniem przez UE zaporowych
ceł w wysokości 50% ad valorem w przywozie z obu krajów, obecnie przywożony do
UE białoruski i rosyjski rzepak (i również wszystkie pozostałe produkty – w tym zboża)
jest obciążony dodatkową stawką celną 50%. Import z krajów trzecich do UE drobiu,
jaj i owoców miękkich podlega cłom określonym w unijnej taryfie celnej, przy czym
kraje posiadające umowy o wolnym handlu z UE mogą zazwyczaj korzystać z niższych
lub zerowych stawek preferencyjnych przewidzianych w umowach.
W ramach prowadzonych na forum UE dyskusji na temat relacji handlowych z krajami
trzecimi, zwłaszcza prowadzonych rozmów w sprawie zawarcia umów handlowych,
MRiRW konsekwentnie zgłasza postulaty służące zabezpieczeniu interesów
polskiego rolnictwa. Postulaty te dotyczą ochrony rynku przed nadmiernym importem,
dostosowania importowanych produktów do unijnych standardów zrównoważonej
produkcji rolnej, uzyskania poprawy warunków dostępu do rynków krajów trzecich dla
polskiego eksportu.
Umowa UE-Mercosur
MRiRW podtrzymuje poważne zastrzeżenia do dotychczasowych wyników
negocjacji w obszarze rolnictwa. Umowa powinna być uzupełniona o dodatkowe
mechanizmy ochronne, dostosowane do specyfiki sektora rolnego, które pozwalałyby
na skuteczne działania ochronne w razie nadmiernego wzrostu importu powodującego
zakłócenia rynków. Takie stanowisko prezentuje na forum unijnym Polska, Francja i
niektóre inne państwa członkowskie UE. Jak dotąd Komisja Europejska nie wystąpiła
z formalnym wnioskiem o zatwierdzenie umowy z Mercosurem.
Podwyższenie unijnych dopłat
W celu zwiększenia poziomu wsparcia bezpośredniego w Polsce wdrożone zostały
następujące rozwiązania: (i) transfer środków z II filaru WPR oraz (ii) dodatkowe
wsparcie finansowane z budżetu krajowego - przejściowe wsparcie krajowe. Dzięki
ww. rozwiązaniom średni poziom wsparcia bezpośredniego na hektar przekracza
średnią dla UE. W odniesieniu do kampanii 2025 r. szacuje się, że średnia kwota
-- 2 of 7 --
3
płatności w przeliczeniu na hektar wyniesie ok. 263,3 EUR2 i będzie wyższa o ok. 6,8
EUR od średniej dla UE-27 (wg szacunków ok. 256,5 EUR/ha). Kwoty na 2025 r. będą
przeliczane na PLN po kursie wymiany, który będzie znany na koniec września br.
(zgodnie z art. 94 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/2116).
Działania na rzecz zrównoważonego rozwoju polskiego rolnictwa i wsi
Program Aktywnego Rolnika
W MRiRW trwają prace nad projektem ustawy wdrażającym nowe rozwiązania w
zakresie rolnika aktywnego zawodowo. Były one już przedmiotem prekonsultacji w
styczniu 2025 r. z przedstawicielami organizacji rolniczych, ośrodków doradztwa
rolniczego, środowiska naukowego oraz politycznego. Większość uczestników
konsultacji podzielała potrzebę zmiany definicji, tak aby wsparcie w ramach WPR w
większym stopniu zostało ukierunkowane na rolników faktycznie prowadzących
działalność rolniczą. Jednocześnie zakłada się, że zaproponowane rozwiązania
przyczynią się do poprawy warunków prowadzenia działalności rolniczej, a w
konsekwencji zapewnią stabilność warunków funkcjonowania gospodarstw rolnych i
możliwości ich rozwoju. Proponuje się, żeby weryfikacja aktywności rolniczej
odbywała się na podstawie minimalnych kosztów ponoszonych na działalność rolniczą
lub przychodów z działalności rolniczej, przy czym rolnik miałby możliwość wyboru
sposobu udowodnienia prowadzenia tej działalności. Do dyspozycji rolników będzie
szeroki katalog dowodów, dzięki którym rolnicy będą mogli udowodnić prowadzenie
działalności rolniczej. Przepisy projektowanej ustawy ustalają również listę kryteriów,
które pozwolą na uznawanie rolników automatycznie za aktywnych zawodowo i które
możliwe są do sprawdzenia z urzędu. Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu
wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo, zawierający rozwiązania w ww.
zakresie, uzyskał akceptację członków Zespołu do spraw Programowania Prac Rządu
i został wpisany do Wykazu Prac Rady Ministrów (nr projektu: UC1132). Planuje się,
że nowe rozwiązania będą obowiązywały od dnia 15 marca 2026 r., tj. od pierwszego
dnia składania wniosków o płatności bezpośrednie w kampanii 2026 r.
Fundusz klęskowy
W ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (PROW)
(wydłużonego o tzw. okres przejściowy) realizowane było poddziałanie 5.2 „Wsparcie
inwestycji w odtwarzanie gruntów rolnych i przywracanie potencjału produkcji rolnej
zniszczonego w wyniku klęsk żywiołowych, niekorzystnych zjawisk klimatycznych
i katastrof". O pomoc mogli ubiegać się rolnicy, którzy w związku z wystąpieniem
zdarzeń losowych, w danym roku kalendarzowym, ponieśli straty w uprawach rolnych,
zwierzętach gospodarskich, czy rybach w wysokości co najmniej 30% średniej rocznej
produkcji rolnej w gospodarstwie z trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiła
szkoda, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym
wystąpiła szkoda, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej produkcji
w gospodarstwie oraz jeżeli straty dotyczą składnika gospodarstwa, którego
odtworzenie wymaga poniesienia kosztów kwalifikujących się do objęcia wsparciem.
Wysokość poniesionych strat, jakie powstały w gospodarstwie rolnika, określała
komisja powołana przez wojewodę.
2 Do wyliczeń przyjęto całkowitą pulę środków na 2024 r. z uwzględnieniem środków krajowych
(ogółem ok. 3,69 mld EUR) oraz powierzchnię ok. 14,03 tys. ha (suma powierzchni w ramach
podstawowego wsparcia dochodów oraz płatności dla małych gospodarstw na 2024 r. - dane ARiMR
z września 2024 r. Dane za 2025 r. będą znane we wrześniu br.).
-- 3 of 7 --
4
Pomoc dla powodzian w ramach PROW 2014-2020
Wsparcie uruchomione było dla gospodarstw położonych na obszarach objętych
stanem klęski żywiołowej, w których powstały szkody w wyniku powodzi we wrześniu
2024 r. (4 województwa: dolnośląskie, lubuskie, opolskie i śląskie). Wysokość
poniesionych strat, jakie powstały w gospodarstwie rolnika, szacowała komisja
powołana przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce ich wystąpienia. Na
podstawie oszacowanej przez komisję wartości szkód w składniku gospodarstwa,
którego odtworzenia dotyczy wniosek o przyznanie pomocy, określana jest wysokość
wsparcia, jaką może otrzymać rolnik. Z pomocy mogli skorzystać rolnicy, którzy
ponieśli straty na poziomie co najmniej 30% średniej rocznej w gospodarstwie.
Maksymalna kwota wsparcia wynosiła do 300 tys. zł (beneficjenci mogli ubiegać się
o zaliczki).
Mała retencja
W ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS
WPR) realizowane są dwie interwencje, które umożliwiają przyznanie pomocy na
inwestycje w systemy retencji.
1. Interwencja I.10.4 „Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska
i klimatu” w ramach której można uzyskać dofinansowanie na inwestycje
mające na celu ograniczenie presji rolnictwa na środowisko naturalne, w tym
m.in. ograniczenie zużycia środków ochrony roślin lub nawozów, ograniczenie
emisji zanieczyszczeń, zwiększenie bioróżnorodności gleby, poprawę
gospodarowania wodą oraz adaptację do zmian klimatu. Pierwszy nabór
wniosków przeprowadzono w terminie 23.10.-20.11.2024 r. Złożono ok. 29
tys. wniosków o przyznanie pomocy na kwotę 5,8 mld zł.
2. Interwencja I.10.8 „Scalanie gruntów wraz z zagospodarowaniem
poscaleniowym” w ramach której można uzyskać wsparcie m.in. na inwestycje
przyczyniające się do zwiększenia retencji wodnej na gruntach rolnych, tj.:
tworzenie lub odtworzenie śródpolnych oczek wodnych lub zachowanie
istniejących mokradeł, budowa lub przebudowa małych zbiorników wodnych
lub istniejących urządzeń melioracji wodnych oraz innych urządzeń wodnych
w celu zmiany ich funkcji, tj. zmiana funkcji urządzeń melioracji
z odwadniających na nawadniająco–odwadniające. Terminy naborów
wniosków ustalane są odrębnie dla każdego województwa. Do 17 sierpnia
2025 r. złożono 32 wnioski o przyznanie pomocy na kwotę ponad 459 mln zł.
Promocja polskich ras zachowawczych
W ramach interwencji I.10.3 Inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF,
w kryteriach wyboru preferowane są m.in. operacje realizowane przez rolnika, który
utrzymuje świnie ras rodzimych objętych programami ochrony zasobów
genetycznych lub czystych ras. Więcej informacji znajduje się na stronie internetowej:
https://www.gov.pl/web/arimr/nabor-2-wrzesien---1-pazdziernik-2025-r.
Gospodarstwa samowystarczalne energetycznie
W PS WPR realizowana jest interwencja pt.: Inwestycje w gospodarstwach rolnych
w zakresie OZE i poprawy efektywności energetycznej. Interwencja ta ma na celu
zmniejszenie presji działalności rolniczej na środowisko, poprzez wykorzystanie energii
ze źródeł odnawialnych, właściwe zagospodarowanie odpadów i produktów
ubocznych z rolnictwa oraz poprawę efektywności energetycznej. Więcej informacji
-- 4 of 7 --
5
znajduje się na stronie: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/i102-inwestycje-w-
gospodarstwach-rolnych-w-zakresie-oze-i-poprawy-efektywnosci-energetycznej.
Przeciwdziałanie wyludnianiu na wsi
W ramach PS WPR 2023-2027, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmuje
szereg działań mających na celu przeciwdziałanie wyludnianiu obszarów wiejskich,
poprzez wspieranie rozwoju obszarów wiejskich, poprawę warunków życia i
zachęcanie młodych ludzi do osiedlania się na wsi. Główne działania obejmują:
Inwestycje w infrastrukturę na obszarach wiejskich oraz wdrożenie koncepcji
inteligentnych wsi.
Premie dla młodych rolników.
LEADER/Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność (RLKS).
Przedstawione powyżej interwencje stanowią tylko wybrane zakresy wsparcia jakie
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje na obszary wiejskie w celu
przeciwdziałania wyludnianiu obszarów wiejskich.
3. Jakie konkretne działania podjęło ministerstwo pod kierunkiem przedstawiciela PSL,
by wesprzeć krajowy przemysł przetwórczy i zapewnić rolnikom marżę powyżej
kosztów produkcji?
Wsparcie dla sektora przetwórstwa rolno-spożywczego i wprowadzania do obrotu
realizowane było w ostatnich latach w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania
Odporności (KPO), gdzie zabezpieczono środki na ten cel w wysokości ponad 1 mld
euro.
Aktualnie trwa realizacja inwestycji A1.4.1 KPO „Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i
skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności
podmiotów uczestniczących w łańcuchu”. Wdrażane są następujące instrumenty dla
rolników w zakresie:
1) przetwarzania lub wprowadzania do obrotu/zbywania produktów rolnych,
spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury w ramach rolniczego handlu
detalicznego (RHD), sprzedaży bezpośredniej i działalności marginalnej, lokalnej
i ograniczonej (MOL)– tzw. „małe przetwórstwo” (budżet – 492 mln zł).
2) zakupu i montażu silosów wraz z wyposażeniem (budżet – 392,2 mln zł).
3) wymiany słupów nośnych impregnowanych kreozotem na plantacjach chmielu
(budżet – 37,9 mln zł).
Ponadto dla sektora rolno-spożywczego realizowane są instrumenty w zakresie:
1) przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub
akwakultury przez mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) (budżet
programu – 3,624 mld zł).
2) przechowywania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa
lub akwakultury oraz artykułów rolno-spożywczych – wsparcie inwestycji przez
tzw. centra przechowalniczo-dystrybucyjne oraz regionalne rolno-spożywcze
rynki hurtowe (budżet programu – 1,717 mld zł).
Po zakończeniu KPO dla sektora przetwórczego przewidziano wsparcie, które będzie
realizowane z PS WPR 2023-2027 w ramach Interwencji I.10.6.1 Rozwój współpracy
w ramach łańcucha wartości (dotacja) – w gospodarstwie (budżet: 51 mln EUR)
-- 5 of 7 --
6
i I.10.7.1 Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) - poza
gospodarstwem (budżet: 204 mln EUR).
Nabór w ramach interwencji I.10.6.1 planowany jest na I połowę 2026 r. Pomoc
udzielana będzie rolnikom/mikroprzedsiębiorcom na inwestycje dotyczące
przetwarzania lub sprzedaży/zbywania produktów rolnych oraz wytwarzania
produktów nierolnych, z wyłączeniem produktów rybołówstwa i akwakultury. Więcej
informacji znajduje się na stronie: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/i1061-rozwoj-
wspolpracy-w-ramach-lancucha-wartosci-dotacja---w-gospodarstwie.
Nabór w ramach interwencji I.10.7.1 planowany jest na I połowę 2026 r. Wsparcie
nakierowane jest na realizację inwestycji, które mają wzmocnić pozycję rynkową
sektora MŚP na obszarach wiejskich, wpłynąć na dywersyfikację i skracanie łańcucha
żywnościowego, a także promować współpracę w ramach łańcucha wartości poprzez
obowiązek podpisywania umów na dostawy pomiędzy rolnikami a przemysłem
przetwórczym. Więcej informacji: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/i1071-rozwoj-
wspolpracy-w-ramach-lancucha-wartosci-dotacja---poza-gospodarstwem.
4. Kiedy będzie procedowana ustawa złożona już w lutym 2024 roku przez polityków
Wolnych Republikanów oraz Prawa i Sprawiedliwości o zmianie ustawy
o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie
produktami rolnymi i spożywczymi zabezpieczająca rolników przed wymuszaniem
sprzedaży produktów poniżej kosztów produkcji?
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie ma wpływu na harmonogram prac Sejmu.
Jednocześnie informuję, że w odpowiedzi na Pana interpelację nr 10434 w sprawie
konieczności wprowadzenia zakazu skupu produktów rolnych poniżej kosztów
produkcji przedstawiłem ryzyka związane z wprowadzaniem takich rozwiązań. Jeszcze
raz zwrócę uwagę, że wprowadzone przez Hiszpanię analogiczne rozwiązania
w praktyce nie spełniły oczekiwań wszystkich rolników. Dostawcy, aby sprzedać
swoje produkty często sami podejmują decyzję o obniżeniu ceny, aby konkurować
z producentami z niższymi kosztami produkcji. Co istotne hiszpańscy producenci
mleka zaskarżyli tę ustawę do tamtejszego Sądu Najwyższego. Jako argument
wskazują, że przepisy te mogą doprowadzić do upadku wielu hiszpańskich
gospodarstw rolnych, które mają wyższe koszty wytworzenia. Podkreślają także, że
sieci handlowe droższe hiszpańskie produkty zastępują tańszymi pochodzącymi z
importu.
5. Dlaczego rząd – mimo wielomiesięcznych zapowiedzi – nie przedstawił mechanizmu
rekompensat dla rolników poszkodowanych przez niekontrolowany import z Ukrainy?
W 2024 roku na podstawie przepisów § 13zzo rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27
stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań
Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rolnicy, którym zagrażała utrata
płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi
agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy i którzy w okresie od dnia 1 stycznia 2024
r. do dnia 31 maja 2024 r. dokonali sprzedaży zbóż, otrzymali pomoc finansową. Na
realizację ww. zadania wydatkowane zostały środki w wysokości ponad 2 mld zł.
6. Czy Polska planuje w trybie krajowym ponownie wprowadzić zakaz przywozu
ukraińskich produktów rolnych, wbrew stanowisku KE – tak jak uczyniła to
Zjednoczona Prawica w 2023 roku?
Obowiązujący od połowy kwietnia 2023 r. krajowy zakaz importu do Polski z Ukrainy
najbardziej wrażliwych produktów, jest bezterminowy.
-- 6 of 7 --
7
7. Czy rząd zamierza złożyć zapowiadaną w kampanii wyborczej przez polityków PO
i PSL ustawę Kaucyjną?
Zgodnie z informacją Ministerstwa Finansów, wiodącego w zakresie polityki celnej, w
prawie UE nie ma podstaw do wprowadzenia kaucji w tranzycie towarów rolno-
spożywczych, przewożonych z Ukrainy przez terytorium Polski, która byłaby następnie
zwracana po opuszczeniu przez te towary terytorium Polski. Instytucja "kaucji w
tranzycie", nie jest znana Unijnemu Kodeksowi Celnemu. Krajowa Administracja
Skarbowa monitoruje tranzyty w systemie NCTS2, ma wiedzę o terminie dostarczenia
towarów do miejsca przeznaczenia czy też docelowym urzędzie celnym, do którego
przesyłka ma być dostarczona. Zabezpieczane są trasy przewozu i sam towar, do
momentu jego dostarczenia do miejsca zakończenia procedury tranzytu i uzyskania
pewności, że transport opuścił granice kraju. Dodatkowo wybrane towary rolno-
spożywcze, m.in. zboża, są objęte systemem SENT - krajowy system monitorowania
drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. Proces
monitorowania przebiega w oparciu o urządzenia geolokalizacyjne.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 7 of 7 --