Interpelacja nr 11199
Interpelacja w sprawie tablic alimentacyjnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (88%)
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Sprawiedliwość i Sądy (35%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie tablic alimentacyjnych
Interpelacja nr 11199
do ministra sprawiedliwości
w sprawie tablic alimentacyjnych
Zgłaszający: Jacek Tomczak
Data wpływu: 26-07-2025
Składam interpelację poselską w sprawie tablic alimentacyjnych zaprezentowanych na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/tablica-alimentacyjna---nowe-narzedzie-wspierajace-orzekanie-i-mediacje-w-sprawach-rodzinnych.
Jako poseł odpowiedzialny społecznie i zaangażowany w sprawy rodzinne, pragnę z całą stanowczością podkreślić, że nigdy nie popierałem ani nie będę popierać uchylania się od obowiązku alimentacyjnego. Obowiązek ten – zarówno moralny, jak i prawny – ma na celu zabezpieczenie potrzeb dziecka i powinien być przez każdego rodzica traktowany poważnie. Alimenty są co do zasady rozwiązaniem słusznym i potrzebnym, ponieważ dziecko ma prawo do godnego życia, a oboje rodzice powinni w tym partycypować – niezależnie od stanu relacji między nimi.
Jednakże, opublikowanie tablic alimentacyjnych przez Ministerstwo Sprawiedliwości budzi istotne wątpliwości. W szczególności dotyczy to założenia, że podstawą wyliczeń jest dochód brutto, a nie netto. W przypadku pierwszego progu podatkowego dochód netto stanowi ok. 70% dochodu brutto. Powstaje więc pytanie, dlaczego kwoty alimentów obliczane są na podstawie przychodu, który w rzeczywistości nie trafia do dyspozycji rodzica, lecz zostaje pomniejszony o należne podatki oraz składki zdrowotne i emerytalne?
Dodatkowo, zaprezentowane wyliczenia znacząco odbiegają od średnich kosztów utrzymania dziecka publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny oraz Centrum im. Adama Smitha. W każdej kategorii dochodowej zauważalne jest, że rodzice czwórki i większej liczby dzieci mają obowiązek płacenia alimentów przewyższających ich realny dochód.
W przypadku rodziców posiadających troje dzieci, kwota pozostająca im do dyspozycji spada poniżej minimum egzystencji. Dla rodziców dwójki dzieci, proponowane obciążenia alimentacyjne praktycznie uniemożliwiają zorganizowanie dziecku choćby dwutygodniowych wakacji.
Z powyższego wynika, że proponowany model alimentacyjny zakłada, iż 90% społeczeństwa powinno ograniczyć się maksymalnie do dwójki dzieci. Trudno uznać tę propozycję za spójną z polityką wspierania rodziny i rozwiązywania kryzysu demograficznego. Przeciwnie – tak skonstruowane założenia mogą prowadzić do dalszego spadku przyrostu naturalnego.
Warto także zauważyć, że proponowane wysokości alimentów są wyższe niż w Niemczech – kraju o znacznie wyższym PKB per capita oraz przeciętnym wynagrodzeniu.
W związku z powyższym, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy ministerstwo planuje modyfikację lub wycofanie się z przedstawionych propozycji w obecnej formie?
2. Dlaczego przyjęto dochód brutto jako podstawę obliczeń, pomijając realne obciążenia podatkowe i składkowe rodziców?
3. Czy w trakcie opracowywania propozycji konsultowano się z niezależnymi ośrodkami analitycznymi i ekonomicznymi, takimi jak GUS czy Centrum im. Adama Smitha, w celu ustalenia realnych kosztów utrzymania dzieci?
4. Czy w grupie roboczej, która opracowała tabele alimentacyjne jest zachowana równowaga płci? Jeżeli nie, to jakie są proporcje kobiet do mężczyzn?
Interpelacja nr 11199
do ministra sprawiedliwości
w sprawie tablic alimentacyjnych
Zgłaszający: Jacek Tomczak
Data wpływu: 26-07-2025
Składam interpelację poselską w sprawie tablic alimentacyjnych zaprezentowanych na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/tablica-alimentacyjna---nowe-narzedzie-wspierajace-orzekanie-i-mediacje-w-sprawach-rodzinnych.
Jako poseł odpowiedzialny społecznie i zaangażowany w sprawy rodzinne, pragnę z całą stanowczością podkreślić, że nigdy nie popierałem ani nie będę popierać uchylania się od obowiązku alimentacyjnego. Obowiązek ten – zarówno moralny, jak i prawny – ma na celu zabezpieczenie potrzeb dziecka i powinien być przez każdego rodzica traktowany poważnie. Alimenty są co do zasady rozwiązaniem słusznym i potrzebnym, ponieważ dziecko ma prawo do godnego życia, a oboje rodzice powinni w tym partycypować – niezależnie od stanu relacji między nimi.
Jednakże, opublikowanie tablic alimentacyjnych przez Ministerstwo Sprawiedliwości budzi istotne wątpliwości. W szczególności dotyczy to założenia, że podstawą wyliczeń jest dochód brutto, a nie netto. W przypadku pierwszego progu podatkowego dochód netto stanowi ok. 70% dochodu brutto. Powstaje więc pytanie, dlaczego kwoty alimentów obliczane są na podstawie przychodu, który w rzeczywistości nie trafia do dyspozycji rodzica, lecz zostaje pomniejszony o należne podatki oraz składki zdrowotne i emerytalne?
Dodatkowo, zaprezentowane wyliczenia znacząco odbiegają od średnich kosztów utrzymania dziecka publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny oraz Centrum im. Adama Smitha. W każdej kategorii dochodowej zauważalne jest, że rodzice czwórki i większej liczby dzieci mają obowiązek płacenia alimentów przewyższających ich realny dochód.
W przypadku rodziców posiadających troje dzieci, kwota pozostająca im do dyspozycji spada poniżej minimum egzystencji. Dla rodziców dwójki dzieci, proponowane obciążenia alimentacyjne praktycznie uniemożliwiają zorganizowanie dziecku choćby dwutygodniowych wakacji.
Z powyższego wynika, że proponowany model alimentacyjny zakłada, iż 90% społeczeństwa powinno ograniczyć się maksymalnie do dwójki dzieci. Trudno uznać tę propozycję za spójną z polityką wspierania rodziny i rozwiązywania kryzysu demograficznego. Przeciwnie – tak skonstruowane założenia mogą prowadzić do dalszego spadku przyrostu naturalnego.
Warto także zauważyć, że proponowane wysokości alimentów są wyższe niż w Niemczech – kraju o znacznie wyższym PKB per capita oraz przeciętnym wynagrodzeniu.
W związku z powyższym, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy ministerstwo planuje modyfikację lub wycofanie się z przedstawionych propozycji w obecnej formie?
2. Dlaczego przyjęto dochód brutto jako podstawę obliczeń, pomijając realne obciążenia podatkowe i składkowe rodziców?
3. Czy w trakcie opracowywania propozycji konsultowano się z niezależnymi ośrodkami analitycznymi i ekonomicznymi, takimi jak GUS czy Centrum im. Adama Smitha, w celu ustalenia realnych kosztów utrzymania dzieci?
4. Czy w grupie roboczej, która opracowała tabele alimentacyjne jest zachowana równowaga płci? Jeżeli nie, to jakie są proporcje kobiet do mężczyzn?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.3 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3465 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.312.2025
Warszawa, 08 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11199 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
Posła Jacka Tomczaka w sprawie tablic alimentacyjnych, uprzejmie przedstawiam
następujące informacje.
Ad 1
Tablica Alimentacyjna została wycofana i planowane są jej ponowne wnikliwe analizy oraz
konsultacje społeczne.
Ad 2
Jako podstawę obliczeń przyjęto dochód brutto, ponieważ Główny Urząd Statystyczny
posługuje się tą kategorią statystyczną, gdy ogłasza wysokość przeciętnego
wynagrodzenia w poszczególnych miesiącach i kwartałach, jak również wartość mediany
wynagrodzeń miesięcznych. Wysokość zarobków brutto jest także wskazywana jako
wysokość minimalnego wynagrodzenia i przeciętnego wynagrodzenia.
Punkt odniesienia w Tablicy Alimentacyjnej stanowiła tak zwana kwota bazowa. Podstawą
jej obliczenia było minimum socjalne za 2024 rok, wyliczane przez Instytut Pracy i Spraw
-- 1 of 3 --
2
Socjalnych („IPiSS”). Kwota bazowa stanowi 70% minimum socjalnego na dziecko. Procent
ten wynika z faktu, że w typowym przypadku, do którego odnosiła się Tablica
Alimentacyjna, rodzic, na którym ciąży obowiązek alimentacyjny, spełnia go również
w formach innych niż pieniężne. Wysokość minimum socjalnego IPiSS oblicza w oparciu
o koszyk dóbr konsumpcyjnych, w którym uwzględnia się następujące kategorie: żywność,
mieszkanie (użytkowanie i energia oraz wyposażenie), edukacja, kultura i rekreacja, odzież
i obuwie, ochrona zdrowia, higiena osobista, transport i łączność oraz pozostałe wydatki.
Łączna kwota świadczenia wynikająca z Tablicy Alimentacyjnej nie powinna przekraczać
3/5 dochodu zobowiązanego, ustalonego przez sąd w toku postępowania. Jest to
bezpośrednie nawiązanie do górnej granicy potrąceń, ustalonej w art. 87 § 3 pkt 2 ustawy
z dnia 26 czerwca 1974 roku - Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r., poz. 277, ze zm.). Jeżeli
ustalona na podstawie Tablicy wysokość świadczenia przekraczałaby 3/5 dochodu osoby
zobowiązanej, kwotę należnego świadczenia należałoby ustalić w oparciu o wartości
wskazane w odpowiednio niższym przedziale dochodowym.
Podkreślam, że Tablica alimentacyjna nie stanowi źródła prawa, miała być jedynie
instrumentem pomocniczym. Decyzja o wysokości należnych świadczeń alimentacyjnych
pozostawała i pozostaje w wyłącznej kompetencji sądu, który jest obowiązany
indywidualnie ocenić możliwości majątkowe i zarobkowe obojga rodziców oraz zakres
usprawiedliwionych potrzeb dziecka.
Kwestia uwzględnienia obciążeń podatkowych i składkowych będzie przedmiotem analiz.
Ad 3
Koncepcja wprowadzenia w Polsce tabel alimentacyjnych była konsultowana
z przedstawicielami Głównego Urzędu Statystycznego, Instytutu Wymiaru
Sprawiedliwości, Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego, Stowarzyszenia Sędziów
Rodzinnych w Polsce, Stowarzyszenia „Pro Familia", Naczelnej Rady Adwokackiej,
Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie, Centrum im. Adama Smitha, Rzecznika Praw
Dziecka oraz Rzecznika Praw Obywatelskich, a także z przedstawicielami Sejmu i Senatu.
-- 2 of 3 --
3
Ad 4
Grupa robocza miała charakter nieformalny, była związana ze wstępnym etapem
opracowania koncepcji tablic alimentacyjnych.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.312.2025
Warszawa, 08 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11199 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
Posła Jacka Tomczaka w sprawie tablic alimentacyjnych, uprzejmie przedstawiam
następujące informacje.
Ad 1
Tablica Alimentacyjna została wycofana i planowane są jej ponowne wnikliwe analizy oraz
konsultacje społeczne.
Ad 2
Jako podstawę obliczeń przyjęto dochód brutto, ponieważ Główny Urząd Statystyczny
posługuje się tą kategorią statystyczną, gdy ogłasza wysokość przeciętnego
wynagrodzenia w poszczególnych miesiącach i kwartałach, jak również wartość mediany
wynagrodzeń miesięcznych. Wysokość zarobków brutto jest także wskazywana jako
wysokość minimalnego wynagrodzenia i przeciętnego wynagrodzenia.
Punkt odniesienia w Tablicy Alimentacyjnej stanowiła tak zwana kwota bazowa. Podstawą
jej obliczenia było minimum socjalne za 2024 rok, wyliczane przez Instytut Pracy i Spraw
-- 1 of 3 --
2
Socjalnych („IPiSS”). Kwota bazowa stanowi 70% minimum socjalnego na dziecko. Procent
ten wynika z faktu, że w typowym przypadku, do którego odnosiła się Tablica
Alimentacyjna, rodzic, na którym ciąży obowiązek alimentacyjny, spełnia go również
w formach innych niż pieniężne. Wysokość minimum socjalnego IPiSS oblicza w oparciu
o koszyk dóbr konsumpcyjnych, w którym uwzględnia się następujące kategorie: żywność,
mieszkanie (użytkowanie i energia oraz wyposażenie), edukacja, kultura i rekreacja, odzież
i obuwie, ochrona zdrowia, higiena osobista, transport i łączność oraz pozostałe wydatki.
Łączna kwota świadczenia wynikająca z Tablicy Alimentacyjnej nie powinna przekraczać
3/5 dochodu zobowiązanego, ustalonego przez sąd w toku postępowania. Jest to
bezpośrednie nawiązanie do górnej granicy potrąceń, ustalonej w art. 87 § 3 pkt 2 ustawy
z dnia 26 czerwca 1974 roku - Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r., poz. 277, ze zm.). Jeżeli
ustalona na podstawie Tablicy wysokość świadczenia przekraczałaby 3/5 dochodu osoby
zobowiązanej, kwotę należnego świadczenia należałoby ustalić w oparciu o wartości
wskazane w odpowiednio niższym przedziale dochodowym.
Podkreślam, że Tablica alimentacyjna nie stanowi źródła prawa, miała być jedynie
instrumentem pomocniczym. Decyzja o wysokości należnych świadczeń alimentacyjnych
pozostawała i pozostaje w wyłącznej kompetencji sądu, który jest obowiązany
indywidualnie ocenić możliwości majątkowe i zarobkowe obojga rodziców oraz zakres
usprawiedliwionych potrzeb dziecka.
Kwestia uwzględnienia obciążeń podatkowych i składkowych będzie przedmiotem analiz.
Ad 3
Koncepcja wprowadzenia w Polsce tabel alimentacyjnych była konsultowana
z przedstawicielami Głównego Urzędu Statystycznego, Instytutu Wymiaru
Sprawiedliwości, Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego, Stowarzyszenia Sędziów
Rodzinnych w Polsce, Stowarzyszenia „Pro Familia", Naczelnej Rady Adwokackiej,
Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie, Centrum im. Adama Smitha, Rzecznika Praw
Dziecka oraz Rzecznika Praw Obywatelskich, a także z przedstawicielami Sejmu i Senatu.
-- 2 of 3 --
3
Ad 4
Grupa robocza miała charakter nieformalny, była związana ze wstępnym etapem
opracowania koncepcji tablic alimentacyjnych.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --