Interpelacja w sprawie pilnej zmiany wyceny porodu i procedur okołoporodowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11195
do ministra zdrowia
w sprawie pilnej zmiany wyceny porodu i procedur okołoporodowych
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 26-07-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z pilną interpelacją dotyczącą dramatycznej sytuacji oddziałów położniczych i ginekologiczno-położniczych w Polsce, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach i na terenach powiatowych.
Z danych oraz licznych sygnałów ze strony samorządów, personelu medycznego i mieszkańców wynika, że coraz więcej porodówek jest zamykanych lub zagrożonych likwidacją, co znacząco ogranicza dostęp kobiet do opieki okołoporodowej blisko miejsca zamieszkania.
Przyczyną tej sytuacji są przede wszystkim:
niewystarczające wyceny świadczeń porodowych (zarówno porodów fizjologicznych, jak i cięć cesarskich),
brak wzrostu finansowania przy rosnących kosztach utrzymania oddziałów i wynagrodzeń personelu,
spadek liczby porodów wynikający z niżu demograficznego,
wymogi organizacyjne i jakościowe (np. standardy opieki), które generują koszty, ale nie są odpowiednio kompensowane.
Oddziały położnicze, mimo niżu demograficznego, pełnią kluczową funkcję społeczną i zdrowotną. Ich obecność w powiatach to nie tylko gwarancja bezpieczeństwa dla kobiet i noworodków, ale również czynnik podtrzymujący lokalne zaufanie do systemu ochrony zdrowia. Likwidacja porodówek w mniejszych miastach oznacza często konieczność podróży kilkudziesięciu kilometrów w trakcie porodu, co może mieć tragiczne konsekwencje.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje w najbliższym czasie zmienić lub zwiększyć wyceny świadczeń porodowych i okołoporodowych w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia?
2. Czy rozważane są dodatkowe mechanizmy wsparcia finansowego dla oddziałów położniczych w powiatach, które są nierentowne, ale mają znaczenie strategiczne dla mieszkańców?
3. Czy prowadzone są prace nad aktualizacją map potrzeb zdrowotnych w kontekście dostępności opieki okołoporodowej?
4. Czy ministerstwo analizuje wpływ likwidacji oddziałów położniczych na zdrowie kobiet i dzieci oraz ich sytuację społeczną i ekonomiczną?
Apeluję o pilne podjęcie działań legislacyjnych i finansowych, które zapobiegną dalszej degradacji dostępu do opieki okołoporodowej w Polsce. Ochrona macierzyństwa i zdrowia noworodków musi być jednym z fundamentów polityki zdrowotnej państwa.
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6823 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.136.2025.GK
Warszawa, 30 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11195 Poseł Lidii Czechak, w sprawie pilnej zmiany
wyceny porodu i procedur okołoporodowych, proszę o przyjęcie poniższego.
Uprzejmie informuję, że aktualizacja taryf świadczeń gwarantowanych odbywa się
systematycznie i zgodnie z planem taryfikacji Agencji Oceny Technologii Medycznych i
Taryfikacji (AOTMiT) na dany rok. Decyzja o umieszczeniu danego obszaru w planie
taryfikacji AOTMiT jest podejmowana na podstawie obiektywnych kryteriów.
Podkreślić należy, że prace AOTMiT nad aktualizacją taryf w obszarze opieki nad
noworodkiem miały miejsce na przełomie 2021 i 2022 roku. Prace te zakończyły się
publikacją Obwieszczenie Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
z dnia 12 sierpnia 2022 r. w sprawie taryf Świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki nad
noworodkiem. Ponadto informuję, że na podstawie art. 31ha ust. 1 i art. 31n pkt 2c ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych1, w związku z
art. 5 ustawy o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia
zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz
niektórych innych ustaw2, AOTMiT dokonuje analizy dotyczącej zmiany sposobu lub
poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotne, na podstawie której Minister Zdrowia
podejmuje decyzję o aktualizacji poziomu finansowania.
Odnosząc się do pytania nr 3 uprzejmie informuję, że wśród kierunków działań w ramach
świadczeń z zakresu leczenia szpitalnego wymienionych w mapach potrzeb zdrowotnych na
lata 2027-2031 – dokument znajduje się na stronie https://basiw.mz.gov.pl/mapy-
informacje/mapa-potrzeb-na-lata-2027-2031/ – rekomendowane jest podejmowanie
działań skutkujących zapewnieniem poziomu cięć cesarskich zgodnego z uzasadnionymi
wskazaniami medycznymi w celu spełnienia przez świadczeniodawców standardów opieki
okołoporodowej. Natomiast w przypadku stosowania znieczuleń zewnątrzoponowych lub
w przypadkach uzasadnionych medycznie znieczuleń podpajęczynówkowych w porodach
drogami natury, zwiększanie tej częstości do poziomu wyższego w porównaniu z rokiem
poprzednim.
1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.).
2 Ustawa z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego
niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r.
poz. 2139).
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Odnosząc się do pytania 4 uprzejmie informuję, kwestie organizacyjne, w tym kierunki
działania podmiotu leczniczego, pozostają w wyłącznej kompetencji podmiotu tworzącego
– w omawianym przypadku powiatu nowosądeckiego. Zgodnie z art. 121 ustawy
o działalności leczniczej3 nadzór nad podmiotem leczniczym działającym w formie
samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej sprawuje podmiot tworzący, który
prowadzi również nadzór nad zgodnością działań podmiotu leczniczego niebędącego
przedsiębiorcą z przepisami prawa, statutem i regulaminem organizacyjnym oraz pod
względem celowości, gospodarności i rzetelności. Z uwagi na powyższe decyzje w zakresie
likwidacji oddziałów ginekologiczno-położniczych są podejmowane przez podmiot
tworzący i dyrekcję szpitala, którzy nie mają obowiązku informowania Ministra Zdrowia
o zamiarze likwidacji oddziałów. Minister Zdrowia nie ma jednocześnie uprawnień do
bezpośredniego ingerowania w działalność takich podmiotów leczniczych – rola Ministra
Zdrowia w zakresie szeroko pojętej restrukturyzacji podmiotów leczniczych sprowadza się
wyłącznie do zapewnienia odpowiednich ram prawnych dla działań restrukturyzacyjnych.
Odpowiedzialność za zapewnienie społecznościom lokalnym odpowiedniego dostępu do
świadczeń opieki zdrowotnej ustawodawca nałożył na jednostki samorządu terytorialnego,
a obowiązek ten wynika zarówno z ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych4, jak również przepisów ustawowych
sankcjonujących funkcjonowanie samorządów terytorialnych.
Należy zaznaczyć, że przy kontraktowaniu świadczeń opieki zdrowotnej Narodowy
Fundusz Zdrowia uwzględnia również uwarunkowania geograficzne, w tym specyfikę
obszarów górskich i wiejskich. Minister Zdrowia podejmuje szereg działań mających na celu
wprowadzenie rozwiązań prawnych i systemowych, które ułatwią funkcjonowanie szpitali.
Szansę na poprawę sytuacji daje, uchwalona w dniu 5 sierpnia 2025 r. przez Sejm
i przekazana w dniu 8 sierpnia br. Prezydentowi do podpisu, ustawa o zmianie ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy
o działalności leczniczej, w której założeniach przyjęto rozwiązania umożliwiające
konsolidację jednostek, co ma pozwolić na lepsze zarządzanie zasobami kadrowymi
i infrastrukturalnymi.
Jednocześnie Minister Zdrowia wspólnie z NFZ systematycznie podejmuje działania mające
na celu poprawę sytuacji finansowej świadczeniodawców. W planie NFZ na 2025 r.
pierwotna wysokość środków zapisana na koszty świadczeń opieki zdrowotnej NFZ
wynosiła 183,6 mld zł i była wyższa o 26,07 mld zł w porównaniu do pierwotnego planu
finansowego NFZ na 2024 r. Ponadto, zaplanowana pierwotnie dotacja podmiotowa z
budżetu państwa dla NFZ na 2025 r. wyniosła 18,35 mld zł, tj. ponad dwukrotnie więcej niż
zaplanowana pierwotnie na 2024 r. Dzięki decyzjom Ministra Zdrowia oraz Ministra
Finansów, dotyczącym przekazania dodatkowych środków z budżetu państwa do NFZ,
aktualna wysokość dotacji podmiotowej dla NFZ na 2025 r. wynosi już 27,65 mld zł.
Jednocześnie, dzięki decyzji Ministra Finansów z dnia 1 lipca 2025 r., zostały przyznane
środki finansowe dla NFZ w kwocie 1,576 mld zł, przeznaczone na zwiększenie funduszu
zapasowego NFZ. Podkreślenia wymaga, że jeśli wystąpi konieczność zwiększenia
nakładów finansowych na świadczenia opieki zdrowotnej, Minister Zdrowia może
skorzystać z instrumentu, jakim jest wsparcie z budżetu państwa dla NFZ na finansowanie
świadczeń gwarantowanych, poprzez przekazanie NFZ dotacji podmiotowej lub wpłaty na
zasilenie funduszu zapasowego NFZ.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
3 Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. 2025 poz. 450, z późn. zm.).
4 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz.U. 2024 poz. 146, z późn. zm.).
-- 2 of 2 --