Odpowiedź na interpelację w sprawie wprowadzenia do programu wychowania komunikacyjnego umiejętności poruszania się hulajnogą elektryczną oraz zagrożeń z tym związanych, a także uwzględnienia tych umiejętności podczas egzaminu na kartę rowerową Odpowiedź na interpelację nr 11193 w sprawie wprowadzenia do programu wychowania komunikacyjnego umiejętności poruszania się hulajnogą elektryczną oraz zagrożeń z tym związanych, a także uwzględnienia tych umiejętności podczas egzaminu na kartę rowerową Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 21-08-2025 Szanowni Państwo Posłowie, uprzejmie przedstawiam odpowiedź na postawione pytania. Ad 1-3. Uprzejmie informuję, że w podstawie programowej przedmiotu technika[1] – realizowanego obowiązkowo w klasach IV-VI (w każdej klasie po 1 godz. tygodniowo) szkoły podstawowej wyodrębniony jest obszar Wychowanie komunikacyjne, którego treści nauczania umożliwiają uczniom zapoznanie się z zasadami bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym jako pieszego, pasażera, rowerzysty, kierującego hulajnogą elektryczną (lub innym urządzeniem transportu osobistego). Ponadto w części podstawy programowej przedmiotu technika zatytułowanej Warunki i sposób realizacji wskazano, że proces edukacji ucznia w zakresie wychowania komunikacyjnego powinien być prowadzony systematycznie od najmłodszych lat, a zakres treści nauczania powinien być uzupełniany o informacje i umiejętności adekwatne do wieku uczniów. W klasach IV-VI treści dotyczące bezpieczeństwa w ruchu drogowym są kontynuacją zagadnień nauczanych na I etapie edukacyjnym (klasy I-III), które zostały rozszerzone o treści niezbędne do uzyskania karty rowerowej. Godziny przeznaczone na realizację tych treści powinny być rozłożone w cyklu trzyletnim – z uwzględnieniem specyfiki konkretnej klasy w danej szkole. Szkoła powinna zapewnić możliwość uzyskania karty rowerowej przez ucznia, który ukończył 10 lat. Oznacza to, że egzamin na kartę rowerową może odbywać się w klasach IV-VI. Zadania dotyczące przygotowania ucznia do uzyskania karty rowerowej i przeprowadzenie egzaminu w zakresie karty rowerowej powinny być realizowane przez szkołę zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami[2] (oraz w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 12 kwietnia 2013 r. w sprawie uzyskiwania karty rowerowej[3]). Powyższe przepisy – leżące w gestii Ministerstwa Infrastruktury – nie uwzględniają obecnie włączenia umiejętności poruszania się na hulajnodze elektrycznej do egzaminu na kartę rowerową. Ważne jest, aby szkoła miała dostęp do różnorodnych pomocy i środków dydaktycznych wspomagających zdobycie wiedzy w zakresie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Aby bezpiecznie uczestniczyć w rzeczywistym ruchu drogowym, uczniowie powinni najpierw opanować jazdę rowerem w praktyce w miasteczku ruchu drogowego lub na placu szkolnym odpowiednio do tego przygotowanym. W miarę lokalnych możliwości szkoły powinny współpracować z osobami i instytucjami mogącymi wspierać edukację komunikacyjną, szczególnie w zakresie udzielania pierwszej pomocy, doskonalenia techniki jazdy rowerem oraz prowadzenia egzaminów w zakresie karty rowerowej. Mowa tu o miasteczkach ruchu drogowego, Policji (wydziały ruchu drogowego), wojewódzkich ośrodkach ruchu drogowego, ratownikach medycznych, straży miejskiej, straży pożarnej, inspektoratach transportu drogowego. W tym zakresie istotna jest też współpraca z rodzicami oraz ich pedagogizacja. Szkoły powinny również uczestniczyć w akcjach edukacyjnych organizowanych w środowisku lokalnym lub o szerszym zasięgu, a szczególnie w corocznych ogólnopolskich turniejach wiedzy o bezpieczeństwie w ruchu drogowym. Wychowanie komunikacyjne powinno być interdyscyplinarnym zadaniem szkoły. Oznacza to, że nauczyciele wielu przedmiotów powinni uwzględniać tematykę bezpieczeństwa na drogach w realizowanych przez siebie programach nauczania, w tym np. edukacji dla bezpieczeństwa, języka obcego nowożytnego, a dyrektorzy szkół i rady pedagogiczne, tworząc program wychowawczo-profilaktyczny na dany rok szkolny, powinni umieścić w nim zadania z zakresu bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Możliwe jest również organizowanie zajęć przygotowujących do uzyskania karty rowerowej podczas innych zajęć, np. podczas zajęć z wychowawcą, na wychowaniu fizycznym, przyrodzie. Uczniowie mogą pogłębiać wiedzę i doskonalić swoje umiejętności w zakresie uczestnictwa w ruchu drogowym także podczas różnych form aktywności (np. na wycieczkach, rajdach). Dobrą praktyką jest powołanie w szkole nauczyciela – koordynatora wychowania komunikacyjnego. Osoba taka powinna planować i nadzorować cały proces edukacji komunikacyjnej w danej szkole i współpracować ze środowiskiem lokalnym. Jednocześnie uprzejmie informuję, że obowiązująca podstawa programowa przedmiotu technika (klasy IV-VI szkoły podstawowej) została przygotowana we współpracy z Ministerstwem Infrastruktury i Krajową Radą Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Celem zmian było lepsze przygotowanie uczniów do bezpiecznego zachowania się w ruchu drogowym (jako pasażera, pieszego, kierującego rowerem lub innymi urządzeniami wykorzystywanymi przez uczniów w ruchu drogowym, takimi jak: hulajnogi elektryczne, urządzenia transportu osobistego, urządzenia wspomagające ruch, itp.). Zgodnie z powyższym uczeń m.in. na zajęciach techniki powinien opanować zasady bezpiecznego zachowania się w ruchu drogowym. Minister edukacji przykłada szczególną wagę do upowszechniania wśród uczniów na każdym etapie edukacyjnym wiedzy o bezpieczeństwie, ochronie zdrowia własnego i innych ludzi, do kształtowania właściwych postaw wobec zagrożeń i sytuacji nadzwyczajnych, także na drogach. W ramach tych działań podsekretarz stanu Paulina Piechna-Więckiewicz, zgodnie z art. 140d pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym[4], została powołana na członkinię Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Do zadań krajowej rady w zakresie poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego należy m.in. inicjowanie działalności edukacyjno-informacyjnej. Ma to na celu kształtowanie właściwych postaw i zachowań uczestników ruchu drogowego, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i młodzieży. Na ostatnim posiedzeniu krajowej rady podjęto uchwałę dotyczącą wprowadzenia obowiązku stosowania przez dzieci i młodzież do lat 16 kasku ochronnego podczas jazdy rowerem, hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego.[5] Ministerstwo Infrastruktury rozpoczęło prace legislacyjne w tym zakresie. Ad 4. Popularyzacja wśród dzieci i młodzieży znajomości przepisów o ruchu drogowym, propagowanie kulturalnego i bezpiecznego zachowania na drodze, a także zwiększenie świadomości zagrożeń w ruchu drogowym – są głównymi założeniami podpisanego „Porozumienia o współpracy w zakresie organizowania i przeprowadzania edukacyjnych turniejów bezpieczeństwa w ruchu drogowym.“ Sygnatariuszami porozumienia są: minister infrastruktury, minister edukacji, minister spraw wewnętrznych i administracji, komendant główny Policji, prezes Polskiego Związku Motorowego. Aktualnie trwają prace dotyczące uzgodnienia nowego projektu porozumienia o współpracy w organizacji turniejów Bezpieczeństwa w Ruchu Drogowym (BRD). Na podstawie ww. porozumienia w 2025 r. obyły się: Krajowy XLVI Ogólnopolski Turniej Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego; Krajowy XVI Ogólnopolski Turniej Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego dla Szkół Specjalnych i Ośrodków Szkolno-Wychowawczych; Krajowy XXVII Ogólnopolski Młodzieżowy Turniej Motoryzacyjny. Finaliści otrzymali list gratulacyjny od Pauliny Piechny-Więckiewicz, podsekretarza stanu w MEN. Jednocześnie informuję, że w ramach współpracy z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji przy realizacji rządowego „Programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań Razem bezpieczniej na lata 2025-2028“ przedstawiciel MEN aktywnie uczestniczy w ocenie złożonych przez samorządy wniosków o dotacje. Wnioski dotyczą m.in. celu szczegółowego nr 1: wzrost wiedzy oraz umiejętności w zakresie identyfikacji zagrożeń dla bezpieczeństwa i sposobów ograniczania i zapobiegania im w różnych strefach życia społecznego i obszaru 4: propagowanie kultury bezpieczeństwa ruchu drogowego wśród obywateli. Zadania, które będą realizowane na terenie kraju, powinny zawierać m.in. działania profilaktyczno-edukacyjne – skierowane do uczestników ruchu drogowego – wzmacniające zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowych przez znajomość i stosowanie przepisów o ruchu drogowym oraz unikanie zachowań ryzykownych, propagowanie stosowania obowiązkowego wyposażenia roweru, hulajnogi elektrycznej i urządzenia transportu osobistego (UTO), wypracowanie nawyków i umiejętności bezpiecznego korzystania z dróg. Planowane projekty powinny promować działania na rzecz bezpieczeństwa ruchu drogowego przez organizację turniejów, konkursów, zawodów, których celem jest popularyzowanie przepisów ruchu drogowego wśród wszystkich użytkowników ruchu drogowego oraz podnoszenie szeroko rozumianej kultury i bezpieczeństwa ruchu drogowego. Reasumując, szkoły niezaprzeczalnie odgrywają dużą rolę w upowszechnianiu wiedzy i kształtowaniu bezpiecznych zachowań uczniów m.in. jako uczestników ruchu drogowego. Należy jednocześnie podkreślić, że skuteczność tych działań jest zależna przede wszystkim od współpracy z rodzicami uczniów oraz ich zaangażowania m.in. w działania edukacyjne i informacyjne, w tym dotyczące zagrożeń związanych z korzystaniem z hulajnogi elektrycznej. Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, dotyczące obowiązującego stanu prawnego, dodatkowo informuję, że obecnie prace w zakresie kompleksowej zmiany podstawy programowej kształcenia ogólnego i ramowych planów nauczania na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej prowadzi Instytut Badań Edukacyjnych - Państwowy Instytut Badawczy (IBE-PIB). Dotychczas opracowano profil absolwenta i absolwentki szkoły podstawowej, a w zakresie opracowania profilu absolwenta szkół ponadpodstawowych prowadzone są dalsze prace. Profil absolwenta uwzględnia zarówno fundamentalne wartości edukacyjne, jak również kompetencje ucznia, w tym kompetencje społeczne. Wartości takie jak bezpieczeństwo, odpowiedzialność, wspólnota i szacunek stanowią podstawę wszelkich działań edukacyjnych, a kompetencje społeczne w wymienionych obszarach, w tym w obszarze bezpieczeństwa, są kluczowe dla rozwoju ucznia. Celem przygotowywanych zmian jest m.in. stworzenie środowiska szkolnego, w którym uczniowie czują się komfortowo i rozwijają swoje potencjały, korzystając ze wsparcia nauczycieli i zdobytej wiedzy. Planuje się, że w nowej podstawie programowej przedmiotu zajęcia praktyczno-techniczne zostanie uwzględniony dział „wychowanie komunikacyjne“, którego kształt jest obecnie konsultowany m.in. z Ministerstwem Infrastruktury, jak również z Krajową Radą Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego będzie wprowadzona w szkole podstawowej od 2026 r., a w szkołach ponadpodstawowych od 2027 r. Informacje na temat reformy edukacji zamieszczane są na stronie internetowej: https://reforma26.men.gov.pl/. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. 2017 poz. 356 z późn. zm.). [2] t. j. Dz. U. 2021 poz. 1212 z późn. zm. [3] Dz. U. 2013 poz. 512. [4] Dz. U. 2024 poz. 1251 z późn. zm. [5] https://www.krbrd.gov.pl/o-nas/uchwaly/