tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/9
Warszawa, 14 sierpnia 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 11192
Znak sprawy: FN6.054.23.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11192 Pani Poseł Katarzyny Kierzek-Koperskiej i
Pani Poseł Doroty Marek uprzejmie informuję, że kwestie poruszone w interpelacji
zostały skonsultowane z Komisją Nadzoru Finansowego (KNF / organ nadzoru /
Komisja), Rzecznikiem Finansowym (RF / Rzecznik) oraz Urzędem Ochrony
Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). Na podstawie otrzymanych informacji
proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Ad 1.
W zakresie pytania o rozważaną zmianę definicji konsumenta zarówno RF, jak i
KNF w pierwszej kolejności przywołali uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 9
września 2015 roku (sygn. akt: III SZP 2/15), w której sąd stwierdził, że
poszkodowany, który jest osobą fizyczną, nieprowadzącą działalności
gospodarczej, nie jest konsumentem w zrozumieniu obowiązujących przepisów,
gdy dochodzi roszczenia od ubezpieczyciela w ramach odpowiedzialności
gwarancyjnej z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności
cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych.
Sąd Najwyższy przyjął zatem, że poszkodowanemu, w tym wypadku, nie
przysługuje ochrona prawna przewidziana w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji
i konsumentów1 (zakaz stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy
konsumentów), a co za tym idzie, wykluczona jest możliwość bezpośredniego
wykorzystania instrumentarium będącego w dyspozycji Prezesa Urzędu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów, w razie naruszenia zbiorowych interesów tych osób.
Zgodnie zaś z treścią art. 221 kodeksu cywilnego (k.c.)2.: „Za konsumenta uważa się
osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej
bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową”. Nabywcą usługi

-- 1 of 9 --

2/9
ubezpieczeniowej w związku z zawarciem umowy ubezpieczenia OC posiadacza
pojazdu mechanicznego jest ubezpieczający, ponieważ w przypadku
spowodowania przez kierowcę szkody, ubezpieczyciel zobowiązuje się do
zapłacenia odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których
odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.
Jednocześnie RF zwrócił uwagę, że ewentualne rozszerzenie statusu konsumenta
na osoby poszkodowane niosłoby ze sobą szereg komplikacji prawnych i
wymagałoby dostosowania przepisów chroniących konsumentów do sytuacji
poszkodowanych. Poszkodowany nie dokonuje z ubezpieczycielem OC sprawcy
żadnej czynności prawnej, w szczególności nie zawiera z nim umowy, lecz jedynie
dochodzi roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej przez ubezpieczonego.
Pojęcie konsumenta zasadniczo dotyczy relacji kontraktowych lub
przedkontraktowych z przedsiębiorcą, a nie dochodzenia roszczeń
odszkodowawczych. Charakter prawny instytucji prawnej konsumenta w obecnym
kształcie nie przystaje do sytuacji prawnej poszkodowanego, zaś zagadnienia te są
przedmiotem odrębnych regulacji prawa krajowego i unijnego.
RF podkreślił także, że na ochronę osób poszkodowanych w wypadkach
komunikacyjnych składa się system obowiązkowych ubezpieczeń OC posiadaczy
pojazdów mechanicznych (OC ppm) z zastrzeżoną wysoką sumą gwarancyjną,
wypłacalnym dłużnikiem w postaci ubezpieczyciela, który odpowiada za szkodę
nawet jeśli do wypadku doszło z winy umyślnej lub sprawca znajdował się pod
wpływem alkoholu. Wreszcie ochronę domyka Ubezpieczeniowy Fundusz
Gwarancyjny, który odpowiada za szkodę, nawet jeśli nie ustalono tożsamości
sprawcy lub nie posiadał on ważnej polisy OC.
RF wskazał też, że polski system prawny przewiduje cały szereg instytucji
prawnych wzmacniających sytuację poszkodowanego w relacji z zakładem
ubezpieczeń, m.in.:
 osoba poszkodowana ma prawo żądania od ubezpieczyciela udostępnienia
pełnych akt szkody oraz samodzielnej weryfikacji dowodów zgromadzonych w
sprawie;
 zakład ubezpieczeń zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania
likwidacyjnego oraz wypłaty odszkodowania w ustawowo określonych terminach,
za naruszenie których ponosi odpowiedzialność administracyjną ze strony organu
nadzoru (KNF);
 zakład ubezpieczeń ma obowiązek udzielenia odpowiedzi na reklamację
poszkodowanego w terminie 30 dni (w szczególnie skomplikowanych przypadkach
60 dni), zaś w przypadku niedotrzymania terminu, reklamację uważa się za
rozpatrzoną zgodnie z wolą klienta (art. 6, 7 i 8 ustawy o rozpatrywaniu reklamacji
przez podmioty rynku finansowego3), a ponadto na ubezpieczyciela może zostać
nałożona kara administracyjna;
 decyzje/stanowiska ubezpieczyciela muszą zawierać pouczenia o prawach
poszkodowanego, np. o prawie do wniesienia reklamacji, złożenia wniosku o
interwencję do Rzecznika Finansowego, skierowania sprawy do sądu, wskazania
sądu właściwego oraz podmiotu, który należy pozwać.
Jednocześnie RF zwrócił także uwagę, iż nie wszystkie problemy związane z
dochodzeniem roszczeń odszkodowawczych mogą być rozwiązane za pomocą
narzędzi prawno-administracyjnych. W ocenie RF wydaje się, że systemowo to
głównie sądy powszechne są właściwe do rozwiązywania sporów prawnych między

-- 2 of 9 --

3/9
podmiotami prywatnymi, a do optymalnej poprawy sytuacji poszkodowanych
doprowadziłoby znaczące przyśpieszenie procedowania spraw spornych w ramach
wymiaru sprawiedliwości, bowiem to możliwość wydania wyroku w krótkim czasie
oraz poniesienia kosztów procesu dalece motywowałyby ubezpieczycieli do
sprawnej, terminowej i jednocześnie rzetelnej wypłaty świadczenia.
Jednocześnie Prezes UOKiK zwrócił uwagę, że osoby poszkodowane dochodzące
roszczeń w ramach umowy ubezpieczenia OC ppm są objęte ochroną przewidzianą
w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty
rynku finansowego3. Osoba fizyczna uprawniona z tytułu umowy ubezpieczenia
jest bowiem klientem podmiotu rynku finansowego (art. 2 pkt 1 ww. ustawy) —
nawet jeśli nie przysługuje jej status konsumenta, zaś podejmowanie działań w
zakresie ochrony klientów podmiotów rynku finansowego należy do kompetencji
Rzecznika Finansowego. Rzecznik Finansowy może rozpatrywać wnioski w
sprawach indywidualnych wniesionych na skutek nieuwzględnienia
roszczeń klienta przez podmiot rynku finansowego w trybie rozpatrywania
reklamacji, jak również stwarza możliwość polubownego i pojednawczego
rozstrzygania sporów między klientami podmiotów rynku finansowego a tymi
podmiotami.
Dodatkowo Prezes UOKiK wskazał, że przyznanie poszkodowanym statusu
konsumenta nie otworzyłoby dla Prezesa Urzędu możliwości działania w sprawach
poszkodowanych w zakresie wycen w indywidualnych postępowaniach
likwidacyjnych. Prezes Urzędu bada bowiem naruszenie zbiorowych interesów
konsumentów, a zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i
konsumentów1 suma indywidualnych interesów konsumentów nie stanowi
zbiorowego interesu konsumentów. Tymczasem problem zaniżania odszkodowań –
jak wynika z praktyki urzędu – w większości przypadków jest silnie powiązany z
indywidualnym charakterem spraw dotyczących likwidacji szkód. Potwierdza to
charakter otrzymywanych sygnałów konsumenckich związanych z wyceną szkody
lub pozostałości pojazdu, które to sygnały co do zasady miały charakter spraw
indywidualnych.
Ad 2.
RF wyjaśnił, że nie jest on organem nadzoru nad zakładami ubezpieczeń, lecz pełni
w systemie rynku ubezpieczeniowego funkcję ombudsmana, tj. rzecznika praw,
który staje po stronie strony słabszej – obywatela w sporze z podmiotem
silniejszym. Co do zasady Rzecznik Finansowy nie pełni w systemie funkcji organu
kontrolującego, lecz co najwyżej wspierającego organ nadzorczy, tj. Komisję
Nadzoru Finansowego, poprzez przekazywanie informacji o dostrzeżonych
nieprawidłowościach. Rzecznik współpracując na bieżąco z nadzorem jest w
bieżących kontakcie roboczym z odpowiednimi komórkami Urzędu Komisji
Nadzoru Finansowego.
Rzecznik Finansowy wskazał też, że sprawuje on w pewnym zakresie funkcje
kontrolne nad działalnością zakładów ubezpieczeń, lecz czyni to przede wszystkim
przy okazji prowadzenia postępowań interwencyjnych w sprawach indywidualnych
klientów podmiotów rynku finansowego oraz na podstawie informacji
przekazywanych Rzecznikowi od wnioskodawców. Rzecznik Finansowy na bieżąco
przekazuje również organowi nadzoru informacje o dostrzeganych
nieprawidłowościach.
RF wskazał ponadto, że ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku
finansowego3 nadaje Rzecznikowi prawo żądania od ubezpieczyciela przekazania

-- 3 of 9 --

4/9
wykorzystywanych wzorców umów, dokumentów i formularzy oraz informacji o
podjętych działaniach lub zajętym stanowisku oraz przekazania żądanych
dokumentów i informacji (art. 30 i 31 ustawy).
W obecnym stanie prawnym RF posiada uprawnienia do nakładania kar na
podmioty rynku finansowego, w tym na zakłady ubezpieczeń, jedynie w
przypadkach enumeratywnie wymienionych w ustawie o rozpatrywaniu reklamacji
przez podmioty rynku finansowego. RF zwrócił przy tym uwagę, że kary nakładane
przez Rzecznika dotyczą naruszeń obowiązków związanych z rozpatrywaniem
reklamacji lub udzielaniem odpowiedzi przez podmioty rynku finansowego na
wezwania Rzecznika. Na podstawie art. 32 ustawy o rozpatrywaniu reklamacji
przez podmioty rynku finansowego3, Rzecznik Finansowy może nakładać kary
pieniężne w przypadku naruszeń przepisów ustawy dotyczących:
1) braku zawarcia w umowie informacji dotyczącej procedury reklamacyjnej (art. 4
ustawy),
2) nieudzielenia odpowiedzi na reklamację w terminie 30 dni (art. 6 ustawy),
3) uchybienia dotyczącego obowiązku przekazania informacji o opóźnieniu w
odpowiedzi na reklamację (art. 7 ustawy),
4) nieudzielenia odpowiedzi na reklamację w terminie 60 dni (art. 7 ustawy),
5) braku realizacji roszczenia mimo niedotrzymania terminu odpowiedzi na
reklamację (art. 8 ustawy),
6) braku zawarcia w odpowiedzi na reklamację: uzasadnienia faktycznego i
prawnego (art. 9 pkt 1 ustawy), wyczerpującej informacji dot. stanowiska PRF (art.
9 pkt 2 ustawy), imienia i nazwiska lub stanowiska służbowego (art. 9 pkt 32
ustawy), określania terminu realizacji uznanego roszczenia (art. 9 pkt 4 ustawy),
7) braku należytego pouczenia klienta o: trybie odwoławczym, mediacji i sądzie
polubownym, możliwości złożenia wniosku do RF, możliwości skierowania
powództwa do sądu, wskazania podmiotu, który należy pozwać, wskazania
miejscowo właściwego sądu (art. 10 ustawy),
8) nieprzekazanie żądanego przez RF wzorca/dokumentu/formularza (art. 30
ustawy),
9) nieterminowa odpowiedź na wniosek RF o informacje/dokumenty (art. 31
ustawy).
Nie wykluczając możliwości rozważenia nadania Rzecznikowi Finansowemu
dalszych kompetencji, zwrócił on jednak uwagę, że takie uprawnienie mogłoby
wchodzić w kolizję z kompetencjami Komisji Nadzoru Finansowego.
Odnosząc się do zakresu uprawnień i działań Komisji Nadzoru Finansowego w
obszarze kontroli i nadzoru nad podmiotami rynku ubezpieczeniowego KNF
wskazała, że zgodnie z art. 329 ust. 2 pkt 1 ustawy o działalności
ubezpieczeniowej4, nadzór nad zakładem ubezpieczeń realizowany przez KNF
polega m.in. na ochronie interesów ubezpieczających, ubezpieczonych i
uprawnionych z umów ubezpieczenia, a zgodnie z art. 3 ustawy o nadzorze
ubezpieczeniowym i emerytalnym5 celem nadzoru jest ochrona interesów osób
ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów
ubezpieczenia.
KNF została przez ustawodawcę wyposażona w szereg instrumentów,
pozwalających realizować ww. zadania i cele. Zgodnie z art. 330 ust. 1 ustawy o
działalności ubezpieczeniowej4, nadzór nad zakładem ubezpieczeń opiera się na
podejściu prospektywnym i bazującym na ocenie ryzyka. W ramach tego podejścia,
nadzór obejmuje bieżącą weryfikację wykonywania działalności ubezpieczeniowej,

-- 4 of 9 --

5/9
w tym przestrzegania przez zakłady ubezpieczeń przepisów prawa, określających
wymogi związane z tą działalnością, sposobu organizacji procesów wewnętrznych i
ich kontroli. W zakresie nadzoru bieżącego, działania nadzorcze polegają przede
wszystkim na analizowaniu kwartalnych i rocznych danych sprawozdawczych oraz
informacji i wyjaśnień pozyskiwanych od zakładów ubezpieczeń w trybie ad hoc.
KNF może również przeprowadzać kontrole działalności i stanu majątkowego oraz
wizyty nadzorcze w zakładach ubezpieczeń.
Na podstawie informacji uzyskanych w ramach nadzoru bieżącego i kontroli oraz
wizyt nadzorczych, w przypadku zidentyfikowania nieprawidłowości w działalności
zakładu ubezpieczeń, organ nadzoru może zastosować zarówno środki o
charakterze korekcyjnym (zalecenia), jak i o charakterze sankcyjnym, w
szczególności kary pieniężne. Ponadto, organ nadzoru może wydawać stanowiska
oraz rekomendacje skierowane do zakładów ubezpieczeń w celu m.in. zapewnienia
zgodności działalności zakładów ubezpieczeń z przepisami prawa oraz
zapobieżenia naruszaniu interesów ubezpieczających, ubezpieczonych lub
uprawnionych z umów ubezpieczenia. Rekomendacje nie są natomiast aktami
powszechnie obowiązującego prawa, gdyż nie zawierają się w katalogu źródeł, o
którym mowa w art. 87 Konstytucji RP6. W drodze rekomendacji organ nadzoru
kieruje do zakładów ubezpieczeń swoje oczekiwania, dotyczące działań lub
zaniechań w zakresie wykonywanej przez nie działalności. Rekomendacje powinny
być stosowane przez zakłady ubezpieczeń. Zgodnie natomiast z art. 365 ust. 5
ustawy o działalności ubezpieczeniowej4, zakłady ubezpieczeń, które nie stosują się
do rekomendacji Komisji, ani nie zamierzają się do nich zastosować, informują KNF,
w jaki sposób zamierzają osiągnąć cele, dla realizacji których wydane zostały
rekomendacje (zasada „zastosuj lub wyjaśnij”).
KNF wskazała przy tym, że w związku z zaobserwowanymi negatywnymi
zjawiskami na rynku ubezpieczeniowym, w tym także w zakresie likwidacji szkód
komunikacyjnych i w celu m.in. zwiększenia transparentności tego procesu,
Komisja wydała najpierw Wytyczne dotyczące likwidacji szkód z ubezpieczeń
komunikacyjnych (w 2014 r.), a następnie Rekomendacje dotyczące procesu
ustalania i wypłaty zadośćuczynienia z tytułu szkody niemajątkowej z umów
ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów (w 2016 r.) oraz Rekomendacje dotyczące
likwidacji szkód z ubezpieczeń komunikacyjnych (w 2022 r.), które odnoszą się
m.in. właśnie do ochrony interesów poszkodowanych w wypadkach
komunikacyjnych. Regulacje te wprowadziły szereg oczekiwań nadzorczych,
mających na celu zwiększenie transparentności procesu likwidacji szkód. Sposób
dostosowania się zakładów ubezpieczeń do tych Wytycznych i Rekomendacji jest
weryfikowany przez organ nadzoru z wykorzystaniem dostępnych ustawowych
środków nadzorczych.
Podsumowując, KNF, zgodnie ze swoimi kompetencjami i w ramach realizowanych
zadań, nadzoruje różne procesy w działalności zakładów ubezpieczeń, w tym także
dotyczące likwidacji szkód i w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości po stronie
zakładów ubezpieczeń, wydaje stosowne zalecenia, zobowiązujące do zaniechania
naruszania przepisów prawa lub interesów ubezpieczających, ubezpieczonych lub
uprawnionych z umów ubezpieczenia, a w przypadku naruszenia ustawowych
terminów dotyczących likwidacji szkód komunikacyjnych, wydaje decyzje o
nałożeniu kar pieniężnych.
Dla przykładu KNF podała, że w latach 2015-2025 KNF wydała 67 decyzji w
sprawie nałożenia na zakłady ubezpieczeń kar pieniężnych w związku z
naruszeniem terminów likwidacji szkód z ubezpieczeń obowiązkowych.
Organ nadzoru weryfikował także poziom zaimplementowania zarówno
Wytycznych, jak i Rekomendacji, m.in. przeprowadzając kontrole zakładów

-- 5 of 9 --

6/9
ubezpieczeń, oferujących w ramach swojej działalności obowiązkowe
ubezpieczenie OC ppm. Od 2022 r. KNF przeprowadziła w tym zakresie kontrole
10 zakładów ubezpieczeń. Podczas tych kontroli badano, czy poszczególne zakłady
ubezpieczeń nie naruszają przepisów prawa, interesów osób uprawnionych oraz
nie dopuszczają się innych nieprawidłowości w działalności dotyczącej tego
procesu, a także weryfikował prawidłowość złożonych przez zakłady ubezpieczeń
oświadczeń o stosowaniu Rekomendacji dotyczących likwidacji szkód z
ubezpieczeń komunikacyjnych. Weryfikowane były, na wybranych próbach szkód,
m.in. kwestie dotyczące sporządzania kosztorysów, wyboru rodzajów części
(oryginalnych lub zamienników), stawek za wykonane usługi, kosztu i długości
okresu najmu pojazdu zastępczego, przeprowadzania aukcji pojazdów.
W wyniku tych kontroli stwierdzono m.in. brak przekazywania uprawnionemu
kalkulacji naprawy pojazdu, na podstawie której zakład ubezpieczeń dokonał
wyliczenia wysokości proponowanej kwoty odszkodowania, brak przekazywania
poszkodowanemu kalkulacji przewidywanych kosztów naprawy uszkodzonego
pojazdu, które stały się podstawą do uznania przez zakład ubezpieczeń zasadności
likwidacji szkody, jako całkowitej, przekazywanie uprawnionym, w kalkulacji
kosztów naprawy pojazdu, informacji wprowadzającej w błąd o sposobie ustalenia
wysokości odszkodowania lub przekazywanie niepełnej informacji o sposobie
ustalenia wysokości odszkodowania, działania polegające na ustaleniu wysokości
odszkodowania, w związku z przyjęciem zawyżonej ceny pozostałości pojazdu z
systemu eksperckiego, zamiast wysokości ustalonej na podstawie oferty kupna
pozostałości na aukcji.
Ustalenia te, w przypadku niepodjęcia przez zakłady odpowiednich działań
naprawczych, były przedmiotem zaleceń. Organ nadzoru monitorował, w każdym
przypadku, proces wykonania zaleceń, żądając udokumentowania przez zakłady
ubezpieczeń zmiany nieprawidłowego sposobu postępowania i weryfikując
deklaracje zakładów na podstawie próby szkód.
Stopień wdrożenia Wytycznych i Rekomendacji przez zakłady ubezpieczeń
podlegał i podlega także corocznej ocenie organu nadzoru w ramach tzw. oceny
BION (badanie i ocena nadzorcza ryzyka działalności zakładu ubezpieczeń), która
brana jest pod uwagę przy ustalaniu rekomendacji organu nadzoru, co do
możliwości wypłaty dywidendy przez zakłady ubezpieczeń.
KNF zapewniła przy tym, że opisane powyżej działania podejmowane są
konsekwentnie od wielu lat i w odniesieniu do wszystkich zakładów ubezpieczeń
funkcjonujących na polskim rynku, bez względu na skalę ich działalności.
Działania nadzorcze są stale rozwijane i udoskonalane, z uwzględnieniem własnych
doświadczeń, jak i w wyniku współpracy z Rzecznikiem Finansowym,
Ubezpieczeniowym Funduszem Gwarancyjnym, Prezesem Urzędu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów oraz organami nadzorczymi z innych krajów
członkowskich Unii Europejskiej i EIOPA . Ma to na celu stałe wzmacnianie
nadzoru i jego efektywności w różnych aspektach systemowego podejścia do
identyfikacji ryzyk w działalności podmiotów nadzorowanych, poprawy ich
procesów i eliminacji identyfikowanych nieprawidłowości. Wprowadzane są nowe
raporty i wskaźniki do analizy skarg, reklamacji, spraw sądowych, jak również
przeprowadzane są bardziej szczegółowe analizy dotyczące procesów obsługi
klientów, uwzględniające zarówno regulacje stosowane w zakładach ubezpieczeń,
jak i efektywność wdrożonych przez nie mechanizmów kontrolnych.
KNF wskazała także, że informacje o działaniach nadzorczych podejmowanych
wobec zakładów ubezpieczeń, przeprowadzanych analizach, kontrolach,
zastosowanych sankcjach, wydanych rekomendacjach, stanowiskach,
prezentowane są w dosyć szczegółowy sposób, uwzględniający jednak wymóg
zachowania przez organ nadzoru tajemnicy zawodowej, określonej w art. 372 ust. 1

-- 6 of 9 --

7/9
ustawy o działalności ubezpieczeniowej4, w corocznych sprawozdaniach z
działalności UKNF i KNF.
Przedstawione powyżej informacje wskazują, że KNF jako organ nadzoru
stanowczo reaguje na przypadki nieprzestrzegania prawa przez zakłady
ubezpieczeń, wykorzystując wszelkie dostępne mu narzędzia. Działania
podejmowane przez KNF w zakresie przeciwdziałania niezgodnym z prawem i
Rekomendacjami praktykom w zakresie likwidacji szkód z ubezpieczeń
komunikacyjnych są podejmowane wobec wszystkich krajowych zakładów, a
także wobec zagranicznych zakładów ubezpieczeń w zakresie uwzględniającym
uprawnienia nadzoru goszczącego. Ze względu na to, że nadzór nad zakładami
ubezpieczeń opiera się na podejściu prospektywnym i bazującym na ocenie ryzyka,
działania nadzorcze są priorytetyzowane m.in. z uwzględnieniem skali i charakteru
identyfikowanych problemów w działalności zakładów. W przypadku stwierdzenia
nieprawidłowości lub naruszeń prawa w działalności tego zakładu, stosowane są
odpowiednie środki nadzorcze w celu ich wyeliminowania. Katalog ustawowych
narzędzi nadzorczych wykorzystywanych do przeciwdziałania
nieprawidłowościom jest dosyć szeroki, jednak zgodnie z obowiązującym
prawem i orzecznictwem narzędzia i sankcje nadzorcze mają być stosowane w
sposób proporcjonalny i adekwatny do stwierdzonych naruszeń prawa.
Dostępne narzędzia i sankcje pozwalają organowi nadzoru na podejmowanie - w
uzasadnionych przypadkach – działań dyscyplinujących zakłady, np. wydane są
zalecenia lub nakładane są kary pieniężne. Działania te są w opinii organu nadzoru
skuteczne bowiem doprowadziły na przestrzeni lat do istotnego ograniczenia lub
wyeliminowania nieprawidłowych praktyk w procesie likwidacji szkód.
KNF podkreśliła przy tym, że stwierdzane obecnie w toku nadzoru
nieprawidłowości nie mają charakteru masowego w świetle liczby obsługiwanych
przez zakłady ubezpieczeń w skali roku umów ubezpieczenia i likwidowanych
szkód. Dane sprawozdawcze, będące w posiadaniu organu nadzoru wskazują, że
krajowe zakłady ubezpieczeń, posiadające zezwolenie na wykonywanie
działalności w grupach wymienionych w Dziale II zgodnie z załącznikiem do ustawy
o działalności ubezpieczeniowej (pozostałe ubezpieczenia osobowe oraz
ubezpieczenia majątkowe) obsługiwały na koniec 2024 roku około 60 mln umów
ubezpieczenia oraz zlikwidowały, w ciągu tego roku, około 10 mln szkód. Liczba
skarg lub reklamacji zgłoszonych w 2024 roku do zakładów ubezpieczeń w związku
z tymi procesami wynosi około 270 tys., a liczba toczących się spraw sądowych,
skierowanych przeciwko zakładom ubezpieczeń wynosi około 248 tys.
Powyższe oznacza, że w przypadku tych zakładów ubezpieczeń, wskaźnik liczby
skarg lub reklamacji, w przeliczeniu na 1 tys. zawartych umów ubezpieczenia
wynosi aktualnie 4,47, zaś wskaźnik liczby spraw sądowych, w przeliczeniu na 1 tys.
zawartych umów ubezpieczenia wynosi 4,11. Trudno oczywiście zanegować fakt, iż
zdarzają się przypadki nieprawidłowości w procesach likwidacji szkód, świadczą o
tym bowiem zarówno dane o skargach i reklamacjach, sprawach sądowych,
raportowane przez zakłady ubezpieczeń, jak i zgłoszenia wpływające do KNF,
jednakże odsetek osób niezadowolonych z procesu obsługi umowy lub
likwidacji szkody nie jest znaczący w skali całego portfela umów ubezpieczenia
obsługiwanych przez krajowe zakłady ubezpieczeń. Wskazane powyżej dane nie
potwierdzają również stwierdzenia o nagminnym zaniżaniu przez zakłady
ubezpieczeń wysokości odszkodowań, utrudnianiu procesu dochodzenia roszczeń,
jak również o braku transparentności w wycenach szkód.
KNF zaznaczyła przy tym, że jako organ administracji sprawujący nadzór nad
działalnością zakładów ubezpieczeń, w tym również nad formalną prawidłowością
przebiegu procesu likwidacji szkód, nie jest jednak uprawniona do oceny decyzji
zakładu ubezpieczeń, dotyczącej zasadności i wysokości wypłaty odszkodowania.

-- 7 of 9 --

8/9
Organ nadzoru może stosować środki nadzorcze wobec tych zakładów
ubezpieczeń, które uchybiają obowiązkowi prawidłowej likwidacji szkody (np.
poprzez nieudzielenie terminowej i należycie uzasadnionej odpowiedzi na składane
żądania, niewskazanie sposobu złożenia odwołania od podjętej przez zakład
decyzji w sprawie zgłoszonej szkody), jednakże ocena prawidłowości decyzji
podjętej przez zakład ubezpieczeń o uznaniu bądź odmowie uznania zgłaszanych
roszczeń w całości lub w części, nie wchodzi w obszar nadzoru sprawowanego
przez KNF i może być rozstrzygnięta jedynie na drodze sądowej.
W przypadku sporu w zakresie wypłaty i wysokości odszkodowania,
poszkodowany, w zależności od tego czy posiada status konsumenta, może
skorzystać z instytucji reklamacji, pomocy Rzecznika Finansowego, miejskich i
powiatowych rzeczników praw konsumenta, wykorzystać tryb mediacji
rozstrzygania sporów przez Sądem Polubownym przy KNF lub przed Rzecznikiem
Finansowym. W przypadku, gdy te metody nie przyniosą oczekiwanego
przez poszkodowanego rezultatu, spór może być rozstrzygnięty wyłącznie na
drodze cywilnoprawnej, przez właściwy sąd powszechny, który, przy ewentualnym
udziale biegłych sądowych, ustali należną wartość odszkodowania lub świadczenia.
W odniesieniu do tej formy rozwiązywania sporów dotyczących sposobu likwidacji
szkód, istotną kwestią z punktu widzenia poszkodowanych wydaje się być tempo, w
jakim toczą się sprawy sądowe.
KNF poinformowała przy tym, że każda osoba lub podmiot zgłaszający
zastrzeżenia do działań podmiotu rynku finansowego otrzymuje zwrotną
informację, że organ nadzoru nie rozstrzyga sporów w jednostkowych sprawach,
jak również nie świadczy pomocy prawnej na potrzeby odbiorców usług
finansowych w zakresie zgłaszanych przez nich problemów, ponieważ nie mieści się
to w zakresie jego ustawowych zadań związanych ze sprawowaniem nadzoru nad
rynkiem finansowym, w tym ubezpieczeniowym. Organ nadzoru informuje również
wspomnianych powyżej możliwościach uzyskania pomocy w dochodzeniu
roszczeń.
Podstawa Prawna
1. Ustawa z 17 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2024
poz. 1616);
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071)
3. Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty
rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i Funduszu Edukacji Finansowej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1109 z późn. zm.);
4. Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i
reasekuracyjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 838, z późn. zm.);
5. Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 583);
6. Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U.
z 1997 r. nr 78, poz. 483).
Z wyrazami szacunku

-- 8 of 9 --

9/9
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów

-- 9 of 9 --