Interpelacja nr 11187
Interpelacja w sprawie rzekomego braku ekonomicznego uzasadnienia dla wydzielenia aktywów węglowych ze spółek energetycznych oraz potrzeby długoterminowego planu dla funkcjonowania elektrowni węglowych po 2028 r.
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rzekomego braku ekonomicznego uzasadnienia dla wydzielenia aktywów węglowych ze spółek energetycznych oraz potrzeby długoterminowego planu dla funkcjonowania elektrowni węglowych po 2028 r.
Interpelacja nr 11187
do ministra aktywów państwowych
w sprawie rzekomego braku ekonomicznego uzasadnienia dla wydzielenia aktywów węglowych ze spółek energetycznych oraz potrzeby długoterminowego planu dla funkcjonowania elektrowni węglowych po 2028 r.
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 25-07-2025
W ostatnich latach trwa w Polsce intensywna debata publiczna i ekspercka dotycząca transformacji energetycznej, ze szczególnym uwzględnieniem przyszłości aktywów węglowych pozostających w strukturze państwowych koncernów energetycznych. W ramach dotychczasowych zapowiedzi politycznych oraz analiz branżowych rozważano możliwość wydzielenia elektrowni węglowych do osobnego podmiotu – Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego – jako jednego z instrumentów umożliwiających dalszy rozwój źródeł odnawialnych i dekarbonizację miksu energetycznego. Jestem zwolennikiem pełnej ochrony polskiego sektora węglowego i inwestowania w wytwarzanie taniej polskiej energii elektrycznej i ciepła z polskiego węgla kamiennego i brunatnego.
Tymczasem biorąc pod uwagę dotychczasowe stanowisko rządu wynika, że obecnie nie istnieją podstawy ekonomiczne do realizacji tej koncepcji, a plany wydzielenia aktywów węglowych z państwowych spółek energetycznych są – przynajmniej na ten moment – zawieszone. Argumentem wskazywanym przez resort jest opłacalność produkcji energii z węgla w obecnych warunkach rynkowych. W świetle powyższego pojawiają się jednak istotne pytania o długoterminowe skutki tej decyzji – zarówno z punktu widzenia interesu publicznego, bezpieczeństwa energetycznego kraju, jak i przyszłego dostępu do kapitału dla państwowych koncernów energetycznych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzenie na następujące pytania:
1. Na jakich danych i analizach opiera się obecna ocena, że brak jest ekonomicznych podstaw do wydzielenia aktywów węglowych z państwowych spółek energetycznych?
2. Czy resort aktywów państwowych dokonał przeglądu możliwych scenariuszy rozwoju sytuacji rynkowej po 2028 roku – w tym przewidywanych zmian kosztów emisji CO2, cen energii elektrycznej oraz rozwoju odnawialnych źródeł energii – i jakie wnioski z tego przeglądu wyciągnięto?
3. Czy analizowano alternatywne warianty organizacyjne lub strukturalne, które – nawet przy obecnym poziomie rentowności – umożliwiałyby wyprowadzenie aktywów węglowych w sposób neutralny dla interesów Skarbu Państwa oraz inwestorów?
4. Jakie skutki finansowe i inwestycyjne dla spółek energetycznych przewiduje ministerstwo w przypadku dalszego utrzymywania aktywów węglowych w ich strukturze – w szczególności w kontekście absurdalnych polityk ESG, strategii dekarbonizacji oraz możliwości pozyskiwania środków zewnętrznych?
5. Czy planowane jest przedstawienie kompleksowej strategii funkcjonowania i finansowania elektrowni węglowych po 2028 roku, kiedy to – zgodnie z unijnymi regulacjami – zakończony zostanie system wynagradzania za moc dla jednostek wysokiej emisji?
6. Czy rząd prowadzi rozmowy lub planuje negocjacje z instytucjami unijnymi w sprawie dopuszczalnych form wsparcia dla sektora węglowego po 2028 roku, w kontekście utrzymania stabilnych dostaw energii i bezpieczeństwa systemu elektroenergetycznego?
7. Jakie działania zostały podjęte lub są planowane w celu zabezpieczenia interesów społeczności lokalnych i regionów, w których znajdują się elektrownie węglowe – zwłaszcza w kontekście potencjalnego ograniczenia działalności tych jednostek w perspektywie najbliższych lat?
8. Czy ministerstwo przewiduje, że pozostawienie aktywów węglowych w strukturze koncernów energetycznych może negatywnie wpłynąć na ich wycenę rynkową, zdolność kredytową lub dostęp do finansowania projektów inwestycyjnych – i jeśli tak, to jakie środki zaradcze są planowane?
9. Jakie mechanizmy zarządzania ryzykiem są obecnie przygotowywane w spółkach, które utrzymują w swojej strukturze elektrownie węglowe – zarówno w aspekcie finansowym, jak i regulacyjnym?
10. Czy ministerstwo przychyli się do mojego postulatu jak najszybszej likwidacji ustawowego obowiązku zakupu uprawnień CO2 przez wytwórców w Polsce po ważnym wyroku Trybunału Konstytucyjnego 10 czerwca 2025 r.?
Interpelacja nr 11187
do ministra aktywów państwowych
w sprawie rzekomego braku ekonomicznego uzasadnienia dla wydzielenia aktywów węglowych ze spółek energetycznych oraz potrzeby długoterminowego planu dla funkcjonowania elektrowni węglowych po 2028 r.
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 25-07-2025
W ostatnich latach trwa w Polsce intensywna debata publiczna i ekspercka dotycząca transformacji energetycznej, ze szczególnym uwzględnieniem przyszłości aktywów węglowych pozostających w strukturze państwowych koncernów energetycznych. W ramach dotychczasowych zapowiedzi politycznych oraz analiz branżowych rozważano możliwość wydzielenia elektrowni węglowych do osobnego podmiotu – Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego – jako jednego z instrumentów umożliwiających dalszy rozwój źródeł odnawialnych i dekarbonizację miksu energetycznego. Jestem zwolennikiem pełnej ochrony polskiego sektora węglowego i inwestowania w wytwarzanie taniej polskiej energii elektrycznej i ciepła z polskiego węgla kamiennego i brunatnego.
Tymczasem biorąc pod uwagę dotychczasowe stanowisko rządu wynika, że obecnie nie istnieją podstawy ekonomiczne do realizacji tej koncepcji, a plany wydzielenia aktywów węglowych z państwowych spółek energetycznych są – przynajmniej na ten moment – zawieszone. Argumentem wskazywanym przez resort jest opłacalność produkcji energii z węgla w obecnych warunkach rynkowych. W świetle powyższego pojawiają się jednak istotne pytania o długoterminowe skutki tej decyzji – zarówno z punktu widzenia interesu publicznego, bezpieczeństwa energetycznego kraju, jak i przyszłego dostępu do kapitału dla państwowych koncernów energetycznych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzenie na następujące pytania:
1. Na jakich danych i analizach opiera się obecna ocena, że brak jest ekonomicznych podstaw do wydzielenia aktywów węglowych z państwowych spółek energetycznych?
2. Czy resort aktywów państwowych dokonał przeglądu możliwych scenariuszy rozwoju sytuacji rynkowej po 2028 roku – w tym przewidywanych zmian kosztów emisji CO2, cen energii elektrycznej oraz rozwoju odnawialnych źródeł energii – i jakie wnioski z tego przeglądu wyciągnięto?
3. Czy analizowano alternatywne warianty organizacyjne lub strukturalne, które – nawet przy obecnym poziomie rentowności – umożliwiałyby wyprowadzenie aktywów węglowych w sposób neutralny dla interesów Skarbu Państwa oraz inwestorów?
4. Jakie skutki finansowe i inwestycyjne dla spółek energetycznych przewiduje ministerstwo w przypadku dalszego utrzymywania aktywów węglowych w ich strukturze – w szczególności w kontekście absurdalnych polityk ESG, strategii dekarbonizacji oraz możliwości pozyskiwania środków zewnętrznych?
5. Czy planowane jest przedstawienie kompleksowej strategii funkcjonowania i finansowania elektrowni węglowych po 2028 roku, kiedy to – zgodnie z unijnymi regulacjami – zakończony zostanie system wynagradzania za moc dla jednostek wysokiej emisji?
6. Czy rząd prowadzi rozmowy lub planuje negocjacje z instytucjami unijnymi w sprawie dopuszczalnych form wsparcia dla sektora węglowego po 2028 roku, w kontekście utrzymania stabilnych dostaw energii i bezpieczeństwa systemu elektroenergetycznego?
7. Jakie działania zostały podjęte lub są planowane w celu zabezpieczenia interesów społeczności lokalnych i regionów, w których znajdują się elektrownie węglowe – zwłaszcza w kontekście potencjalnego ograniczenia działalności tych jednostek w perspektywie najbliższych lat?
8. Czy ministerstwo przewiduje, że pozostawienie aktywów węglowych w strukturze koncernów energetycznych może negatywnie wpłynąć na ich wycenę rynkową, zdolność kredytową lub dostęp do finansowania projektów inwestycyjnych – i jeśli tak, to jakie środki zaradcze są planowane?
9. Jakie mechanizmy zarządzania ryzykiem są obecnie przygotowywane w spółkach, które utrzymują w swojej strukturze elektrownie węglowe – zarówno w aspekcie finansowym, jak i regulacyjnym?
10. Czy ministerstwo przychyli się do mojego postulatu jak najszybszej likwidacji ustawowego obowiązku zakupu uprawnień CO2 przez wytwórców w Polsce po ważnym wyroku Trybunału Konstytucyjnego 10 czerwca 2025 r.?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Robert Kropiwnicki
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8345 znaków
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.312.2025
IK: 1146107
Warszawa, 27 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT11187, Pana Janusza Kowalskiego,
Posła na Sejm RP, w sprawie rzekomego braku ekonomicznego uzasadnienia dla wydzielenia
aktywów węglowych ze spółek energetycznych oraz potrzeby długoterminowego planu dla
funkcjonowania elektrowni węglowych po 2028 r.
Dnia 9 maja 2024 r. Minister Aktywów Państwowych powołał Zespół do spraw wydzielenia
aktywów węglowych ze spółek z udziałem Skarbu Państwa sektora energetycznego
(„Zespół”), którego rolą było m.in. dokonanie przeglądu i aktualizacji założeń i działań
opisanych w Transformacji. W skład Zespołu weszli między innymi Minister Przemysłu oraz
Pełnomocnik Rządu do spraw Strategicznej Infrastruktury Energetycznej. W posiedzeniach
Zespołu brali udział także przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa
Finansów, a także Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. Ustalenia z prac Zespołu
można podsumować w sposób następujący.
Istotą procesu opisanego w Transformacji miało być utworzenie podmiotu o roboczej
nazwie Narodowa Agencja Bezpieczeństwa Energetycznego („NABE”), który miał zostać
powołany w celu zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego Polski w okresie
transformacji energetycznej. NABE w swoim założeniu miało umożliwić przyspieszenie
transformacji polskiej elektroenergetyki w kierunku źródeł zero- i niskoemisyjnych przy
zachowaniu pełnego bezpieczeństwa energetycznego kraju. Podstawowym założeniem
NABE było utworzenie jednego podmiotu skupiającego aktywa węglowe wszystkich grup
energetycznych w Polsce. Model operacyjny zakładał, że NABE będzie zdolne do
samodzielnego funkcjonowania bez konieczności subsydiowania. Rentowne jednostki miały
pokrywać lukę operacyjną nierentownych aktywów wytwórczych do czasu ich stopniowego
wyłączania. Finansowy model NABE został przygotowany wg stanu na wrzesień 2022 r.
Czynniki polityczno-gospodarcze m.in. wojna w Ukrainie, pandemia COVID-19 i wzrost
inflacji spowodowały, że ceny energii elektrycznej na rynku hurtowym w 2022 r. osiągnęły
rekordowe wartości przekraczające 1 100 PLN/MWh. Od 2022/2023 r. (kiedy tworzono
model finansowy NABE), nastąpiła znacząca zmiana założeń dot. poziomów produkcji
energii elektrycznej z węgla kamiennego i brunatnego. Ponadto, w tym samym okresie, ceny
energii elektrycznej na rynku hurtowym zaczęły spadać poniżej poziomu przyjętego
w modelu finansowym NABE. Zmiana uwarunkowań rynkowych (niższe ceny energii
elektrycznej oraz niższe od zakładanych w modelu finansowym NABE prognozowane
wolumeny produkcji) skutkują dużym spadkiem prognozowanych przychodów i utratą
rentowności podmiotu.
Zespół, przy wsparciu zewnętrznego doradcy, dokonał analizy rentowności 14 elektrowni
węglowych mających wchodzić w skład projektu NABE. Analiza ta wykazała, że sumaryczne
przepływy dostępne do obsługi długu w latach 2025–2040 wynoszą -36,2 mld PLN, przy
łącznym zadłużeniu 19,2 mld PLN na koniec 2024 r. Po 2030 r. skumulowana luka
finansowa obejmująca saldo gotówki, zobowiązania spółek posiadających bloki węglowe
-- 1 of 3 --
oraz przepływy pieniężne za cały okres 2025–2040 sięga 53,8 mld PLN. Po przeliczeniu na
jednostkę wyprodukowanej energii elektrycznej luka ta w tym okresie kształtuje się na
poziomie ok. 74 PLN/MWh.
Analiza doradcy zewnętrznego potwierdziła także, że moc zainstalowana analizowanych
węglowych bloków energetycznych będzie sukcesywnie spadać w horyzoncie prognozy, ze
średnioroczną dynamiką na poziomie około –10%. Towarzyszyć temu będzie stopniowy
spadek wolumenu produkcji energii elektrycznej netto – z poziomu 76 TWh w 2025 r. do
około 16 TWh w 2040 r., co odpowiada średniorocznemu tempu spadku również rzędu –
10%.
Analiza została przeprowadzona w oparciu o model rynkowy przygotowany przez Agencję
Rynku Energii (dalej: ARE) na zlecenie Grup Energetycznych. Założenia wykorzystane
w modelu rynkowym oparto na scenariuszu WEM (With Existing Measures) zawartym
w Krajowym Planie na rzecz Energii i Klimatu, z uwzględnieniem eksperckich modyfikacji
dokonanych przez ARE – przede wszystkim ze względu na zmiany, jakie zaszły w otoczeniu
rynkowym od czasu opracowania tego dokumentu. Modyfikacje te dotyczyły m.in.
parametrów makroekonomicznych, prognozowanego zapotrzebowania na energię
elektryczną, struktury miksu wytwórczego oraz ścieżek cenowych paliw i uprawnień do
emisji CO₂ (EUA).
Wyniki modelu rynkowego przeprowadzone przez ARE stanowiły podstawę do
przeprowadzenia szczegółowych kalkulacji w modelu finansowym, w ramach którego
oszacowano rentowność analizowanych jednostek wytwórczych oraz ich zdolność do
generowania przepływów finansowych w horyzoncie do 2040 r.
Podsumowując swoje prace Zespół przedstawił następujące wnioski:
1) z punktu widzenia stabilności Krajowego Systemu Elektroenergetycznego kluczowe są
mechanizmy wspierające zapewnienie stabilnych dostaw energii i mocy po
akceptowalnych kosztach, niezależnie od struktury właścicielskiej instalacji mających to
wsparcie zapewnić,
2) koncepcja integracji wszystkich aktywów węglowych ze spółek energetycznych
w ramach jednego podmiotu tj. NABE, przy obecnych uwarunkowaniach rynkowych, jest
nieuzasadniona ekonomicznie ze względu na brak źródeł pokrycia skumulowanej luki
finansowej za cały okres 2025 - 2040 sięgającej 53,8 mld PLN,
3) brak wydzielenia aktywów węglowych nie ogranicza możliwości inwestycyjnych grup
energetycznych z udziałem Skarbu Państwa, przy założeniu szerszego wykorzystywania
formuły project finance oraz większej dywersyfikacji podmiotowej i produktowej
pozyskiwanego finansowania,
4) koncepcja integracji wszystkich aktywów węglowych ze spółek energetycznych
w ramach jednego podmiotu tj. NABE może zaburzać mechanizmy konkurencyjne, co nie
zostało zbadane na etapie tworzenia NABE,
5) w aktualnych uwarunkowaniach, w świetle przeprowadzonych konsultacji z grupami
energetycznymi z udziałem Skarbu Państwa, nie wszystkie z nich są zainteresowane
wydzieleniem aktywów węglowych.
Dla utrzymania funkcjonowania jednostek węglowych istotnych z punktu widzenia
bezpieczeństwa energetycznego konieczne jest wdrożenie dodatkowych mechanizmów
wsparcia dla aktywów węglowych, niezależnie od już istniejących rozwiązań
(w szczególności po 2035 roku).
Wśród propozycji mechanizmów, zapewniających wymagany poziom bezpieczeństwa
energetycznego i pewności dostaw podczas transformacji energetycznej, za optymalny
należy uznać zestaw skoordynowanych działań, takich jak Mechanizm dekarbonizacyjny,
Rynek mocy oraz Mechanizm elastyczności (non-fossil flexibility). Ich uruchomienie wymaga
negocjacji z Komisją Europejską i notyfikacji pomocy publicznej.
Mechanizm dekarbonizacji zakłada wynagrodzenie dla jednostki niskoemisyjnej
za świadczenie obowiązku mocowego oraz czasowe wsparcie dla jednostki węglowej
-- 2 of 3 --
działającej w ramach tej samej grupy kapitałowej. Mechanizm ma bazować na rozwiązaniach
Rynku Mocy.
Rynek Mocy pozwoliłby na zapewnienie wystarczalności wytwarzania i dostępności mocy
w istniejących i nowych źródłach dyspozycyjnych w długim terminie. Mechanizm ten jest
przewidziany przez prawo UE, jednak jego uruchomienie wymaga notyfikacji pomocy
publicznej.
Mechanizm elastyczności (non-fossil flexibility) pozwoliłby na zapewnienie odpowiedniego
poziomu elastyczności zasobów w KSE, w tym zdolności regulacyjnych, które pozwolą na
bieżące reagowanie na zmienną generację OZE oraz optymalne wykorzystanie potencjału
OZE.
Warto pamiętać, że wsparcie dla wysokoemisyjnych źródeł po 2028 r. będzie co do zasady
zakazane przez unijne regulacje, dlatego uzyskanie wyłączenia dla Polski w tej kwestii
i realizacja opisanego modelu wymaga pełnego zaangażowania administracji publicznej. W
tym celu konieczne jest zintensyfikowanie działań na szczeblu międzyresortowym i unijnym
w celu wypracowania mechanizmów wsparcia dla istniejących źródeł węglowych aż do ich
wygaszenia, co pozwoli uniknąć luki mocowej od 2029 r.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Robert Kropiwnicki
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1146107.4235246.3377343
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.312.2025
IK: 1146107
Warszawa, 27 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT11187, Pana Janusza Kowalskiego,
Posła na Sejm RP, w sprawie rzekomego braku ekonomicznego uzasadnienia dla wydzielenia
aktywów węglowych ze spółek energetycznych oraz potrzeby długoterminowego planu dla
funkcjonowania elektrowni węglowych po 2028 r.
Dnia 9 maja 2024 r. Minister Aktywów Państwowych powołał Zespół do spraw wydzielenia
aktywów węglowych ze spółek z udziałem Skarbu Państwa sektora energetycznego
(„Zespół”), którego rolą było m.in. dokonanie przeglądu i aktualizacji założeń i działań
opisanych w Transformacji. W skład Zespołu weszli między innymi Minister Przemysłu oraz
Pełnomocnik Rządu do spraw Strategicznej Infrastruktury Energetycznej. W posiedzeniach
Zespołu brali udział także przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa
Finansów, a także Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. Ustalenia z prac Zespołu
można podsumować w sposób następujący.
Istotą procesu opisanego w Transformacji miało być utworzenie podmiotu o roboczej
nazwie Narodowa Agencja Bezpieczeństwa Energetycznego („NABE”), który miał zostać
powołany w celu zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego Polski w okresie
transformacji energetycznej. NABE w swoim założeniu miało umożliwić przyspieszenie
transformacji polskiej elektroenergetyki w kierunku źródeł zero- i niskoemisyjnych przy
zachowaniu pełnego bezpieczeństwa energetycznego kraju. Podstawowym założeniem
NABE było utworzenie jednego podmiotu skupiającego aktywa węglowe wszystkich grup
energetycznych w Polsce. Model operacyjny zakładał, że NABE będzie zdolne do
samodzielnego funkcjonowania bez konieczności subsydiowania. Rentowne jednostki miały
pokrywać lukę operacyjną nierentownych aktywów wytwórczych do czasu ich stopniowego
wyłączania. Finansowy model NABE został przygotowany wg stanu na wrzesień 2022 r.
Czynniki polityczno-gospodarcze m.in. wojna w Ukrainie, pandemia COVID-19 i wzrost
inflacji spowodowały, że ceny energii elektrycznej na rynku hurtowym w 2022 r. osiągnęły
rekordowe wartości przekraczające 1 100 PLN/MWh. Od 2022/2023 r. (kiedy tworzono
model finansowy NABE), nastąpiła znacząca zmiana założeń dot. poziomów produkcji
energii elektrycznej z węgla kamiennego i brunatnego. Ponadto, w tym samym okresie, ceny
energii elektrycznej na rynku hurtowym zaczęły spadać poniżej poziomu przyjętego
w modelu finansowym NABE. Zmiana uwarunkowań rynkowych (niższe ceny energii
elektrycznej oraz niższe od zakładanych w modelu finansowym NABE prognozowane
wolumeny produkcji) skutkują dużym spadkiem prognozowanych przychodów i utratą
rentowności podmiotu.
Zespół, przy wsparciu zewnętrznego doradcy, dokonał analizy rentowności 14 elektrowni
węglowych mających wchodzić w skład projektu NABE. Analiza ta wykazała, że sumaryczne
przepływy dostępne do obsługi długu w latach 2025–2040 wynoszą -36,2 mld PLN, przy
łącznym zadłużeniu 19,2 mld PLN na koniec 2024 r. Po 2030 r. skumulowana luka
finansowa obejmująca saldo gotówki, zobowiązania spółek posiadających bloki węglowe
-- 1 of 3 --
oraz przepływy pieniężne za cały okres 2025–2040 sięga 53,8 mld PLN. Po przeliczeniu na
jednostkę wyprodukowanej energii elektrycznej luka ta w tym okresie kształtuje się na
poziomie ok. 74 PLN/MWh.
Analiza doradcy zewnętrznego potwierdziła także, że moc zainstalowana analizowanych
węglowych bloków energetycznych będzie sukcesywnie spadać w horyzoncie prognozy, ze
średnioroczną dynamiką na poziomie około –10%. Towarzyszyć temu będzie stopniowy
spadek wolumenu produkcji energii elektrycznej netto – z poziomu 76 TWh w 2025 r. do
około 16 TWh w 2040 r., co odpowiada średniorocznemu tempu spadku również rzędu –
10%.
Analiza została przeprowadzona w oparciu o model rynkowy przygotowany przez Agencję
Rynku Energii (dalej: ARE) na zlecenie Grup Energetycznych. Założenia wykorzystane
w modelu rynkowym oparto na scenariuszu WEM (With Existing Measures) zawartym
w Krajowym Planie na rzecz Energii i Klimatu, z uwzględnieniem eksperckich modyfikacji
dokonanych przez ARE – przede wszystkim ze względu na zmiany, jakie zaszły w otoczeniu
rynkowym od czasu opracowania tego dokumentu. Modyfikacje te dotyczyły m.in.
parametrów makroekonomicznych, prognozowanego zapotrzebowania na energię
elektryczną, struktury miksu wytwórczego oraz ścieżek cenowych paliw i uprawnień do
emisji CO₂ (EUA).
Wyniki modelu rynkowego przeprowadzone przez ARE stanowiły podstawę do
przeprowadzenia szczegółowych kalkulacji w modelu finansowym, w ramach którego
oszacowano rentowność analizowanych jednostek wytwórczych oraz ich zdolność do
generowania przepływów finansowych w horyzoncie do 2040 r.
Podsumowując swoje prace Zespół przedstawił następujące wnioski:
1) z punktu widzenia stabilności Krajowego Systemu Elektroenergetycznego kluczowe są
mechanizmy wspierające zapewnienie stabilnych dostaw energii i mocy po
akceptowalnych kosztach, niezależnie od struktury właścicielskiej instalacji mających to
wsparcie zapewnić,
2) koncepcja integracji wszystkich aktywów węglowych ze spółek energetycznych
w ramach jednego podmiotu tj. NABE, przy obecnych uwarunkowaniach rynkowych, jest
nieuzasadniona ekonomicznie ze względu na brak źródeł pokrycia skumulowanej luki
finansowej za cały okres 2025 - 2040 sięgającej 53,8 mld PLN,
3) brak wydzielenia aktywów węglowych nie ogranicza możliwości inwestycyjnych grup
energetycznych z udziałem Skarbu Państwa, przy założeniu szerszego wykorzystywania
formuły project finance oraz większej dywersyfikacji podmiotowej i produktowej
pozyskiwanego finansowania,
4) koncepcja integracji wszystkich aktywów węglowych ze spółek energetycznych
w ramach jednego podmiotu tj. NABE może zaburzać mechanizmy konkurencyjne, co nie
zostało zbadane na etapie tworzenia NABE,
5) w aktualnych uwarunkowaniach, w świetle przeprowadzonych konsultacji z grupami
energetycznymi z udziałem Skarbu Państwa, nie wszystkie z nich są zainteresowane
wydzieleniem aktywów węglowych.
Dla utrzymania funkcjonowania jednostek węglowych istotnych z punktu widzenia
bezpieczeństwa energetycznego konieczne jest wdrożenie dodatkowych mechanizmów
wsparcia dla aktywów węglowych, niezależnie od już istniejących rozwiązań
(w szczególności po 2035 roku).
Wśród propozycji mechanizmów, zapewniających wymagany poziom bezpieczeństwa
energetycznego i pewności dostaw podczas transformacji energetycznej, za optymalny
należy uznać zestaw skoordynowanych działań, takich jak Mechanizm dekarbonizacyjny,
Rynek mocy oraz Mechanizm elastyczności (non-fossil flexibility). Ich uruchomienie wymaga
negocjacji z Komisją Europejską i notyfikacji pomocy publicznej.
Mechanizm dekarbonizacji zakłada wynagrodzenie dla jednostki niskoemisyjnej
za świadczenie obowiązku mocowego oraz czasowe wsparcie dla jednostki węglowej
-- 2 of 3 --
działającej w ramach tej samej grupy kapitałowej. Mechanizm ma bazować na rozwiązaniach
Rynku Mocy.
Rynek Mocy pozwoliłby na zapewnienie wystarczalności wytwarzania i dostępności mocy
w istniejących i nowych źródłach dyspozycyjnych w długim terminie. Mechanizm ten jest
przewidziany przez prawo UE, jednak jego uruchomienie wymaga notyfikacji pomocy
publicznej.
Mechanizm elastyczności (non-fossil flexibility) pozwoliłby na zapewnienie odpowiedniego
poziomu elastyczności zasobów w KSE, w tym zdolności regulacyjnych, które pozwolą na
bieżące reagowanie na zmienną generację OZE oraz optymalne wykorzystanie potencjału
OZE.
Warto pamiętać, że wsparcie dla wysokoemisyjnych źródeł po 2028 r. będzie co do zasady
zakazane przez unijne regulacje, dlatego uzyskanie wyłączenia dla Polski w tej kwestii
i realizacja opisanego modelu wymaga pełnego zaangażowania administracji publicznej. W
tym celu konieczne jest zintensyfikowanie działań na szczeblu międzyresortowym i unijnym
w celu wypracowania mechanizmów wsparcia dla istniejących źródeł węglowych aż do ich
wygaszenia, co pozwoli uniknąć luki mocowej od 2029 r.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Robert Kropiwnicki
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1146107.4235246.3377343
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --