Interpelacja nr 11186
Interpelacja w sprawie skutków częściowego wyroku arbitrażowego w sporze między Orlenem a Gazpromem
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie skutków częściowego wyroku arbitrażowego w sporze między Orlenem a Gazpromem
Interpelacja nr 11186
do ministra aktywów państwowych
w sprawie skutków częściowego wyroku arbitrażowego w sporze między Orlenem a Gazpromem
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 25-07-2025
W dniu 1 lipca 2025 roku zakończył się kolejny etap postępowania arbitrażowego toczącego się między rosyjskim koncernem Gazprom a Grupą Orlen, jako następcy prawnego Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa (PGNiG). Trybunał Arbitrażowy w Sztokholmie wydał w tej sprawie częściowy wyrok, uznając, że Gazprom był uprawniony do podniesienia cen gazu w latach 2018-2021 na podstawie mechanizmu rewizji cen zawartego w kontrakcie jamalskim. Oznacza to, że Grupa Orlen może zostać zobowiązana do zapłaty kwoty – szacowanej na około 290 milionów dolarów amerykańskich – tytułem wyrównania rozliczeń za wspomniany okres. Warto podkreślić, że wydany wyrok nie jest wyrokiem ostatecznym – ma charakter częściowy i nie rozstrzyga jeszcze o wszystkich kwestiach związanych z rozliczeniami między stronami. W szczególności nie określa on precyzyjnie terminu, trybu ani formy potencjalnej płatności, która – co istotne – obecnie mogłaby pozostawać w sprzeczności z obowiązującymi sankcjami Unii Europejskiej i Rzeczypospolitej Polskiej wobec Federacji Rosyjskiej. Okoliczność ta rodzi poważne wątpliwości co do realnej możliwości wykonania ewentualnego obowiązku zapłaty oraz potencjalnych konsekwencji dla Grupy Orlen w przypadku jego niewykonania.
Z uwagi na powagę sprawy, skomplikowany charakter postępowania arbitrażowego, jego potencjalne skutki finansowe oraz strategiczne znaczenie Grupy Orlen dla gospodarki narodowej, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jak minister aktywów państwowych ocenia skutki prawne i finansowe częściowego wyroku arbitrażowego z dnia 1 lipca 2025 roku dla Grupy Orlen oraz Skarbu Państwa?
2. Czy minister aktywów państwowych posiada wiedzę na temat dalszego trybu postępowania między stronami oraz potencjalnych terminów dotyczących ustalenia ostatecznej wysokości i wymagalności zobowiązania?
3. Czy Grupa Orlen lub minister aktywów państwowych prowadzą działania mające na celu zabezpieczenie spółki przed koniecznością realizacji ewentualnych płatności wobec Gazpromu w sytuacji obowiązywania sankcji?
4. Czy minister aktywów państwowych posiada szacunkowe dane dotyczące możliwych dalszych roszczeń finansowych wynikających z podobnych postępowań i czy zostały one uwzględnione w ocenie ryzyk dla państwowej polityki energetycznej?
5. Czy minister aktywów państwowych planuje przedstawienie opinii publicznej oraz Sejmowi RP raportu lub informacji dotyczącej skali i skutków postępowań arbitrażowych z udziałem Gazpromu oraz ich wpływu na Grupę Orlen?
Interpelacja nr 11186
do ministra aktywów państwowych
w sprawie skutków częściowego wyroku arbitrażowego w sporze między Orlenem a Gazpromem
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 25-07-2025
W dniu 1 lipca 2025 roku zakończył się kolejny etap postępowania arbitrażowego toczącego się między rosyjskim koncernem Gazprom a Grupą Orlen, jako następcy prawnego Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa (PGNiG). Trybunał Arbitrażowy w Sztokholmie wydał w tej sprawie częściowy wyrok, uznając, że Gazprom był uprawniony do podniesienia cen gazu w latach 2018-2021 na podstawie mechanizmu rewizji cen zawartego w kontrakcie jamalskim. Oznacza to, że Grupa Orlen może zostać zobowiązana do zapłaty kwoty – szacowanej na około 290 milionów dolarów amerykańskich – tytułem wyrównania rozliczeń za wspomniany okres. Warto podkreślić, że wydany wyrok nie jest wyrokiem ostatecznym – ma charakter częściowy i nie rozstrzyga jeszcze o wszystkich kwestiach związanych z rozliczeniami między stronami. W szczególności nie określa on precyzyjnie terminu, trybu ani formy potencjalnej płatności, która – co istotne – obecnie mogłaby pozostawać w sprzeczności z obowiązującymi sankcjami Unii Europejskiej i Rzeczypospolitej Polskiej wobec Federacji Rosyjskiej. Okoliczność ta rodzi poważne wątpliwości co do realnej możliwości wykonania ewentualnego obowiązku zapłaty oraz potencjalnych konsekwencji dla Grupy Orlen w przypadku jego niewykonania.
Z uwagi na powagę sprawy, skomplikowany charakter postępowania arbitrażowego, jego potencjalne skutki finansowe oraz strategiczne znaczenie Grupy Orlen dla gospodarki narodowej, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jak minister aktywów państwowych ocenia skutki prawne i finansowe częściowego wyroku arbitrażowego z dnia 1 lipca 2025 roku dla Grupy Orlen oraz Skarbu Państwa?
2. Czy minister aktywów państwowych posiada wiedzę na temat dalszego trybu postępowania między stronami oraz potencjalnych terminów dotyczących ustalenia ostatecznej wysokości i wymagalności zobowiązania?
3. Czy Grupa Orlen lub minister aktywów państwowych prowadzą działania mające na celu zabezpieczenie spółki przed koniecznością realizacji ewentualnych płatności wobec Gazpromu w sytuacji obowiązywania sankcji?
4. Czy minister aktywów państwowych posiada szacunkowe dane dotyczące możliwych dalszych roszczeń finansowych wynikających z podobnych postępowań i czy zostały one uwzględnione w ocenie ryzyk dla państwowej polityki energetycznej?
5. Czy minister aktywów państwowych planuje przedstawienie opinii publicznej oraz Sejmowi RP raportu lub informacji dotyczącej skali i skutków postępowań arbitrażowych z udziałem Gazpromu oraz ich wpływu na Grupę Orlen?
Odpowiedź urzędowa
Minister Wojciech Balczun
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5618 znaków
Wojciech Balczun
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.319.2025
IK: 1146770
Warszawa, 27 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT11186 Pana Janusza Kowalskiego,
Posła na Sejm RP z dnia 5 sierpnia 2025 r. w sprawie skutków częściowego wyroku
arbitrażowego w sporze między Orlenem a Gazpromem.
Uprzejmie informuję, że zgodnie z przepisem art. 9b ustawy o działach administracji
rządowej dział aktywa państwowe, którym kieruje Minister Aktywów Państwowych,
obejmuje sprawy dotyczące gospodarowania mieniem państwowym, w tym wykonywania
praw majątkowych i osobistych przysługujących Skarbowi Państwa, jak również ochrony
jego interesów – z wyjątkiem spraw, które na mocy przepisów odrębnych przypisane
są innym działom.
Minister Aktywów Państwowych, który wykonuje prawa z należących do Skarbu Państwa
akcji w spółce Orlen S.A. (dalej: ORLEN, Spółka) dysponuje uprawnieniami akcjonariusza
określonymi w Kodeksie spółek handlowych (dalej: KSH) oraz Statucie ORLEN. Stosownie
do regulacji art. 368 KSH prowadzenie spraw spółki należy do kompetencji Zarządu,
a zgodnie z art. 3751 KSH Walne Zgromadzenie i Rada Nadzorcza nie mogą wydawać
Zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki.
Spółki publiczne, w tym ORLEN, podlegają przepisom dotyczącym informowania
akcjonariuszy o wszystkich zdarzeniach, mających istotny wpływ na sytuację gospodarczą,
majątkową bądź finansową emitentów lub mogących w znaczny sposób wpłynąć na cenę
lub wartość notowanych instrumentów finansowych. Informacje te są przekazywane do
publicznej wiadomości w postaci bieżących i okresowych raportów umieszczanych na
stronach internetowych spółek. Emitenci papierów wartościowych dopuszczonych do
obrotu na rynku regulowanym są obowiązani zapewnić posiadaczom papierów tego samego
rodzaju, w takich samych okolicznościach, jednakowe traktowanie. Spółki publiczne są
zobowiązane do przestrzegania przepisów dotyczących obowiązków informacyjnych oraz
ładu korporacyjnego, umożliwiających wszystkim akcjonariuszom równy, jednoczesny i
pełny dostęp do udostępnianych informacji. Wobec powyższego, Minister Aktywów
Państwowych nie dysponuje dodatkowymi informacjami oprócz tych, które zostały
przekazane przez Zarząd Spółki do publicznej wiadomości.
Mając na względzie powyższe wyjaśniam, że odpowiedź na wystąpienie Pana Posła została
przygotowana m.in. w oparciu o informacje przekazane przez ORLEN.
Jak informuje Spółka, Wyrok częściowy wydany przez Trybunał Arbitrażowy w Sztokholmie
obejmuje jeden z etapów wielowątkowego postępowania, które rozpoczęte zostało przez
Gazprom m.in. w oparciu o wnioski o renegocjację warunków cenowych dostaw gazu
składane jeszcze w 2017 r. ORLEN będzie kontynuował działania w celu ochrony interesu
-- 1 of 2 --
Spółki w ramach kolejnych faz postępowania arbitrażowego z Gazprom, do jego
ostatecznego rozstrzygnięcia.
W kolejnych fazach prowadzonego arbitrażu zostaną rozstrzygnięte zagadnienia dotyczące
zmiany warunków cenowych na bazie wniosków o renegocjację złożonych przez ORLEN i
Gazprom w 2021 roku (w ramach których ORLEN i Gazprom zgłosiły wstępnie
przeciwstawne roszczenia wzajemne o – odpowiednio – obniżenie i podwyższenie ceny
kontraktowej, które zostaną ostatecznie sprecyzowane przez strony i rozstrzygnięte przez
trybunał arbitrażowy w dalszej fazie postępowania) oraz zagadnienia dotyczące
wstrzymania dostaw gazu ziemnego w ramach kontraktu jamalskiego od 27 kwietnia 2022 r.
ORLEN w swoich działaniach zobowiązany jest do uwzględnienia faktu, że w mocy
pozostają decyzje sankcyjne Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczące
Gazprom PJSC i Gazprom eksport LLC, wydane w trybie ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r.
o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę
oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego. Oznacza to, że do momentu
zakończenia obowiązywania ww. sankcji wobec ww. spółek, jakiekolwiek płatności
do Gazprom PJSC i Gazprom eksport LLC – w tym również dotyczące efektu
retroaktywnego Wyroku częściowego z dnia 1 lipca 2025 r. – co do zasady nie mogą być
realizowane.
Odnosząc się do pytania w sprawie skutków prowadzonych postępowań należy wskazać,
że ORLEN w ramach swoich obowiązków sprawozdawczych publikuje informacje dotyczące
prowadzonych postępowań, w tym skutków finansowych dla Spółki. Ostatnia taka
publikacja miała miejsce w ramach sprawozdania finansowego ORLEN za pierwsze
półrocze 2025 roku. Informacje na temat kluczowych dla Spółki procesów prawnych – w
tym sporów dotyczących Gazprom – są przekazywane do Rady Nadzorczej ORLEN.
W kwestii planów przedstawienia opinii publicznej oraz Sejmowi RP raportu lub informacji
dotyczącej skali i skutków postępowań arbitrażowych z udziałem Gazpromu oraz ich
wpływu na Grupę ORLEN uprzejmie informuję, że nie jest planowane i nigdy nie było
praktykowane przekazywanie tego typu raportów w trakcie postępowań arbitrażowych
m.in. ze względu na charakter i wrażliwość postępowań arbitrażowych z Gazprom oraz
dobro samego postępowania. Tego typu praktyka nie istniała również w poprzednich latach
w zakresie dwóch poprzednich postępowań arbitrażowych z udziałem PGNiG S.A. (obecnie
ORLEN) i Gazprom. ORLEN realizuje swoje obowiązki informacyjne zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1146770.4232758.3377299
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.319.2025
IK: 1146770
Warszawa, 27 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT11186 Pana Janusza Kowalskiego,
Posła na Sejm RP z dnia 5 sierpnia 2025 r. w sprawie skutków częściowego wyroku
arbitrażowego w sporze między Orlenem a Gazpromem.
Uprzejmie informuję, że zgodnie z przepisem art. 9b ustawy o działach administracji
rządowej dział aktywa państwowe, którym kieruje Minister Aktywów Państwowych,
obejmuje sprawy dotyczące gospodarowania mieniem państwowym, w tym wykonywania
praw majątkowych i osobistych przysługujących Skarbowi Państwa, jak również ochrony
jego interesów – z wyjątkiem spraw, które na mocy przepisów odrębnych przypisane
są innym działom.
Minister Aktywów Państwowych, który wykonuje prawa z należących do Skarbu Państwa
akcji w spółce Orlen S.A. (dalej: ORLEN, Spółka) dysponuje uprawnieniami akcjonariusza
określonymi w Kodeksie spółek handlowych (dalej: KSH) oraz Statucie ORLEN. Stosownie
do regulacji art. 368 KSH prowadzenie spraw spółki należy do kompetencji Zarządu,
a zgodnie z art. 3751 KSH Walne Zgromadzenie i Rada Nadzorcza nie mogą wydawać
Zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki.
Spółki publiczne, w tym ORLEN, podlegają przepisom dotyczącym informowania
akcjonariuszy o wszystkich zdarzeniach, mających istotny wpływ na sytuację gospodarczą,
majątkową bądź finansową emitentów lub mogących w znaczny sposób wpłynąć na cenę
lub wartość notowanych instrumentów finansowych. Informacje te są przekazywane do
publicznej wiadomości w postaci bieżących i okresowych raportów umieszczanych na
stronach internetowych spółek. Emitenci papierów wartościowych dopuszczonych do
obrotu na rynku regulowanym są obowiązani zapewnić posiadaczom papierów tego samego
rodzaju, w takich samych okolicznościach, jednakowe traktowanie. Spółki publiczne są
zobowiązane do przestrzegania przepisów dotyczących obowiązków informacyjnych oraz
ładu korporacyjnego, umożliwiających wszystkim akcjonariuszom równy, jednoczesny i
pełny dostęp do udostępnianych informacji. Wobec powyższego, Minister Aktywów
Państwowych nie dysponuje dodatkowymi informacjami oprócz tych, które zostały
przekazane przez Zarząd Spółki do publicznej wiadomości.
Mając na względzie powyższe wyjaśniam, że odpowiedź na wystąpienie Pana Posła została
przygotowana m.in. w oparciu o informacje przekazane przez ORLEN.
Jak informuje Spółka, Wyrok częściowy wydany przez Trybunał Arbitrażowy w Sztokholmie
obejmuje jeden z etapów wielowątkowego postępowania, które rozpoczęte zostało przez
Gazprom m.in. w oparciu o wnioski o renegocjację warunków cenowych dostaw gazu
składane jeszcze w 2017 r. ORLEN będzie kontynuował działania w celu ochrony interesu
-- 1 of 2 --
Spółki w ramach kolejnych faz postępowania arbitrażowego z Gazprom, do jego
ostatecznego rozstrzygnięcia.
W kolejnych fazach prowadzonego arbitrażu zostaną rozstrzygnięte zagadnienia dotyczące
zmiany warunków cenowych na bazie wniosków o renegocjację złożonych przez ORLEN i
Gazprom w 2021 roku (w ramach których ORLEN i Gazprom zgłosiły wstępnie
przeciwstawne roszczenia wzajemne o – odpowiednio – obniżenie i podwyższenie ceny
kontraktowej, które zostaną ostatecznie sprecyzowane przez strony i rozstrzygnięte przez
trybunał arbitrażowy w dalszej fazie postępowania) oraz zagadnienia dotyczące
wstrzymania dostaw gazu ziemnego w ramach kontraktu jamalskiego od 27 kwietnia 2022 r.
ORLEN w swoich działaniach zobowiązany jest do uwzględnienia faktu, że w mocy
pozostają decyzje sankcyjne Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczące
Gazprom PJSC i Gazprom eksport LLC, wydane w trybie ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r.
o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę
oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego. Oznacza to, że do momentu
zakończenia obowiązywania ww. sankcji wobec ww. spółek, jakiekolwiek płatności
do Gazprom PJSC i Gazprom eksport LLC – w tym również dotyczące efektu
retroaktywnego Wyroku częściowego z dnia 1 lipca 2025 r. – co do zasady nie mogą być
realizowane.
Odnosząc się do pytania w sprawie skutków prowadzonych postępowań należy wskazać,
że ORLEN w ramach swoich obowiązków sprawozdawczych publikuje informacje dotyczące
prowadzonych postępowań, w tym skutków finansowych dla Spółki. Ostatnia taka
publikacja miała miejsce w ramach sprawozdania finansowego ORLEN za pierwsze
półrocze 2025 roku. Informacje na temat kluczowych dla Spółki procesów prawnych – w
tym sporów dotyczących Gazprom – są przekazywane do Rady Nadzorczej ORLEN.
W kwestii planów przedstawienia opinii publicznej oraz Sejmowi RP raportu lub informacji
dotyczącej skali i skutków postępowań arbitrażowych z udziałem Gazpromu oraz ich
wpływu na Grupę ORLEN uprzejmie informuję, że nie jest planowane i nigdy nie było
praktykowane przekazywanie tego typu raportów w trakcie postępowań arbitrażowych
m.in. ze względu na charakter i wrażliwość postępowań arbitrażowych z Gazprom oraz
dobro samego postępowania. Tego typu praktyka nie istniała również w poprzednich latach
w zakresie dwóch poprzednich postępowań arbitrażowych z udziałem PGNiG S.A. (obecnie
ORLEN) i Gazprom. ORLEN realizuje swoje obowiązki informacyjne zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1146770.4232758.3377299
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --