Interpelacja nr 11150
Interpelacja w sprawie wprowadzenia tablicy alimentacyjnej oraz potrzeby oceny jej wpływu na orzecznictwo, sytuację rodzinną i materialną osób zobowiązanych do alimentacji
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (55%)
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Podatki i Finanse (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wprowadzenia tablicy alimentacyjnej oraz potrzeby oceny jej wpływu na orzecznictwo, sytuację rodzinną i materialną osób zobowiązanych do alimentacji
Interpelacja nr 11150
do ministra sprawiedliwości
w sprawie wprowadzenia tablicy alimentacyjnej oraz potrzeby oceny jej wpływu na orzecznictwo, sytuację rodzinną i materialną osób zobowiązanych do alimentacji
Zgłaszający: Marcin Józefaciuk
Data wpływu: 24-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich tygodniach Ministerstwo Sprawiedliwości zaprezentowało tzw. tablicę alimentacyjną – dokument mający stanowić orientacyjne narzędzie pomocnicze przy ustalaniu wysokości alimentów. Według oficjalnego komunikatu, tablica ta została przygotowana z myślą o usprawnieniu orzekania i mediacji w sprawach rodzinnych. Wskazuje ona wysokości alimentów w zależności od dochodu osoby zobowiązanej, liczby dzieci oraz ich wieku.
Mimo że deklarowanym celem tego narzędzia jest zwiększenie przejrzystości i przewidywalności postępowań alimentacyjnych, jego publikacja wzbudziła poważne zastrzeżenia ze strony opinii publicznej, ekspertów oraz samych rodziców objętych obowiązkiem alimentacyjnym. Zgłaszane są sytuacje, w których wyliczenia sugerowane przez tablicę znacząco przekraczają możliwości finansowe osób zobowiązanych, prowadząc do skrajnych dysproporcji między kosztami życia a pozostałymi środkami po uiszczeniu świadczeń.
W praktyce może dojść do sytuacji, w której tablica będzie stosowana automatycznie – jako domyślny punkt odniesienia, a nie rzeczywiste, elastyczne narzędzie pomocnicze. Brak transparentności w zakresie przyjętych kryteriów, algorytmów, stawek procentowych oraz nieprzeprowadzenie szerokich konsultacji społecznych rodzi poważne wątpliwości co do rzetelności całego rozwiązania.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odniesienie się do poniższych kwestii:
Jakie źródła danych, założenia metodologiczne i stawki procentowe zostały przyjęte przy tworzeniu tablicy alimentacyjnej oraz w jaki sposób przebiegał proces ich weryfikacji?
(Chodzi o ustalenie, czy przyjęte parametry mają rzetelne podstawy i w jakim stopniu zostały zweryfikowane przez niezależnych ekspertów.)
W jaki sposób zostały uwzględnione głosy organizacji społecznych, mediatorów, środowiska sędziowskiego i osób objętych obowiązkiem alimentacyjnym przy pracach nad tabelą?
(Brak szerokich konsultacji może skutkować brakiem akceptacji społecznej i poczuciem niesprawiedliwości.)
Jakie konkretne kryteria mają być stosowane przez sądy, aby przeciwdziałać mechanicznej interpretacji tabeli bez analizy indywidualnej sytuacji majątkowej i życiowej osoby zobowiązanej?
(Zastosowanie tabeli bez odniesienia do realiów może prowadzić do krzywdzących orzeczeń.)
Jakie narzędzia planuje wdrożyć ministerstwo, aby monitorować wpływ stosowania tabeli na osoby o niskich dochodach oraz zapobiegać popadaniu ich w ubóstwo alimentacyjne?
(Nadmierne obciążenie alimentacyjne może skutkować wykluczeniem ekonomicznym.)
W jaki sposób możliwe będzie dostosowanie tabeli do sytuacji szczególnych, takich jak opieka naprzemienna, ponoszenie przez zobowiązanego kosztów leczenia, edukacji dziecka lub jego codziennego utrzymania?
(Rozwiązanie uniwersalne nie może ignorować specyfiki poszczególnych przypadków.)
Jakie zabezpieczenia prawne będą dostępne dla osoby zobowiązanej w przypadku, gdy sąd lub mediator zastosuje tabelę bez przeprowadzenia indywidualnej oceny?
(Brak takich zabezpieczeń może oznaczać naruszenie zasady równości stron.)
W jaki sposób ministerstwo zamierza egzekwować i przypominać, że tablica nie stanowi źródła prawa, a jedynie narzędzie pomocnicze, i nie może być traktowana jako dokument wiążący?
(Istnieje ryzyko utrwalenia nieprawidłowej praktyki orzeczniczej.)
Jakie działania edukacyjne, szkoleniowe i komunikacyjne zaplanowano wobec sędziów, mediatorów oraz innych uczestników postępowań rodzinnych, aby zapewnić prawidłowe stosowanie tablicy?
(Edukacja zawodowa kluczowych podmiotów może zapobiec błędnemu stosowaniu narzędzia.)
Jakie mechanizmy nadzoru lub ewaluacji przewiduje ministerstwo w celu badania rzeczywistego wpływu tablicy na orzecznictwo oraz sytuację ekonomiczną rodzin?
(Brak systemowej oceny skutków może prowadzić do utrzymywania szkodliwych rozwiązań.)
Jakie rozwiązania planuje resort dla osób, które osiągają nieregularne lub sezonowe dochody, niepodlegające klasycznemu podziałowi według miesięcznych widełek, jakie przyjęto w tabeli?
(Taka sytuacja dotyczy wielu osób pracujących w niestandardowych formach zatrudnienia.)
W jaki sposób ministerstwo planuje uwzględnić sytuację rodziców, którzy ponoszą znaczną część kosztów utrzymania dzieci, mimo że nie sprawują formalnej opieki?
(Pominięcie ich wkładu może zniechęcać do odpowiedzialnego współrodzicielstwa.)
Jakie dane i prognozy posiada ministerstwo w zakresie możliwego wzrostu zadłużenia alimentacyjnego w wyniku stosowania tabeli w jej obecnej formie?
(Rosnące zadłużenie może prowadzić do pogorszenia sytuacji całych rodzin.)
Jakie zmiany lub korekty przewiduje ministerstwo w przypadku, gdy analiza skutków społecznych i ekonomicznych potwierdzi obawy sygnalizowane przez obywateli?
(Ważne jest zabezpieczenie elastyczności i możliwości reakcji w systemie prawnym.)
Jakie działania planowane są w celu zbilansowania systemu alimentacyjnego – np. poprzez opracowanie tabeli kosztów ponoszonych przez rodziców sprawujących opiekę nad dziećmi?
(To mogłoby zwiększyć przejrzystość i zaufanie obu stron.)
Jakie działania planuje Ministerstwo w przypadku rodziców, którzy – mimo zasądzonego kontaktu – utrudniają drugiemu rodzicowi widzenia z dzieckiem, podczas gdy ten regularnie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego?
(Zobowiązania finansowe są egzekwowane skutecznie, podczas gdy prawa rodzicielskie bywają naruszane bezkarnie.)
W jaki sposób resort zamierza zreformować przepisy dotyczące egzekucji kontaktów z dzieckiem, tak aby nie były one traktowane drugorzędnie wobec egzekucji alimentów?
(Potrzebna jest równowaga między obowiązkami finansowymi a prawem do relacji z dzieckiem.)
Jakie rozwiązania prawne rozważa ministerstwo w kontekście odpowiedzialności alimentacyjnej dziadków, w sytuacjach gdy rodzic dziecka nie płaci zasądzonych alimentów?
(Obciążanie dziadków obowiązkiem alimentacyjnym budzi poważne wątpliwości co do sprawiedliwości systemu, zwłaszcza gdy są to osoby starsze, niezamożne i niebędące stroną konfliktu między rodzicami.)
Jakie analizy zostały przeprowadzone przez ministerstwo w zakresie wpływu nowej tablicy na realną ściągalność alimentów w Polsce? (Wysokość świadczeń oderwana od możliwości płatnika może prowadzić do wzrostu liczby spraw nieegzekwowanych.)
Jakie ryzyka związane z przechodzeniem osób zobowiązanych do alimentacji do szarej strefy zostały uwzględnione na etapie projektowania tabeli?
(Zbyt wysokie obciążenie finansowe może skutkować unikiem obowiązku alimentacyjnego poprzez nierejestrowaną pracę.)
Jakie mechanizmy planuje wdrożyć ministerstwo, aby tablica nie zniechęcała do legalnej aktywności zawodowej osób o niskich lub niestabilnych dochodach?
(Zbyt rygorystyczne algorytmy mogą osłabić motywację do pracy legalnej, zwłaszcza wśród osób w trudnej sytuacji materialnej.)
Zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na każde pytanie osobno, z zachowaniem numeracji. Oczekuję precyzyjnych i wyczerpujących odpowiedzi, które odnoszą się do każdego z poruszonych zagadnień. Odpowiedzi zbiorcze lub pomijające poszczególne wątki uznam za niewystarczające.
Z poważaniem Marcin Józefaciuk
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 11150
do ministra sprawiedliwości
w sprawie wprowadzenia tablicy alimentacyjnej oraz potrzeby oceny jej wpływu na orzecznictwo, sytuację rodzinną i materialną osób zobowiązanych do alimentacji
Zgłaszający: Marcin Józefaciuk
Data wpływu: 24-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich tygodniach Ministerstwo Sprawiedliwości zaprezentowało tzw. tablicę alimentacyjną – dokument mający stanowić orientacyjne narzędzie pomocnicze przy ustalaniu wysokości alimentów. Według oficjalnego komunikatu, tablica ta została przygotowana z myślą o usprawnieniu orzekania i mediacji w sprawach rodzinnych. Wskazuje ona wysokości alimentów w zależności od dochodu osoby zobowiązanej, liczby dzieci oraz ich wieku.
Mimo że deklarowanym celem tego narzędzia jest zwiększenie przejrzystości i przewidywalności postępowań alimentacyjnych, jego publikacja wzbudziła poważne zastrzeżenia ze strony opinii publicznej, ekspertów oraz samych rodziców objętych obowiązkiem alimentacyjnym. Zgłaszane są sytuacje, w których wyliczenia sugerowane przez tablicę znacząco przekraczają możliwości finansowe osób zobowiązanych, prowadząc do skrajnych dysproporcji między kosztami życia a pozostałymi środkami po uiszczeniu świadczeń.
W praktyce może dojść do sytuacji, w której tablica będzie stosowana automatycznie – jako domyślny punkt odniesienia, a nie rzeczywiste, elastyczne narzędzie pomocnicze. Brak transparentności w zakresie przyjętych kryteriów, algorytmów, stawek procentowych oraz nieprzeprowadzenie szerokich konsultacji społecznych rodzi poważne wątpliwości co do rzetelności całego rozwiązania.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odniesienie się do poniższych kwestii:
Jakie źródła danych, założenia metodologiczne i stawki procentowe zostały przyjęte przy tworzeniu tablicy alimentacyjnej oraz w jaki sposób przebiegał proces ich weryfikacji?
(Chodzi o ustalenie, czy przyjęte parametry mają rzetelne podstawy i w jakim stopniu zostały zweryfikowane przez niezależnych ekspertów.)
W jaki sposób zostały uwzględnione głosy organizacji społecznych, mediatorów, środowiska sędziowskiego i osób objętych obowiązkiem alimentacyjnym przy pracach nad tabelą?
(Brak szerokich konsultacji może skutkować brakiem akceptacji społecznej i poczuciem niesprawiedliwości.)
Jakie konkretne kryteria mają być stosowane przez sądy, aby przeciwdziałać mechanicznej interpretacji tabeli bez analizy indywidualnej sytuacji majątkowej i życiowej osoby zobowiązanej?
(Zastosowanie tabeli bez odniesienia do realiów może prowadzić do krzywdzących orzeczeń.)
Jakie narzędzia planuje wdrożyć ministerstwo, aby monitorować wpływ stosowania tabeli na osoby o niskich dochodach oraz zapobiegać popadaniu ich w ubóstwo alimentacyjne?
(Nadmierne obciążenie alimentacyjne może skutkować wykluczeniem ekonomicznym.)
W jaki sposób możliwe będzie dostosowanie tabeli do sytuacji szczególnych, takich jak opieka naprzemienna, ponoszenie przez zobowiązanego kosztów leczenia, edukacji dziecka lub jego codziennego utrzymania?
(Rozwiązanie uniwersalne nie może ignorować specyfiki poszczególnych przypadków.)
Jakie zabezpieczenia prawne będą dostępne dla osoby zobowiązanej w przypadku, gdy sąd lub mediator zastosuje tabelę bez przeprowadzenia indywidualnej oceny?
(Brak takich zabezpieczeń może oznaczać naruszenie zasady równości stron.)
W jaki sposób ministerstwo zamierza egzekwować i przypominać, że tablica nie stanowi źródła prawa, a jedynie narzędzie pomocnicze, i nie może być traktowana jako dokument wiążący?
(Istnieje ryzyko utrwalenia nieprawidłowej praktyki orzeczniczej.)
Jakie działania edukacyjne, szkoleniowe i komunikacyjne zaplanowano wobec sędziów, mediatorów oraz innych uczestników postępowań rodzinnych, aby zapewnić prawidłowe stosowanie tablicy?
(Edukacja zawodowa kluczowych podmiotów może zapobiec błędnemu stosowaniu narzędzia.)
Jakie mechanizmy nadzoru lub ewaluacji przewiduje ministerstwo w celu badania rzeczywistego wpływu tablicy na orzecznictwo oraz sytuację ekonomiczną rodzin?
(Brak systemowej oceny skutków może prowadzić do utrzymywania szkodliwych rozwiązań.)
Jakie rozwiązania planuje resort dla osób, które osiągają nieregularne lub sezonowe dochody, niepodlegające klasycznemu podziałowi według miesięcznych widełek, jakie przyjęto w tabeli?
(Taka sytuacja dotyczy wielu osób pracujących w niestandardowych formach zatrudnienia.)
W jaki sposób ministerstwo planuje uwzględnić sytuację rodziców, którzy ponoszą znaczną część kosztów utrzymania dzieci, mimo że nie sprawują formalnej opieki?
(Pominięcie ich wkładu może zniechęcać do odpowiedzialnego współrodzicielstwa.)
Jakie dane i prognozy posiada ministerstwo w zakresie możliwego wzrostu zadłużenia alimentacyjnego w wyniku stosowania tabeli w jej obecnej formie?
(Rosnące zadłużenie może prowadzić do pogorszenia sytuacji całych rodzin.)
Jakie zmiany lub korekty przewiduje ministerstwo w przypadku, gdy analiza skutków społecznych i ekonomicznych potwierdzi obawy sygnalizowane przez obywateli?
(Ważne jest zabezpieczenie elastyczności i możliwości reakcji w systemie prawnym.)
Jakie działania planowane są w celu zbilansowania systemu alimentacyjnego – np. poprzez opracowanie tabeli kosztów ponoszonych przez rodziców sprawujących opiekę nad dziećmi?
(To mogłoby zwiększyć przejrzystość i zaufanie obu stron.)
Jakie działania planuje Ministerstwo w przypadku rodziców, którzy – mimo zasądzonego kontaktu – utrudniają drugiemu rodzicowi widzenia z dzieckiem, podczas gdy ten regularnie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego?
(Zobowiązania finansowe są egzekwowane skutecznie, podczas gdy prawa rodzicielskie bywają naruszane bezkarnie.)
W jaki sposób resort zamierza zreformować przepisy dotyczące egzekucji kontaktów z dzieckiem, tak aby nie były one traktowane drugorzędnie wobec egzekucji alimentów?
(Potrzebna jest równowaga między obowiązkami finansowymi a prawem do relacji z dzieckiem.)
Jakie rozwiązania prawne rozważa ministerstwo w kontekście odpowiedzialności alimentacyjnej dziadków, w sytuacjach gdy rodzic dziecka nie płaci zasądzonych alimentów?
(Obciążanie dziadków obowiązkiem alimentacyjnym budzi poważne wątpliwości co do sprawiedliwości systemu, zwłaszcza gdy są to osoby starsze, niezamożne i niebędące stroną konfliktu między rodzicami.)
Jakie analizy zostały przeprowadzone przez ministerstwo w zakresie wpływu nowej tablicy na realną ściągalność alimentów w Polsce? (Wysokość świadczeń oderwana od możliwości płatnika może prowadzić do wzrostu liczby spraw nieegzekwowanych.)
Jakie ryzyka związane z przechodzeniem osób zobowiązanych do alimentacji do szarej strefy zostały uwzględnione na etapie projektowania tabeli?
(Zbyt wysokie obciążenie finansowe może skutkować unikiem obowiązku alimentacyjnego poprzez nierejestrowaną pracę.)
Jakie mechanizmy planuje wdrożyć ministerstwo, aby tablica nie zniechęcała do legalnej aktywności zawodowej osób o niskich lub niestabilnych dochodach?
(Zbyt rygorystyczne algorytmy mogą osłabić motywację do pracy legalnej, zwłaszcza wśród osób w trudnej sytuacji materialnej.)
Zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na każde pytanie osobno, z zachowaniem numeracji. Oczekuję precyzyjnych i wyczerpujących odpowiedzi, które odnoszą się do każdego z poruszonych zagadnień. Odpowiedzi zbiorcze lub pomijające poszczególne wątki uznam za niewystarczające.
Z poważaniem Marcin Józefaciuk
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 6 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.7 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„Ministerstwo nie posiada”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9156 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.306.2025
Warszawa, 04 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 11150 Pana Posła Marcina Józefaciuka
w sprawie wprowadzenia tablicy alimentacyjnej oraz potrzeby oceny jej wpływu na
orzecznictwo, sytuację rodzinną i materialną osób zobowiązanych do alimentacji.
Na wstępie informuję, że wycofaliśmy rekomendację do stosowania Tablicy
alimentacyjnej przez sądy w uzasadnionych przypadkach. Tablica zostanie poddana
ponownej analizie.
Ad 1
Podstawą ustalenia kwoty alimentów w Tablicy alimentacyjnej było minimum socjalne za
2024 rok, wyliczane przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych („IPiSS”), w oparciu o które
została ustalona kwota bazowa, jako 70% minimum socjalnego na dziecko.
Tak przyjęty procent minimum socjalnego był uzasadniany tym, że na obojgu rodzicach
ciąży obowiązek alimentacyjny, który spełniany jest również przez osobiste starania
o utrzymanie i wychowanie dziecka.
-- 1 of 6 --
2
IPiSS oblicza wysokość minimum socjalnego w oparciu o koszyk dóbr konsumpcyjnych,
w których uwzględnia się następujące kategorie: żywność, mieszkanie (użytkowanie
i energia oraz wyposażenie), edukacja, kultura i rekreacja, odzież i obuwie, ochrona
zdrowia, higiena osobista, transport i łączność oraz pozostałe wydatki. Wysokość
minimum socjalnego publikowana jest przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych co kwartał.
W Tablicy alimentacyjnej ustalono, że kwota bazowa rośnie o 12,5% w każdej kolejnej
grupie wiekowej, w związku ze wzrostem potrzeb dziecka. W ramach każdej grupy
wiekowej uwzględniono także liczbę dzieci, wobec których osoba jest zobowiązana do
alimentacji. Przyjęto, że choć świadczenie musi się zmniejszać, to jednak spadek ten nie
powinien być znaczny, gdyż okoliczność liczby dzieci nie ma wpływu na uzasadnione
potrzeby dziecka. Kwota bazowa była zatem pomniejszana o 7,5% na każde kolejne
dziecko, wobec którego osoba posiada obowiązek alimentacyjny, aż do 3 lub więcej dzieci
(wtedy wysokość alimentów wynosi 85% kwoty alimentów wyznaczonej dla danej grupy
wiekowej w przypadku 1 dziecka, w stosunku do którego istnieje obowiązek alimentacji).
Przyjęto progresywny sposób obliczania wysokości alimentów, podobny do systemu
podatkowego, w którym wysokość należnych opłat oblicza się na podstawie progów
dochodowych – im więcej dana osoba zarabia, tym wyższą płaci kwotę należności. Kwota
bazowa zwiększa się wraz z dochodem osoby zobowiązanej. Przyjęta w Tablicy
alimentacyjnej progresja wynosi 10% wzrostu kwoty bazowej na każde 800 złotych
dodatkowego dochodu, do momentu osiągnięcia przez zobowiązanego dochodu
w wysokości 8.300 zł. Powyżej tego dochodu, przyjęta progresja wynosi 15% wzrostu
kwoty bazowej na każde 800 zł dodatkowego dochodu.
Należy podkreślić, że łączna kwota świadczenia wynikająca z Tablicy alimentacyjnej nie
powinna przekraczać 3/5 dochodu zobowiązanego ustalonego przez sąd w toku
postępowania – w nawiązaniu do granicy potrąceń ustalonej w art. 87 § 3 pkt 2 ustawy
z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 277 z późn. zm.). Jeżeli
ustalona wg Tablicy wysokość świadczenia przekraczałaby 3/5 dochodu, to kwotę
należnego świadczenia powinno się ustalić w oparciu o wartości wskazane w odpowiednio
niższym przedziale dochodowym.
-- 2 of 6 --
3
Ad 2
Koncepcja wprowadzenia w Polsce tablic alimentacyjnych była szeroko dyskutowana
z przedstawicielami Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, Głównego Urzędu
Statystycznego, Centrum im. Adama Smitha, Instytutu Pracy i Spraw Społecznych, Komisji
Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego, Sejmu, Senatu, Rzecznika Praw Obywatelskich,
Rzeczniczki Praw Dziecka, Stowarzyszeń Sędziów Rodzinnych, jak również środowisk
adwokackich i komorniczych. Ostateczny kształt Tablicy alimentacyjnej, która została
opublikowana, nie był jednak przedmiotem konsultacji.
Ad 3
Tablica alimentacyjna nie stanowi źródła prawa, miała być jedynie instrumentem
pomocniczym. Decyzja o wysokości należnych świadczeń alimentacyjnych pozostawała
i pozostaje w wyłącznej kompetencji sądu, który jest obowiązany indywidualnie ocenić
możliwości majątkowe i zarobkowe obojga rodziców oraz zakres usprawiedliwionych
potrzeb dziecka.
Ad 4
Aktualnie nie są planowane żadne „narzędzia monitorujące”, bowiem Tablica
alimentacyjna została wycofana i zostanie poddana ponownej, wnikliwej analizie.
Ad 5
Tablica alimentacyjna ma charakter jedynie pomocniczy i w zamierzeniach miała odnosić
się wyłącznie do sytuacji, gdy to jeden z rodziców sprawuje bezpośrednią pieczę nad
dzieckiem, a drugi rodzic utrzymuje z dzieckiem jedynie kontakty i to w ograniczonym
zakresie. Ponownie podkreślić należy, że decyzja o wysokości należnych świadczeń
alimentacyjnych pozostawała i pozostaje w wyłącznej kompetencji sądu, który jest
obowiązany indywidualnie ocenić możliwości majątkowe i zarobkowe obojga rodziców
oraz zakres usprawiedliwionych potrzeb dziecka. Na sądzie ciąży zatem obowiązek
przeprowadzenia postępowania dowodowego, by ustalić powyższe okoliczności oraz
zakres osobistych starań każdego z rodziców o utrzymanie i wychowanie dziecka.
-- 3 of 6 --
4
Ad 6
W przypadku, gdyby sąd zastosował Tablicę alimentacyjną (która nie jest źródłem prawa),
a nie przeprowadził wnikliwego postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności
istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, stronom przysługują środki odwoławcze,
przewidziane w ustawie z dnia 17 listopada 1964 roku – Kodeks postępowania cywilnego
(Dziennik Ustaw z 2024 roku, pozycja 1568).
Ad 7
Tablica alimentacyjna, jako narzędzie o charakterze jedynie pomocniczym, nie mogłaby
stanowić wyłącznej podstawy orzeczenia, kształtującego wysokość obowiązku
alimentacyjnego. Sędziowie mają bowiem obowiązek orzekać wyłącznie na podstawie
źródeł prawa, wskazanych w art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Ad 8
Aktualnie nie są planowane żadne działania szkoleniowe, edukacyjne, czy komunikacyjne,
bowiem Tablica alimentacyjna została wycofana i będzie poddana ponownej, wnikliwej
analizie.
Ad 9
Aktualnie nie jest planowane wprowadzenie żadnych mechanizmów nadzoru lub
ewaluacji, ponieważ Tablica alimentacyjna została wycofana i będzie poddana ponownej,
wnikliwej analizie.
Ad 10, 11
Decyzja o wysokości należnych świadczeń alimentacyjnych pozostawała i pozostaje
w wyłącznej kompetencji sądu, który jest obowiązany indywidualnie ocenić możliwości
majątkowe i zarobkowe obojga rodziców oraz zakres usprawiedliwionych potrzeb dziecka.
Sąd rozpoznający sprawę o alimenty obowiązany jest przeprowadzić postępowanie
dowodowe, by ustalić powyższe okoliczności oraz wkład każdego z rodziców w utrzymanie
i wychowanie dziecka, polegający na czynieniu osobistych starań.
-- 4 of 6 --
5
Ad 12, 13, 14
Ministerstwo nie posiada wspomnianych w interpelacji prognoz. Tablica alimentacyjna,
która została opublikowana na stronie ministerstwa, została wycofana i będzie stanowić
przedmiot dalszych, wnikliwych analiz oraz będzie poddana konsultacjom społecznym.
Ad 15, 16
Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi prace w zakresie nowelizacji przepisów
w sprawach o ustalenie kontaktów, w sprawach o wykonywanie kontaktów i w sprawach
o odebranie dziecka. Ich celem jest usprawnienie postępowań w przedmiocie
wykonywania orzeczeń dotyczących realizacji kontaktów oraz odbioru dziecka zarówno
w sprawach krajowych, jak również w postępowaniach toczących się na podstawie
Konwencji haskiej z 1980 roku.
Projekt przewiduje, zamiast sumy pieniężnej, obciążenie grzywną uczestnika
postępowania, który utrudnia albo uniemożliwia kontakt dziecka z drugim rodzicem,
a także wydanie dziecka. Przewidywana jest także penalizacja uporczywego utrudniania
albo uniemożliwiania kontaktów z dzieckiem oraz odmowa wydania dziecka. Przewidziane
zostało także skrócenie czasu trwania postępowania poprzez nałożenie na sąd już
w sprawach o ustalenie kontaktów (zmianę kontaktów) obowiązku zagrożenia
wymierzeniem grzywny za nierealizowanie lub niewłaściwe realizowanie obowiązków
wynikających z ustalonych kontaktów i to zarówno w przypadku wydania merytorycznego
orzeczenia, jak też w postanowieniu o umorzeniu postępowania wobec zawartej przed
sądem ugody albo zatwierdzenia ugody zawartej przed mediatorem.
Projekt ustawy został pozytywnie zaopiniowany przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa
Rodzinnego. Aktualnie trwają prace wewnątrzresortowe nad ostatecznym jego kształtem.
Ad 17
Nie planujemy wprowadzenia jakichkolwiek innych niż obowiązujące rozwiązań
prawnych, dotyczących obowiązku alimentacyjnego dziadków względem małoletnich
wnucząt, bowiem rozwiązanie aktualnie obowiązujące uważamy za prawidłowe.
-- 5 of 6 --
6
Ad 18, 19
Nie przeprowadzono żadnych analiz w przywołanych w zakresach wskazanych
w interpelacji, bowiem Tablica alimentacyjna miała mieć charakter wyłącznie pomocniczy.
Ad 20
Tablica alimentacyjna będzie stanowić przedmiot dalszych, wnikliwych analiz oraz będzie
poddana konsultacjom społecznym.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.306.2025
Warszawa, 04 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 11150 Pana Posła Marcina Józefaciuka
w sprawie wprowadzenia tablicy alimentacyjnej oraz potrzeby oceny jej wpływu na
orzecznictwo, sytuację rodzinną i materialną osób zobowiązanych do alimentacji.
Na wstępie informuję, że wycofaliśmy rekomendację do stosowania Tablicy
alimentacyjnej przez sądy w uzasadnionych przypadkach. Tablica zostanie poddana
ponownej analizie.
Ad 1
Podstawą ustalenia kwoty alimentów w Tablicy alimentacyjnej było minimum socjalne za
2024 rok, wyliczane przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych („IPiSS”), w oparciu o które
została ustalona kwota bazowa, jako 70% minimum socjalnego na dziecko.
Tak przyjęty procent minimum socjalnego był uzasadniany tym, że na obojgu rodzicach
ciąży obowiązek alimentacyjny, który spełniany jest również przez osobiste starania
o utrzymanie i wychowanie dziecka.
-- 1 of 6 --
2
IPiSS oblicza wysokość minimum socjalnego w oparciu o koszyk dóbr konsumpcyjnych,
w których uwzględnia się następujące kategorie: żywność, mieszkanie (użytkowanie
i energia oraz wyposażenie), edukacja, kultura i rekreacja, odzież i obuwie, ochrona
zdrowia, higiena osobista, transport i łączność oraz pozostałe wydatki. Wysokość
minimum socjalnego publikowana jest przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych co kwartał.
W Tablicy alimentacyjnej ustalono, że kwota bazowa rośnie o 12,5% w każdej kolejnej
grupie wiekowej, w związku ze wzrostem potrzeb dziecka. W ramach każdej grupy
wiekowej uwzględniono także liczbę dzieci, wobec których osoba jest zobowiązana do
alimentacji. Przyjęto, że choć świadczenie musi się zmniejszać, to jednak spadek ten nie
powinien być znaczny, gdyż okoliczność liczby dzieci nie ma wpływu na uzasadnione
potrzeby dziecka. Kwota bazowa była zatem pomniejszana o 7,5% na każde kolejne
dziecko, wobec którego osoba posiada obowiązek alimentacyjny, aż do 3 lub więcej dzieci
(wtedy wysokość alimentów wynosi 85% kwoty alimentów wyznaczonej dla danej grupy
wiekowej w przypadku 1 dziecka, w stosunku do którego istnieje obowiązek alimentacji).
Przyjęto progresywny sposób obliczania wysokości alimentów, podobny do systemu
podatkowego, w którym wysokość należnych opłat oblicza się na podstawie progów
dochodowych – im więcej dana osoba zarabia, tym wyższą płaci kwotę należności. Kwota
bazowa zwiększa się wraz z dochodem osoby zobowiązanej. Przyjęta w Tablicy
alimentacyjnej progresja wynosi 10% wzrostu kwoty bazowej na każde 800 złotych
dodatkowego dochodu, do momentu osiągnięcia przez zobowiązanego dochodu
w wysokości 8.300 zł. Powyżej tego dochodu, przyjęta progresja wynosi 15% wzrostu
kwoty bazowej na każde 800 zł dodatkowego dochodu.
Należy podkreślić, że łączna kwota świadczenia wynikająca z Tablicy alimentacyjnej nie
powinna przekraczać 3/5 dochodu zobowiązanego ustalonego przez sąd w toku
postępowania – w nawiązaniu do granicy potrąceń ustalonej w art. 87 § 3 pkt 2 ustawy
z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 277 z późn. zm.). Jeżeli
ustalona wg Tablicy wysokość świadczenia przekraczałaby 3/5 dochodu, to kwotę
należnego świadczenia powinno się ustalić w oparciu o wartości wskazane w odpowiednio
niższym przedziale dochodowym.
-- 2 of 6 --
3
Ad 2
Koncepcja wprowadzenia w Polsce tablic alimentacyjnych była szeroko dyskutowana
z przedstawicielami Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, Głównego Urzędu
Statystycznego, Centrum im. Adama Smitha, Instytutu Pracy i Spraw Społecznych, Komisji
Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego, Sejmu, Senatu, Rzecznika Praw Obywatelskich,
Rzeczniczki Praw Dziecka, Stowarzyszeń Sędziów Rodzinnych, jak również środowisk
adwokackich i komorniczych. Ostateczny kształt Tablicy alimentacyjnej, która została
opublikowana, nie był jednak przedmiotem konsultacji.
Ad 3
Tablica alimentacyjna nie stanowi źródła prawa, miała być jedynie instrumentem
pomocniczym. Decyzja o wysokości należnych świadczeń alimentacyjnych pozostawała
i pozostaje w wyłącznej kompetencji sądu, który jest obowiązany indywidualnie ocenić
możliwości majątkowe i zarobkowe obojga rodziców oraz zakres usprawiedliwionych
potrzeb dziecka.
Ad 4
Aktualnie nie są planowane żadne „narzędzia monitorujące”, bowiem Tablica
alimentacyjna została wycofana i zostanie poddana ponownej, wnikliwej analizie.
Ad 5
Tablica alimentacyjna ma charakter jedynie pomocniczy i w zamierzeniach miała odnosić
się wyłącznie do sytuacji, gdy to jeden z rodziców sprawuje bezpośrednią pieczę nad
dzieckiem, a drugi rodzic utrzymuje z dzieckiem jedynie kontakty i to w ograniczonym
zakresie. Ponownie podkreślić należy, że decyzja o wysokości należnych świadczeń
alimentacyjnych pozostawała i pozostaje w wyłącznej kompetencji sądu, który jest
obowiązany indywidualnie ocenić możliwości majątkowe i zarobkowe obojga rodziców
oraz zakres usprawiedliwionych potrzeb dziecka. Na sądzie ciąży zatem obowiązek
przeprowadzenia postępowania dowodowego, by ustalić powyższe okoliczności oraz
zakres osobistych starań każdego z rodziców o utrzymanie i wychowanie dziecka.
-- 3 of 6 --
4
Ad 6
W przypadku, gdyby sąd zastosował Tablicę alimentacyjną (która nie jest źródłem prawa),
a nie przeprowadził wnikliwego postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności
istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, stronom przysługują środki odwoławcze,
przewidziane w ustawie z dnia 17 listopada 1964 roku – Kodeks postępowania cywilnego
(Dziennik Ustaw z 2024 roku, pozycja 1568).
Ad 7
Tablica alimentacyjna, jako narzędzie o charakterze jedynie pomocniczym, nie mogłaby
stanowić wyłącznej podstawy orzeczenia, kształtującego wysokość obowiązku
alimentacyjnego. Sędziowie mają bowiem obowiązek orzekać wyłącznie na podstawie
źródeł prawa, wskazanych w art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Ad 8
Aktualnie nie są planowane żadne działania szkoleniowe, edukacyjne, czy komunikacyjne,
bowiem Tablica alimentacyjna została wycofana i będzie poddana ponownej, wnikliwej
analizie.
Ad 9
Aktualnie nie jest planowane wprowadzenie żadnych mechanizmów nadzoru lub
ewaluacji, ponieważ Tablica alimentacyjna została wycofana i będzie poddana ponownej,
wnikliwej analizie.
Ad 10, 11
Decyzja o wysokości należnych świadczeń alimentacyjnych pozostawała i pozostaje
w wyłącznej kompetencji sądu, który jest obowiązany indywidualnie ocenić możliwości
majątkowe i zarobkowe obojga rodziców oraz zakres usprawiedliwionych potrzeb dziecka.
Sąd rozpoznający sprawę o alimenty obowiązany jest przeprowadzić postępowanie
dowodowe, by ustalić powyższe okoliczności oraz wkład każdego z rodziców w utrzymanie
i wychowanie dziecka, polegający na czynieniu osobistych starań.
-- 4 of 6 --
5
Ad 12, 13, 14
Ministerstwo nie posiada wspomnianych w interpelacji prognoz. Tablica alimentacyjna,
która została opublikowana na stronie ministerstwa, została wycofana i będzie stanowić
przedmiot dalszych, wnikliwych analiz oraz będzie poddana konsultacjom społecznym.
Ad 15, 16
Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi prace w zakresie nowelizacji przepisów
w sprawach o ustalenie kontaktów, w sprawach o wykonywanie kontaktów i w sprawach
o odebranie dziecka. Ich celem jest usprawnienie postępowań w przedmiocie
wykonywania orzeczeń dotyczących realizacji kontaktów oraz odbioru dziecka zarówno
w sprawach krajowych, jak również w postępowaniach toczących się na podstawie
Konwencji haskiej z 1980 roku.
Projekt przewiduje, zamiast sumy pieniężnej, obciążenie grzywną uczestnika
postępowania, który utrudnia albo uniemożliwia kontakt dziecka z drugim rodzicem,
a także wydanie dziecka. Przewidywana jest także penalizacja uporczywego utrudniania
albo uniemożliwiania kontaktów z dzieckiem oraz odmowa wydania dziecka. Przewidziane
zostało także skrócenie czasu trwania postępowania poprzez nałożenie na sąd już
w sprawach o ustalenie kontaktów (zmianę kontaktów) obowiązku zagrożenia
wymierzeniem grzywny za nierealizowanie lub niewłaściwe realizowanie obowiązków
wynikających z ustalonych kontaktów i to zarówno w przypadku wydania merytorycznego
orzeczenia, jak też w postanowieniu o umorzeniu postępowania wobec zawartej przed
sądem ugody albo zatwierdzenia ugody zawartej przed mediatorem.
Projekt ustawy został pozytywnie zaopiniowany przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa
Rodzinnego. Aktualnie trwają prace wewnątrzresortowe nad ostatecznym jego kształtem.
Ad 17
Nie planujemy wprowadzenia jakichkolwiek innych niż obowiązujące rozwiązań
prawnych, dotyczących obowiązku alimentacyjnego dziadków względem małoletnich
wnucząt, bowiem rozwiązanie aktualnie obowiązujące uważamy za prawidłowe.
-- 5 of 6 --
6
Ad 18, 19
Nie przeprowadzono żadnych analiz w przywołanych w zakresach wskazanych
w interpelacji, bowiem Tablica alimentacyjna miała mieć charakter wyłącznie pomocniczy.
Ad 20
Tablica alimentacyjna będzie stanowić przedmiot dalszych, wnikliwych analiz oraz będzie
poddana konsultacjom społecznym.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --