Interpelacja w sprawie niewystarczającej infrastruktury przetwarzania i segregacji odpadów na terenach wiejskich w powiatach ciechanowskim, przasnyskim, mławskim, żuromińskim i płońskim
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11149
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie niewystarczającej infrastruktury przetwarzania i segregacji odpadów na terenach wiejskich w powiatach ciechanowskim, przasnyskim, mławskim, żuromińskim i płońskim
Zgłaszający: Rafał Romanowski
Data wpływu: 23-07-2025
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację w sprawie problemów w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi na terenach wiejskich północnego Mazowsza, w szczególności w powiatach ciechanowskim, przasnyskim, mławskim, żuromińskim i płońskim.
Z informacji przekazywanych przez wójtów oraz przedstawicieli lokalnych społeczności wynika, że podstawowym problemem pozostaje brak lokalnej infrastruktury umożliwiającej skuteczną segregację, przetwarzanie oraz czasowe magazynowanie odpadów komunalnych. Gminy te borykają się z wysokimi kosztami transportu odpadów do odległych instalacji, ograniczoną dostępnością punktów selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (PSZOK), a także brakiem środków finansowych na rozwój nowoczesnych rozwiązań technologicznych w tym zakresie.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące szczegółowe pytania:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada szczegółową inwentaryzację stanu infrastruktury gospodarki odpadami komunalnymi w gminach wiejskich północnego Mazowsza, w tym w powiatach ciechanowskim, przasnyskim, mławskim, żuromińskim i płońskim? Jeśli tak, proszę o udostępnienie danych dotyczących:
a) liczby działających punktów PSZOK w poszczególnych gminach tych powiatów,
b) odległości do najbliższych instalacji przetwarzania odpadów,
c) średniego kosztu zagospodarowania odpadów komunalnych przypadającego na mieszkańca.
2. Czy ministerstwo planuje uruchomienie dedykowanego programu inwestycyjnego dla gmin wiejskich w celu budowy lub modernizacji punktów PSZOK, kompostowni lokalnych lub instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów (MBP)?
2a. Jeśli tak, to w jakim horyzoncie czasowym oraz w jakiej formie (dotacje, pożyczki, środki z KPO lub Funduszu Spójności)?
2b. Czy w priorytetach tych programów przewidziano preferencje dla gmin o niskim stopniu urbanizacji i rozproszonej zabudowie?
3. Czy resort planuje zwiększenie wsparcia dla gmin wiejskich na działania edukacyjne i informacyjne skierowane do mieszkańców w zakresie prawidłowej segregacji odpadów oraz ograniczania ich wytwarzania?
3a. Czy dostępne są dane dotyczące skuteczności programów edukacyjnych realizowanych dotychczas na terenach wiejskich w wyżej wymienionych powiatach?
4. Czy w ocenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska obecny system gospodarki odpadami komunalnymi w Polsce (w tym system RIPOK i mechanizmy regionalizacji) sprzyja rozwojowi infrastruktury na terenach wiejskich?
4a. Czy planowane są zmiany legislacyjne lub organizacyjne, które mogłyby umożliwić tworzenie mniejszych, lokalnych instalacji, bez konieczności spełniania rygorystycznych wymogów właściwych dla dużych RIPOK-ów?
5. Czy ministerstwo analizowało wpływ kosztów transportu odpadów z gmin wiejskich do oddalonych instalacji na wysokość opłat ponoszonych przez mieszkańców?
5a. Czy planowane są jakiekolwiek mechanizmy rekompensujące gminom wiejskim te dodatkowe koszty (np. dopłaty, mechanizmy wyrównawcze z funduszy środowiskowych)?
6. Czy i w jakiej formie ministerstwo współpracuje z marszałkami województw w zakresie aktualizacji wojewódzkich planów gospodarki odpadami (WPGO), tak aby uwzględniały potrzeby gmin wiejskich – w tym postulaty dotyczące decentralizacji przetwarzania odpadów i rozwoju małej infrastruktury?
Z uwagi na znaczenie poruszanego problemu dla jakości życia mieszkańców oraz wywiązania się przez gminy z obowiązków ustawowych i środowiskowych zwracam się z prośbą o możliwie szczegółową odpowiedź i przedstawienie aktualnych oraz planowanych działań resortu w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku Rafał Romanowski
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Krzysztof Galos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13034 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OK.050.21.2025.PL
3921154.15707681.12646503
Warszawa, 05-08-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT11149 z dnia 28 lipca 2025 r. Posła Rafała
Romanowskiego w sprawie niewystarczającej infrastruktury przetwarzania i segregacji
odpadów na terenach wiejskich w powiatach ciechanowskim, przasnyskim, mławskim,
żuromińskim i płońskim, przedstawiam poniżej wyjaśnienia.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada szczegółową inwentaryzację stanu
infrastruktury gospodarki odpadami komunalnymi w gminach wiejskich północnego
Mazowsza, w tym w powiatach ciechanowskim, przasnyskim, mławskim, żuromińskim
i płońskim? Jeśli tak, proszę o udostępnienie danych dotyczących:
a) liczby działających punktów PSZOK w poszczególnych gminach tych powiatów,
b) odległości do najbliższych instalacji przetwarzania odpadów,
c) średniego kosztu zagospodarowania odpadów komunalnych przypadającego na
mieszkańca.
W załączeniu przekazuję zestawienie dotyczące funkcjonujących punktów selektywnego
zbierania odpadów komunalnych na terenie poszczególnych gmin.
Odnosząc się do kwestii odległości instalacji do przetwarzania odpadów informuję, że
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie zbiera informacji o odległości instalacji od
poszczególnych gmin. Natomiast zgodnie z ustawą o odpadach – na poziomie m.in.
wojewódzkim sporządza się plany gospodarki odpadami1. Wojewódzkie plany gospodarki
odpadami (wpgo) zawierają m.in. informacje o istniejących systemach gospodarowania
odpadami2, w tym o funkcjonujących na terenie województw instalacjach do
zagospodarowania odpadów komunalnych. Załącznikiem do każdego wpgo jest plan
inwestycyjny (PI)3 – dokument określający istniejącą oraz planowaną do budowy,
rozbudowy i modernizacji infrastrukturę dotyczącą odpadów komunalnych. W zakresie
infrastruktury istniejącej wpgo i PI zawiera wskazanie m.in. instalacji komunalnych4 na
1 Art. 34 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.).
2 Art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
3 Art. 35a ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
4 Definicję instalacji komunalnej ujęto w art. 35 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
-- 1 of 5 --
terenie województw5. Wpgo wraz z PI dostępne są na stronach Biuletynu Informacji
Publicznej (BIP) poszczególnych urzędów marszałkowskich. Marszałek województwa
prowadzi listę funkcjonujących oraz planowanych do budowy, rozbudowy lub modernizacji
instalacji komunalnych. Lista funkcjonujących instalacji komunalnych jest aktualizowana na
bieżąco i również publikowana, na stronie BIP urzędu marszałkowskiego6.
Ponadto informuję, że gminy nie są zobowiązane do przekazywania Ministerstwu Klimatu
i Środowiska informacji dotyczących kosztów systemu gospodarowania odpadami
komunalnymi. Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach7 gminy
zobowiązane są do sporządzenia analizy stanu gospodarki odpadami komunalnymi8, która
obejmuje m.in. koszty poniesione w związku z odbieraniem, odzyskiem, recyklingiem
i unieszkodliwianiem odpadów komunalnych w podziale na wpływy, wydatki i nadwyżki
z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Analizy stanu gospodarki odpadami
komunalnymi dostępne są na stronie podmiotowej BIP urzędu danej gminy9.
2. Czy ministerstwo planuje uruchomienie dedykowanego programu inwestycyjnego dla
gmin wiejskich w celu budowy lub modernizacji punktów PSZOK, kompostowni lokalnych
lub instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów (MBP)?
a) Jeśli tak – w jakim horyzoncie czasowym oraz w jakiej formie (dotacje, pożyczki, środki
z KPO lub Funduszu Spójności)?
b) Czy w priorytetach tych programów przewidziano preferencje dla gmin o niskim stopniu
urbanizacji i rozproszonej zabudowie?
Minister Klimatu i Środowiska bierze udział w realizacji Programu Fundusze Europejskie na
Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 (FEnIKS). Program FEnIKS jest programem
ogólnokrajowym, wobec czego w przypadku gospodarki odpadami bez ograniczeń mogą
w nim również aplikować gminy wiejskie. Od roku 2023 ogłoszono kilka naborów10, w tym
w zakresie selektywnego zbierania odpadów oraz ich zagospodarowania. Środki
przeznaczone na ten cel skierowane do samorządów przekroczyły 500 mln zł wkładu UE.
Aktualnie trwa ocena dotychczas złożonych aplikacji, a po jej zakończeniu – w przypadku
stwierdzenia dalszej dostępności środków – podjęta zostanie decyzja w zakresie możliwości
ogłoszenia kolejnych naborów.
Warto również wskazać na ofertę wsparcia ze środków Narodowego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Zgodnie z informacjami podanymi na stronie
NFOŚiGW, w ramach programu priorytetowego Gospodarka o obiegu zamkniętym, w tym
gospodarowanie odpadami, ochrona wód i gospodarka wodna, planowane jest uruchomienie
w grudniu 2025 r. dwóch naborów z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi, które
powinny potrwać do połowy 2026 r. Nabory te ujęte są w programie 3.1 Racjonalna
gospodarka odpadami w części 1) Selektywne zbieranie i zapobieganie powstawaniu
odpadów oraz części 2) Instalacje gospodarowania odpadami. Dodatkowe informacje o tych
naborach będą zamieszczane na stronie internetowej NFOŚiGW:
https://www.gov.pl/web/nfosigw/harmonogram-naborow.
5 Art. 35 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
6 Art. 38b ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
7 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733).
8 Art. 9tb ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
9 Art. 9tb ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
10 w działaniu FENX.01.04 Gospodarka odpadami oraz gospodarka o obiegu zamkniętym
-- 2 of 5 --
3. Czy resort planuje zwiększenie wsparcia dla gmin wiejskich na działania edukacyjne
i informacyjne skierowane do mieszkańców w zakresie prawidłowej segregacji odpadów
oraz ograniczania ich wytwarzania?
a) Czy dostępne są dane dotyczące skuteczności programów edukacyjnych realizowanych
dotychczas na terenach wiejskich w wyżej wymienionych powiatach?
W kwestii działań ukierunkowanych na prowadzenie prawidłowej gospodarki odpadami
oraz ich zagospodarowania informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska podejmuje
szereg działań, które ukierunkowane są na ww. kwestie, a w efekcie przekładają się na
jakość odpadów, które przekazywane są do zagospodarowania w instalacjach. Należy
wskazać tutaj przede wszystkim działania edukacyjne skierowane do mieszkańców oraz
gmin.
Racjonalna gospodarka odpadami to jeden z priorytetowych tematów edukacyjnych
Ministerstwa Klimatu i Środowiska. W tym zakresie prowadzone są ogólnopolskie działania
edukacyjne skierowane do społeczeństwa, których celem jest podniesienie wiedzy z zakresu
prawidłowego gospodarowania odpadami komunalnymi, a także wskazanie, jakie działania
może podjąć każdy mieszkaniec, aby poprawić sytuację, w tym jak prawidłowo postępować
z odpadami. Ministerstwo wykorzystuje różne metody komunikacji z obywatelami, za
pomocą których można efektywnie dotrzeć do różnych grup odbiorców. Prowadzona jest
dedykowana gospodarce odpadami strona internetowa11, na której oprócz artykułów
informacyjnych można znaleźć gotowe materiały informacyjne dla np. gmin i szkół na temat
prawidłowej segregacji odpadów oraz prawidłowego postępowania z odpadami.
Realizowane są również długofalowe kampanie edukacyjne jak np. kampania Nasz klimat12.
Ponadto Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało specjalny serwis poświęcony
tematyce odpadów, w tym ich segregacji13. Na stronie dostępne są m.in. odpowiedzi na
najczęściej zadawane pytania dotyczące systemu gospodarowania odpadami w Polsce oraz
porady, jak prawidłowo segregować odpady.
Ministerstwo prowadzi również ogólnopolskie kampanie informacyjno-edukacyjne, które
uwzględniają kluczowe problemy środowiskowe i klimatyczne, takie jak tematyka odpadów.
W ramach zaplanowanych w tym roku działań edukacyjnych przewidziano m.in. dwuletnią
kampanię informacyjno-edukacyjną na temat nowego systemu kaucyjnego opakowań po
napojach, w którym poruszone zostaną wątki związane z odpadami. Działania te będą
skierowane do Polek i Polaków, z uwzględnieniem lokalnych grup społecznych.
W ramach tej kampanii utworzona została specjalna strona internetowa14, na której można
znaleźć najważniejsze informacje na temat zasad działania systemu kaucyjnego w Polsce.
11 https://naszesmieci.mos.gov.pl
12 www.gov.pl/edukacja-ekologiczna/nasz-klimat
13 https://www.gov.pl/web/klimat/segregacjaodpadow
14 https://www.gov.pl/web/klimat/system-kaucyjny
-- 3 of 5 --
4. Czy w ocenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska obecny system gospodarki odpadami
komunalnymi w Polsce (w tym system RIPOK i mechanizmy regionalizacji) sprzyja
rozwojowi infrastruktury na terenach wiejskich?
a) Czy planowane są zmiany legislacyjne lub organizacyjne, które mogłyby umożliwić
tworzenie mniejszych, lokalnych instalacji, bez konieczności spełniania rygorystycznych
wymogów właściwych dla dużych RIPOK-ów?
Ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1579) zniesiony został obowiązek
regionalizacji. Dotychczasowe Regionalne Instalacje Przetwarzania Odpadów Komunalnych
(RIPOK) zostały zastąpione przez instalacje komunalne. Definicja instalacji komunalnej4 nie
zawiera wymogu obsługi przez tę instalację co najmniej 120 tysięcy mieszkańców.
Ponadto informuję, że obecnie w Ministerstwie trwają prace nad zmianami w przepisach
ww. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – projekt uzyskał wpis do wykazu
prac Rady Ministrów pod numerem UD 252. Projekt ten zakłada doprecyzowanie
przepisów, uszczelnienie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi oraz
wprowadzenie możliwości dla samorządów stworzenia bardziej optymalnego systemu
gospodarowania tymi odpadami, dostosowanego do lokalnych warunków.
5. Czy Ministerstwo analizowało wpływ kosztów transportu odpadów z gmin wiejskich do
oddalonych instalacji na wysokość opłat ponoszonych przez mieszkańców? a) Czy
planowane są jakiekolwiek mechanizmy rekompensujące gminom wiejskim te dodatkowe
koszty (np. dopłaty, mechanizmy wyrównawcze z funduszy środowiskowych)?
Analiza kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi
powinna być prowadzona przez poszczególne gminy. Ustawa o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach wskazuje, że z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami
komunalnymi gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami
komunalnymi, które obejmują koszty:
1) odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych;
2) tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych;
3) obsługi administracyjnej tego systemu;
4) edukacji ekologicznej w zakresie prawidłowego postępowania z odpadami
komunalnymi15.
Ponadto środki z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie mogą być
wykorzystane na cele niezwiązane z pokrywaniem kosztów funkcjonowania systemu
gospodarowania odpadami komunalnymi16.
Na podstawie powołanych powyżej przepisów gmina powinna zapewnić zbilansowanie
kosztów funkcjonowania systemu z wpływami z opłat za gospodarowanie odpadami
komunalnymi. Analiza kosztów stanowi fragment analizy stanu gospodarki odpadami
komunalnymi – wyjaśnienia w tym zakresie przekazano w odpowiedzi na pierwsze pytanie.
6. Czy i w jakiej formie Ministerstwo współpracuje z marszałkami województw w zakresie
aktualizacji wojewódzkich planów gospodarki odpadami (WPGO), tak aby uwzględniały
potrzeby gmin wiejskich – w tym postulaty dotyczące decentralizacji przetwarzania
odpadów i rozwoju małej infrastruktury?
15 Art. 6r ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
16 Art. 6r ust. 1aa ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
-- 4 of 5 --
Politykę w zakresie gospodarki odpadami na terenie województwa kształtuje marszałek
województwa, który dokonuje analizy stanu gospodarki odpadami na obszarze
województwa. Następnie określa potrzeby inwestycyjne, tak aby zapewnić racjonalne
zagospodarowanie odpadów powstających na jego terenie. Zadaniem Ministerstwa Klimatu
i Środowiska jest natomiast zaopiniowanie projektu wojewódzkiego planu gospodarki
odpadami i uzgodnienie projektu planu inwestycyjnego, w zakresie ich oceny pod kątem
zgodności z przepisami prawa oraz krajowym planem gospodarki odpadami. Informacje
dotyczące obecnego systemu gospodarki odpadami komunalnymi w Polsce w kontekście
decentralizacji zostały przedstawione w odpowiedzi na pytanie nr. 4.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 5 of 5 --