Interpelacja nr 11148
Interpelacja w sprawie wdrożenia elektronicznego obiegu akt sądowych (e-akt)
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Cyfryzacja i Technologie (64%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wdrożenia elektronicznego obiegu akt sądowych (e-akt)
Interpelacja nr 11148
do ministra sprawiedliwości
w sprawie wdrożenia elektronicznego obiegu akt sądowych (e-akt)
Zgłaszający: Jacek Tomczak
Data wpływu: 23-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w dobie postępującej cyfryzacji kluczowych sektorów życia społecznego i gospodarczego funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości wciąż w dużym stopniu opiera się na tradycyjnych, papierowych aktach sądowych. Ten anachroniczny model znacząco spowalnia postępowania, generuje zbędne koszty oraz naraża uczestników procesów sądowych na przewlekłość i utrudniony dostęp do informacji.
Wprowadzenie elektronicznego obiegu akt sądowych (tzw. e-akt) jest niezbędnym krokiem ku nowoczesnemu, sprawnemu i transparentnemu wymiarowi sprawiedliwości. Digitalizacja akt umożliwi:
- jednoczesny dostęp do dokumentacji dla wszystkich uczestników postępowania – sędziów, pełnomocników, stron, biegłych czy sądów wyższej instancji,
- eliminację fizycznego przesyłania akt pomiędzy sądami oraz do biegłych, co znacząco przyspieszy postępowania – zwłaszcza apelacyjne,
- łatwiejsze przekierowywanie spraw do mniej obciążonych sądów w innych częściach kraju, w szczególności w przypadku apelacji,
- upowszechnienie rozpraw zdalnych, które w czasie pandemii dowiodły swojej skuteczności i funkcjonalności,
- większą przejrzystość i obiektywizm, szczególnie w przypadkach poziomych zażaleń czy wniosków o wyłączenie sędziego (drugi sędzia z tego samego wydziału rozpatruje wniosek),
- sprawniejszy nadzór instancyjny i kontrolę nad jakością orzeczeń.
Wobec powyższego uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi obecnie prace legislacyjne lub organizacyjne nad wdrożeniem elektronicznego obiegu akt sądowych?
Jakie są przewidywane terminy rozpoczęcia i zakończenia pilotażu lub pełnego wdrożenia systemu e-akt?
Czy planowane są zmiany legislacyjne umożliwiające przekierowywanie spraw do mniej obciążonych sądów oraz prowadzenie rozpraw zdalnych jako zasady, a nie wyjątku?
Interpelacja nr 11148
do ministra sprawiedliwości
w sprawie wdrożenia elektronicznego obiegu akt sądowych (e-akt)
Zgłaszający: Jacek Tomczak
Data wpływu: 23-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w dobie postępującej cyfryzacji kluczowych sektorów życia społecznego i gospodarczego funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości wciąż w dużym stopniu opiera się na tradycyjnych, papierowych aktach sądowych. Ten anachroniczny model znacząco spowalnia postępowania, generuje zbędne koszty oraz naraża uczestników procesów sądowych na przewlekłość i utrudniony dostęp do informacji.
Wprowadzenie elektronicznego obiegu akt sądowych (tzw. e-akt) jest niezbędnym krokiem ku nowoczesnemu, sprawnemu i transparentnemu wymiarowi sprawiedliwości. Digitalizacja akt umożliwi:
- jednoczesny dostęp do dokumentacji dla wszystkich uczestników postępowania – sędziów, pełnomocników, stron, biegłych czy sądów wyższej instancji,
- eliminację fizycznego przesyłania akt pomiędzy sądami oraz do biegłych, co znacząco przyspieszy postępowania – zwłaszcza apelacyjne,
- łatwiejsze przekierowywanie spraw do mniej obciążonych sądów w innych częściach kraju, w szczególności w przypadku apelacji,
- upowszechnienie rozpraw zdalnych, które w czasie pandemii dowiodły swojej skuteczności i funkcjonalności,
- większą przejrzystość i obiektywizm, szczególnie w przypadkach poziomych zażaleń czy wniosków o wyłączenie sędziego (drugi sędzia z tego samego wydziału rozpatruje wniosek),
- sprawniejszy nadzór instancyjny i kontrolę nad jakością orzeczeń.
Wobec powyższego uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi obecnie prace legislacyjne lub organizacyjne nad wdrożeniem elektronicznego obiegu akt sądowych?
Jakie są przewidywane terminy rozpoczęcia i zakończenia pilotażu lub pełnego wdrożenia systemu e-akt?
Czy planowane są zmiany legislacyjne umożliwiające przekierowywanie spraw do mniej obciążonych sądów oraz prowadzenie rozpraw zdalnych jako zasady, a nie wyjątku?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5105 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
Warszawa, 03 listopada 2025 roku
Znak sprawy: BK-VII.0520.307.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 11148 Pana Posła Jacka Tomczaka
w sprawie wdrożenia elektronicznego obiegu akt sądowych (e-akt).
Ad 1
W art. 53 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U.
z 2024 r. poz. 334, ze zm.) przewidziano, że akta mogą być tworzone i przetwarzane także
z wykorzystaniem technik informatycznych. Zgodnie natomiast z art. 12a § 1 zdanie drugie
ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.) akta są tworzone w postaci elektronicznej
lub papierowej.
Obowiązujące przepisy umożliwiają więc w pewnym zakresie prowadzenie cyfrowych akt
przez sądy powszechne i sądy administracyjne. Cyfrowe akta sądowe są wykorzystywane
w części postępowań cywilnych, np. w elektronicznym postępowaniu upominawczym,
w postępowaniu upadłościowym i restrukturyzacyjnym.
Niezależnie od powyższego, w Ministerstwie Sprawiedliwości jest planowane otwarcie
sądów na możliwość składania pism elektronicznie tak w postępowaniu cywilnym, jak
i karnym.
-- 1 of 3 --
2
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Wprowadzenie możliwości elektronicznego wnoszenia pism przez profesjonalnych
pełnomocników w postępowaniu cywilnym i karnym ma na celu przyspieszenie
postępowania i jego usprawnienie poprzez digitalizację akt.
Konieczne w omawianym zakresie zmiany legislacyjne w sprawach cywilnych są objęte
ustawą z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego,
ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1172). Natomiast
konieczne zmiany w sprawach karnych objęte zostały ustawą z dnia 9 lipca 2025 r.
o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
poz. 1178).
Jednocześnie w Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace legislacyjne w przedmiocie
dalszego dostosowania przepisów do ww. uchwalonych już ustaw. Oznacza to również
konieczność wprowadzeniem cyfrowych akt, w związku z czym w ministerstwie rozpoczęły
się prace związane z ich wdrożeniem. Prace obejmują także ustalenie (mapowanie)
potrzeb przy uwzględnieniu dostępnych rozwiązań w ramach projektu cyfryzacji
sądownictwa powszechnego.
Ad 2
W Ministerstwie Sprawiedliwości jest realizowany projekt Cyfrowy Sąd, którego celem
między innymi jest digitalizacja akt sądowych. Pierwsze wdrożenia są zaplanowane
w 2026 roku. Zakończenie projektu planowane jest na grudzień 2028 roku1.
Ad 3
Koniecznym warunkiem dla planowania rozwiązań, które wskazał Pan Poseł jest
powszechne wprowadzenie cyfrowych akt i elektroniczny obieg dokumentów. Z uwagi
na działania wskazane w pkt 1 i 2 odpowiedzi, które należy przeprowadzić w pierwszej
kolejności, obecnie nie toczą się prace w tym zakresie.
1 Komunikat Ministerstwa Sprawiedliwości: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/program-
cyfrowy-sad-zmieni-wymiar-sprawiedliwosci
-- 2 of 3 --
3
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Warto natomiast wskazać, że Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego przygotowała
„projekt zmian w zakresie stosowania wideokonferencji w postępowaniu karnym”, który
kompleksowo reguluje zasady zdalnego udziału stron w rozprawach i posiedzeniach
w sprawach karnych. Projekt jest dostępny pod adresem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/projekty-aktow-prawnych.
W uzasadnieniu do ww. projektu Komisja wskazała m.in., że zachodzi „konieczność
całościowego ukształtowania kwestii przeprowadzania czynności procesowych w drodze
wideokonferencji i zdalnego udziału w rozprawie i posiedzeniach, z uwzględnieniem
aktualnych ustaleń nauki i orzecznictwa. Proponowane zmiany mają na celu nie tylko
usunięcia istniejących mankamentów aktualnej regulacji, ale również szerszego otwarcia
się przez polski proces karny na zdalny udział stron oraz ich przedstawicieli w czynnościach
procesowych”. W zakresie rozpraw zdalnych projekt przewiduje:
1. możliwość przesłuchania oskarżonego zdalnie na jego wniosek albo bez jego zgody,
2. możliwość zdalnego udziału stron w rozprawie na ich wniosek (albo obligatoryjnie),
3. ograniczenie możliwości zdalnego przesłuchania świadka do konkretnych przesłanek,
4. możliwość zdalnego udziału stron i przesłuchania świadka bez udziału przedstawiciela
sądu albo przedstawiciela ZK lub AŚ (w określonych przypadkach),
5. stosowanie tych przepisów do posiedzeń sądowych,
6. ujednolicenie regulacji dotyczących zdalnego udziału w postepowaniu karnym, karnym
wykonawczym i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia (odpowiednie stosowanie
regulacji z k.p.k. w k.k.w. i k.p.s.w.).
Prace nad ww. projektem pozostają w toku.
Łączę wyrazy szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
Podsekretarz Stanu Dariusz Mazur
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
Warszawa, 03 listopada 2025 roku
Znak sprawy: BK-VII.0520.307.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 11148 Pana Posła Jacka Tomczaka
w sprawie wdrożenia elektronicznego obiegu akt sądowych (e-akt).
Ad 1
W art. 53 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U.
z 2024 r. poz. 334, ze zm.) przewidziano, że akta mogą być tworzone i przetwarzane także
z wykorzystaniem technik informatycznych. Zgodnie natomiast z art. 12a § 1 zdanie drugie
ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.) akta są tworzone w postaci elektronicznej
lub papierowej.
Obowiązujące przepisy umożliwiają więc w pewnym zakresie prowadzenie cyfrowych akt
przez sądy powszechne i sądy administracyjne. Cyfrowe akta sądowe są wykorzystywane
w części postępowań cywilnych, np. w elektronicznym postępowaniu upominawczym,
w postępowaniu upadłościowym i restrukturyzacyjnym.
Niezależnie od powyższego, w Ministerstwie Sprawiedliwości jest planowane otwarcie
sądów na możliwość składania pism elektronicznie tak w postępowaniu cywilnym, jak
i karnym.
-- 1 of 3 --
2
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Wprowadzenie możliwości elektronicznego wnoszenia pism przez profesjonalnych
pełnomocników w postępowaniu cywilnym i karnym ma na celu przyspieszenie
postępowania i jego usprawnienie poprzez digitalizację akt.
Konieczne w omawianym zakresie zmiany legislacyjne w sprawach cywilnych są objęte
ustawą z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego,
ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1172). Natomiast
konieczne zmiany w sprawach karnych objęte zostały ustawą z dnia 9 lipca 2025 r.
o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
poz. 1178).
Jednocześnie w Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace legislacyjne w przedmiocie
dalszego dostosowania przepisów do ww. uchwalonych już ustaw. Oznacza to również
konieczność wprowadzeniem cyfrowych akt, w związku z czym w ministerstwie rozpoczęły
się prace związane z ich wdrożeniem. Prace obejmują także ustalenie (mapowanie)
potrzeb przy uwzględnieniu dostępnych rozwiązań w ramach projektu cyfryzacji
sądownictwa powszechnego.
Ad 2
W Ministerstwie Sprawiedliwości jest realizowany projekt Cyfrowy Sąd, którego celem
między innymi jest digitalizacja akt sądowych. Pierwsze wdrożenia są zaplanowane
w 2026 roku. Zakończenie projektu planowane jest na grudzień 2028 roku1.
Ad 3
Koniecznym warunkiem dla planowania rozwiązań, które wskazał Pan Poseł jest
powszechne wprowadzenie cyfrowych akt i elektroniczny obieg dokumentów. Z uwagi
na działania wskazane w pkt 1 i 2 odpowiedzi, które należy przeprowadzić w pierwszej
kolejności, obecnie nie toczą się prace w tym zakresie.
1 Komunikat Ministerstwa Sprawiedliwości: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/program-
cyfrowy-sad-zmieni-wymiar-sprawiedliwosci
-- 2 of 3 --
3
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Warto natomiast wskazać, że Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego przygotowała
„projekt zmian w zakresie stosowania wideokonferencji w postępowaniu karnym”, który
kompleksowo reguluje zasady zdalnego udziału stron w rozprawach i posiedzeniach
w sprawach karnych. Projekt jest dostępny pod adresem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/projekty-aktow-prawnych.
W uzasadnieniu do ww. projektu Komisja wskazała m.in., że zachodzi „konieczność
całościowego ukształtowania kwestii przeprowadzania czynności procesowych w drodze
wideokonferencji i zdalnego udziału w rozprawie i posiedzeniach, z uwzględnieniem
aktualnych ustaleń nauki i orzecznictwa. Proponowane zmiany mają na celu nie tylko
usunięcia istniejących mankamentów aktualnej regulacji, ale również szerszego otwarcia
się przez polski proces karny na zdalny udział stron oraz ich przedstawicieli w czynnościach
procesowych”. W zakresie rozpraw zdalnych projekt przewiduje:
1. możliwość przesłuchania oskarżonego zdalnie na jego wniosek albo bez jego zgody,
2. możliwość zdalnego udziału stron w rozprawie na ich wniosek (albo obligatoryjnie),
3. ograniczenie możliwości zdalnego przesłuchania świadka do konkretnych przesłanek,
4. możliwość zdalnego udziału stron i przesłuchania świadka bez udziału przedstawiciela
sądu albo przedstawiciela ZK lub AŚ (w określonych przypadkach),
5. stosowanie tych przepisów do posiedzeń sądowych,
6. ujednolicenie regulacji dotyczących zdalnego udziału w postepowaniu karnym, karnym
wykonawczym i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia (odpowiednie stosowanie
regulacji z k.p.k. w k.k.w. i k.p.s.w.).
Prace nad ww. projektem pozostają w toku.
Łączę wyrazy szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
Podsekretarz Stanu Dariusz Mazur
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --