Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 14 sierpnia 2025 r.
Znak sprawy: DŻW.zch.058.20.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 11145 w sprawie kolejnych ognisk rzekomego pomoru drobiu
w pow. żuromińskim.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11145 Pana Rafała Romanowskiego, posła na Sejm RP,
w sprawie kolejnych ognisk rzekomego pomoru drobiu w pow. żuromińskim uprzejmie
informuję, co następuje.
Ad. 1. Jakie są konkretne przyczyny i źródła występowania ognisk rzekomego pomoru
drobiu w powiecie żuromińskim? Czy Ministerstwo posiada dane dotyczące
pierwotnego źródła zakażeń w tym regionie? Czy brano pod uwagę możliwość
transmisji choroby poprzez pasze, wodę, środki transportu, kontakt między fermami
lub błędy w procedurach bioasekuracyjnych?
Po stwierdzonym ognisku rzekomego pomoru drobiu (ND) na terenie powiatu
żuromińskiego, Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii (dalej MWLW) skierował
zespół dochodzenia epizootycznego przy MWLW w celu przeprowadzenia analizy
sytuacji w gospodarstwie oraz określenia prawdopodobnych przyczyn wystąpienia
choroby. Zespoły prowadzące dochodzenie epidemiologiczne w toku prac badają różne
potencjalne drogi transmisji wirusa, prowadzą analizę stopnia bezpieczeństwa
biologicznego w gospodarstwie, analizę wdrożonego w gospodarstwie programu
szczepień przeciwko ND, sprawdzają pochodzenie paszy oraz wody, przemieszczenia
zwierząt oraz produktów pochodzenia zwierzęcego do oraz z gospodarstwa, odbiór
ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego (UPPZ), pochodzenie ściółki, w tym

-- 1 of 10 --

sposób jej przechowywania oraz dościelanie, odbiory obornika, a także prowadzą analizę
rejestrów wejść i wjazdów na teren gospodarstwa. W ramach dochodzenia mogą być
wykonywane czynności w zakresie przesłuchania strony/świadka. Dochodzenie
epidemiologiczne obejmuje również analizę potencjalnych kontaktów bezpośrednich lub
pośrednich z takimi czynnikami ryzyka, jak ptaki dzikie oraz drób przyzagrodowy.
Członkowie zespołu opracowują wnioski z wykonanych czynności, dotyczące hipotez
zakażenia danego stada wirusem ND. Na podstawie wyników przeprowadzonych
dochodzeń epidemiologicznych dotychczas nie udało się jednak jednoznacznie ustalić
bezpośredniego źródła zakażenia w żadnym z ognisk choroby w powiecie żuromińskim.
Wskazywane są jednak powtarzające się czynniki ryzyka, które zwiększają ryzyko
występowania i szerzenia się choroby:
1. nieprawidłowości w zakresie bioasekuracji:
a. niewystarczające bariery izolujące budynki inwentarskie od otoczenia,
b. niedostateczne zabezpieczenie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego,
tj. padłych ptaków (np. otwarte kontenery do przechowywania zwłok),
c. niewłaściwe stosowanie lub brak stosowania mat dezynfekcyjnych i środków do
dezynfekcji;
d. niewystarczająca kontrola ruchu osobowego i pojazdów w gospodarstwie;
2. problemy związane ze szczepieniami przeciwko ND:
a. szczepienia przypominające wykonane po terminie wskazanym w
harmonogramie szczepień opracowanym dla fermy,
b. brak kontroli skuteczności szczepienia w celu oceny odpowiedzi
immunologicznej,
c. szczepienie wykonywane w trakcie leczenia stada, w tym stosowania
antybiotyków lub leków bakteriostatycznych;
3. transmisja lokalna między fermami;
4. ruch środków transportu i obsługi między gospodarstwami: korzystanie z tych
samych pojazdów i usług - bez skutecznej dezynfekcji;
5. możliwy kontakt pośredni z dzikimi ptakami lub stadami przyzagrodowymi.
Z przeprowadzonych analiz wynika, że ogniska ND w powiecie żuromińskim mogły być
skutkiem współistnienia kilku czynników ryzyka, w tym niepełnej bioasekuracji, uchybień w
szczepieniach, co sprzyjało zawleczeniu wirusa ze środowiska.

-- 2 of 10 --

Ad. 2. Jakie działania prewencyjne i interwencyjne zostały podjęte w odniesieniu do gminy
Bieżuń i całego powiatu żuromińskiego od momentu potwierdzenia pierwszego ogniska
choroby w 2025 roku? Proszę o przedstawienie listy działań służb weterynaryjnych,
inspekcji oraz ewentualnych decyzji administracyjnych, wraz z datami ich podjęcia.
Od momentu potwierdzenia pierwszego ogniska ND w województwie mazowieckim w 2025
roku, w tym na terenie powiatu żuromińskiego, wdrożono liczne działania interwencyjne i
prewencyjne. W każdym przypadku potwierdzonych ognisk choroby zespoły dochodzenia
epizootycznego rekomendowały przy tym wzmocnienie nadzoru, intensyfikację działań
edukacyjnych wśród hodowców oraz konsekwentne egzekwowanie obowiązujących
wymagań weterynaryjnych. Działania służb weterynaryjnych realizowano zgodnie z
obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego oraz w oparciu o rozporządzenie
(akt prawa miejscowego) Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 maja 2025 r.
1. Działania służb weterynaryjnych i administracyjnych w związku ze stwierdzeniem
ognisk:
a. niezwłoczne wyznaczenie obszarów zapowietrzonych i zagrożonych, a także
obszarów buforowych,
b. likwidacja ognisk oraz zabicie drobiu w gospodarstwach kontaktowych (w
przypadku ich stwierdzenia), prowadzenie uśmiercania prewencyjnego,
c. wprowadzenie zakazów i ograniczeń w przemieszczaniu drobiu, jaj i produktów
ubocznych pochodzenia zwierzęcego.
2. Na szczeblu wojewódzkim organizowano posiedzenia zespołów zarządzania
kryzysowego. Posiedzenia Mazowieckiego Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania
Kryzysowego, który został zwołany przez Wojewodę Mazowieckiego, odbyły się: 2
stycznia 2025 r., 8 kwietnia 2025 r. i 7 sierpnia 2025 r. z udziałem m.in. przedstawicieli
Inspekcji Weterynaryjnej, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Policji, ITD oraz służb
mundurowych. Tego typu zespoły umożliwiają bieżące koordynowanie działań i
wymianę informacji między służbami i inspekcjami.
3. Kampanie informacyjne i działania edukacyjne: akcje informacyjne prowadzone są
przez powiatowych lekarzy weterynarii, urzędy gmin, a także w toku czynności
kontrolnych poprzez bezpośredni kontakt z hodowcami. Przekazywane były informacje

-- 3 of 10 --

o zasadach bioasekuracji, obostrzeniach wynikających z rozporządzeń oraz o sposobach
reagowania w przypadku podejrzenia choroby.
Powiatowy Lekarz Weterynarii w Żurominie, we współpracy z innymi służbami i
samorządami, podejmował działania prewencyjne i edukacyjne, m.in. poprzez:
 szkolenie online dla hodowców drobiu oraz lekarzy weterynarii,
 cykliczne spotkania z powiatowym sztabem kryzysowym,
 spotkania z hodowcami drobiu,
 wizytacje gospodarstw znajdujących się w obszarach zapowietrzonych i
zagrożonych.
4. Reakcja na nielegalne działania:
W toku realizowanych czynności wykryto przypadki nielegalnych wstawień drobiu na
terenach objętych ograniczeniami. W takich przypadkach powiatowy lekarz weterynarii
kierował zawiadomienia do prokuratury.
Ad. 3. Czy Ministerstwo planuje objąć producentów drobiu z powiatu żuromińskiego
dedykowanym programem pomocowym? Jeśli tak – jakie formy pomocy będą
dostępne (np. rekompensaty za wybite stada, wsparcie inwestycyjne w bioasekurację,
ułatwienia kredytowe, odroczenia zobowiązań)? Jeśli nie – czy Ministerstwo rozważa
pilne wdrożenie takiego programu, biorąc pod uwagę skalę strat?
Zgodnie z art. 220 ust. 1 pkt a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków
produktów rolnych1, Komisja może przyjmować akty wykonawcze przyjmujące
nadzwyczajne środki wsparcia rynku dotkniętego trudnościami w celu uwzględnienia
ograniczeń dla handlu wewnątrz Unii i z państwami trzecimi, które to ograniczenia mogą
wynikać ze stosowania środków służących zwalczaniu i rozprzestrzenianiu się chorób
zwierząt.
1 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.
ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenie
Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE
L 347 z 20.12.2013, str. 671, z późn. zm.).

-- 4 of 10 --

Realizując tę możliwość, na wnioski krajów członkowskich (w tym Polski) kierowane do
Komisji Europejskiej w sprawie zastosowania nadzwyczajnych środków wsparcia dla
sektora drobiarskiego, KE udzielała takiej pomocy z tytułu wystąpienia wysoce zjadliwej
grypy ptaków.
Należy podkreślić, że dotychczas KE nie udzieliła nadzwyczajnych środków wsparcia dla
sektora drobiarskiego z tytułu wystąpienia rzekomego pomoru drobiu.
Ad. 4. Jakie są obowiązujące obecnie wytyczne bioasekuracyjne na fermach drobiu w
regionie żuromińskim i kto kontroluje ich przestrzeganie? Czy liczba
przeprowadzonych kontroli w ostatnich miesiącach była wystarczająca? Czy wykazano
nieprawidłowości, i jeśli tak – jakie sankcje zostały nałożone?
1) Obowiązujące zasady bioasekuracji
Przepisy dotyczące bioasekuracji w gospodarstwach utrzymujących drób do stosowania
przez hodowców na terytorium całego kraju (w tym na terenie pow. żuromińskiego),
zostały określone w następujących aktach prawnych:
 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 kwietnia 2025 r. w
sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem rzekomego
pomoru drobiu (Dz. U. poz. 564),
 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2022 r. w
sprawie zarządzenia środków związanych z wystąpieniem wysoce zjadliwej
grypy ptaków (Dz. U. poz. 768).
Dodatkowo, na terenie pow. żuromińskiego obowiązuje rozporządzenie Wojewody
Mazowieckiego z dnia 30 maja 2025 r. w sprawie zwalczania rzekomego pomoru drobiu
(ND) na terenie powiatu żuromińskiego oraz sierpeckiego, które to ustanawiało m.in.
obszary buforowe i ograniczenia dla przemieszczania drobiu i produktów drobiarskich.
Ww. akt prawny podlegał kolejnym nowelizacjom.
Wymogi ww. aktów prawnych obejmują m.in.:
 zakaz pojenia drobiu wodą ze zbiorników dostępnych dla dzikich ptaków,
 obowiązek:
 zgłaszania miejsc utrzymywania drobiu,

-- 5 of 10 --

 szczepienia kur i indyków przeciwko ND oraz monitorowania
skuteczności szczepień,
 nakaz:
 izolacji drobiu od dzikich ptaków,
 stosowania mat dezynfekcyjnych i odzieży ochronnej,
 codziennego przeglądu zdrowia zwierząt,
 prowadzenia dokumentacji w zakresie bioasekuracij (dezynfekcja,
padnięcia, środki ochrony),
 prowadzenia rejestru środków transportu wjeżdżających do
gospodarstwa oraz wejść osób do pomieszczeń, w których utrzymywany
jest drób.
2) Zakres i wyniki kontroli
Powiatowy Lekarz Weterynarii w Żurominie od stycznia 2025 r. przeprowadził 180
kontroli gospodarstw komercyjnych utrzymujących drób. Uchybienia stwierdzono w 30
przypadkach, a podmioty zostały pouczone i zobowiązane do poprawy. Co do zasady,
kontrole bioasekuracji w gospodarstwach utrzymujących drób są realizowane przez
pracowników danego powiatowego inspektoratu weterynarii lub urzędowych lekarzy
weterynarii wyznaczonych do realizacji tego zadania przez właściwego terytorialnie
powiatowego lekarza weterynarii.
Jednocześnie należy nadmienić, że każdorazowo zespół dochodzenia epizootycznego,
kierowany przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii do ogniska
choroby, również przeprowadza kontrole warunków bioasekuracji.
3) Organy odpowiedzialne za kontrolę
Za nadzór nad przestrzeganiem zasad bioasekuracji odpowiada co do zasady właściwy
terytorialnie powiatowy lekarz weterynarii, jako organ bezpośrednio sprawujący
kontrolę nad fermami drobiu prowadzącymi działalność na obszarze danego powiatu.
Natomiast § 12 rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 maja 2025 r. w
sprawie zwalczania rzekomego pomoru drobiu (ND) na terenie powiatu żuromińskiego
oraz sierpeckiego, wskazuje służby wspierające, jak np. Policja, Straż Pożarna, terenowe
organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej czy organy samorządowe w zakresie m.in.
kontroli pojazdów przewożących zwierzęta, wykładaniu mat dezynfekcyjnych na

-- 6 of 10 --

drogach, właściwego oznakowania obszaru zapowietrzonego i zagrożonego,
informowania społeczeństwa czy asysty organom Inspekcji Weterynaryjnej podczas
prowadzonych kontroli – zgodnie z ich ustawową właściwością.
Ad. 5. Czy Ministerstwo współpracuje z ośrodkami naukowymi w celu opracowania
skutecznych metod diagnostyki, prewencji oraz zwalczania rzekomego pomoru drobiu?
Proszę o wskazanie, czy prowadzone są lub planowane badania nad szczepionkami,
metodami szybkiego wykrywania wirusa, czy technologiami wspomagającymi
identyfikację i izolację ognisk.
Resort rolnictwa współpracuje w kwestiach jednostek chorobowych drobiu na wielu
płaszczyznach. W dniach 11-13 lutego 2025 r. w Polsce odbywała się misja doradcza
EUVET (EU Veterinary Emergency Team) w związku z występowaniem rzekomego
pomoru drobiu. W misji tej uczestniczyli eksperci UE ds. chorób drobiu z Włoch i
Królestwa Niderlandów, którzy podzielili się wiedzą z zakresu diagnostyki laboratoryjnej
w kierunku rzekomego pomoru drobiu, zwalczania tej jednostki chorobowej oraz
realizacji programów szczepień przeciwko tej chorobie.
Resort rolnictwa stale współpracuje także z Państwowym Instytutem Weterynaryjnym
– Państwowym Instytutem Badawczym (PIWet-PIB) w Puławach, powszechnie
uznanymi ekspertami w dziedzinie chorób zakaźnych drobiu oraz szeroko rozumianą
branżą drobiarską.
Efektem tej współpracy było m.in. podjęcie decyzji o wprowadzeniu powszechnego
obowiązku szczepień przeciwko tej chorobie. W tym celu wydane zostało
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 kwietnia 2025 r. w sprawie
środków podejmowanych w związku z wystąpieniem rzekomego pomoru drobiu, które
poddane zostało szerokiej dyskusji. Projekt tego rozporządzenia był szczegółowo
omawiany z zainteresowanymi stronami, w tym był prekonsultowany podczas spotkania
zorganizowanego w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi z przedstawicielami
Zespołu ds. drobiarstwa działającego w ramach Porozumienia rolniczego. Następnie w
trakcie docelowych już prac legislacyjnych projekt poddano konsultacjom publicznym
oraz opiniowaniu zarówno z branżą drobiarską, jak i ze środowiskiem naukowym.
Resort rolnictwa pozostaje także w ścisłej współpracy ze środowiskiem lekarzy
praktyków specjalizujących się w chorobach drobiu w zakresie m.in. diagnostyki

-- 7 of 10 --

laboratoryjnej, jak i w odniesieniu do realizacji programów szczepień przeciwko ND
celem osiągnięcia odporności populacyjnej w stadach drobiu na terenie całego kraju.
Główny Lekarz Weterynarii, przy wsparciu ekspertów, opracował ponadto Przewodnik
dotyczący rzekomego pomoru drobiu. Przedmiotowa publikacja jest dostępna na stronie
internetowej Głównego Inspektoratu Weterynarii pod adresem:
https://www.wetgiw.gov.pl/nadzor-weterynaryjny/rzekomy-pomor-drobiu-nd
Jednocześnie, w zależności od sytuacji epidemiologicznej na poziomie krajowym,
organizowane są posiedzenia Rady Sanitarno-Epizootycznej, która jest umocowanym
ustawowo organem doradczo-opiniodawczym Głównego Lekarza Weterynarii złożonym
z osób wyróżniających się wiedzą oraz doświadczeniem zawodowym w dziedzinie
sanitarno-epizootycznej. Ostatnie spotkanie ww. organu miało miejsce 23 lipca 2025 r. i
w całości poświęcone było problematyce skuteczności szczepień przeciwko ND u
drobiu.
Ponadto resort rolnictwa regularnie bierze udział w spotkaniach dotyczących
problematyki rzekomego pomoru drobiu, które są organizowane przez środowisko
naukowe pod egidą Aviopatologów (https://aviopathology.eu/).
Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga fakt, że w obrocie dostępne są od
wielu lat powszechnie szczepionki przeciwko rzekomemu pomorowi drobiu, które
właściwie stosowane przyczyniają się do poprawy zdrowotności stada.
Ad. 6. Jakie działania planuje Ministerstwo, aby ograniczyć ryzyko utraty pozycji
polskiego drobiu na rynkach zagranicznych w wyniku powtarzających się ognisk tej
choroby? Czy prowadzone są rozmowy z partnerami handlowymi i jakie są aktualne
prognozy eksportowe dla sektora drobiarskiego w II półroczu 2025 roku?
Należy nadmienić, że od 2019 r. w Polsce corocznie, z różnym nasileniem, występuje
wysoce zjadliwa grypa ptaków. Skala i skutki występowania tej choroby, mają wpływ na
ograniczenia w eksporcie z Polski mięsa i produktów z drobiu. Mimo tej niekorzystnej
sytuacji, w okresie I-V 2025 r. nadal utrzymują się dobre wyniki w eksporcie zarówno w
zakresie wolumenu, jak i wartości sprzedaży. W tym okresie wyeksportowano z Polski
717,7 tys. ton (r/r -2,5%) mięsa drobiowego (CN 0207) o wartości 2 047,2 mln EUR (r/r
+19,5%).

-- 8 of 10 --

Biorąc pod uwagę dotychczasową skalę występowania rzekomego pomoru drobiu w
Polsce, nie przewiduje się istotnego jej wpływu zarówno na produkcję, jak i eksport
mięsa drobiowego. Niezależnie od tego, resort rolnictwa na bieżąco monitoruje sytuację
na tym rynku.
Jednocześnie resort rolnictwa ściśle współpracuje ze związkami sektora branży
drobiarskiej, w tym regularnie bierze udział w spotkaniach organizowanych przez Zespół
ds. Drobiarstwa działający w ramach Porozumienia rolniczego. Przedmiotem tychże
spotkań jest analiza aktualnej sytuacji epizootycznej w odniesieniu do dwóch
najważniejszych aktualnie jednostek chorobowych drobiu, tj. rzekomego pomoru drobiu
oraz wysoce zjadliwej grypy ptaków, a także kwestie związane z możliwościami
eksportu drobiu, mięsa drobiowego oraz produktów drobiowych. Główny Lekarz
Weterynarii, w zakresie swoich kompetencji, na bieżąco prowadzi także rozmowy z
Komisją Europejską oraz służbami weterynaryjnymi państw trzecich i podejmuje
działania na rzecz zniesienia restrykcji dotyczących handlu.
Ad. 7. Czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie czasowego ograniczenia
przemieszczania drobiu i pasz w obrębie najbardziej zagrożonych powiatów? Jeśli tak –
czy takie decyzje będą konsultowane z lokalnymi władzami samorządowymi i
przedstawicielami branży drobiarskiej?
Aktualnie nie są planowane dodatkowe restrykcje związane z przemieszczaniem drobiu i
pasz w obrębie najbardziej zagrożonych powiatów, jako środki wprowadzane w drodze
rozporządzenia ministra właściwego do spraw rolnictwa.
Niemniej jednak, w zależności od rozwoju sytuacji epidemiologicznej, nie można
wykluczyć potrzeby wprowadzenia dodatkowych obostrzeń. Takie środki w odniesieniu
do powiatów zlokalizowanych w tym samym województwie są z reguły wprowadzane
na poziomie lokalnym w drodze aktów prawa miejscowego (rozporządzeń) właściwego
powiatowego lekarza weterynarii lub wojewody - po przeprowadzeniu analizy ryzyka.
Wyznaczane są wtedy precyzyjnie obszary zapowietrzony i zagrożony chorobą, na
których czasowo obowiązywać mogą wskazane w takich aktach m.in. nakazy,
ograniczenia lub zakazy. Mogą one dotyczyć wprowadzania i wyprowadzania zwierząt w
obrębie ww. obszarów, ich przemieszczania czy sposobu utrzymywania. Ma to celu
zapobieganie rozprzestrzenianiu się choroby i jej jak najszybsze zwalczenie.

-- 9 of 10 --

Choć ustawo zarówno wojewoda, jak i powiatowy lekarz weterynarii nie są zobligowani
do konsultowania z lokalnymi władzami samorządowymi i przedstawicielami branży
drobiarskiej wprowadzanych lokalnie rozwiązań, to w celu ich sprawnego wdrożenia i
stosowania taka inicjatywa wydaje się być właściwym rozwiązaniem.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 10 of 10 --