Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 08 września 2025 r.
znak sprawy: DNI.sp.058.3.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 11133 w sprawie ochrony polskiej ziemi rolniczej przed
pośrednimi przejęciami przez podmioty zagraniczne
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 11133, Pani poseł Olgi Semeniuk-Patkowskiej, poniżej
przedstawiam odpowiedzi na poszczególne pytania Pani Poseł.
Na wstępie Pani Poseł zaznaczyła, że pojawiły się sygnały o obchodzeniu przepisów
ustawy z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu
Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2016 r.
poz. 585).
Ustawą z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu
Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, wstrzymana
została sprzedaż nieruchomości, ich części oraz udziałów we współwłasności
nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, na
okres 5, a następnie 10 lat od wejścia jej w życie. Ustawą tą zmienionych zostało
ponadto szereg ustaw, m.in. ustawa z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju
rolnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 423 ze zm.), czy ustawa z dnia 19 października 1991 r.
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2025 r. poz.
826). Zmiany te miały na celu takie ukształtowanie zasad obrotu nieruchomościami
rolnymi, aby w dostępie do ziemi rolnej preferowani byli rolnicy indywidualni.
Pani Poseł nie sprecyzowała jednak, o obchodzenie których przepisów chodzi i nie
podała konkretnych przypadków. Trudno jest zatem odnieść się do tego twierdzenia.

-- 1 of 6 --

2
Pytanie 1
Czy Ministerstwo prowadzi aktualny rejestr gruntów rolnych wykorzystywanych
przez spółki prawa polskiego, będące pod kontrolą kapitału zagranicznego?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie prowadzi „rejestru gruntów rolnych
wykorzystywanych przez spółki prawa polskiego, będących pod kontrolą kapitału
zagranicznego”. Obowiązujące przepisy nie dają bowiem Ministrowi Rolnictwa i
Rozwoju Wsi podstaw prawnych do pozyskiwania takich informacji od innych
podmiotów (np. od tych spółek czy notariuszy), a tym bardziej do prowadzenia
takiego rejestru.
Pytanie 2
Czy od 2021 roku przeprowadzono audyty oceniające wpływ ustawy (Dz. U. 2016 r.
poz. 585) na koncentrację ziemi oraz dostępność dla młodych rolników?
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie ma wiedzy o jakichkolwiek „audytach”
przeprowadzanych po 2021 r. ukierunkowanych na ocenę wpływu ustawy z dnia 14
kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej
Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, na koncentrację ziemi oraz
dostępność dla młodych rolników.
Pytanie 3.
Czy rozważane są nowe mechanizmy zabezpieczające przed spekulacyjnym
wykupem gruntów oraz kontrole ex post?
W Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi opracowany został projekt ustawy o
zmianie ustawy z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości
Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw. Projekt
ten uzyskał wpis do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów
(UD295). Przewiduje on wydłużenie okresu wstrzymania sprzedaży nieruchomości
rolnych ich części oraz udziałów we współwłasności nieruchomości wchodzących w
skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa o kolejne 10 lat.
Natomiast na chwilę obecną nie przewiduje się kontroli ex post.
Pytanie 4.
Czy planowana jest współpraca z instytucjami unijnymi w zakresie ograniczenia
możliwości obchodzenia przepisów krajowych przez złożone struktury

-- 2 of 6 --

3
własnościowe?
Tak, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi aktywnie współpracuje (i w przyszłości
również będzie współpracował) z Komisją Europejską w tworzeniu European Land
Observatory. Jest to program, którego celem jest m.in. monitorowanie obrotu ziemią
rolną, uzyskanie dostępu do danych o rynku gruntów (w tym ich wartości), czy
ustalenie strategii wspierania młodych rolników w dostępie do gruntów rolnych.
Pytanie 5.
Czy Ministerstwo planuje programy wsparcia dla młodych rolników mających
trudności z wejściem na rynek ziemi z powodu rosnących cen?
Obecnie obowiązujące przepisy przewidują już preferencje dla młodych rolników. Na
podstawie art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r.
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, Krajowy Ośrodek
Wsparcia Rolnictwa gospodaruje Zasobem Własności Rolnej Skarbu Państwa w
pierwszej kolejności w drodze wydzierżawienia albo sprzedaży nieruchomości
rolnych na powiększenie lub utworzenie gospodarstw rodzinnych. Natomiast zgodnie
z art. 2a pkt 1 ww. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o gospodarstwie rodzinnym,
należy przez to rozumieć gospodarstwo rodzinne w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z
dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, tj. gospodarstwo rolne
prowadzone przez rolnika indywidualnego, w którym łączna powierzchnia użytków
rolnych jest nie większa niż 300 ha. W myśl art. 2a pkt 8 ustawy z dnia 19
października 1991 r. przez pojęcie rolnika indywidualnego należy rozumieć rolnika
indywidualnego w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o
kształtowaniu ustroju rolnego, czyli osobę fizyczną będącą właścicielem,
użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości
rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300 ha,
posiadającą kwalifikacje rolnicze oraz co najmniej od 5 lat zamieszkałą w gminie, na
obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład
gospodarstwa rolnego i prowadzącą przez ten okres osobiście to gospodarstwo.
Przetargi ograniczone, przeprowadzane przez KOWR, są w pierwszej kolejności
kierowane do rolników indywidualnych, którzy zamierzają powiększyć gospodarstwo
rodzinne, jeżeli mają oni miejsce zamieszkania w gminie, w której jest położona
nieruchomość wystawiana do przetargu, lub w gminie graniczącej z tą gminą lub do
osób posiadających kwalifikacje rolnicze zamierzających utworzyć gospodarstwo

-- 3 of 6 --

4
rodzinne, które w okresie co najmniej roku przed ogłoszeniem przetargu nie były
właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości rolnych, których łączna
powierzchnia użytków rolnych wynosi co najmniej 1 ha (art. 29 ust. 3b pkt 1 i 2
ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi
Skarbu Państwa). Jednak zgodnie z art. 29 ust. 3 bb ustawy z dnia 19 października
1991 r., KOWR może organizować także przetargi, w których oprócz rolników
indywidulanych, o których mowa powyżej, może uczestniczyć również osoba, która
nie spełnia wymogu dotyczącego okresu osobistego prowadzenia gospodarstwa
rolnego lub wymogu dotyczącego okresu zamieszkiwania, określonych w art. 6 ust.
1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, w przypadku
gdy osoba ta w dniu ogłoszenia wykazu rozdysponowywanych nieruchomości na
stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej Krajowego Ośrodka ma nie
więcej niż 40 lat.
Ponadto z budżetu Wspólnej Polityki Rolnej zapewnia się młodym rolnikom dostęp
do kapitału (Interwencja I.11 „Premie dla młodych rolników”, Interwencja I.10.5
„Kredyty preferencyjne – kredyty na zakup ziemi przez młodych rolników”), który
może zostać przeznaczony na zakup ziemi, co ułatwia zaspokojenie tej potrzeby.
W ramach PS WPR 2023–2027 wdrażana jest interwencja „Premie dla młodych
rolników”. Wsparcie to służy rozpoczynaniu i rozwojowi działalności rolniczej w
gospodarstwach młodych rolników poprzez zapewnienie dostępu do kapitału
niezbędnego w początkowej fazie prowadzenia gospodarstwa, a tym samym
przyczynia się do realizacji celu szczegółowego, jakim jest przyciąganie i utrzymanie
młodych rolników.
Zgodnie z wytycznymi szczegółowymi dla tej interwencji pomoc jest przyznawana,
jeżeli gospodarstwo określone w biznesplanie w roku wyjściowym (roku naboru
wniosków) ma powierzchnię użytków rolnych równą co najmniej powierzchni
minimalnej (średniej wojewódzkiej lub krajowej – tej niższej) lub wielkość
ekonomiczną co najmniej 15 000 euro. Tym samym gospodarstwo spełniające
warunek dotyczący wielkości ekonomicznej (minimum 15 000 euro) nie musi spełniać
warunku dotyczącego powierzchni użytków rolnych.
Warunek ten został złagodzony w stosunku do wsparcia „Premie dla młodych
rolników” wdrażanego w ramach PROW 2014–2020, gdzie należało spełnić zarówno
kryterium wielkości ekonomicznej, jak i powierzchni użytków rolnych.

-- 4 of 6 --

5
W obecnie wdrażanej interwencji nawet cała kwota premii (200 tys. zł) może zostać
przeznaczona na zakup nieruchomości rolnych. Zakup taki może być ujęty w biznes
planie jako inwestycja w środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne związane
z rozpoczynaniem i rozwojem działalności rolniczej w zakresie wytwarzania
produktów rolnych lub ich przygotowania do sprzedaży. Szacunkowa wartość
inwestycji (w tym zakupu nieruchomości rolnych) powinna wynieść co najmniej 70%
kwoty pomocy, tj. 140 tys. zł. Inwestycje wskazane w biznesplanie mogą być
realizowane od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy.
W projekcie rozporządzenia ustanawiającego warunki wdrażania wsparcia UE dla
WPR w latach 2028–2034 potrzeba odnowy pokoleniowej w rolnictwie została
szczególnie zaakcentowana. Przykładowo, w art. 14 projektowanego rozporządzenia
przewidziano wsparcie dla młodych rolników (setting-up of young farmers) jako
kontynuację premii wdrażanych w PS WPR 2023–2027 i wcześniejszych
programach. Jednocześnie większy nacisk położono na synergię działań UE i
krajowych w tym zakresie. Świadczy o tym nowy art. 15, który przewiduje
opracowanie krajowej strategii odnowy pokoleniowej, stanowiącej element
narodowych i regionalnych planów, zawierających:
1) ocenę sytuacji demograficznej w rolnictwie,
2) identyfikację barier wejścia dla młodych rolników oraz propozycję działań i
inicjatyw krajowych,
3) opis wykorzystania pakietu startowego dla młodych rolników (art. 16),
4) wskazanie synergii między działaniami na rzecz odnowy pokoleniowej.
Jedną z kluczowych barier wejścia młodych osób do rolnictwa, obok dostępu do
kapitału i wiedzy, jest dostęp do ziemi. Z tego względu problem ten będzie jednym z
najważniejszych obszarów ujętych w strategii odnowy pokoleniowej oraz w
projektowanych instrumentach wsparcia. Strategia ta jest przygotowywana zarówno
na poziomie UE, jak i państw członkowskich. Przewiduje się, że projekt strategii
unijnej zostanie przedstawiony przez Komisję Europejską w październiku br., a w
MRiRW podjęto już prace nad projektem krajowej strategii.
Odnowa pokoleniowa w rolnictwie była także przedmiotem obrad nieformalnego spotkania
ministrów rolnictwa UE, które odbyło się w Warszawie w dniach 15–17 czerwca br.
(„Odnowa pokoleniowa podstawą innowacyjności i unowocześnienia w rolnictwie”).

-- 5 of 6 --

6
Uzupełniająco młodzi rolnicy mogą korzystać z krajowych kredytów preferencyjnych.
Należy również podkreślić, że w znacznej części przypadków gospodarstwa młodych
rolników powstają w wyniku sukcesji rodzinnej. Transfer zasobów i kompetencji
bardzo często odbywa się więc poprzez rodzinne przekazywanie gospodarstw, co
znacząco ułatwia dostęp do ziemi.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 6 of 6 --