Interpelacja w sprawie potencjalnych konfliktów interesów w Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11127
do ministra sprawiedliwości
w sprawie potencjalnych konfliktów interesów w Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego
Zgłaszający: Anna Gembicka, Jarosław Sachajko
Data wpływu: 22-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w maju 2025 r. powołał Pan prof. Marka Safjana na przewodniczącego Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego (KKPC). Zgodnie z komunikatem Ministerstwa Sprawiedliwości Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego będzie przygotowywała założenia i ogólne kierunki zmian w prawie cywilnym i prawie gospodarczym prywatnym. Ponadto zajmie się opracowywaniem projektów ustaw i innych aktów normatywnych o podstawowym znaczeniu dla systemu prawa cywilnego i gospodarczego prywatnego. Nawet pobieżna analiza składu komisji pozwala dostrzec, że kluczowi eksperci tego gremium świadczą usługi na rzecz podmiotów, które mają żywotny interes w odpowiednim kształcie aktów prawnych, których opracowywaniem zajmuje się komisja. Cele tych podmiotów są w sposób oczywisty sprzeczne z interesami polskich konsumentów.
Pani prof. dr hab. Krystyna Szczepanowska-Kozłowska – przewodnicząca Zespołu problemowego do spraw ochrony dóbr osobistych i prawa własności intelektualnej jest jednocześnie szefową polskiej praktyki własności intelektualnej i sporów handlowych w kancelarii prawnej A&O Shearman, gdzie doradza między innymi międzynarodowym przedsiębiorstwom farmaceutycznym. Wcześniej przez wiele lat robiła to samo jako szefowa praktyki w DLA Piper i partner w Hogan Lovells. Podmioty, którym doradza, mają żywotny interes w tym, żeby ochrona patentowa ich rozwiązań była jak najdłuższa i najsilniejsza, co uniemożliwia innym graczom wejście na rynek. Długofalowym skutkiem są wysokie ceny leków dla konsumentów.
Pani prof. dr hab. Ewa Bagińska – przewodnicząca Zespołu problemowego do spraw standaryzacji zadośćuczynień z tytułu szkód na osobie, jest jednocześnie redaktor naczelną Wiadomości Ubezpieczeniowych – czasopisma prowadzonego przez Polską Izbę Ubezpieczeń. Ponadto regularnie występuje na wydarzeniach PIU oraz doradza firmom z branży ubezpieczeniowej. W interesie ubezpieczycieli jest to, aby kwoty zadośćuczynień, które mogą uzyskać ich klienci, były jak najniższe, a możliwość skutecznego ich dochodzenia na drodze sądowej – maksymalnie ograniczona.
W związku z powyższym kieruję do Pana Ministra następujące pytania:
1. Jakie projekty rozwiązań prawnych zostały przygotowane przez zespoły pod kierownictwem prof. Ewy Bagińskiej i prof. Krystyny Szczepanowskiej-Kozłowskiej? Czy zakładają one poszerzenie zakresu ochrony patentowej np. w drodze jej przedłużenia lub ułatwienia zabezpieczenia roszczeń? Czy przewidują one rozwiązania ograniczające swobodę konsumentów do korzystania z drogi sądowej w sporach z ubezpieczycielami np. przez przymusowe mediacje lub inne ograniczenia? Proszę o udostępnienie projektów rozwiązań wypracowanych przez te zespoły.
2. Czy minister sprawiedliwości wnioskował do CBA o objęcie prac KKPC tarczą antykorupcyjną z racji na ich istotne znaczenie gospodarcze? Czy prace KKPC zostały objęte tarczą antykorupcyjną?
3. Czy członkowie KKPC składali oświadczenia służące ujawnieniu podmiotów, na których rzecz świadczą usługi? Czy minister weryfikował na rzecz jakich podmiotów swoje usługi świadczą członkowie KKPC?
4. Jakie wynagrodzenie przysługuje członkom KKPC, w tym członkom pełniącym funkcje przewodniczących zespołów? Jakie wynagrodzenie pobiera przewodniczący KKPC?
5. Dlaczego w skład KKPC wchodzą osoby pracujące na rzecz wielkiego biznesu (często międzynarodowego), a brak jest w tym gremium osób działających na rzecz polskich konsumentów?
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9057 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Imię i nazwisko
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.299.2025
Warszawa, 29 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 11127 Pani Poseł Anny Gembickiej i Pana
Posła Jarosława Sachajki w sprawie potencjalnych konfliktów interesów w Komisji
Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego.
Ad 1
Projekty zespołów problemowych rozpatruje cała Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego
(dalej: Komisja, KKPC) na posiedzeniach plenarnych, a przyjęte projekty Przewodniczący
Komisji przedstawia Ministrowi Sprawiedliwości. Projekt regulacji – po wpisaniu do
wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów – zostaje skierowany do uzgodnień
międzyresortowych, konsultacji publicznych i opiniowania oraz zostaje opublikowany w
Biuletynie Informacji Publicznej.
Zespoły problemowe, którym przewodniczą Pani prof. dr hab. Ewa Bagińska
i Pani prof. Dr hab. Krystyna Szczepanowska-Kozłowska, dotychczas nie przedstawiły całej
Komisji przygotowanych projektów ustaw.
Zespół problemowy do spraw standaryzacji zadośćuczynień z tytułu szkód na osobie (dalej:
Zespół) podjął on współpracę z Rzecznikiem Finansowym oraz Komisją Nadzoru
Finansowego – z uwagi na ich wcześniejsze doświadczenia.
-- 1 of 5 --
2
Zespół podjął współpracę z Rzecznikiem Finansowym, ponieważ ten w sprawozdaniu z
działalności za 2024 r. wskazał że, w jego ocenie należy rozważyć́ powrót do prac w
zakresie pewnej standaryzacji miarkowania lub tabelaryzacji wysokości zadośćuczynień.
Dotyczy to zwłaszcza zadośćuczynień dla osób pośrednio poszkodowanych w wypadkach
komunikacyjnych, w wyniku których poszkodowany zmarł. Prace w tym zakresie były w
przeszłości prowadzone z sukcesami w ramach utworzonego przez Komisję Nadzoru
Finansowego Forum Zadośćuczynień1.
W przypadku Komisji Nadzoru Finansowego obecna współpraca jest związana z ww.
Forum Zadośćuczynień, w ramach którego w 2017 r. zebrano dane empiryczne dotyczące
orzecznictwa sądowego i praktyki ubezpieczeniowej w zakresie wypłat zadośćuczynień
z tytułu szkód komunikacyjnych oraz dokonano ich uporządkowania w tabele2.
Doświadczenie KNF w tym zakresie przyspieszy prace Zespołu w fazie zbierania
i opracowywania nowych danych3, a jednocześnie umożliwi legalny dostęp Zespołu do
danych podmiotów rynku finansowego, do których dostęp ma Komisja jako organ
nadzoru.
Natomiast Zespół problemowy do spraw standaryzacji zadośćuczynień z tytułu szkód na
osobie samodzielnie opracowuje teoretyczne analizy prawnoporówawcze w celu
przygotowania założeń ewentualnych zmian kodeksu cywilnego lub innych ustaw w tym
zakresie. Na tym etapie KKPC nie zdecydowała, czy przyszłe rozwiązanie legislacyjne
będzie ograniczone jedynie do tzw. szkód komunikacyjnych, objętych ubezpieczeniem OC
posiadaczy pojazdów mechanicznych, czy też będzie miało charakter generalny i obejmie
wszystkie szkody deliktowe , w tym również tzw. szkody medyczne, niezależnie od tego,
czy odpowiedzialność sprawcy została ubezpieczona.
1 Rzecznik Finansowy zaznaczył jednocześnie, że decydującym celem tego typu rozwiązań powinien
być uzasadniony interes osób poszkodowanych a nie chęć redukcji świadczeń po stronie ich
płatników - https://rf.gov.pl/o-nas/sprawozdania/;
2Informacja dotycząca wyników prac forum zadośćuczynień
https://www.knf.gov.pl/aktualnosci?articleId=60175&p_id=18
3 może to być wykonane tylko przy pomocy i współpracy z Polską Izbą Ubezpieczeń jako ustawową,
obowiązkową organizacją samorządową zakładów ubezpieczeń oraz KNF jako organem nadzoru
nad zakładami.
-- 2 of 5 --
3
Z kolei Zespół problemowy do spraw ochrony dóbr osobistych i prawa własności
intelektualnej nie prowadzi żadnych prac zmierzających do poszerzenia zakresu ochrony
patentowej. Obowiązująca na terenie RP ochrona patentowa (także okres obowiązywania
patentu) jest odzwierciedleniem zobowiązań Polski wynikających z umów
międzynarodowych, w tym między innymi Porozumienia w sprawie handlowych aspektów
prawa własności intelektualnej (tzw. TRIPS), Konwencji o patencie europejskim, a także
stosownych dyrektyw i rozporządzeń UE.
Zespół problemowy nie zajmuje się zagadnieniami procedury cywilnej, stąd też nie
prowadzi również żadnych prac związanych ze zmianą przepisów dotyczących
zabezpieczeń.
Natomiast podjęte zostały prace w zakresie ewentualnego uregulowania w Kodeksie
cywilnym umowy licencyjnej. Jest to ważny krok na rzecz ochrony licencjobiorców, w tym
także konsumentów.
Wskazuję jednocześnie, iż projekty aktów prawnych Komisji Kodyfikacyjnej Prawa
Cywilnego przy Ministrze Sprawiedliwości i jej opinie, a także informacje dotyczące spraw
omawianych w trakcie poszczególnych posiedzeń plenarnych (od 27 listopada 2024 r.,
tj. od daty podjęcia decyzji przez Komisję w tym przedmiocie) udostępniane są na stronie
Ministerstwa Sprawiedliwości w zakładce „Organy działające przy Ministrze
Sprawiedliwości” https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/komisja-kodyfikacyjna-
prawa-cywilnego2.
Ad 2
Osłona antykorupcyjna funkcjonuje w oparciu o Wytyczne Prezesa Rady Ministrów z dnia
20 marca 2024 r. w sprawie funkcjonowania osłony antykorupcyjnej (dalej: Wytyczne),
opublikowane na stronie https://www.gov.pl/web/sluzby-specjalne/nowe-wytyczne-
oslony-antykorupcyjnej-wprowadzone-przez-prezesa-rady-ministrow2.
Przepisy Wytycznych mają zastosowanie do przedsięwzięć rządowych (§ 1 ust. 2), którymi
są: projekt, działanie, program, postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego,
umowa, zamówienie (§ 1 ust. 3 pkt 1).
-- 3 of 5 --
4
Wniosek o objęcie osłoną antykorupcyjną zawiera obligatoryjnie wskazanie wartości
przedsięwzięcia, nie mniejszej niż 150 mln zł., a w wyjątkowych wypadkach z uwagi na
szczególne znaczenie przedsięwzięcia dopuszcza się wartość niższą (§ 2 ust. 4 pkt 2
Wytycznych).
Powyższe wskazuje, iż osłoną antykorupcyjną mogą zostać objęte przedsięwzięcia
rządowe w znaczeniu ekonomicznym, o dającej się wskazać kwotowo wartości.
Przedsięwzięciem takim nie jest powołanie i działanie Komisji Kodyfikacyjnej Prawa
Cywilnego, do której zadań należy m.in. przygotowywanie założeń i ogólnych kierunków
zmian w prawie cywilnym i prawie gospodarczym prywatnym - nawet jeżeli efekty jej prac
mogą mieć potencjalny wpływ na otoczenie prawne określonych podmiotów
gospodarczych.
Ad 3
W aktualnym stanie prawnym nie ma podstaw prawnych obligujących członków Komisji
Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego do składania oświadczenia służącego ujawnieniu
podmiotów, na których rzecz świadczą usługi. Działalność KKPC odbywa się na zasadach
określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień
ustawowych, tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 2002 r. w sprawie
utworzenia, organizacji i trybu działania Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego4.
Przepisy rozporządzenia nie przewidują, co do zasady kompetencji Ministra
Sprawiedliwości do weryfikacji, na rzecz jakich podmiotów swoje usługi świadczą
członkowie KKPC. Zastępcę przewodniczącego oraz członków Komisji powołuje i odwołuje
Prezes Rady Ministrów, na wniosek Ministra Sprawiedliwości zgłoszony po zasięgnięciu
opinii przewodniczącego Komisji, spośród wybitnych przedstawicieli nauki i praktyki
prawa cywilnego i gospodarczego prywatnego.
Ad 4
Wysokość miesięcznego zryczałtowanego wynagrodzenia określona została w § 13 ust. 1
rozporządzenia i kształtuje się w następujący sposób:
1) 10 000 zł - przewodniczący Komisji;
4 Dz.U. z 2024 r. poz. 1447; dalej: rozporządzenie.
-- 4 of 5 --
5
2) 8 500 zł - zastępca przewodniczącego Komisji;
3) 3 500 zł - członek Komisji.
Wyjaśniam jednocześnie, że Pan Marek Miller zrzekł się przysługującego mu
wynagrodzenia z uwagi na to, że funkcji wiceprezesa Prokuratorii Generalnej
Rzeczypospolitej Polskiej nie można łączyć z działalnością zarobkową.
Osobom wchodzącym w skład Komisji przysługują również świadczenia z tytułu podróży
służbowej na obszarze kraju, wynikające z przepisów w sprawie wysokości oraz warunków
ustalania należności przysługujących pracownikowi, który jest zatrudniony
w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej. Przepisy rozporządzenia
nie przewidują dodatkowego wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji przewodniczącego
zespołu problemowego.
Ad 5
Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego jest ciałem niezależnym, naukowym i eksperckim.
Jej skład jest zróżnicowany, kształtowany wyłącznie według kryteriów merytorycznych.
Członkami Komisji są teoretycy, praktycy, sędziowie, adwokaci, co stanowi kontynuację
utrwalonej w przeszłości koncepcji funkcjonowania Komisji. Wszystkie opinie i projekty
Komisji są efektem kolektywnej pracy, przyjmowane w wyniku analizy i dyskusji
prowadzonych przez Komisję in corpore, a nie poszczególnych członków Komisji.
Podkreślenia wymaga również, że członkowie Komisji są zobowiązani do wyłączenia się
z prac nad przygotowaniem projektów lub opinii w wypadku zaistnienia ryzyka konfliktu
interesów.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --