Interpelacja w sprawie zarzutu niekonstytucyjnych działań Ministerstwa Sportu i Turystyki w związku z planami wyłączenia obiektów sportowych z obowiązku przestrzegania norm hałasu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11120
do ministra sportu i turystyki
w sprawie zarzutu niekonstytucyjnych działań Ministerstwa Sportu i Turystyki w związku z planami wyłączenia obiektów sportowych z obowiązku przestrzegania norm hałasu
Zgłaszający: Bartłomiej Wróblewski
Data wpływu: 22-07-2025
Mieszkańcy poznańskich Ratajów są zaniepokojeni, jak wskazują, niekonstytucyjnymi działaniami Ministerstwa Sportu i Turystyki. Sprawa nie ma charakteru lokalnego, a ogólnokrajowy.
W związku z tym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Rzecznik praw obywatelskich zajął krytyczne stanowisko wobec planów Ministerstwa Klimatu i Środowiska dotyczących wyłączenia obiektów sportowych spod norm hałasu środowiskowego. Rzecznik zwrócił między innymi uwagę na niekonstytucyjność takiego rozwiązania oraz na to, że nie można promować sportu i aktywności fizycznej jednych obywateli kosztem zdrowia i ochrony przed hałasem innych. Pomimo iż stanowisko rzecznika praw obywatelskich odnosiło się do projektu rozporządzenia ministra klimatu i środowiska, argumenty tam przedstawione pozostają aktualne również w odniesieniu do prac i planów Ministerstwa Sportu i Turystki. Czy minister Sławomir Nitras odniósł się do stanowiska rzecznika praw obywatelskich oraz przedstawionych przez rzecznika uwag i wątpliwości?
2. Czy Ministerstwo Sportu i Turystyki posiada badania lub analizy dotyczące poziomów i rodzaju hałasu emitowanego przez korzystanie z obiektów sportowych? Czy Ministerstwo Sportu i Turystyki dokonało zestawienia tych badań i analiz z wiedzą specjalistyczną dotyczącą szkodliwości hałasu w zależności od jego natężenia i charakteru? Czy Ministerstwo Sportu i Turystyki dokonało zestawienia tych badań i analiz z zaleceniami specjalistów dotyczącymi prawidłowych warunków akustycznych dla mieszkań oraz dla rodzaju prowadzonej tam aktywności, czyli między innymi dla odpoczynku, nauki i pracy?
3. Czy Ministerstwo Sportu i Turystyki zapoznało się z uwagami oraz z nagraniami nadesłanymi w ramach skróconych konsultacji społecznych związanych z projektem rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska zmieniającego rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku? Jakie jest stanowisko Ministerstwa Sportu i Turystyki w odniesieniu do tych uwag i materiałów?
4. Czy Ministerstwo Sportu i Turystyki posiada opinie specjalistów zajmujących się problematyką hałasu, jego negatywnego wpływu na zdrowie i życie oraz ochrony przed hałasem na temat planowanego wyłączenia obiektów sportowych spod norm hałasu?
5. Czy Ministerstwo Sportu i Turystyki posiada opinie prawników na temat planowanego wyłączenia obiektów sportowych spod norm hałasu?
6. Czy Ministerstwo Sportu i Turystki przeprowadziło analizę innych możliwości rozwiązania lub przynajmniej złagodzenia problemu nadmiernego hałasu dobiegającego z obiektów sportowych do domów i mieszkań, na przykład poprzez ograniczenie dni i godzin funkcjonowania obiektów lub zmianę zasad określających minimalne odległości od terenów zabudowanych, w jakich mogą powstawać obiekty sportowe, tak aby odległości te uwzględniały przeznaczenie obiektu (np. organizowanie imprez sportowych, turniejów, meczy ligowych) oraz przewidywaną intensywność użytkowania (np. używane okazjonalnie czy raczej używane przez cały rok po kilkanaście godzin dziennie)?
7. Dlaczego, pomimo tego, że problem dotyczy tak ważnych kwestii, jak ochrona zdrowia i życia obywateli, w tym dzieci, Ministerstwo Sportu i Turystyki nie poprzedziło swoich prac szeroko zakrojonymi konsultacjami ze specjalistami i wszystkimi zainteresowanymi stronami?
Biorąc pod uwagę, że informacje o wyrokach sądowych dotyczących problemu nadmiernego hałasu z obiektów sportowych pojawiały się w mediach już w 2015 roku lub wcześniej (np. artykuł w „Rzeczpospolitej” z 2015 roku „Odszkodowanie za hałasy i piłki spadające z Orlika”), wydaje się, że nie ma potrzeby, aby rozpoczęte dopiero niedawno prace prowadzić w ekspresowym trybie i w związku z tym w sposób nierzetelny i lekceważący wobec osób skarżących się na uciążliwość sąsiedztwa obiektów sportowych.
Sekretarz stanu Piotr Borys
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7022 znakówkontakt@msit.gov.pl 00-082 Warszawa
www.gov.pl/sport
BM-WRP.054.80.2025
Warszawa, dnia 15 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11120 Pana Posła Bartłomieja
Wróblewskiego, w sprawie zarzutu niekonstytucyjnych działań
Ministerstwa Sportu i Turystyki w związku z planami wyłączenia obiektów
sportowych z obowiązku przestrzegania norm hałasu, przedstawiam
poniżej odpowiedź na poruszone w interpelacji kwestie.
Na wstępie wymaga wyjaśnienia okoliczność, że Rzecznik Praw
Obywatelskich nie skierował bezpośrednio do Ministerstwa Sportu
i Turystyki (dalej również: MSiT) zastrzeżeń dotyczących projektu ustawy
o zmianie ustawy o sporcie (UD211).
Ministerstwo Sportu i Turystyki nie posiada również zewnętrznych opinii,
innych niż stanowisko Ministerstwa Klimatu i Środowiska, które dotyczą
wyłączenia obiektów sportowych spod norm hałasu.
Co do meritum należy podkreślić, że Ministerstwo Sportu i Turystyki zdaje
sobie sprawę, że hałas generowany w ramach użytkowania obiektów
sportowych (dotyczy to nie tylko boisk) – zwłaszcza w lokalizacjach blisko
zabudowy mieszkaniowej – może być odczuwany jako uciążliwy. Znane
są Ministerstwu liczne opinie na temat hałasu oraz jego znaczenia
w kontekście zdrowia ludzkiego. Jednak zasadnicze ograniczanie działania
-- 1 of 5 --
tel.: 222 663 264 ul. Senatorska 14
kontakt@msit.gov.pl 00-082 Warszawa
www.gov.pl/sport
obiektów sportowych, z powodu hałasu, jest środkiem nadmiernym
i trudnym do uzasadnienia społecznie. W szczególności w sytuacji, gdy
mowa jest o sporcie szkolnym, czy szerzej rozumianym sporcie dzieci
i młodzieży. Ograniczenie w tym obszarze może być rozważane tylko
w wyjątkowych przypadkach, gdy wyczerpano inne możliwości łagodzenia
konfliktu i udowodniono obiektywnie rzeczywiste przekroczenie
dopuszczalnych norm hałasu w sposób trwały i rażący. Warto nadmienić,
że wdrażane przepisy dotyczą ograniczonego katalogu obiektów,
jak również ograniczonego zestawu aktywności (przykładowo nie dotyczą
hałasu generowanego w trakcie rywalizacji sportowej/meczów).
W opinii Ministerstwa, zamykanie boisk z uwagi na subiektywne odczucie
hałasu jest co do zasady niedopuszczalne, ponieważ takie działanie narusza
zasadę proporcjonalności i może prowadzić do nieuzasadnionego
ograniczenia podstawowych funkcji społecznych, zdrowotnych
i edukacyjnych, jakie pełnią przestrzenie sportowe. Przede wszystkim
boiska sportowe – szczególnie te przy szkołach – służą realizacji istotnych
celów publicznych: wspierają rozwój fizyczny dzieci i młodzieży, sprzyjają
integracji społecznej, przeciwdziałają wykluczeniu i otyłości, a także pełnią
funkcję rekreacyjną dla lokalnych społeczności. Zamykanie takich obiektów
byłoby równoznaczne z ograniczeniem dostępu do aktywności fizycznej,
która jest uznawana za element profilaktyki zdrowotnej i dobra wspólnego.
Zamykanie boisk z powodu skarg na hałas często ignoruje także zasadę
prymatu użytkowania zgodnego z przeznaczeniem terenu. Jeśli boisko
istniało wcześniej lub jest integralną częścią infrastruktury szkolnej,
to należy respektować zasadę stanu zastanego, która chroni legalnie
funkcjonujące obiekty przed roszczeniami wynikającymi z późniejszych
zmian w otoczeniu urbanistycznym.
-- 2 of 5 --
tel.: 222 663 264 ul. Senatorska 14
kontakt@msit.gov.pl 00-082 Warszawa
www.gov.pl/sport
Oczywiście w opinii Ministerstwa właściwym rozwiązaniem jest
poszukiwanie środków łagodzących uciążliwość obiektów sportowych,
takich jak:
- ograniczenia godzin użytkowania do pory dziennej,
- stosowanie ekranów akustycznych lub zieleni izolującej,
- projektowanie urządzeń obniżających poziom emisji hałasu w stosunku
do emisji standardowych (piłkochwyty, ogrodzenie, tablice, obręcze, etc.),
- projektowanie nawierzchni o niskiej emisji dźwięku,
- regulaminy korzystania dostosowane do lokalnych uwarunkowań.
Takie działania pozwalają zrównoważyć interesy mieszkańców
i użytkowników boisk. O zastosowaniu tych elementów powinien
decydować każdorazowo właściciel/administrator obiektu, mając
na uwadze kontekst obiektu oraz możliwe do zastosowania środki (w ujęciu
technicznym, ekonomicznym i prawnym). Ministerstwo Sportu i Turystyki
jest zwolennikiem ograniczania hałasu poprzez świadome projektowanie
z użyciem dostępnych środków techniczno-organizacyjnych. Takie
działania mogą być przedmiotem dofinansowań w ramach programów
dotacyjnych Ministerstwa Sportu i Turystyki.
Jednocześnie, w opinii Ministerstwa, sposobem na rozwiązanie problemu
nie jest sztywne określenie odległości minimalnych, czy nakaz stosowania
ekranów akustycznych. Takie podejście byłoby nieefektywne w wielu
wymiarach. Kluczowe w ograniczaniu skutków hałasu jest to, aby
uwzględniać całokształt uwarunkowań wpływających na jego propagację.
A jest to zjawisko dość złożone i nastręczające szereg problemów
identyfikacyjnych. Dodatkowo, tło akustyczne (czyli hałas otoczenia)
odgrywa ważną rolę w postrzeganiu hałasu. Dźwięki, które w hałaśliwym
centrum miasta byłyby niemal niezauważalne, mogą być wyraźnie słyszalne
i irytujące na obszarach wiejskich lub w cichych dzielnicach mieszkalnych.
-- 3 of 5 --
tel.: 222 663 264 ul. Senatorska 14
kontakt@msit.gov.pl 00-082 Warszawa
www.gov.pl/sport
W takich przypadkach znaczenie ma nie tylko bezwzględny poziom hałasu,
ale również jego kontrast względem tła dźwiękowego. Z tego powodu ten
sam hałas – np. od boiska sportowego – może być oceniany zupełnie
inaczej w różnych lokalizacjach.
Na trudność interpretacji wpływają również złożone zasady propagacji
dźwięku. Hałas rozchodzi się w przestrzeni w sposób zależny od wielu
czynników: topografii terenu, zabudowy, rodzaju nawierzchni, warunków
meteorologicznych, obecności przeszkód, a nawet temperatury
i wilgotności powietrza. Powoduje to, że nawet przy tym samym źródle
i poziomie emisji, poziom hałasu w punkcie odbioru może znacząco
się różnić – co utrudnia ogólne modelowanie i prognozowanie
oddziaływania akustycznego oderwane od kontekstu danego obiektu.
Ministerstwo analizowało również inne możliwości prawne, które mogłyby
pozwolić na rozwiązanie przedmiotowej kwestii. W ocenie Resortu zostało
przedstawione możliwie najkorzystniejsze rozwiązanie.
Propozycja zaproponowanych rozwiązań prawnych przedstawionych
w projekcie ustawy o zmianie ustawy o sporcie (UD211) została
przygotowana na podstawie uwag MKiŚ zgłoszonych na etapie uzgodnień
międzyresortowych do projektu ustawy o zmianie ustawy o sporcie.
Na koniec warto podkreślić, że co do swej istoty część poruszonych
w interpelacji kwestii (dotyczących stricte hałasu jako oddziaływania)
jest spoza kompetencji Ministra Sportu i Turystyki, bowiem dotyczy
właściwości merytorycznej Ministra Klimatu i Środowiska.
Z poważaniem
Z up. Ministra
Piotr Borys
Sekretarz Stanu
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 4 of 5 --
tel.: 222 663 264 ul. Senatorska 14
kontakt@msit.gov.pl 00-082 Warszawa
www.gov.pl/sport
Do wiadomości: KPRM - DSP
-- 5 of 5 --